Files
spider-ctext/太平御览/OPS/c309_tai_ping_yu_lan_0307.xhtml
2026-03-21 17:42:22 +08:00

148 lines
36 KiB
HTML
Raw Permalink Blame History

This file contains ambiguous Unicode characters
This file contains Unicode characters that might be confused with other characters. If you think that this is intentional, you can safely ignore this warning. Use the Escape button to reveal them.
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
<!DOCTYPE html>
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷三百七</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt3"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt3">
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt3">
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c308_tai_ping_yu_lan_0306.xhtml" title="太平御覽/0306">兵部三十七</a> <span style="color:#999"></span></td>
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷三百七.兵部三十八</td>
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"></span> <a rel="mw:WikiLink" href="c310_tai_ping_yu_lan_0308.xhtml" title="太平御覽/0308">兵部三十九</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt3">
<tbody><tr>
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n4948" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85599941" title="d:Q85599941" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
</tbody></table></td></tr>
</tbody></table>
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="hui_bing"><span id="id-.E6.9C.83.E5.85.B5" typeof="mw:FallbackId"/>會兵</h2>
<p>《書》曰:戊午,師渡孟津,陳于商郊,俟天休命。甲子昧爽,受率其旅若林,會于牧野。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>族,衆也。如林,言盛多。會,逆,拒戰。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>罔有敵于我師,前徒倒戈,壹戎衣,而天下大定。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>言與衆同心,動有成也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>《豰梁傳》曰:齊侯兵車之會四,未嘗有大戰,愛民也。</p>
<p>《後漢書》曰:初,卷人維汜,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>卷,縣名,居河南郡,故城在今鄭州原武城縣西北。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>妖言稱神,有弟子數百人,坐伏誅。後其弟子李廣等,宣汜神化不死,以誑惑百姓。十七年,遂共聚會徒黨,攻沒睆城,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>睆,縣名,屬盧江郡,今舒州懷寧縣。睆音下板切,又下管切。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>殺睆侯劉閔,自稱南岳大師。遣謁者張宗將兵數千人討之,復爲廣所敗。于是使馬援發諸郡兵,合萬餘人擊破廣等,斬之。</p>
<p>又曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“532年”或“88年”">章和二年</span></a>,護羌校尉張紆誘誅燒當種羌迷吾等,由是諸羌大怒,謀欲報怨,朝廷憂之。公卿舉鄧訓代紆爲校尉。諸羌激忿,遂相與解仇結婚,交質盟詛,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>鄭玄注:《周禮》云:大事曰盟,小事曰詛。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>衆四萬餘人,期冰合渡河攻訓。</p>
<p>又曰:吳漢爲安樂令,會王郎起,北州擾惑。漢素聞光武長者,獨欲歸心。乃說太守彭寵曰:「漁陽、上穀突騎,天下所聞也。君何不合二郡精銳兵,附劉公擊邯鄲,此一時之功也。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>一時,言不可再遇也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>寵以爲然。</p>
<p>又曰:朱鮪聞光武北伐而河內孤,使討難將軍蘇茂、副將賈强率兵三萬餘人,渡鞏河攻溫。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>鞏、溫,幷今洛川縣也,臨廣河,故曰鞏河。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>檄書至,寇恂即勒軍馳出,幷移告屬縣,發兵會于溫下。軍吏皆諫曰:「今洛陽兵渡河,前後不絕,宜待衆軍畢集,乃可出也。」恂曰:「溫,郡之藩蔽,失溫則郡不可守。」遂馳赴之。旦日合戰,而偏將軍馮异遣救,及諸縣兵適至,士馬四集,幡旗蔽野。恂乃令士卒乘城鼓噪,大呼,言曰:「劉公兵到。」蘇茂軍聞之,陣動,恂因奔擊,大破之。</p>
<p>又曰:吳漢悉發幽州兵,與光武會清陽。諸將望見漢還,士馬甚盛,皆曰:「是寧肯分兵與人耶?」及漢至莫府,上兵簿<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>莫,大也。兵薄,軍之士名帳。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>諸將人人多請之。光武曰:「屬者恐不與人,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>屬,猶近也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>今所請又何多也?」諸將皆慚。</p>
<p>《晋書·天文志》曰:征吳之役,三河徐、兗之兵悉出,交戰于吳、楚之地。</p>
<p>《唐書》曰:憲宗時,鄆州李師道翻覆違命,詔宣武、義成、武寧、橫海四節度之師與田弘正會軍討之。弘正奏請取黎陽渡河,會李光顔等軍齊進。帝召宰臣於延英議可否,皆曰:「閫外之事,大將制之,旣有奏陳,宜遂其請。」裴度獨以爲不可,奏曰:「魏博一軍,不同諸道。過河之後,却退不得,便須進擊,亦見成功。若取黎陽渡河,即才離本界,便至滑出,徒有供餉之勞,又生顧望之勢。况弘正、光顔幷少威斷,更相疑惑,必恐遷延。然兵事不從中制,一定處分,或慮不可。若欲于河南持重,則不如河北養威。不然,即且秣馬厲兵,候霜降水落,于楊劉渡河。直抵鄆州。但得至陽谷已來卜營,則兵勢自盛,形自不撓。」上曰:「卿言是矣。」乃詔弘正取楊劉渡河。及弘正軍旣濟河而南,距鄆州四十里築壘,賊勢果蹙。頃之,誅師道。</p>
<p>《三國典略》曰:周武帝率六軍趣鄴,齊主令群臣議之。廣寧王孝珩議曰:「今大寇旣深,事藉機變,請使任城王便領幽州道兵,自土門入,聲取幷州。獨孤永業便領洛州兵,自潼關入,聲取長安。臣請領京畿兵出溢,只鼓行逆戰。賊懸軍遠來,日增疲老,聞南北有兵,自然應退。」</p>
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="shi_zhong"><span id="id-.E8.AA.93.E8.A1.86" typeof="mw:FallbackId"/>誓衆</h2>
<p>《書》曰:帝曰:「諮,禹!惟時有苗弗率,汝徂征。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>三苗之民數千,王誅率循也。徂,往也。不循帝道,言亂逆也,命禹討之。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>禹乃會群後,誓于師,曰:「濟濟有衆,咸聽朕命:<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>令諸侯伐有苗也。軍旅曰誓。濟濟,衆盛之貌。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>蠢茲有苗,昏迷不恭,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>蠢,動;昏,暗也。言其所以宜討。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>侮慢自賢,反道敗德;<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>狎侮先王,輕慢典教,反正道,敗德義。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>君子在野,小人在位;<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>廢仁賢,任奸佞。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>民弃不保,天降之咎。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>言民叛天,灾之。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>肆予以爾衆士,奉辭伐罪。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>肆,故也。辭謂不恭。罪謂侮慢以下事。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>爾尚一乃心力,其克有勛!」三旬,苗民逆命。益贊于禹曰:「惟德動天,無遠弗届。」禹拜昌言,班師振旅。帝乃誕敷文德,舞干羽于兩階。七旬,有苗格。</p>
<p>又曰:啓與有扈,戰于甘之野。王曰:「嗟!六事之人,予誓告汝:有扈氏威侮五行,怠弃三正,天用剿絕其命。用命賞于祖。不用命,戮于社;予則孥戮汝!」</p>
<p>又曰:羲和湎淫,廢時亂日,胤往征之,告于衆曰:「羲和尸厥官、昏迷于天象,以幹先王之誅。今予奉將天罰。火炎昆岡,玉石俱焚。天吏逸德,烈于猛火。殲厥渠魁,脅從罔治。嗚呼!威克厥愛,允濟;愛克厥威,允罔功。爾衆士,懋戒哉!」欽承天子休命。</p>
<p>又曰:魯侯伯禽宅曲阜,徐夷幷興東郊不開作費。誓公曰:「嗟,人無嘩!聽命:善穀乃甲胄,備乃弓矢,鍛乃戈矛,礪乃鋒刃,無敢不善!峙乃糗糧,峙乃芻茭,無敢不逮!汝則有大刑!魯人三郊、三遂,峙乃楨<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>。甲戌,我惟築。無敢不供!汝則有無餘刑,非殺。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>刑者非一也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>又曰:惟戊午,王次于河朔,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>次,止也。戊午渡河而誓,旣誓而止于河之北。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>群後以師畢會。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>諸侯盡會止也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>王乃徇師而誓,曰:「嗚呼!西土有衆,咸聽朕言!<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>徇,循也。武王在西,故稱西土。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>今商王受力行無度,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>行無法度。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>播弃黎老,昵比罪人。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>鮐背之者稱黎老。弃,不禮敬也。昵,近也。罪人,謂天下逋逃小人也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>予有亂臣十人,同心同德。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>言我治理之臣雖少,而心德同也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>雖有周親,不如仁人。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>周,至也。紂至親雖多,不若周家之多仁人也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>又曰:武王伐紂,曰:「今予發,惟恭行天之罰。今日之事,不愆于六步七步,乃止齊焉。夫子勖哉!不愆于四伐、五伐、六伐、七伐、乃止齊焉。勖哉夫子!尚桓桓,如虎如貔,如熊如羆!于商郊!弗迓克奔,以役西土,勖哉夫子!爾所弗勖,其于爾躬有戮!」</p>
<p>又曰:爾衆士同力王室。</p>
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:太尉行令軍中曰:「爲呂氏右袒,爲劉氏左袒。」軍中皆左袒。</p>
<p>《後漢書》曰:齊武王伯升,旣破甄阜軍,乃陳兵誓衆,焚積聚,破釜甑,鼓行而前。</p>
<p>《晋書》曰:元帝以祖逖爲奮威將軍、豫州刺史,給千人廩,布三千匹,不給鎧仗,使自招募。仍將本流徒部曲百餘家渡江,中流擊楫而誓曰:「祖逖不能清中原而復濟者,有如大江!」辭色壯烈,衆皆慨嘆。屯于淮陰,起冶鑄兵器,得二千餘人而後進。</p>
<p>又《載記》曰:王猛與慕容評戰,陳于渭原,而誓衆曰:「王景略受國厚恩,任兼內外,今與諸軍深入賊地,宜各勉進,不可退也。願戮力行間以報恩,顧受爵明君之朝,慶觴父母之室,不亦美乎?」衆皆勇奮,破釜弃糧,大呼競進。</p>
<p>《後周書》曰:太祖率李弱、獨孤信等十二將東伐。至潼關,太祖乃誓于師曰:「與爾有衆,奉天威,誅暴亂。惟爾衆士,整爾甲兵,戒爾戎事,無貪財以輕敵,無暴民以作威。用命則有賞,不用命則有戮,爾衆士其勉之。」遣子宴居軍前徇地。</p>
<p>《唐書》曰:高祖起義兵,西圖關中,精甲三萬。高祖杖白旗,誓衆于太原之野,引師即路。</p>
<p>又曰:太宗征王世充,陳兵<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>水之上,步騎五萬。太宗舉旄誓衆曰:「隋室無道,毒被蒼生,我國家受命于天,寧濟億兆。世充敢抗大邦,數行侵暴,誅殺良善,恣其淫酷。國家爲百姓除害,事不獲已。各宜整爾軍旅,修爾器械,立勛立效,龔行天罰,敢有犯命者斬無赦。」</p>
<p>又曰:硃泚亂韋皋于隴州,築壇于庭,血牲,與將士等盟曰:「上天不吊,國家多難,逆臣乘間,盜據皇宮。而李楚琳亦扇凶徒,傾陷城邑,酷虐所加,爰及本使,旣不事上,安能恤下。皋是用激心憤氣,不遑底寧,誓與群公,竭誠王室。凡我同盟,一心竭力,伏順除凶,祖先之靈,必當幽贊。言誠則志合,義感則心齊,粉骨塵軀,决無所顧。有渝此志,明神殛之,迨于子孫,亦罔遺育。皇天后土,當兆斯言。」又使通於吐蕃以求助。</p>
<p>《古司馬兵法》曰:古者逐奔不遠,縱綏不及,所以示君子且有禮。不遠則難誘,不及則難陷,以禮爲固,以仁爲勝。旣勝之後其教可復,是故君子貴之也。有虞氏戒于國中,欲人體其命也;<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>舜以農教戰,以戰教民,畋獵簡習,故民體之也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>夏後氏誓于軍中,欲民先成其慮也;<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>禹令軍聚,重復教肆,進退左右,前後離合周旋也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>殷誓于軍門之外,欲民先意待事也;<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>殷旣遵虞夏之教民,又于軍門外復簡試。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>周將交刃而誓之,以致意也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt35" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>周用虞夏殷之教民交和接兵,又復申望誓之軍,德薄,民俗巧也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>又曰:賢王制禮樂法度,乃作五刑,興甲兵,以討不義。巡狩、省方,會諸侯考不同,其有失命亂常、背德逆天之時,而危有功之君。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt36" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>王者以有功德者爲君長,賊臣欲篡殺之。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>遍告于諸侯,章明于有罪,乃告于皇天上帝,日月星辰,以禱于后土,四海之神,山川冢社。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt37" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>冢社者,天子太社也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>乃造于先王,然後冢宰征師于諸侯。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt38" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>造,就也。就造于先祖廟也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>曰某國爲不道,征之。以某年月日,師至于某國。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt39" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>至于所征之國,與天子會。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>天子正刑,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt40" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>刑者,天子之法也。刑以征不義、伐不從,王者之法也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>冢宰與伯布命于軍,曰入罪人之地。無暴神祇,無獵田,無有虐,無毀二功,無糞墻屋,無伐樹木,無取六畜,無取禾粟,無取器城。見其老幼,奉歸勿傷。雖遇壯者,不校勿敵;若傷人,醫藥歸之。旣誅有罪,王及諸侯正其國,舉賢更立,明正復職。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt41" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>王者與四方諸侯伐無道之國,整頓其民人,舉賢良更立爲君,奉遵王法,復百官之職事矣。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>《論衡》曰:師尚父爲周司馬,將師伐紂,到孟津之上,仗鉞把旄,號其衆曰:「倉兕」。倉兕,水中之獸也,善覆人船。因神以化,欲令急渡,汝不急渡,蒼兕害汝。河中有此之物,時時出浮,一身九頭,人畏惡之,未必覆人船者也。</p>
<p>《文選》曰:勒三軍,誓將帥,元戎竟野,戈鋋彗<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt42" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span></p>
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="hui_bing"><span id="id-.E9.BA.BE.E5.85.B5" typeof="mw:FallbackId"/>麾兵</h2>
<p>《莊子》曰:市南宜僚弄丸,兩家之難解;孫叔敖甘寢秉羽,而郢人投兵。</p>
<p>《晋書》曰:張重華攻石季龍,遣謝艾爲使持節、軍師將軍,率步騎三萬,進軍臨河。麻秋以三萬衆拒之。艾乘軺車,冠白<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别请协助查实修正。原字符为请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt43" typeof="mw:Transclusion"></dfn>舀,鳴鼓而行。秋望而怒曰:「艾年少書生,冠服如此,輕我也。」命黑槊龍驂三千人馳擊之。艾左右大擾。左戰帥李偉勸艾乘馬,艾不從,乃下車踞胡床,指麾處分。賊以爲伏兵發也,懼不敢進。張瑁從左南緣河而絕其後,秋軍乃退。艾乘奔擊,遂大敗之。</p>
<p>又曰:陳敏一旦據有江東,刑政無常,不爲英俊所服,且子弟凶暴,所在爲患。周玘、顧榮之徒常懼禍敗。遣使密報征東將軍劉准遣兵臨,淮已爲應。及兵至,敏使弟昶及將錢廣,次烏江以拒之。錢廣,玘鄉人也,潜使圖昶。廣遣其屬何康投募送白事于昶,昶傾視書,康揮刀斬之,稱州下已殺敏,動者誅三族,吹角爲內應。廣先勒兵在朱雀橋,陳兵水南。敏師萬人將戰,未濟,榮以白羽扇麾之,敏衆潰散。敏單騎東奔,爲義師所斬。</p>
<p>《梁書》曰:魏中山王元英寇北徐州,高祖詔韋<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt44" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>率衆會焉。英自率衆來戰,<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt45" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>乘素木輿執白角如意以麾軍。一日數合,英甚憚其强。</p>
<p>劉璠《梁典》曰:韋<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt46" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>字文懷,京兆杜陵人也。<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt47" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>雖有曠世之度,莅民以惠愛爲本,所居必治。將兵仁愛,被服必于儒者,雖臨陣交鋒,常緩服乘輿,執竹如意以麾進止。</p>
<p>《北史》曰:唐永身長八尺,少耿介,有將帥才,讀《班超傳》,慨然有萬里之志。正光中,爲北地太守。永善取下土,人競爲之用。臨陣常著白裙襦,把角如意以指麾處分,辭色自若。在北地四年,與賊數十戰,未嘗敗北。時人語曰:「莫陸梁,恐爾逢唐將。」永所營之處,至今猶稱唐公壘。</p>
<p>《後魏書》曰:毛法仁言聲壯大,至于軍旅田狩,唱呼處分,振于山谷。</p>
<p>《後周書》曰:李遠,字萬歲。幼有器局,志度恢然。嘗與群兒爲戰鬥之戲,指麾部分,便有軍陣之法。郡守見而异之,召使更戲。群兒懼而散走,遠持杖叱之,復爲向勢,意氣雄壯,殆甚于前。郡守曰:「此小兒必爲將帥,非常人也。」</p>
<p>又曰:建德中東伐齊,帝引兵發京師。壬寅,渡河,與諸軍合。十二月戊申,次于晋州。恐王師卒至,于城南穿塹,自喬山屬于汾水。庚戌,帝帥諸軍八萬人,置陣東西二十餘里。帝乘常御馬,從數人巡陣處分,所至輒呼主帥姓名以慰勉之。將士感見知之恩,各自奮勵。</p>
<p>《隋書》曰:李子雄從幸江都,帝以仗衛不整,顧子雄步伍之,子雄立指麾,六軍肅然。帝大悅,曰:「公眞武侯才也。」尋轉右武侯大將軍。</p>
<p>《唐書》曰:德宗時,鄭權爲涇原節度使劉昌從事。昌病,亟請入覲,度軍中必有變,以權寬厚,善容衆,俾主留務。旣而兵果爲亂。權挺身于白刃中,抗詞以明逆順,因殺其首亂者數人,士皆戢伏。</p>
<p>又曰:昭宗時,玉山都頭楊守信葉楊復恭稱兵闕下,陣于通化門,上陳兵于延喜門。是夜,令劉崇望守度支軍。明日曉,入含光門。未開,門內禁軍列于左右,俟門開即劫掠兩市。及聞傳呼宰相來,門方開,崇望駐馬慰諭之曰:「聖上在街東親總戎事。公等禁軍,何不樓前殺賊,立取功名。切不可剽掠街市,圖小利以成惡名也。」將士惟惟,從崇望至長樂門。守信見兵來,即遁,軍士呼萬歲。是日庫市獲全,軍人不亂,繄崇望之方略也。</p>
<p>《五代周史》曰:世宗至泗州,太祖皇帝乘勝麾軍焚郭門,奪月城,帝親冒矢石以攻其壘。丙午日南至,從臣拜賀于城之上。</p>
<p>《語林》曰:諸葛武侯與司馬宣王在渭濱,將戰,宣王戎服莅事,使人視武侯,素輿葛巾,持白毛扇指麾,三軍皆隨其進止。宣王聞而嘆曰:「可謂名士。」</p>
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="xiang_shi"><span id="id-.E9.A5.97.E5.A3.AB" typeof="mw:FallbackId"/>饗士</h2>
<p>《左傳》曰:宋華元將戰,殺羊食士,其禦羊斟不與。及戰,曰:「疇昔之羊,子爲政,今日之事,我爲政。」與入鄭師,故敗。君子謂:「羊斟非人也,以其私憾,敗國殄民。刑孰大焉。」</p>
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:樂毅幷護趙、楚、韓、魏、燕之兵以伐齊,破之濟西。諸侯罷歸,而燕軍樂毅獨追,至于臨<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt48" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>。齊<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别请协助查实修正。原字符为请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt49" typeof="mw:Transclusion"></dfn>王之敗濟而亡走,保于莒。樂毅獨留徇齊,齊皆城守。樂毅攻入臨淄,盡取齊寶財物祭器輸之燕。燕昭王大悅,親至濟上勞軍,行賞饗士,封毅于昌國,號爲昌國君。</p>
<p>《東觀漢記》曰:上大發關東兵,自將上隴,隗囂衆潰走,圍解。于是置酒高會,勞賜諸將,來歙班坐絕席,在諸將之右,賜歙妻縑千匹。</p>
<p>《後漢書》曰:吳漢圍蘇茂于廣樂。劉永將周建別招聚收集得十餘萬人,救廣樂。漢將輕騎迎與之戰,不利,墮馬傷膝,還營,建等遂連兵入城。諸將謂漢曰:「大敵在前而公傷臥,衆心懼矣。」漢乃勃然裹瘡而起,椎牛饗士,令軍合戰,大破之。</p>
<p>又曰:劉盆子旣降,帝令縣厨賜食,衆積困餒,十餘萬人皆得飽飫。</p>
<p>又曰:鄧禹至長安,軍昆明池,大饗士卒。率諸將齋戒,擇吉日,修禮謁祠高廟,收十一帝神主,遣使來詣洛陽,因循行園陵,爲置吏士奉守焉。</p>
<p>《後周書》曰:若于惠于諸將年最少。早喪父,事母以孝聞。太祖嘗造射堂新成,與諸將宴射。惠竊嘆曰:「親老矣,何時辦此乎?」太祖聞之,即日徙堂于惠宅。其見重如此。</p>
<p>《淮南子》曰:員中規,方中矩;動成戰,止成文。可以諭衆而不可以陳軍。滌杯而食,洗爵而飲,盥而後饋,可以養少而不可以饗衆。</p>
<p>《黃石公記》曰:動爲事機,舒之彌四海,卷之不盈懷。柔而能剛,則其國彌光;弱而能强,則其國彌章。一簞之醪,投之于河,令士衆迎飲,三軍爲其死,戰如風發,攻如河决。軍無財,士不來;軍無賞,士不往。香餌之下,必有懸魚;重賞之下,必有死夫。</p>
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="kao_shi"><span id="id-.E7.8A.92.E5.B8.AB" typeof="mw:FallbackId"/>犒師</h2>
<p>《左傳》曰:夏,齊師伐我北鄙。公使展喜犒師,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt50" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>勞齊師也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>使受命于展禽。齊侯未入境,展喜從之,曰:「寡君聞君親舉玉趾,將辱于弊邑,使下臣犒執事。」</p>
<p>又曰:三十三年,秦師過周北門,及滑,鄭商人弦高將市于周,遇之。以乘韋先,牛十二犒師,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt51" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>商,行賈也。乘四韋也。先韋乃及牛也。古者將獻饋于人,有以先也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>曰:「寡君聞吾子將步師出于弊邑,敢犒從者。不腆弊邑,爲從者之淹,居則具一日之積,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt52" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>腆,厚也。奄,久也。積,芻米菜蔬也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>行則備一夕之衛。」</p>
<p>又曰:楚子以驛至于羅<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt53" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span><small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt54" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span><dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别请协助查实修正。原字符为请注意在不同系统中的显示可能完全不同。"></dfn>白,傳也。羅,水名。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>吳子使其弟蹶由犒師,楚人執之,將以釁鼓。王使問焉,曰:「汝卜來吉乎?」對曰:「吉。且吳社稷是卜,豈直爲一人?使臣獲釁鼓,而弊邑知備,以禦不虞,其爲吉孰大焉?」乃弗殺。</p>
<p>《後漢書》曰:岑彭長驅入江關,令軍中無得擄掠。所過,百姓皆奉牛酒迎勞。彭見諸耆老,爲言「大漢哀湣,巴蜀久見虜役,故興師遂伐,以討有罪,爲人除害。」讓不受其牛酒。百姓皆大喜悅,爭開門降。</p>
<p>《晋書》曰:桓溫進兵至霸上,耆老持牛酒迎溫,曰:「不圖今日復見官軍。」</p>
<p>《後梁略》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt55" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1149年”或“1440年”或“1565年”或“550年”或“958年”">大寶元年</span></a>,西魏將楊忠來逼荊鎮,上懼其至,送遣犒軍。旣而與忠結盟,幷送質子與魏相約爲兄弟之親。于是聘使往還,相望道路。</p>
<p>《後魏書》曰:鄧穎從世祖幸漢南,高車莫弗庫若于率騎數萬驅鹿百餘萬,詣行在所,詔穎爲文,銘于漢南,以昭功德。</p>
<p>《淮南子》曰:秦繆公使孟明舉兵襲鄭,鄭賈人弦高、蹇他<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt56" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>他,弦高黨人。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>相與謀曰:「師行數千里,又數過諸侯之地,其勢必襲鄭。凡襲國者,以爲無備也。其以知其情,必不敢進。」乃矯鄭伯之命,以十二牛勞。三率相與謀<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt57" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>三率,秦將白乙、孟明、西乞。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>曰:「守備必固,進必無功。」乃還師而反。晋先軫舉兵擊之,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt58" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>先軫,晋大夫也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>大破之。鄭伯乃以存國之賞賞弦高,高辭。</p>
</section></body></html>