218 lines
37 KiB
HTML
218 lines
37 KiB
HTML
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||
<!DOCTYPE html>
|
||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷八百二十五</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c826_tai_ping_yu_lan_0824.xhtml" title="太平御覽/0824">資產部四</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷八百二十五.資產部五</td>
|
||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c828_tai_ping_yu_lan_0826.xhtml" title="太平御覽/0826">資產部六</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||
<tbody><tr>
|
||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n8656" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Template:Textinfo" title="Template:Textinfo"><img alt="Documentation for the TextInfo template." resource="./File:Information_icon.svg" src="images/c1007_Information_icon.svg_20px_Information_icon.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Information_icon.svg-20px-Information_icon.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Talk:太平御覽/0825" title="Talk:太平御覽/0825">版本<span typeof="mw:LanguageVariant" data-mw-variant="{"twoway":[{"l":"zh-hant","t":"資訊"},{"l":"zh-hans","t":"信息"}]}"/></a></li><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85608626" title="d:Q85608626" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||
</tbody></table>
|
||
</td></tr>
|
||
</tbody></table>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="can"><span id="id-.E8.A0.B6" typeof="mw:FallbackId"/>蠶</h2>
|
||
<p>《周禮·天官下·內宰》曰:中春,詔后帥外內命婦,始蠶於北郊,以為祭服。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>蠶於北郊,婦人以純陰為尊,郊必有公桑蠶室焉。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>又《夏官·馬質》曰:馬質,掌質馬。禁原蠶者。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>原,再也。天文辰為馬,《蠶書》蠶為龍精。月直大火,則浴其種,是蠶與馬同氣也。物莫能兩大,禁再蠶者,為傷馬也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《禮記·月令·季春》曰:是月也,命有司無伐桑柘,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>愛蠶食。有司,謂主山林之官。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>乃修蠶器。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>蠶器,謂簿、槌、錡、筐之類。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>后妃齊戒,享先蠶而躬桑,以勸蠶事。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>季春吉祀,皇后享先蠶。先蠶,天駟。享先蠶而後躬桑,示率先天下也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>又《孟夏》:是月也,蠶事既登,后妃獻繭。乃收繭稅,以桑為均,貴賤長幼如一,以給郊廟之服。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>后妃獻繭,進其成功也。乃收繭稅,十而取一。以桑為均者,謂用桑多則繭多,桑少則繭少,貴賤長幼如一,各自以桑為均,不得以人貴賤長幼為差。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>又《檀弓》曰:成人有其兄死而不為衰者,聞子皋將為成宰,遂為衰。成人曰:「蠶則績而蟹有匡,范則冠而蟬有緌,兄則死而子皋為之衰。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>蚩兄死者,言其襄之不為兄死,如蟹有匡蟬有緌,不為蠶之績范之冠也。范,蜂也。蟬,蜩也。緌謂蜩啄,長在腹下。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>又《祭義》曰:古者,天子諸侯必有公桑蠶室,近川而為之。筑宮仞有三尺,棘牆而外閉之。及大昕之朝,君皮弁素積,卜三宮之夫人、世婦之吉者,使入蠶室,奉種浴於川,桑於公桑,風戾以食之。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>大昕,季春朔日之朝也。諸侯夫人,三宮半王后也。風戾之者,及早涼脆釆之,風戾之,使露氣燥,乃以食蠶。蠶性惡溼。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>歲既單矣,世婦卒蠶奉繭以示於君,遂獻繭於夫人。</p>
|
||
|
||
<p>又《祭統》曰:是故天子親耕於南郊,以共齊盛;王后蠶於北郊,以共純<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音緇。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>服。諸侯耕於東郊,以共齊盛;夫人蠶於北郊,以共冕服。天子、諸侯非莫耕也,王后、夫人非莫蠶也。</p>
|
||
|
||
<p>《春秋文耀鈎》曰:商弦絕,蠶合絲。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>弦將絕,蠶含絲以待用也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《春秋考異郵》曰:蠶,陽者,大火,惡水,故食不飲。桑者,土之液,木生火,故蠶以三月食葉,類會精合相食。</p>
|
||
|
||
<p>《爾雅》曰:蛾,羅。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>蠶蛾。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small><dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"></dfn>鬼,蛹。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音龜。蠶蛹。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>蟓,桑繭。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>食桑葉作繭,即今蠶也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>讎由、樗繭、<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>食樗葉。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>棘繭。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>食棘葉。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>欒繭。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>食欒葉。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small><dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"></dfn>亢,蕭繭。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>食蕭葉者。皆蠶類。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《史記·天官書》曰:正月上甲,風從東方來,宜蠶。</p>
|
||
|
||
<p>《續漢書》曰:光武<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“26年”或“318年”或“336年”或“495年”">建武二年</span></a>,野蠶成繭,民收其絮。</p>
|
||
|
||
<p>又《輿服志》曰:貴人助蠶,玳瑁釵、簪、珥。</p>
|
||
|
||
<p>《東觀漢記》曰:明德馬后置織室,蠶於濯龍中,往來觀內,以為娛樂。</p>
|
||
|
||
<p>謝承《後漢書》曰:南陽范充,為吳桂陽太守,教民植桑,絺紵之屬,養蠶織履,民得利益。</p>
|
||
|
||
<p>《吳錄》曰:南陽郡,一歲蠶八績。</p>
|
||
|
||
<p>《後魏書》曰:世宗<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“241年”或“408年”或“505年”">正始二年</span></a>,徐州蠶蛾吃人,尪殘者一百一十餘人,死者二十二人。時高肇專政,聚斂不息。</p>
|
||
|
||
<p>《隋書》曰:江湖之南,一年蠶四五熟。</p>
|
||
|
||
<p>《唐書》曰:武德中,梁州言野蠶成繭,百姓釆而用之。</p>
|
||
|
||
<p>又曰:文德太后率內外命婦,有事於親蠶。</p>
|
||
|
||
<p>又曰:開元中,上命宮中食蠶,親自臨視,欲使嬪御已下知女工之事。及蠶罷,獲絲甚多,因以賜焉。</p>
|
||
|
||
<p>又曰:天寶中,益州獻三熟蠶,緊厚白淨,與常蠶不殊。</p>
|
||
|
||
<p>又曰:大曆中,太原府清河縣人韓景暉,養冬蠶成繭,詔給復終身。</p>
|
||
|
||
<p>《韓子》曰:鱔似蛇,蠶似<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"></dfn>。人見蛇驚駭,見<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"></dfn>則毛起;而漁者持鱔,婦人拾蠶,利之所在,皆賁、育也。</p>
|
||
|
||
<p>《淮南子》曰:季春,后妃齋戒,東鄉就桑省婦,使觀蠶事。</p>
|
||
|
||
<p>又曰:蠶食而不飲,三十日而化。</p>
|
||
|
||
<p>又曰:食桑者有絲而蛾。</p>
|
||
|
||
<p>又曰:蠶食{興石}而不飢。</p>
|
||
|
||
<p>又曰:蠶餌絲而商弦絕,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>商弦,金聲也。春蠶吐絲,金死,故絕。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small><dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"></dfn>賁星墜而渤海決。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span><dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。"></dfn>賁星,流星也。勃海,水之勃怒也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>又曰:原蠶一歲再登,非不利也,然王法禁之者,以其殘桑。</p>
|
||
|
||
<p>《淮南萬畢朮》曰:白芳七結浴蠶。</p>
|
||
|
||
<p>又曰:僵蠶,使馬不食。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>欲愈之,以桑拭口鼻,即食矣。馬喜齧人,亦以僵蠶眉拭唇,即不齧也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《抱朴子》曰:甘始以藥粉桑長蠶,蠶得十月不老。</p>
|
||
|
||
<p>《金樓子》曰:楊泉《蠶賦序》曰:「古人作賦者多矣,而獨不賦蠶,乃為《蠶賦》,是何言歟?楚蘭陵荀況有《蠶賦》,德淵近不見之,有文不如無述也。」</p>
|
||
|
||
<p>《東方朔別傳》曰:武帝求神仙,朔言能上天取藥。上知其謾,欲極其言,即遣方士與朔上天。朔曰:「當有神來迎我。」後方士晝臥,朔遽口呼若極真者,「吾從天上還。」方士遽以聞,上以為面欺,下朔獄。朔泣曰:「臣几死者再,天公問臣下方何衣,朔曰:『衣蠶』。『蠶何若』?曰:『啄<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"></dfn>冉々<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>仁廉切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>類馬,色班班類虎。』天公大怒,以臣為謾,系臣司空,使使下問,還報有之,乃出臣。今陛下以臣為詐,願使使上問之。」上曰:「齊人多詐,欲以喻我止方士也。」罷方士。</p>
|
||
|
||
<p>《東方朔占》曰:正月旦竟日不風,清明宜蠶。</p>
|
||
|
||
<p>《列仙傳》曰:園客,濟陽人,姿貌好而良,邑人多欲以女妻之,客終不娶。種五色香草,積數十年,服食其實。一旦五色蛾止其香草末,客收而薦之以布,生桑蠶焉。蠶時,有女夜至,自稱客妻,客與俱蠶,得繭大如盆。</p>
|
||
|
||
<p>郭子橫《洞冥記》曰:寒青之國,其國人皆以鳥為衣。其地多霜雪陰翳,忽見日從南方出,則百獸皆鳴,國俗以為祥異。有蠶,色青,長一丈,亦曰青蠶。績其絲,大如指,一絲可羈絆牛馬,國人常以十丈充黃門之廄,以拘馬也。巨象、師子,帝令以此一絲系之。</p>
|
||
|
||
<p>《古今注》曰:元帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:92年_(提及)" title="Category:92年 (提及)" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span title="92年">永元四年</span></a>,東萊郡東弁山有野蠶為繭,收得萬餘石,民人以為絲絮。</p>
|
||
|
||
<p>《司馬徽別傳》曰:人有臨蠶永徽蔟者,徽便以與之,自棄其蠶。</p>
|
||
|
||
<p>《搜神記》曰:舊說太古時,有人遠徵,家惟有一女,并馬一匹。女思父,戲馬曰:「爾能為我迎得父,吾將嫁汝。」馬乃絕韁而去,至父所。父疑家中有故,乘之而還。馬後見女,輒怒而奮系。父怪之,密問女,女具以答。父乃射殺馬,曝皮於庭。女至皮所,足蹙之,曰:「爾馬,而欲人為婦,自取屠剝,何如?」言未竟,皮蹙然起,卷女而行。父還失女,後大樹枝得女及皮。乃盡化為蠶,績於樹上。其繭厚大,異於常蠶,鄰婦取養之,其收二倍。今世或謂蠶為女兒,古之遺語也。</p>
|
||
|
||
<p>《拾遺錄》曰:員嶠之山名環丘,有冰蠶,長七寸,黑色,有角有鱗。以霜雪覆之,然後作繭,長一尺,其色五彩。織為文錦,入水而不濡,投火則經宿不燎。海人獻堯,以為黼黻。</p>
|
||
|
||
<p>《顏氏家訓》曰:胡人見錦,不信有蟲食樹吐絲所成。昔在江南,不信有千人氈帳。及來河北,不信有萬石舟船。皆實驗也。</p>
|
||
|
||
<p>《齊諧記》曰:正月半,有神降陳氏之宅,云:「我是蠶神,能見祭,當令蠶百倍。」今人正月半作糕糜,像此也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>一云吳郡張誠。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《皇后親蠶儀注》曰:皇后躬桑,始捋一條,執筐受桑。捋三條,女尚書跪白曰:「可止。」執筐者以桑授蠶母,蠶母以桑適金室也。</p>
|
||
|
||
<p>《先蠶儀注》曰:親蠶前三日,太祝令質明以太牢祠先蠶也。</p>
|
||
|
||
<p>周遷《古今輿服雜事》曰:蠶始生后食之,三灑而止。</p>
|
||
|
||
<p>《三輔故事》曰:始皇后葬,用金蠶二十箔。</p>
|
||
|
||
<p>《玄中記》曰:大月支有牛,名為日及。今日割取其肉三四斤,明日瘡愈。漢人入此國,以牛示之,以為珍異。漢人曰:「吾國有蟲,大小如指,名為蠶,食桑葉,為人吐絲。」外國人不復信有蠶也。</p>
|
||
|
||
<p>又曰:化民食桑,三七年化,能以自裹,如蠶績,九年生翼,七年而死。去琅邪四萬里。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt35" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《神異經》同。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《林邑記》曰:九真郡,蠶年八熟,繭小輕薄,絲弱綿細。</p>
|
||
|
||
<p>《永嘉郡記》曰:永嘉有八輩蠶:<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt36" typeof="mw:Transclusion"></dfn>允珍蠶、<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt37" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>三月績。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>柘蠶、<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt38" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>四月初績。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small><dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt39" typeof="mw:Transclusion"></dfn>允蠶、<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt40" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>四月初績。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>愛珍、<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt41" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>五月績。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>愛蠶、<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt42" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>六月末績。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>寒珍、<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt43" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>七月末績。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>四出蠶、<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt44" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>九月初績。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>寒蠶。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt45" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>十月績。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>凡蠶再養者,前輩皆謂之珍,少養之。愛蠶者,故<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt46" typeof="mw:Transclusion"></dfn>允蠶種也。<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt47" typeof="mw:Transclusion"></dfn>允珍,三月既績,出蛾取卵,七月八月便割,蠶生多養之,是為<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt48" typeof="mw:Transclusion"></dfn>允蠶。欲作愛者,取<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt49" typeof="mw:Transclusion"></dfn>允珍之卵,藏內甕器中,隨器大小,亦可十紙、百紙,蓋覆器口,安冷水,使冷氣折其出勢,僅得三七日,然後<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt50" typeof="mw:Transclusion"></dfn>生養之,謂為愛珍。亦愛子績成繭,蛾坐卵,卵七日又剖成蠶,多養之,此則愛蠶也。</p>
|
||
|
||
<p>顧微《廣州記》曰:吳<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:224年_(提及)" title="Category:224年 (提及)" about="#mwt51" typeof="mw:Transclusion"><span title="224年">黃武三年</span></a>,遣交州治中呂瑜發趙嬰齊冢,得金蠶明珠各數斛。</p>
|
||
|
||
<p>《廣志》曰:有原蠶,有冬蠶,有野蠶。有柞蠶,食柞葉,可以作綿。</p>
|
||
|
||
<p>焦贛《易林·兌之坎》曰:飢蠶作室,諸多亂纏,端不可得。</p>
|
||
|
||
<p>又《震之兌》曰:秋蠶不成,冬種不生。</p>
|
||
|
||
<p>《龍魚河圖》曰:蠶沙宅亥地,大富;得蠶絲,吉利。</p>
|
||
|
||
<p>仲長子《昌言》曰:北方寒,其人壽;南方暑,其人夭。此寒暑之方驗於人也。約之蠶也,寒而餓之則引日多,溫而飽之則用日少,此寒溫飢飽之為修短驗於物者也。</p>
|
||
|
||
<p>《物理論》曰:使人主養民,如蠶母之養蠶,則其用豈徒絲蠶而已哉?</p>
|
||
|
||
<p>《雜五行書》曰:含南種棗九株,辟縣官宜蠶桑。</p>
|
||
|
||
<p>又曰:二月上壬,取土泥屋四角,宜蠶,吉。</p>
|
||
|
||
<p>《呂氏本草》曰:石蠶,一名沙<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt52" typeof="mw:Transclusion"></dfn>奉,神農、雷公咸,無毒。生漢中。治五淋,隨胎肉,解結氣,利水道,除熱。</p>
|
||
|
||
<p>孫卿《蠶賦》曰:食桑而吐絲,前亂而後治。夏生而惡暑,疾溫而惡雨。蛹以為母,蛾以為父。三俯三起,事乃大已。是謂蠶理。</p>
|
||
|
||
<p>閔鴻《蠶賦》曰:體龍頸而驥喙,邁皦素於羔羊。</p>
|
||
|
||
<p>左思《吳都賦》曰:國稅再熟之稻,鄉貢八蠶之綿。</p>
|
||
|
||
<p>《古艷歌》曰:日出東方隅,照我秦氏樓。秦氏有好女,自名為羅敷。羅敷善蠶桑,釆桑城南隅。</p>
|
||
|
||
<p>《陸機詩》曰:老蠶晚績縮,老女晚嫁辱。曾不如老鼠,翻飛成蝙蝠。</p>
|
||
|
||
<p>《蔡邕書》曰:家祖君常言:「客有三當死,夜半蠶時至人室家也。今者一行而犯其兩。」</p>
|
||
|
||
<p>嵇康《養生論》曰:火蠶十八日,寒蠶三十餘日。</p>
|
||
|
||
<p>裴頠《崇有論》曰:鳥無胃肺,蛤無五藏;蛭以空中而生,蠶以無胃而育也。</p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="zao"><span id="id-.E7.B9.B0" typeof="mw:FallbackId"/>繰</h2>
|
||
<p>《禮記·祭義》曰:古之獻繭者,其率用此與?<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt53" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>問者之辭。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>及良日,夫人繅,三盆手,遂布於三宮夫人、世婦之吉者,使繰。遂朱綠之,玄黃之,以為黼黻文章。服既成,君服,以祀先王、先公,敬之至也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt54" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>三盆手者,三淹也。凡繅,每淹大總而手掖之,以出絲也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《說文》曰:繰,糹覃繭為絲也。</p>
|
||
|
||
<p>《尸子》曰:夫繭合而弗治,則腐蠹而棄;使女工繰之,以為美錦。</p>
|
||
|
||
<p>《列仙傳》曰:園客蠶得繭大如盆,繰一繭,數十日。繰訖俱去,莫知所如。濟陽今有革蠶祠。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt55" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>已備於前,故此小略。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="sui_che"><span id="id-.E7.B9.80.E8.BB.8A" typeof="mw:FallbackId"/>繀車</h2>
|
||
<p>《通俗文》曰:織縴謂之繀,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt56" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音碎。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>受緯曰孚。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt57" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>繀車。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《方言》曰:繀車,趙、魏之間謂之曆鹿車,東齊海岱之間謂之道軌。</p>
|
||
|
||
<p>孫德施《糹崔車賦》曰:惟工藝之多門,偉英麗乎創形。擬老氏之一轂兮,應天運以回行。秉轉屈以成規兮,不辭勞以自傾。故其用同造物,功參天地。軒轅垂衣,因其以濟。袞冕龍旂,用康上帝。勛存王室,惠流皂隸。觀其微風興於輪端,霧雨散於<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt58" typeof="mw:Transclusion"></dfn><dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt59" typeof="mw:Transclusion"></dfn>輻,制以靈木,絡以奇竹。危朝日以投員兮,准暈月以造象。若洪輪在之雍兮,似蜘蛛之結網。爾乃才藝妻妾,工巧是嘉。或織綿組,或匠綾羅。舒皓腕於輕輪兮,煥擬景乎鏡華。絲成妙於指端兮,號推幽而相和。象蟋蟀之鳴戶兮,類寒蟬之吟家。</p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="yue"><span id="id-.E7.B1.B0" typeof="mw:FallbackId"/>籰</h2>
|
||
<p>《方言》曰:籰,援也,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt60" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音爰。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>兗豫河濟之間謂之轅。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt61" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郭璞注曰:所以絡絲。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《說文》曰:籰,收絲者也。或作{角間},從角間聲。</p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="luo_che"><span id="id-.E7.B5.A1.E8.BB.8A" typeof="mw:FallbackId"/>絡車</h2>
|
||
<p>《方言》曰:河濟之間,絡謂之格。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt62" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郭璞注曰:所以轉{<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。"></dfn>矍}紿事也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="ni"><span id="id-.E6.9F.85" typeof="mw:FallbackId"/>柅</h2>
|
||
<p>《易·姤卦》曰:繫于金柅。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt63" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>金者,堅剛之物。柅者,制動之至。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《通俗文》曰:張絲曰柅也。</p>
|
||
|
||
<p>《說文》曰:檷,絡絲,檷,從木爾聲,讀若柅。</p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="ji_zhu"><span id="id-.E6.A9.9F.E6.9D.BC" typeof="mw:FallbackId"/>機杼</h2>
|
||
<p>《毛詩·谷風·大東》曰:小東大東,杼軸其空。</p>
|
||
|
||
<p>《字林》曰:<廣<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt64" typeof="mw:Transclusion"></dfn>>,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt65" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>女涉切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>機下所履。</p>
|
||
|
||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:公儀休相魯,見布好,出家婦,燔其機也。</p>
|
||
|
||
<p>《列女傳》曰:河南貞義者,樂羊子之妻也。羊子出學,後得遺金一餅,以與貞義,曰:「妾聞君子不以利污行,反裘負薪,古人知其害本。」羊子慚而棄之。學一年,復歸,貞義引刀趣機曰:「此織生於蠶桑,治於絲繭,加之機杼,一絲而累,以至丈匹。今若斷之,損棄成功,稽廢日月。夫子積學,當日知所無,中而廢歸,何異斷機哉?」羊子大慚,復出,七年不歸。</p>
|
||
|
||
<p>《列子》曰:紀昌者,學射於飛衛,曰:「爾先學不瞬,而後可言射矣。」紀昌歸,偃坐其妻之機下,以目承牽挺。二年之後,雖錐末到眥而不瞬也。</p>
|
||
|
||
<p>《淮南子》曰:伯余之初作衣也,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt66" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>伯余,黃帝臣也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>糹炎麻素縷,手經指掛。後世為之機杼,勝復以便其用。</p>
|
||
|
||
<p>《傅子》曰:舊機五十綜者五十躡,六十綜者六十躡。馬生者,天下之名巧也,患其遺日喪功,乃皆易以十二躡,其奇文異變,因感而作。</p>
|
||
|
||
<p>王逸《機賦》曰:舟車棟宇,粗工也,杵臼碓磑,直巧也,匜槃材縷,小用也;至於織機,功用大矣。上自太始,下訖羲皇,帝軒龍躍,庾業是創。俯系聖思,仰攬三光,悟彼織女,終日七襄,爰制布帛,始垂衣裳。於是取衡山之孤桐,南岳之洪樟,勝復回轉,刻象乾形。大庭淡泊,擬則川平。先為日月,蓋取昭明。三轉列布,上法台星。兩驥齊首,儼若將徵。方圓綺錯,極妙窮奇。兔耳跧伏,若安若危。猛犬相守,竄身匿蹄。高樓雙峙,以臨清池。游魚銜餌,瀺灂其陂。鹿盧并趨,縴繳俱垂。宛若星圖,屈膝推移。爾乃垂輕杼,欖床帷,動搖多容,俯仰生姿。</p>
|
||
|
||
<p>古詩曰:縴縴擢素手,扎扎弄機杼。</p>
|
||
|
||
<p>又曰:皎皎白素絲,織為寒女衣。寒女雖巧妙,不得秉機杼。</p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="suo"><span id="id-.E6.A2.AD" typeof="mw:FallbackId"/>梭</h2>
|
||
<p>《通俗文》曰:梭,織具也,所以行緯之{艸涉},<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt67" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>蘇戈切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>鄧粲《晉書》曰:謝鯤鄰家有美女,鯤挑之,女以梭投之,折其兩齒。</p>
|
||
|
||
<p>《異苑》曰:陶侃嘗捕魚,得一梭。還,插著壁。有頃雷雨,梭變成赤龍,從屋而躍。</p>
|
||
|
||
</section></body></html>
|