Files
spider-ctext/太平御览/OPS/c80_tai_ping_yu_lan_0078.xhtml
2026-03-21 17:42:22 +08:00

179 lines
25 KiB
HTML

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
<!DOCTYPE html>
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷七十八</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c79_tai_ping_yu_lan_0077.xhtml" title="太平御覽/0077">皇王部二</a> <span style="color:#999"></span></td>
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷七十八.皇王部三</td>
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"></span> <a rel="mw:WikiLink" href="c81_tai_ping_yu_lan_0079.xhtml" title="太平御覽/0079">皇王部四</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
<tbody><tr>
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n1919" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85594361" title="d:Q85594361" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
</tbody></table>
</td></tr>
</tbody></table>
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="tian_huang"><span id="id-.E5.A4.A9.E7.9A.87" typeof="mw:FallbackId"/>天皇</h2>
<p>項峻《始學篇》曰:天地立,有天皇十二頭,號曰天靈,治萬八千歲,以木德王。</p>
<p>《洞冥記》曰:天皇十二頭,一姓,十二人也。</p>
<p>徐整《三五曆記》曰:溟涬始芽,濛鴻滋萌,歲起攝提,元氣肇啓,有神靈人十,二頭號曰天皇。</p>
<p>《洞紀》曰:古人質以頭爲數,猶今數鳥獸以頭計也。若雲十頭鹿,非十頭也。</p>
<p>《春秋緯》曰:天皇,地皇,人皇,兄弟九人,分爲九州,長天下也。</p>
<p>《河圖括地象》曰:天皇九翼,題名旋復。</p>
<p>《帝系譜》曰:天地初起,即生天皇,治萬八千歲,以木德王。</p>
<p>《遁甲開山圖》曰:天皇被迹在柱州昆侖山下。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>榮氏注曰:天皇兄弟十二人,身貌相類,不可分別,治在柱州,昆侖也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="de_huang"><span id="id-.E5.9C.B0.E7.9A.87" typeof="mw:FallbackId"/>地皇</h2>
<p>項峻《始學篇》曰:地皇十二頭,治萬八千歲。</p>
<p>《洞紀》曰:地皇十二頭。</p>
<p>《帝系譜》曰:地皇治一萬八千歲,以火德王。</p>
<p>《二五曆紀》曰:有神聖人十二頭,號地皇。</p>
<p>《遁甲開山圖》曰:地皇興于熊耳、龍門山。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>榮氏注曰:地皇兄弟十人,面貌皆如女子,貌皆相類,蛇身獸足,生于龍門山中。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="ren_huang"><span id="id-.E4.BA.BA.E7.9A.87" typeof="mw:FallbackId"/>人皇</h2>
<p>《春秋命曆序》曰:人皇氏九頭,駕六羽,乘雲車,出穀口,分九州。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>宋均注曰:九頭,兄弟九人。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>項峻《始學篇》曰:人皇九頭,兄弟各三分,人各百歲。依山川土地之勢財度,爲九州,各居其一,乃因是而區別。</p>
<p>《遁甲開山圖》曰:人皇起于刑馬。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>榮氏注曰:人皇兄弟九人,生于刑馬山,身有九也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>《三五曆紀》曰:有神聖人九頭,號人皇。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>馬摠云:一百六十五代,合四萬五千六百年。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>天皇、地皇、人皇爲太古。</p>
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="you_chao_shi"><span id="id-.E6.9C.89.E5.B7.A2.E6.B0.8F" typeof="mw:FallbackId"/>有巢氏</h2>
<p>《禮》曰:昔先王未有宮室,冬則居營窟,夏則居橧巢。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>鄭玄注曰:冬則居土,暑則聚薪居其上也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>項峻《始學篇》曰:上古皆穴處,有聖人教之巢居,號大巢氏。今南方人巢居,北方人穴處,古之遺俗也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>皇甫謐以爲有巢在女媧之後。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>《韓子》曰:上古之世,人民少而禽獸多,人不勝禽獸蛇虺。有聖人作,構木爲巢,以避群害,而人悅之,使王天下,號之曰:「有巢氏」。</p>
<p>《遁甲開山圖》曰:石樓山在琅琊,昔有巢氏治此山南。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>王天下百有餘代,未詳年代也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="sui_ren_shi"><span id="id-.E7.87.A7.E4.BA.BA.E6.B0.8F" typeof="mw:FallbackId"/>燧人氏</h2>
<p>《易通卦驗》曰:燧皇始出,握機矩表計冥圖,其刻曰:「蒼渠通靈。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>鄭玄注曰:矩,法也。燧皇也,謂燧人,在伏犧前,作其圖謂之計冥,時無書,刻石而謂之耳,刻曰蒼精渠之人能通神靈之意也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>《尚書大傳》曰:燧人爲燧皇,燧人以火紀。火,陽也。陽尊,故托燧皇于天。</p>
<p>《禮含文嘉》曰:燧人始鑽木取火,炮生爲熟,令人無腹疾,有异于禽獸,遂天之意,故謂燧人。</p>
<p>《古史考》曰:古之初,人吮露精,食草木實,穴居野處。山居則食鳥獸,衣其羽皮,飲血茹毛;近水則食魚鱉、螺蛤。未有火化腥臊,多害腸胃。于是有聖人以火德王,造作鑽燧出火,教人熟食,鑄金作刃,民人大悅,號曰燧人。</p>
<p>《禮》曰:昔者先王未有火化,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>食腥也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>食草木之實,鳥獸之肉,飲其血,茹其毛。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>此上古之時也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>後聖人有作,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>作,起。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>然後修火之利,范金<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>鑄作器用。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>合土,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>瓦瓴瓮及大㼶。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>以炮以燔,以烹以炙,以爲醴酪。</p>
<p>王子年《拾遺錄》曰:遂明國,有大樹,名遂,屈盤萬頃。後世有聖人游日月之外,至于其國,息此樹下,有鳥啄樹,粲然火出,聖人感焉,因用小枝鑽火,號燧人氏。</p>
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="tai_hao_pao_xi_shi"><span id="id-.E5.A4.AA.E6.98.8A.E5.BA.96.E7.8A.A7.E6.B0.8F" typeof="mw:FallbackId"/>太昊庖犧氏</h2>
<p>《皇王世紀》曰:太昊帝庖犧氏,風姓也,蛇身人首,有聖德,都陳。作瑟三十六弦。燧人氏沒,庖犧氏代之,繼天而生,首德于木,爲百王先。帝出于震,未有所因,故位在東方,主春。象日之明,是稱太昊。制嫁娶之禮,取犧牲以充庖厨,故號曰庖犧皇。後世音謬,故或謂之,「宓犧」。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>一解云:宓古伏字。後誤以宓爲密,故號曰密犧。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>一號雄皇氏,在位一百一十年。</p>
<p>《易下·繫辭》曰:古者庖犧氏之王天下,仰則觀象于天,俯則觀法于地,中觀鳥獸之丈,與天地之宜。近取諸身,遠取諸物,于是始作八卦,以通神明之德,以類萬物之情,結繩而爲網罟,以畋以漁,蓋取諸《離》。</p>
<p>《河圖》曰:伏犧禪于伯牛,鑽木作火。</p>
<p>《易坤靈圖》曰:宓犧時,立元部,民易理。</p>
<p>《易通卦驗》曰:宓犧方牙蒼精作《易》,無書以畫事。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>鄭玄曰:宓犧時質樸,作易以爲政令而不書,但以畫其事之形象而已。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>《詩含神霧》曰:大迹出雷澤,華胥履之,生庖犧。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>宋均注曰:雷澤地名。華胥伏母。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>《禮含文嘉》曰:伏者,別也。犧者,獻也,法也。伏犧德洽上下,天應之以鳥獸文章,地應之以龜書。伏犧乃則象作《易》卦。</p>
<p>《左傳》曰:郯子曰:「太皞氏以龍紀,故爲龍師,而龍名。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>杜預注曰:太皞伏犧氏,風始祖也。有龍瑞,故以龍令官。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>《春秋內事》曰:伏犧氏以木德王天下。天下之人未有室宅,未有水火之和,于是乃仰觀天文,俯察地理,始畫八卦,定天地之位,分陰陽之數,推列三光,建分八節,以文應氣,凡二十四氣,消息禍福,以制吉凶。</p>
<p>又曰:天地開闢,五緯各在其方,至伏犧乃合,故以爲元。</p>
<p>《孝經援神契》曰:伏犧氏,曰角、衡、連珠。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>宋均曰:伏羲木精人也。日角者,骨表,取象日所出房所立有星,衡中有骨表而連珠象玉衡有星也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>又曰:《鈎命訣》曰:「華胥履迹,恠生皇犧。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>迹,靈威仰之迹也。履迹而生,以爲奇怪也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>《遁甲開山圖》曰:仇夷山西絕孤立,太昊之治,伏犧生處。</p>
<p>《帝系譜》曰:伏犧,人頭蛇身,以十月四日人定時生。</p>
<p>崔寔《政論》曰:太昊之世,設九庖之官。</p>
<p>魏陳思王曹植《庖犧贊》曰:木德風姓,八卦創焉。龍瑞名官,法地象天。庖犧厨祭祀,罟網魚畋。瑟以象時,神德通玄。</p>
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="nu_wa_shi"><span id="id-.E5.A5.B3.E5.AA.A7.E6.B0.8F" typeof="mw:FallbackId"/>女媧氏</h2>
<p>《帝王世紀》曰:女媧氏,亦風姓也。承庖犧制度,亦蛇身人首,一號女希,是爲女皇。未有諸侯,有共工氏,任智刑以强,伯而不王,以水承木,非行次,故《易》不載。</p>
<p>《歸藏》曰:昔女媧筮,張雲幕,枚占之曰:「吉。昭昭九州,日月代極;平均土地,和合四國。」</p>
<p>《山海經》曰:女媧之腸化爲神,處粟廣之野。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>郭璞注曰:女媧,古神女而帝者,人面蛇身,一日中七十變,其腸化爲此神。粟廣,野名也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>《禮》曰:女媧之笙簧。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>女媧,三皇承伏犧者。笙簧,笙中之簧也。《世本》曰:女媧作笙簧也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>《淮南子》曰:往古之時,四極廢,九州裂,天不兼覆,地不周載,火濫焱而不滅,水浩洋而不息,猛獸食精民,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>高誘注曰:精,善也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>鷙鳥攫老弱。于是女媧煉五色石以補蒼天,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>女媧陰氏,佐伏犧治者也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>斷鰲足以立四極,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>黑龍水精也。故力牧太山稽殺之以止雨也。極猶幹也。冀州,九州中,謂合四海之內。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>積蘆灰以止淫水,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>蘆,葦也。葦生于水,故積聚其灰以止其淫水,平地出水爲淫水。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>民生背方州,抱周天,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>方州,地也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>和春、陽夏、殺秋、約冬,枕方寢繩。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>方,矩四寸也。寢繩,直身而臥也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>《風俗通》曰:俗說天地開闢,未有人民,女媧摶黃土作人,劇務,力不暇供,乃引繩于縆泥中于舉以爲人。故富貴者黃土人也,貧賤凡庸者縆人也。</p>
<p>《遁甲開山圖》曰:女媧氏沒,大庭氏王,有天下,五鳳异色。次有柏皇氏,中央氏,栗陸氏,驪連氏,赫胥氏,尊盧氏,祝融氏,混沌氏,昊英氏,有巢氏,葛天氏,陰康氏,朱襄氏,無懷氏,凡十五代皆襲庖犧之號。自無懷氏已上,經史不載,莫知都之所在。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>共工氏水德,君木火之間,霸而不王。女媧是三皇之,稱三皇者多有不同,以太昊炎帝爲二皇,其一或稱女媧,或稱祝融,或稱共工,未知孰是,自女媧至無懷十五代合一萬七千七百八十七歲。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>魏陳王曹植《女媧贊》曰:古之國君,製造笙簧。禮物未就,軒轅纂成。或云二君,人首蛇形。神化七十,何德之靈。</p>
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="yan_di_shen_nong_shi"><span id="id-.E7.82.8E.E5.B8.9D.E7.A5.9E.E8.BE.B2.E6.B0.8F" typeof="mw:FallbackId"/>炎帝神農氏</h2>
<p>《帝王世紀》曰:神農氏,薑姓也。母曰任姒,有喬氏之女,名女登,爲少典妃。游于華陽,有神龍首感女登于常,生炎帝,人身牛首,長于姜水,有聖德。以火承木,位在南方,主夏,故謂之炎帝,都于陳,作五弦之琴。凡八世,帝承、帝臨、帝明、帝直、帝來、帝哀、帝揄岡。又曰本起烈山,或時稱之,一號魁隗氏,是爲農皇,或曰帝炎。時諸侯夙沙氏叛不用命,炎帝退而修德,夙沙之民自攻其君而歸炎帝,營都于魯。重八卦之數,究八八之體爲六十四卦,在位百二十年而崩,葬長沙。</p>
<p>《易下·系》曰:神農氏作,斫木爲耜,揉木爲耒。耒耜之利以教天下,蓋取諸益。</p>
<p>《禮含文嘉》曰:神者,信也。農者,濃也。始作耒耜,教民耕,其德濃厚若神,故爲神農也。</p>
<p>《古史考》曰:炎帝有火應,故置官司皆以火爲名。</p>
<p>《傳》曰:郯子曰:「炎帝以火紀,故爲火師,而火名。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>杜預注曰:神農,姜姓之祖也。有火瑞,以火紀事名官也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>《春秋命曆序》曰:有神人名石耳,蒼色大眉,戴玉理,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>日月清明有次序,故神應和氣以生也。玉理猶玉英玉勝也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>駕六龍,出地輔,號皇。神農始立地形,甄度四海,東西九十萬里,南北八十一萬里。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt35" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>所爲如此,其教如神,農殖樹木,使民粒食,故天下號曰皇神農也。甄紀地形遠近,山川林澤所至。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>《孝經鈎命訣》曰:任巳感龍,生帝魁。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt36" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>任巳,帝魁之母也。魁,神農名,巳,或作姒。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>《典略》曰:武王伐紂,封神農之後于譙。</p>
<p>《文子》曰:赤帝爲火灾,故黃帝禽之。</p>
<p>《越絕書》曰:神農不貪天下,而天下共富之;不以其智自貴于人,天下共尊之。</p>
<p>《莊子》曰:妸荷甘與神農同學于老龍吉,神農隱<span typeof="mw:LanguageVariant" data-mw-variant="{&quot;disabled&quot;:{&quot;t&quot;:&quot;几&quot;}}"/>,闔戶晝瞑。妸荷甘日中奓戶而入,曰:「老龍死矣!」神農隱<span typeof="mw:LanguageVariant" data-mw-variant="{&quot;disabled&quot;:{&quot;t&quot;:&quot;几&quot;}}"/>擁杖而起,嚗然放杖而笑,曰:「天知予僻陋慢誕,故弃予也而死已。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt37" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>悟死不足驚,故還,放杖而笑。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>《尸子》曰:神農氏夫負妻戴以治天下。堯曰:「朕之比神農,猶旦之與昏也。」</p>
<p>又曰:神農氏七十世有天下,豈每世賢哉?牧民易也。</p>
<p>《淮南子》曰:古者民茹草飲水,采樹木之實,食蠃蚌之肉,時多疹病毒傷之害。于是神農乃始教民播種五穀,相土地之宜,燥濕肥磽高下,嘗百草之滋味、泉水之甘苦,令民知所避就。當此之時,一日而遇七十毒。</p>
<p>又曰:神農之治天下也,神農馳于國中,知不出于四域,懷其仁試之心;甘雨以時,五穀蕃殖;春生夏長,秋收冬藏;月省時考,終歲獻貢;以時嘗穀,祀于明堂。明堂之制,有善而無惡;風雨不能襲,燥濕不能傷;養民以公,其民樸重端愨,不忿爭而財足,不勞形而成功,因天地之貢資而與之和同。是故威厲而不試,刑措而不用,法省而不煩,教化如神。其地南至交趾,北至幽都,東至陽穀,西至三危,莫不聽從。當此之時,法寬刑緩,囹圄空虛,而天下壹俗,莫懷奸心。</p>
<p>又曰:神農皇帝襲九空,重九望。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt38" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>九空,九天也。九望,九地也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>《神農本草》曰:神農稽首再拜,問于太一小子曰:「曾聞古之時,壽過百歲而殂落之。咎獨何氣使然耶!」太一小子曰:「天有九門,中道最良。」神農乃從其嘗藥以拯救人命。</p>
<p>《周書》曰:神農之時,天雨粟。神農耕而種之,作陶冶斤斧,爲耒耜、鉏耨,以墾草莽,然後五穀興。</p>
<p>《呂氏春秋》曰:神農教曰:「士有當年不耕者,則天下或受其饑矣;女有當年不績者,則天下或受其寒矣,故夫親耕,妻親績。」</p>
<p>《賈誼書》曰:神農以爲走獸難以久養民,乃求可食之物,嘗百草實,察鹹苦之味,教民食穀。</p>
<p>陸景《典略》曰:神農嘗百草,嘗五穀,蒸民乃粒食。</p>
<p>《荊州圖記》曰:永陽縣西北二百三十里,厲鄉山東有石穴。昔神農生于厲鄉,《禮》所謂烈山氏也。後春秋時爲厲國。穴高三十丈,長二百丈,謂之「神農穴」。</p>
</section></body></html>