251 lines
36 KiB
HTML
251 lines
36 KiB
HTML
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||
<!DOCTYPE html>
|
||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷九百四十九</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c950_tai_ping_yu_lan_0948.xhtml" title="太平御覽/0948">蟲豸部五</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷九百四十九·蟲豸部六</td>
|
||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c952_tai_ping_yu_lan_0950.xhtml" title="太平御覽/0950">蟲豸部七</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||
<tbody><tr>
|
||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n10066" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Template:Textinfo" title="Template:Textinfo"><img alt="Documentation for the TextInfo template." resource="./File:Information_icon.svg" src="images/c1007_Information_icon.svg_20px_Information_icon.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Information_icon.svg-20px-Information_icon.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Talk:太平御覽/0949" title="Talk:太平御覽/0949">版本<span typeof="mw:LanguageVariant" data-mw-variant="{"twoway":[{"l":"zh-hant","t":"資訊"},{"l":"zh-hans","t":"信息"}]}"/></a></li><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85610468" title="d:Q85610468" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||
</tbody></table>
|
||
</td></tr>
|
||
</tbody></table>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="chan_chu"><span id="id-.E8.9F.BE.E8.9C.8D" typeof="mw:FallbackId"/>蟾蜍</h2>
|
||
<p>《春秋運斗樞》曰:政紀乖,則蟾蜍月精,四頭感翔。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>感翔,為妖。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《韓詩外傳》曰:魚網之設,鴻則罹之;燕婉之求,得此戚施。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>薛君曰:戚施。蟾蜍,↓↓喻醜惡。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《文子》曰:蟾蜍辟兵,壽在五月之望。</p>
|
||
|
||
<p>《淮南子》曰:月照天下,而蝕於蟾諸;騰蛇游霧,而殆於蝍蛆。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>蟾諸,月中蝦蟆,食月,故曰食於蟾諸。殆猶畏也。蝍蛆,蟋蟀,《爾雅》謂之蜻{列蟲}之大腹也,上蛇,蛇不敢動,故曰殆於蝍蛆。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《抱朴子》曰:蟾蜍壽三千歲。</p>
|
||
|
||
<p>又曰:肉芝者,謂萬歲蟾蜍。頭上有角,領下有丹書『八』字再重。以五月五日日中時取之,陰乾,百日,以其足畫地,即為流水。帶其左手於身,辟五兵。若敵人射已者,弓弩矢皆反還自向也。</p>
|
||
|
||
<p>又曰:辟兵法,或以月蝕時刻三歲蟾蜍喉下有『八』字者血,以書所持之刀劍。</p>
|
||
|
||
<p>《玄中記》曰:蟾蜍頭生角,得而食之,壽千歲。又能食山精。</p>
|
||
|
||
<p>張衡《靈憲》曰:羿請不世之藥於西王母,姮娥竊之以奔月。遂托身於月,是為蟾蜍。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《淮南子》同。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《河圖》曰:蟾蜍去月,天下大亂。</p>
|
||
|
||
<p>《西京雜記》曰:廣川王發晉靈公冢,得玉蟾蜍一枚,大如拳,腹空容五合,如新玉,取以盛水滴硯。</p>
|
||
|
||
<p>崔實《四民月令》曰:五日取蟾蜍,可治惡疽瘡。</p>
|
||
|
||
<p>傅玄詩曰:蟾蜍食明月,虹霓薄朝日。</p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="xia_ma"><span id="id-.E8.9D.A6.E8.9F.87" typeof="mw:FallbackId"/>蝦蟇</h2>
|
||
<p>《易通卦驗》曰:夏至小暑,蝦蟇無聲。</p>
|
||
|
||
<p>《山海經》曰:藟<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音誄。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>山,湖水出焉,東流注於食水,其中多活師。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>科斗也。《爾雅》或曰活東也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《爾雅》曰:{敬蟲}蟆,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郭璞注曰:蛙類。音驚,亦曰景。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>科斗,活東。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>蝦蟆子也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《周禮·秋官下》曰:蟈氏掌去蛙黽。焚牡菊,以灰灑之,則死。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>齊魯之間謂蛙為蟈。黽,耿黽也。蟈與耿黽尤怒鳴而聒人耳,故去之。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:武帝玄鼎五年秋,蛙與蝦蟆俱斗。是歲,四將軍、眾十萬徵南越,開九郡。</p>
|
||
|
||
<p>《後漢書》曰:馬援為隗囂使公孫述,歸,謂囂曰:「子陽,井底之蛙耳,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>言述志識偏狹,如坎糾戤蛙。事見《莊子》。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>而妄自尊大。不如專意東方。」</p>
|
||
|
||
<p>《東觀漢記》曰:彭寵堂上聞蝦蟆聲,在火爐下,鑿地求之,無所得。寵為奴所殺。</p>
|
||
|
||
<p>張璠《漢記》曰:靈帝鑄天祿蝦蟆,吐水於平昌門外橋東,注入宮。又作翻車渴烏,施於橋西,灑南北郊。</p>
|
||
|
||
<p>《晉書》曰:有蛙鳴於華林園。惠帝問左右曰:「為官乎?為私乎?」侍中賈胤對曰:「在官地為官,在私地為私。」</p>
|
||
|
||
<p>《宋書》曰:張暢弟收,常為猘犬所傷,醫云:「食蝦蟆膾。」收甚難之,暢含笑先常,收因此乃食,創亦即愈。</p>
|
||
|
||
<p>《南史》曰:沉僧昭,別名法朗,少事天時岳士。梁武陵王紀為會稽太守,宴坐池亭,蛙鳴聒耳。王曰:「殊廢絲竹之聽。」僧昭咒厭十許,口便息。及日晚,王又曰:「欲其復鳴。」僧照曰:「王歡已闌,令汝鳴。」即便嗅胂﹀。</p>
|
||
|
||
<p>又齊書曰:卞彬《蝦蟆賦》云:「紆青拖紫,名為蛤魚。」世謂比令仆也。</p>
|
||
|
||
<p>又云:「蝌斗惟惟,群浮暗水。惟朝繼夕,筆役如鬼。」比令史咨事也。</p>
|
||
|
||
<p>《南史·孝義傳》曰:丘杰,字偉峙,吳興烏程人也。年十四遭母喪,以熟菜有味,不常於口。歲餘,夢見母曰:「死亡是分賓獰呯,何事乃爾荼苦?汝啖生菜,遇蝦蟆毒,靈床前有三丸藥,可取服之。」杰驚起,果得甌,毆中有藥,服之,下科斗子數升。</p>
|
||
|
||
<p>《三國典略》曰:周<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:567年_(提及)" title="Category:567年 (提及)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="567年">天和二年</span></a>,齊武安妖人與其徒偽云:「盲躄,因飲泉水,下得金佛,其疾并愈。」於是遠近信之,男女霧集,死晷有老黃蝦蟆毆如金色,乍出乍沒。齊武成及百官已下,莫不飲之。</p>
|
||
|
||
<p>《隋書》曰:煬帝在東宮,宮中數有妖變,乃命衛尉少卿蕭吉禳邪氣,於宣慈殿坐祭神。是時孟冬,地久無水,乃有蝦蟆從西南來,入至坐,忽然而失。</p>
|
||
|
||
<p>《文子》曰:禽子曰:「多言有益乎」?墨子曰:「蝦蟆蛙黽,日夜恆鳴,口乾舌擗,然而不聽;今觀晨雞,待旦而鳴,天下俱動。多言何益?惟其言之時也。」</p>
|
||
|
||
<p>《韓子》曰:越王勾踐欲伐吳,欲民輕死。出,見斗蛙,乃下軾。從者曰:「王何敬也?」曰:「以其有勇氣故也。」其後國人輕命死戰。</p>
|
||
|
||
<p>《淮南子》曰:夫蝦蟆為鶉,水蠆為蟌,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音聰。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>皆生於非其類。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>老蝦蟆化為鶉,死晷蠆化為蟌。蟌,蜻蜓也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>惟聖人能知其化。</p>
|
||
|
||
<p>又曰:蘭芝以芳,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>芳,香也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>未常見霜。鼓造辟兵,壽盡五月之望。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鼓造,蓋謂梟,一曰蝦蟆。今世人五月望作梟羹,亦作蝦蟆羹。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《國語》曰:趙襄子以尹鐸有寬政於晉陽,其心必和,乃守晉陽。後晉師圍而灌之,沉竈生蛙,民無叛意。</p>
|
||
|
||
<p>《神仙傳》曰:葛玄指蝦蟆使舞,皆應弦節,使止乃止。</p>
|
||
|
||
<p>《燕丹子》曰:太子自喜得荊軻,永無秦憂,日與軻之東宮臨池而觀。軻拾磚投蛙,太子令人奉槃金以進。</p>
|
||
|
||
<p>《物理論》曰:夫虛無之談,尚其華藻,此尾<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"></dfn>於春蛙秋蟬,聒耳而已。</p>
|
||
|
||
<p>《風俗通》曰:肅肅,蝦蟆掉尾。俗說蝦蟆一跳八尺,再跳丈六。從春至冬,袒裸相逐,無他所作,掉尾肅肅。謹案:蝦蟆既處死晷,其尾又短,正能使掉之,豈能肅肅乎?原其所以,當言夏馬,患蚋,掉尾,振擊,常肅肅也。「蝦蟆」、「夏馬」,音相似。</p>
|
||
|
||
<p>崔豹《古今注》曰:科斗,蝦蟆子也。一名懸針,一名玄魚。形圓、有尾,聞雷則尾脫腳生也。</p>
|
||
|
||
<p>《廣五行記》曰:懷州凝真觀端閎下柱已五十餘年。道士往往聞有蝦蟆聲,不知何處。後因柱朽壞,以他柱易之,斫之,於柱中得一蝦蟆。其柱又無孔隙。</p>
|
||
|
||
<p>《嶺表錄異》曰:唐林藹為高州太守。有鄉野小兒牧牛,聞田中有蛤鳴,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>蛤即大蝦蟆。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>牧童遂捕之。蛤躍入一穴中,遂掘之,乃蠻酋冢也。得一銅鼓,其色翠綠,土蝕數處損缺,其上隱砌獰垽鑄蛙黽之狀。疑其鳴蛙即銅鼓精也。</p>
|
||
|
||
<p>《楚辭·七諫》曰:蝦蛙游於藥池。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>芳藥之池。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>成公綏《陰霖賦》曰:百川泛濫橫潦流,竈中生蛙庭運舟。</p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="xi_shuai"><span id="id-.E8.9F.8B.E8.9F.80" typeof="mw:FallbackId"/>蟋蟀</h2>
|
||
<p>《易通系卦》曰:蟋蟀之蟲,隨陰酉卹,居壁向外,趣婦爬戩績,女工之像。今失節不居壁,似女事不成,有淫佚之行,因夜為奸,故為門戶。夜開門戶,人之所由出入;今夜不閉,明非也。</p>
|
||
|
||
<p>《易通卦驗》曰:立秋,蜻<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音精。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>蛚<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音列<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>鳴;白露下,蜻蛚上堂。</p>
|
||
|
||
<p>京房《易妖占》曰:七月建申為夷,則蟋蟀鳴。</p>
|
||
|
||
<p>《毛詩·冬蟀》曰:蟋蟀在堂,歲聿其暮。今我不樂,日月其除。</p>
|
||
|
||
<p>又《豳·七月》曰:七月在野,八月在宇,九月在戶,十月蟋蟀入我床下。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《箋》云:自七月至十月入我床下,皆謂蟋蟀也。言將寒有漸,非卒來也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>陸機《毛詩疏義》曰:蟋蟀,似蝗而小,正黑,有光澤如漆,有角翅。一名蛩,一名蜻ㄇ。楚人溭之王孫。幽州人謂之促織,督促之言也,里語曰:「趣織鳴,懶婦驚。」</p>
|
||
|
||
<p>《詩義問》曰:蟋蟀,食蠅而化成也。</p>
|
||
|
||
<p>劉芳《毛詩義筌》曰:蟋蟀,今促織也,一名蜻ㄇ。楚謂之蟋蟀,或謂之蛩,南楚謂之王孫也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《方言》同。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>蔡邕《月令章句》曰:蟋蟀,或謂之蛩,亦謂之蜻ㄇ,斯螽、莎雞之類。</p>
|
||
|
||
<p>《禮記·月令》曰:季夏之月,蟋蟀居壁。</p>
|
||
|
||
<p>《春秋考異郵》曰:立秋,趣織鳴。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>宋均曰:趣織,蟋蟀也。立秋,女功急,故趣也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《春秋潛潭巴》曰:蟋蟀集,天子無遠兵。</p>
|
||
|
||
<p>《春秋說題辭》曰:趣織為言趣織也,織興事遽,故趣織鳴,女作兼。</p>
|
||
|
||
<p>《爾雅》曰:蟋蟀,蛩也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郭璞注曰:今促織也,亦名蜻ㄇ也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《周書·時訓》曰:小暑之日,溫風至;又五日,蟋蟀居壁。</p>
|
||
|
||
<p>袁宏《後漢書》曰:崔駰上書曰:「竊聞春陽發而倉庚鳴,秋風厲而蟋蟀吟,鳴蓋氣使之然也。」</p>
|
||
|
||
<p>干寶《搜神記》曰:朽葦為蛩,麥為<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"></dfn>奄蝶。</p>
|
||
|
||
<p>崔豹《古今注》曰:蟋蟀,一名吟蛩。秋初生,得寒則鳴噪。濟南人謂為懶婦也。</p>
|
||
|
||
<p>又曰:沙雞,一名促織,一名絡緯,一名蟋蟀。促織,謂鳴聲如急織也。絡緯,謂其聲如紡也。促織,一名促機;絡緯,一名紡緯。</p>
|
||
|
||
<p>阮籍詩曰:開秋肇涼氣,蟋蟀鳴床帷。感物懷殷憂,悄然令心悲。</p>
|
||
|
||
<p>盧諶《蟋蟀賦》曰:何玆蟲之資生?亦靈智之攸授。享神氣之么眇,體形容之微陋。於時微涼,既戒火靈。告去玄乙,辭宇翔鶤。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音昆。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>南顧風戾戾而動柯,露零零而隕樹。月轉景而西頹,漢回波而東注。厲清響於干宵,激悲聲以迄曙。</p>
|
||
|
||
<p>王褒《聖主得賢臣頌》曰:虎嘯而風冽,龍興而致云。蟋蟀俟秋吟,蜉蝣出以陰。</p>
|
||
|
||
<p>《楚辭》曰:澹容與而獨倚兮,蟋蟀鳴於西堂。</p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="diao_lao"><span id="id-.E8.99.AD.E8.9F.A7" typeof="mw:FallbackId"/>虭蟧</h2>
|
||
<p>《詩義疏》曰:蝘,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音偃<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>一名虭<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音刀。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>蟧,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音勞。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>蟪蛄也。</p>
|
||
|
||
<p>《爾雅》曰:蜓蚞,螇螰。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>即蝭蟧也,一名蟪蝭蟧,齊人螇<虫固>。題木奚鹿四音。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《家語》曰:孔子謂宰予曰:「違山十里,蟪蛄之聲猶在於耳。」</p>
|
||
|
||
<p>《莊子》曰:蟪蛄不知春秋。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>司馬彪注曰:蝭蟧春生夏死,夏生秋死,故不知歲之春秋也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>揚雄《方言》曰:蛥蚗,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt35" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>上音折,下音夬。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>齊謂之螇螰;<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt36" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>奚鹿兩音。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>楚謂之蟪蛄,或謂之蛉蛄;<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt37" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>上音零。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>秦謂之蛥蚗;自關而東謂之虭蟧,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt38" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>貂料兩音。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>或謂之蝭<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt39" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音帝。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>蟧,或謂之蜓蚞;<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt40" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音。廷木<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>西楚與秦通名。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt41" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>江東又呼為蟂蟧。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《風土記》曰:秋而蟪蛄鳴於朝,寒蛩鳴於夜。</p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="shu_fu"><span id="id-.E9.BC.A0.E8.B2.A0" typeof="mw:FallbackId"/>鼠負</h2>
|
||
<p>《爾雅》曰:蟠,鼠負也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt42" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郭璞曰:此甕器底蟲也。舊說伊威鼠婦別名,未詳也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《毛詩·東山》曰:伊威在室。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt43" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>伊威,委黍也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>陸機《毛詩疏義》曰:伊威,一名委黍,一名鼠婦。在壁根甕底土中,似白魚者也。</p>
|
||
|
||
<p>《說文》曰:蟠蟅,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt44" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音柘。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>鼠婦也。蛜威、委黍,鼠負也。</p>
|
||
|
||
<p>干寶《搜神記》曰:豫章有一家婢,在竈下,忽有人長數寸,來竈間。婢誤以履踐殺一人。須臾,遂有數百人著縗麻,持棺迎喪,凶儀皆備,出東門,入園中復舡下。就視,皆是鼠婦,作湯澆殺,遂絕。</p>
|
||
|
||
<p>葛洪《治瘧方》曰:取鼠婦蟲十四枚,各以糟封裹之,凡十四丸。臨發,服七丸便愈。</p>
|
||
|
||
<p>陶弘景《本草經》曰:鼠婦,一名蟠負,一名伊威,一名委人。俗言鼠多在坎中,背則負之。今作『婦』字,如似乖理。又一名鼠姑。家用此悅媚人,甚多方而應少。</p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="du"><span id="id-.E8.A0.B9" typeof="mw:FallbackId"/>蠹</h2>
|
||
<p>《韓詩外傳》曰:枯魚銜索,於何不蠹?</p>
|
||
|
||
<p>《爾雅》曰:蠍,蛣蝴𧌑。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt45" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>木中蠹蟲。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>蠍,桑蠹。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt46" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>即蛣𧌑也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:文帝賜尉佗書、衣物,佗因使者獻桂蠹一器。</p>
|
||
|
||
<p>文子曰:山生金,反自刻;木生蠹,還自食。</p>
|
||
|
||
<p>《穆天子傳》曰:天子東游,次雀梁,蠹書於羽陵。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt47" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>謂暴書蠹蟲囚曰蠹書也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>杜寶《大業拾遺錄》曰:七年,始安郡獻桂蠹四瓶,瓶別一千頭。紫色,香辛有味。啖之,去陰痰之疾。</p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="qiang_yang"><span id="id-.E5.BC.B7.E4.96.B9" typeof="mw:FallbackId"/>強䖹</h2>
|
||
<p><small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt48" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音芉<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《爾雅》曰:蛄䗐,強䖹也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt49" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郭璞注曰:米穀中蠹小黑蟲也。建平人呼為蛘子。音羊。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《方言》曰:蛄䗐<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt50" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音施。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>謂之強蛘。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt51" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郭璞注曰:江東謂之姑䗐也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="nie_sang"><span id="id-.E9.BD.A7.E6.A1.91" typeof="mw:FallbackId"/>齧桑</h2>
|
||
<p>《爾雅》曰:蠰,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt52" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音餉。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>齧桑。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt53" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郭璞曰:似天牛也,長角,體有白點,喜齧桑樹,作孔藏其中。江東呼為齧髪。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="9"><h2 id="shou_gua"><span id="id-.E5.AE.88.E7.93.9C" typeof="mw:FallbackId"/>守瓜</h2>
|
||
<p>《爾雅》曰:蠸<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt54" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音權。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>輿父,守瓜也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt55" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郭璞注曰:今瓜中黃小蟲,喜食瓜葉,名曰守瓜。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="10"><h2 id="you_yan"><span id="id-.E8.9A.B0.E8.9C.92" typeof="mw:FallbackId"/>蚰蜒</h2>
|
||
<p>《爾雅》曰:螾墬,入耳。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt56" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>蚰蜒也。墬,音衍。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《方言》曰:自關而東,蚰蜒謂之蚓{衍蟲},或謂之入耳,或謂之䗅<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt57" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音長<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>𧕯;<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt58" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>所宜切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>趙魏之間或謂之蚨虶;<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt59" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音扶於。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>北燕謂之䖡蚭。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt60" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《廣雅》同。䖡,奴六切。蚭,音尼。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="11"><h2 id="fei"><span id="id-.E8.9C.B0" typeof="mw:FallbackId"/>蜰</h2>
|
||
<p><small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt61" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音肥<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《廣五行記》曰:《春秋·魯莊公二十九年》「蜰」,劉向以為此非中國所有。南越盛暑,男女同川澤,淫亂所生。為蟲臭惡。時公娶齊淫女為夫人。</p>
|
||
|
||
<p>《後漢書》曰:王莽地皇玄年,蜰蔽天至長安,入未央宮莽,莽發吏捕之。於時天下大亂,尋而莽敗見殺。</p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="12"><h2 id="fei_lian"><span id="id-.E8.9C.9A.E5.BB.89" typeof="mw:FallbackId"/>蜚廉</h2>
|
||
<p>《本草經》曰:蜚廉,味咸,治血瘀,遂下血,破積聚,療喉痺。生晉地山澤中,二月彩之。</p>
|
||
|
||
<p>《吳氏本草》曰:蜚廉蟲,神農、黃帝云治:婦人寒熱。</p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="13"><h2 id="xiang"><span id="id-.E8.A0.81" typeof="mw:FallbackId"/>蠁</h2>
|
||
<p>《爾雅》曰:國<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt62" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音或。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>貉,蟲蚃也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt63" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音許兩切。今呼蛹蟲為蚃。《廣雅》曰:土蛹,蚃蟲。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="14"><h2 id="qiu_sou__yin_qiu_sou_"><span id="id-.E8.9B.B7.E8.9E.8B.E3.80.88.E9.9F.B3.E6.B1.82.E6.90.9C.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>蛷螋<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt64" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音求搜<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||
<p>《說文》曰:蛷,多足蟲也。</p>
|
||
|
||
<p>《廣雅》曰:矜,蛷螋也。</p>
|
||
|
||
<p>《博物志》曰:蠷螋蟲溺人影,亦隨所著處生瘡。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt65" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>盧氏曰:以雞腸草搗途,經日即愈。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="15"><h2 id="chen_chong"><span id="id-.E5.A1.B5.E8.9F.B2" typeof="mw:FallbackId"/>塵蟲</h2>
|
||
<p>《吳氏本草》曰:塵蟲,一名土鱉。</p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="16"><h2 id="she_gong"><span id="id-.E8.9B.87.E5.85.AC" typeof="mw:FallbackId"/>蛇公</h2>
|
||
<p>《異苑》曰:海曲有物名蛇公,形如復蓮花,正白。</p>
|
||
|
||
<p>庾闡《楊都賦》曰:蛇公沉光於海曲。</p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="17"><h2 id="zhi_dang__shang_zhi_li_qie__xia_duo_lang_qie_"><span id="id-.E8.9E.B2.E8.9F.B7.E3.80.88.E4.B8.8A.E7.9F.A5.E6.A0.97.E5.88.87.EF.BC.8C.E4.B8.8B.E5.A4.9A.E9.83.8E.E5.88.87.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>螲蟷<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt66" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>上知栗切,下多郎切<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||
<p>《爾雅》曰:王,蛈<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt67" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音鐵。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>蝪<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt68" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音湯。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt69" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郭璞注曰:即螲蟷也。似蜘蛛,在穴中,有蓋。今河北人呼<虫誓>鯢昜也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="18"><h2 id="jin_hua"><span id="id-.E9.87.91.E8.8A.B1" typeof="mw:FallbackId"/>金花</h2>
|
||
<p>竺法真《登羅山疏》曰:金花蟲,大如班貓,形色文彩如金,是龜屬,得之養玩彌日。</p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="19"><h2 id="zi_mu"><span id="id-.E8.8C.B2.E6.AF.8D" typeof="mw:FallbackId"/>茲母</h2>
|
||
<p>《淮南子》曰:朝秀不知晦朔。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt70" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>許慎注曰:朝生暮死蟲也,生長上,似蠶蛾,一曰玆母。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
</section></body></html>
|