262 lines
34 KiB
HTML
262 lines
34 KiB
HTML
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
|
<!DOCTYPE html>
|
|
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷七百七十六</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
|
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
|
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c777_tai_ping_yu_lan_0775.xhtml" title="太平御覽/0775">車部四</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
|
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷七百七十六.車部五</td>
|
|
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c779_tai_ping_yu_lan_0777.xhtml" title="太平御覽/0777">奉使部一</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
|
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
|
<tbody><tr>
|
|
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n7617" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Template:Textinfo" title="Template:Textinfo"><img alt="Documentation for the TextInfo template." resource="./File:Information_icon.svg" src="images/c1007_Information_icon.svg_20px_Information_icon.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Information_icon.svg-20px-Information_icon.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Talk:太平御覽/0776" title="Talk:太平御覽/0776">版本<span typeof="mw:LanguageVariant" data-mw-variant="{"twoway":[{"l":"zh-hant","t":"資訊"},{"l":"zh-hans","t":"信息"}]}"/></a></li><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85611550" title="d:Q85611550" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
|
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
|
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
|
</tbody></table>
|
|
</td></tr>
|
|
</tbody></table>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="zhe"><span id="id-.E8.BD.8D" typeof="mw:FallbackId"/>轍</h2>
|
|
<p>《左傳》曰:齊師敗績,公將馳之。曹劌<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>居衛切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>曰:「未可!」下視其轍,登而望之,曰:「可矣。」遂逐齊師。既克,公問其故。對曰:「夫大國難測也,懼有伏焉。吾視其轍亂,望其旗靡,故逐之。」</p>
|
|
|
|
<p>又曰:昔穆王欲肆其心,周行天下,特皆必有車轍馬跡焉。</p>
|
|
|
|
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:戶牖富人張負有女,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>五嫁而夫輒死<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>人莫敢娶。陳平欲得之。負至平家,乃負郭窮巷,以席為門<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>然門多長<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>者車轍。負歸,謂子仲曰:「固有美如陳平,而長貧賤者乎?」卒與之女。</p>
|
|
|
|
<p>《老子》曰:善行無轍跡。</p>
|
|
|
|
<p>《莊子》曰:汝不知螳蜋,怒臂當車轍,不知不勝其任也。</p>
|
|
|
|
<p>又曰:莊周貸粟于監河侯,曰:「我將得邑金,貸子三百。」周曰:「有中道而呼者,周視車轍中有鮒魚焉。『子何為耶?』對曰:『我,東海之波臣也。君豈有升斗之水而活我哉?』」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>餘具魚門中。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
|
|
|
<p>劉伯倫《酒德頌》曰:有大人先生,以天地為一朝,萬期為須臾,日月為戶牖,八荒為庭衢。行無轍跡,居無室廬,幕天席地,縱意所如。</p>
|
|
|
|
<p>謝靈運《送孔令》詩曰:河流有急瀾,浮驂無蹊轍。豈伊川途念,宿心愧將別。</p>
|
|
|
|
<p>顏延年《贈王太常》詩曰:林閭時晏開,亟回長者轍。</p>
|
|
|
|
<p>陸韓卿《答兄希升》詩曰:駿足思長阪,柴車畏危轍。</p>
|
|
|
|
<p>傅武仲《舞賦》曰:或逾埃赴轍,霆霆駭電滅。</p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="zhou"><span id="id-.E8.BB.B8" typeof="mw:FallbackId"/>軸</h2>
|
|
<p>《說文》曰:軸,持輪也。</p>
|
|
|
|
<p>《周禮》曰:軸有三理:一者以為媺<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音美。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>也,二者以為久也,三者以為利也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>媺,無節目也。久,堅刃心。利,滑密也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
|
|
|
<p>《釋名》曰:軸,復也,重復非一之言也。</p>
|
|
|
|
<p>《左傳》曰:齊侯執陽虎,將東之,陽虎願東。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>陽虎欲西奔,晉如齊必反己,故許以東為願也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>及囚諸西鄙,盡借邑人之車,鍥<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>苦結切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>其軸,麻約而歸之。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鍥,刻也。欲絕追者。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>載葱靈,寢於其中而逃。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>葱靈,輜車名。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>追而得之,囚於齊。又以葱靈奔宋,遂奔晉,適趙氏。</p>
|
|
|
|
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:淳于髡曰:「狶膏棘軸,所以為滑也,然不能運方穿。」</p>
|
|
|
|
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:臨江閔王榮立為太子,廢為臨江王,坐侵廟壖地為宮。上徵榮,榮行,祖於江陵北門。既上車,軸折車廢。江陵父老涕泣,竊言曰:「吾王不反矣!」</p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="gu"><span id="id-.E8.BD.82" typeof="mw:FallbackId"/>轂</h2>
|
|
<p>《詩》曰:文茵暢轂,駕我騏馵。</p>
|
|
|
|
<p>《周禮》曰:轂也者,以為利轉也。凡斬轂之道,必矩其陰陽。陽也者,稹<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音奠。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>理而堅;陰也者,疏理而柔。是故以火養其陰,而齊諸其陽,則轂雖敝不藃。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音耗。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>轂小而長,則祚;<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鋤革切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>大而短,則摯。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音致。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
|
|
|
<p>又曰:行澤者欲短轂,行山者長轂。短轂則利,長轂則安。</p>
|
|
|
|
<p>《左傳》曰:楚子與若敖戰皋滸,射汰輈以貫笠轂。</p>
|
|
|
|
<p>《穀梁傳》曰:長轂五百乘,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>長轂,兵車。四馬曰乘。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>緜地千里。</p>
|
|
|
|
<p>《春秋考異郵》曰:黃池之會,滕、薛扶轂,魯、衛參乘。</p>
|
|
|
|
<p>《後漢書》曰:崔駰,字亨伯,涿郡安平人。祖母師氏,能通經學百家之言。王莽寵以殊禮,賜號義成夫人,金印紫綬,文軒丹轂,顯於新代。</p>
|
|
|
|
<p>《老子》曰:三十輻,共一轂,當其無,有車之用。</p>
|
|
|
|
<p>桓譚《新論》曰:楚之郢都,車掛轂,民摩肩,市路相交,號為「朝衣新而暮衣弊」。</p>
|
|
|
|
<p>左太沖《蜀都賦》曰:累轂疊跡,叛衍相傾。</p>
|
|
|
|
<p>張平子《東京賦》曰:乘軒並轂。</p>
|
|
|
|
<p>又曰:疏轂飛囹軨。</p>
|
|
|
|
<p>又《公讌》詩曰:神飈接丹轂,輕輦隨風移。</p>
|
|
|
|
<p>沈休文《餞呂僧珎》詩曰:持轂二崤道,揚旆九河陰。</p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="fu"><span id="id-.E8.BC.BB" typeof="mw:FallbackId"/>輻</h2>
|
|
<p>《易》曰:輿說輻,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>說音脫。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>夫妻反目。</p>
|
|
|
|
<p>《周禮》曰:輪人為輪,斬三材必以其時。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>三材,轂、輻、牙。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>輻也者,以為直指也。望其輻,欲其揱<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音消。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>爾而纎也。進而眡<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音視。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>之,欲其肉稱也。參分其轂長,二在外,一在內,以置其輻。凡輻,量其鑿深以為輻廣。輻廣而鑿淺,則是以大枕,雖有良工,莫之能固。鑿深輻小,則是固有餘而強不足。故竑<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音宏。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>其輻廣,以為之弱,則雖有重任,轂不折。參分其輻之長,而殺其一,則雖有深泥,亦弗溓。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>讀如黏。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
|
|
|
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:李陵擊匈奴,矢盡,斬車軸而持之。</p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="wang"><span id="id-.E8.BC.9E" typeof="mw:FallbackId"/>輞</h2>
|
|
<p>《釋名》曰:輞,羅也,周輪其外。</p>
|
|
|
|
<p>《周禮》曰:輪人為輪,斬三材必以其時。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>三材,轂、輻、牙也。牙,讀如迂,世問或謂之輞。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>牙也者,以為固抱也。凡揉<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>而首切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>牙,外不廉而內不挫,旁不腫,謂之用火之善。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>廉,絕也。挫,折也。腫,廆也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>是故䂓之以眡視其圜也,{艸禹}<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音矩。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>之以眡其匡也。</p>
|
|
|
|
<p>又曰:六分其輪崇,以其一為之牙圍。叄分其牙圍,而漆其二。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>不漆其踐地者。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="e"><span id="id-.E8.BB.9B" typeof="mw:FallbackId"/>軛</h2>
|
|
<p>《續漢書》曰:文虎伏軾,龍道衡軛。</p>
|
|
|
|
<p>《齊書》曰:吳興有項羽神護郡廳事,太守不得上。太守到郡,必須祀以軛下牛。李安民奉佛法,為太守,到郡不與神牛,著屐上廳事,又於廳上入關齊。俄而牛死,葬廟側。今呼為李公牛。</p>
|
|
|
|
<p>《韓詩外傳》曰:武王伐紂,到邢丘,軛折為三,天雨三日不休。武王召太公而問之,曰:「未可伐乎?」太公曰:「不然。軛折為三者,軍當分為三也;天雨三日,欲灑吾兵也。」</p>
|
|
|
|
<p>《韓子》曰:鄭縣人得車軛,不知其名,問人,人曰:「此車軛也。」俄得一人,復問,對曰:「此車軛也。」問者大怒,曰:「曩者車軛,今又車軛,是何眾也!」遂與斗。</p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="id-__yin_ju_"><span id="id-.7C.E3.80.88.E9.9F.B3.E5.8A.87.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/><span about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion">|</span><small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音劇<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
|
<p>《釋名》曰:<span about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion">|</span>,似人履。</p>
|
|
|
|
<p>又曰:伏菟在軸上,似之也。</p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="guan__yin_guan_"><span id="id-.E8.BC.A8.E3.80.88.E9.9F.B3.E7.AE.A1.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>輨<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音管<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
|
<p>《說文》曰:輨,軨谷端錔也。</p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="9"><h2 id="zhen"><span id="id-.E6.9E.95-n7630" typeof="mw:FallbackId"/>枕</h2>
|
|
<p>《釋名》曰:枕,橫在前,若臥床之有枕。</p>
|
|
|
|
<p>《方言》曰:軫謂之枕。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鄭璞曰:車後橫木。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
|
|
|
<p>《周禮》曰:車軫四尺,謂之一等。戈秘<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt35" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音必。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>六尺有六寸,既建而迆。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt36" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音移。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>崇於軫四尺,謂之二等。六分其廣,以一為之軫圍。參分軫圍,去一以為式圍。五分其軫間,以其一為之軸圍。軫之方,象地也。</p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="10"><h2 id="shi"><span id="id-.E8.BB.BE" typeof="mw:FallbackId"/>軾</h2>
|
|
<p>《周禮》曰:參分軫圍,去一以為式圍。參分式圍,去一以為較圍。</p>
|
|
|
|
<p>《釋名》曰:軾,式也,式所敬者。</p>
|
|
|
|
<p>《左傳》曰:齊與魯戰於長勺,齊師敗績。公將馳之,曹劌曰:「未可!」下視其轍,登軾而望之,曰:「可矣。」</p>
|
|
|
|
<p>又曰:子玉使斗勃請戰,曰:「請與君之士戲,君憑軾而觀,得臣與寓目焉。」</p>
|
|
|
|
<p>又曰:叔山舟搏人以投,中車折軾,晉師乃止。</p>
|
|
|
|
<p>又曰:長狄喬如之首眉隱於軾。</p>
|
|
|
|
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:酈生憑軛軾,下齊七十二城。</p>
|
|
|
|
<p>宋玉《九辨》云:「倚結軫兮太息,涕潺湲兮沾軾。</p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="11"><h2 id="xiang-n7632"><span id="id-.E7.AE.B1-n7633" typeof="mw:FallbackId"/>箱</h2>
|
|
<p>《方言》曰:箱謂之輫。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt37" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音斐。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
|
|
|
<p>《詩》曰:睆彼牽牛,不以服箱。</p>
|
|
|
|
<p>《通俗文》曰:車箱曰較。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt38" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音角。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
|
|
|
<p>《通俗文》曰:車一曰兩,兩兩相與為體也。原其所以言「兩」者,箱、轅及輪,兩兩而耦,故稱兩耳。</p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="12"><h2 id="yi__yin_yi__yi_er_yin._"><span id="id-.E8.BD.99.E3.80.88.E9.9F.B3.E8.AD.B0.E3.80.81.E5.AE.9C.E4.BA.8C.E9.9F.B3.E3.80.82.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>轙<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt39" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音議、宜二音。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
|
<p>《爾雅》曰:載轡謂之轙。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt40" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郭璞曰:車軛上環,轡所貫。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="13"><h2 id="wei__yin_wei_"><span id="id-.E8.BD.8A.E3.80.88.E9.9F.B3.E8.A1.9B.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>轊<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt41" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音衛<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
|
<p>《說文》曰:轊,車軸端也。杜林說:轂錔也。</p>
|
|
|
|
<p>《方言》曰:車轊,齊謂之<span about="#mwt42" typeof="mw:Transclusion">|</span>。</p>
|
|
|
|
<p>鮑明遠《蕪城賦》曰:當昔全盛之時,車掛轊,人駕肩,廛閈撲地,歌吹沸天。</p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="14"><h2 id="huan"><span id="id-.E7.92.B0-n7638" typeof="mw:FallbackId"/>環</h2>
|
|
<p>《釋名》曰:游環,在伏馬背上,驂馬之外轡,貫之游移前卻無常處。</p>
|
|
|
|
<p>《爾雅》曰:游環謂之捐。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt43" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>徐絹切。郭璞曰:著車眾環。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
|
|
|
<p>《詩》曰:游環脅驅。</p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="15"><h2 id="gang__yin_jiang_"><span id="id-.E9.87.AD.E3.80.88.E9.9F.B3.E6.B1.9F.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>釭<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt44" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音江<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
|
<p>《說文》曰:釭,轂之鐵也。</p>
|
|
|
|
<p>《方言》曰:車釭,燕、齊、海、代之間謂之鐹,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt45" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音戈。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>或謂之錕,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt46" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音袞。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>自關而西謂之釭。</p>
|
|
|
|
<p>《續搜神記》曰:鄭茂病亡,殯殮訖,未得葬。忽然婦及家人夢茂云:「已未應死,偶悶絕耳。可開棺出我,燒車釭以熨頂頭。」如言,乃活。</p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="16"><h2 id="xia"><span id="id-.E8.BD.84" typeof="mw:FallbackId"/>轄</h2>
|
|
<p>《釋名》曰:轄,害也,車之急害也。</p>
|
|
|
|
<p>《詩》曰:出宿於干,飲餞於言。載指載牽,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt47" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>牽與轄同。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>還車言邁。</p>
|
|
|
|
<p>《左傳》曰:諸侯賓至,甸設庭燎,僕人巡宮,車馬有所,賓從有侍,巾車脂轄,隸人牧圉,各贍其事。</p>
|
|
|
|
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:陳遵嗜酒。每大飲,賓客滿堂,輒閉門,取客車轄投井中,雖有急,終不能去。</p>
|
|
|
|
<p>蔡邕《獨斷》曰:乘輿之車,皆副轄。副轄者,施轄於外,乃服設轄。銘曰:載馳,非轄不行;臨政設教,非賢不明。</p>
|
|
|
|
<p>張平子《東京賦》曰:重輪貳轄,疏轂展軨。</p>
|
|
|
|
<p>潘正叔《贈陸機》詩云:「星陳夙駕,載脂載轄。</p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="17"><h2 id="lian"><span id="id-.E9.8D.8A" typeof="mw:FallbackId"/>鍊</h2>
|
|
<p>《釋名》曰:鍊,簡也。鍊釭軸之間,使不相忘。</p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="18"><h2 id="guo__hu_guo_qie_"><span id="id-.E8.BC.A0.E3.80.88.E8.83.A1.E6.9E.9C.E5.88.87.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>輠<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt48" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>胡果切<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
|
<p>《釋名》曰:輠,裹也。裹,軹也,軹如指,見於轂頭。</p>
|
|
|
|
<p>《禮》曰:叔孫武叔朝,見輪人以杖關轂而輠輪者,以是有爵而后杖也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt49" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>余具輪事注中。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
|
|
|
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:淳于髡,齊人也,博聞強學。其諫說慕晏嬰之為人,然而秉意觀色為務,故齊人謂之炙輠。輠,車之盛膏者,炙之不盡,猶有餘。流言髡之智,不盡如炙輠。</p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="19"><h2 id="dang"><span id="id-.E7.95.B6" typeof="mw:FallbackId"/>當</h2>
|
|
<p>《通俗文》曰:車當謂箳<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt50" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>步輕切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>篂。</p>
|
|
|
|
<p>《郭林宗別傳》曰:昔仲琰為部從事,嘗柴車駕牛,編荊為當。</p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="20"><h2 id="gai-n7646"><span id="id-.E8.93.8B-n7647" typeof="mw:FallbackId"/>蓋</h2>
|
|
<p>《周禮》曰:輪人為蓋,達常圍三寸。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt51" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>達常,盍斗杠,入丘中也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>上欲尊而宇欲卑。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt52" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>上,近部平者也。隤下曰宇。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>上尊而宇卑,則吐水疾而ニ遠。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt53" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>蓋者主為雨也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>蓋已崇,則難為門也;蓋已卑,是蔽目也。是故蓋崇十尺。良蓋弗冒弗紘,殷敏而馳不隊,謂之國工。蓋之圜也,以象天也;蓋弓二十有八,以象星也。</p>
|
|
|
|
<p>《方言》曰:蓋在上,如屋舍之復蓋。</p>
|
|
|
|
<p>蔡邕《獨斷》曰:乘輿車,皆黃蓋者,并以黃為里也。</p>
|
|
|
|
<p>《董卓別傳》曰:卓諷朝廷,使光祿宣璠持節拜卓為太師,位諸侯上。引還長安,百官迎路拜揖。卓遂僭擬車服,乘金華青蓋,畫兩輪,時人號為竽摩車。</p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="21"><h2 id="lao__yin_lao_"><span id="id-.E8.BD.91.E3.80.88.E9.9F.B3.E8.80.81.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>轑<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt54" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音老<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
|
<p>《釋名》曰:轑,似弓曲也。</p>
|
|
|
|
<p>《說文》曰:轑,蓋弓也,淮陽名車穹。</p>
|
|
|
|
<p>《周禮》曰:弓鑿廣四枚,鑿上二枚,鑿下四枚。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt55" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>弓。轑也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>鑿深二寸有半,下直二枚,鑿端一枚。弓長六尺謂之庇軹,五尺謂庇輪,四尺謂之庇軫。參分弓長而揉其一。以其一為之尊。蓋之二十有八,以象星也。</p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="22"><h2 id="gang"><span id="id-.E6.9D.A0" typeof="mw:FallbackId"/>杠</h2>
|
|
<p>《周禮》曰:輪人為蓋,達常圍三寸。桯<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt56" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音楹,蓋杠也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>圍倍之,六寸。信其桯圍,以為部廣,六寸。部長二尺,桯長倍之,四尺者二。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt57" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>杠長八尺,謂達常以下也。加達常二尺,則蓋高一丈也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="23"><h2 id="fu_ling"><span id="id-.E8.A6.86.E7.AC.AD" typeof="mw:FallbackId"/>覆笭</h2>
|
|
<p><small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt58" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音岑<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
|
|
|
<p>《釋名》曰:笭,橫在車前,織竹作之,空笭笭也。</p>
|
|
|
|
<p>《廣雅》曰:覆笭謂之辟。</p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="24"><h2 id="gou_xin"><span id="id-.E6.9E.B8.E5.BF.83" typeof="mw:FallbackId"/>枸心</h2>
|
|
<p>《廣雅》曰:從下枸軸也。</p>
|
|
|
|
<p>《通俗文》曰:軸限者謂之枸。</p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="25"><h2 id="jiao"><span id="id-.E8.BC.83" typeof="mw:FallbackId"/>較</h2>
|
|
<p>《周禮》曰:參分式圍,去一以為較圍。參分較圍,去一以為軹圍。</p>
|
|
|
|
<p>《釋名》曰:其較重,卿所乘也。</p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="26"><h2 id="xian__xu_yan_qie_"><span id="id-.E5.B9.B0.E3.80.88.E8.A8.B1.E5.81.83.E5.88.87.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>幰<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt59" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>許偃切<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
|
<p>《通俗文》曰:張布曰幰。</p>
|
|
|
|
<p>《儀制令》曰:諸車,一品青油纁道幰,朱里,朱絲絡網。三品以上,青道幰,朱;五品以上,青褊幰,碧里。六品以下,皆不得用幰。</p>
|
|
|
|
<p>《鹵簿令》曰:安車,紫油通幰,紫油纁,朱里。四望車,青油通幰,青油纁,并朱絲絡網。后及皇太子車幰,并准此。</p>
|
|
|
|
<p>《風土記》曰:《周禮》以拂拭車一義,謂施嚴惟幰。</p>
|
|
|
|
<p>潘岳《籍田賦》曰:微風生於輕幰,縴埃起乎朱輪。</p>
|
|
|
|
<p>潘尼詩曰:朝從長塗,暮棲所集。歸云乘幰浮,悽風尋帷入。</p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="27"><h2 id="id-_"><span id="id-.E4.8B.BA" typeof="mw:FallbackId"/>䋺</h2>
|
|
<p>《釋名》曰:䋺,遒也。在後遒迫,使不得卻縮也。</p>
|
|
|
|
<p>王隱《晉書》曰:山濤為尚書,有人題曰:「閣中有大牛,王齊鞅,裴楷鞦,和嶠踖踧不敢休。」</p>
|
|
|
|
</section><section data-mw-section-id="28"><h2 id="yin"><span id="id-.E8.8C.B5" typeof="mw:FallbackId"/>茵</h2>
|
|
<p>《釋名》曰:茵,車中所坐也,用虎皮,有文釆。</p>
|
|
|
|
<p>《詩》曰:陰靷鋈<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt60" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音沃。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>續,文茵暢轂,駕我騏馵。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt61" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音注。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
|
|
|
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:邴吉為丞相,馭吏嗜酒,數逋蕩。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt62" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>逋,亡也。蕩,放也。謂亡其所供之職而漸放也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>常從吉出,醉嘔丞相車茵上。西曹主吏白欲斥之,吉曰:「以醉飽之失去士,使此人復何所容?西曹但忍之,此不過污丞相車茵爾。」遂不去也。</p>
|
|
|
|
</section></body></html>
|