Files
spider-ctext/太平御览/OPS/c136_tai_ping_yu_lan_0134.xhtml
2026-03-21 17:42:22 +08:00

64 lines
21 KiB
HTML
Raw Blame History

<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
<!DOCTYPE html>
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百三十四</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c135_tai_ping_yu_lan_0133.xhtml" title="太平御覽/0133">偏霸部十七</a> <span style="color:#999"></span></td>
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百三十四.偏霸部十八 陳</td>
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"></span> <a rel="mw:WikiLink" href="c137_tai_ping_yu_lan_0135.xhtml" title="太平御覽/0135">皇親部一</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
<tbody><tr>
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2610" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596225" title="d:Q85596225" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
</tbody></table>
</td></tr>
</tbody></table>
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="chen_qian"><span id="id-.E9.99.B3.E8.92.A8" typeof="mw:FallbackId"/>陳蒨</h2>
<p>《陳書》曰:世祖文皇帝諱蒨,字子華,始興昭烈王長子也。少沉敏有識量,美容儀,留意經史,舉動方雅,造次必遵禮法。高祖甚愛之,常稱「此兒吾宗之英秀也」。梁太清初,夢兩日鬥,一大一小,大者光滅墜地,色正黃,其大如鬥,世祖因三分取一而懷之。侯景之亂,鄉人多依山湖寇抄,世祖獨保家無所犯。時亂日甚,乃避地臨安。及高祖舉義兵,侯景遣使收世祖及衡陽獻王。世祖乃密裹小刀,冀因入見而害景,至便屬吏,故其事不行。高祖大軍圍石頭,景欲加害者數矣,會景敗,世祖乃得出赴高祖營。起家爲吳興太守。高祖受禪,立爲臨川郡王,邑二千戶,拜侍中、安東將軍。及周文育、侯安都敗于沌口,高祖詔世祖入衛,軍儲戎備,皆以委焉。尋命率兵城南皖<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>戶板切<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:559年_(提及)" title="Category:559年 (提及)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="559年">永定三年</span></a>六月景午,高祖崩,遺詔征世祖入纂皇統。甲寅,至自南皖,入居中書省,其日即皇帝位于太極前殿。詔曰:「上天降禍,奄集邦家,大行皇帝背離萬國,率土崩心,若喪考妣。龍圖寶曆,眇屬朕躬,運鍾擾攘,事切機務,南面須主,西讓禮輕,今便式膺景命,光宅四海。可大赦天下,改<span about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion">永定四年</span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:560年_(提及)" title="Category:560年 (提及)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="560年">天嘉元年</span></a>。鰥寡孤獨不能自存立者,賜穀人五斛。孝弟力田殊行异等,加爵一級。」甲寅,分遣使者宣勞四方。辛酉,輿駕親祠南郊。</p>
<p>二年春正月庚戌,大赦天下。十二月,立始興國廟于京師,用王者之禮。太子中庶子虞荔、御史中丞孔奐以國用不足,奏立煮海鹽及榷酤之稅,幷施行。三年春正月庚戌,設帷宮于南郊,幣告胡公以配天。辛亥,輿駕親祠南郊。二月甲子,改鑄五銖錢。三月景子,安成王頊至自周,詔授侍中、中書監、中衛將軍,置佐吏。是歲,周所立梁王蕭詧死,子巋<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>丘軌切。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>代立。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“404年”或“566年”">天康元年</span></a>春二月景子,詔曰:「朕以寡德,纂承弘緒,日昃劬勞,思弘景業,而政道多昧,黎庶未康,兼疾患淹時,亢陽累月,百姓何咎,實由朕躬,念茲在茲,痛加疾首,可大赦天下,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:566年_(提及)" title="Category:566年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="566年">天嘉七年</span></a><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“404年”或“566年”">天康元年</span></a>。」三月己卯,以驃騎將軍、開府儀同三司、揚州刺史、司空安成王頊爲尚書令。夏四月乙卯,皇孫至澤生,在位文武賜絹帛各有差,爲父後者賜爵一級。</p>
<p>癸酉,世祖疾甚。是日,崩于有覺殿。遺詔曰:「朕疾苦彌留,遂至不救,修短有命,夫復何言。但王業艱難,頻歲軍旅,生民多敝,無忘愧惕。今方隅乃定,俗教未弘,便及大漸,以爲遺恨。社稷任重,太子可即君臨,王侯將相善相輔翊,內外葉和,勿違朕意!山陵務存儉速。大斂竟,群臣三日一臨,公除之制,率依舊典。」六月甲子,群臣上謚曰文皇帝,廟號世祖。葬永寧陵。</p>
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="chen_bo_zong"><span id="id-.E9.99.B3.E4.BC.AF.E5.AE.97" typeof="mw:FallbackId"/>陳伯宗</h2>
<p>《陳書》曰:廢帝諱伯宗,字奉業,小字藥王,世祖嫡長子也。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:558年_(提及)" title="Category:558年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="558年">永定二年</span></a>,拜臨川王世子。世祖嗣位,立爲皇太子。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“404年”或“566年”">天康元年</span></a>四月,世祖崩,即皇帝位。二年春,詔大赦天下,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:567年_(提及)" title="Category:567年 (提及)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="567年">光大元年</span></a>。孝悌力田,賜爵一級。輿駕祠南郊。二年十一月,慈訓大後集群臣于朝堂,令降爲臨海王,送還藩邸。是日,出居別第。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:570年_(提及)" title="Category:570年 (提及)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="570年">太建二年</span></a>薨,時年十九。</p>
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="chen_xu"><span id="id-.E9.99.B3.E9.A0.8A" typeof="mw:FallbackId"/>陳頊</h2>
<p>《陳書》曰:高宗孝宣皇帝諱頊,字紹世,小字師利,始興昭烈王第二子也。梁<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:528年_(提及)" title="Category:528年 (提及)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="528年">大通二年</span></a>生,有赤光滿室。少寬大,多智略。及長,美容儀,身長八尺三寸,手垂過膝。有勇力,善騎射。高祖平侯景,鎮京口,梁元帝徵高祖子侄入侍,高祖遣高宗赴江陵,累官爲直閣將軍、中書侍郎。時有馬軍主李總與高宗有舊,每同游處,高宗嘗夜被酒,張燈而寐,總適出,尋返,乃見高宗身是大龍,總便驚走,時在關右。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1547年”或“557年”">永定元年</span></a>,遙襲封始興郡王,邑二千戶。三年,世祖嗣位,改封安成王。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:562年_(提及)" title="Category:562年 (提及)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="562年">天嘉三年</span></a>,自周還,授侍中、中書監、中衛將軍,置佐吏。尋授使持節、都督揚南徐東揚南豫北江五州諸軍事、揚州刺史,進號驃騎大將軍,餘如故。四年,加開府儀同三司。六年,遷司空。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“404年”或“566年”">天康元年</span></a>,授尚書令。廢帝即位,拜司徒,進號驃騎大將軍、錄尚書、都督中外諸軍事,給班劍三十人。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:568年_(提及)" title="Category:568年 (提及)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span title="568年">光大二年</span></a>正月,進位太傅,領司徒,加殊禮,劍履上殿,增邑幷前三千戶,餘如故。</p>
<p>十一月甲寅,慈訓太后令廢帝爲臨海王,以高宗入纂。是歲春正月甲午,即皇帝位于太極前殿,詔「改<span about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion">光大三年</span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:569年_(提及)" title="Category:569年 (提及)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="569年">太建元年</span></a>,大赦天下。在位文武賜位一階,孝悌力田及爲父後者,賜爵一級,异等殊才,幷加策序。鰥寡孤獨不能自存者,人賜穀五斛。」復太皇太后尊號曰皇太后,立妃柳氏爲皇后,世子叔寶爲皇太子。</p>
<p>冬十月,新除左衛將軍歐陽紇據廣州舉兵反。辛未,遣車騎將軍、開府儀同三司章昭達率衆討之。壬午,輿駕祠太廟。二年春正月乙酉,以征西大將軍、開府儀同三司、郢州刺史黃法爲中護大將軍。丙午,輿駕親祠太廟。二月癸未,儀其同章昭達擒歐陽紇送都,斬于建康市,廣州平。三月丙申,皇太后崩。丙午,曲赦廣衡二州。丁未,大赦天下。三年春正月癸丑,以尚書右僕射領大著作徐陵爲尚書僕射。辛酉,輿駕親祠南郊。辛未,親耕藉田。三月丁丑,大赦天下。自<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“404年”或“566年”">天康元年</span></a>迄大建元年逋餘軍糧、祿秩、夏調未入者,悉原之。</p>
<p>五年三月,北詔大都督吳明徹統衆十萬,發自白下。夏四月癸卯,前巴州刺史魯廣達克齊大峴城。辛亥,吳明徹克秦州水栅。庚申,齊遣兵十萬援曆陽,儀同黃法破之。辛酉,齊軍救秦州,吳明徹又破之。癸亥,詔北伐衆軍所殺齊兵令埋掩。甲子,南譙太守徐槾克石梁城。</p>
<p>六年春正月壬戌朔,詔曰:「王者以四海爲家,萬姓爲子,一物乖方,夕惕猶厲,六合未混,旰食彌憂。朕嗣纂洪基,思弘經略,上符景宿,下葉人謀,命將興師,大拯淪溺。灰管未周,凱捷相繼,拓地數千,連城將百。蠢彼餘黎,毒茲异境,江淮年少,猶有剽掠,鄉閭無賴,摘<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>他曆切。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>出陰私,將帥軍人,罔顧刑典,今使苛法蠲除,仁聲載路。且肇元告慶,邊服來荒,始睹皇風,宜覃曲澤,可赦江右淮北南司、霍光、曆陽、臨江等郡士民,罪無輕重,悉皆原宥。」</p>
<p>七年春正月辛未,輿駕親祠南郊。四月乙未,陳桃根表上織成羅文錦被裘各二百首,詔于雲龍門外焚之。八月,周遣使來聘。是月,甘露頻降樂游苑。丁未,輿駕幸樂游苑,采甘露,宴群臣,詔于苑龍舟山立甘露亭。</p>
<p>十一年春正月丁酉,龍見于南兗州永寧樓側池中。二月癸亥,輿駕親耕藉田。三月丁未,詔淮北義人率戶口歸國者,建其本屬舊名,置立郡縣,即隸近州,賦給田宅。秋七月辛卯,初用大貨六銖錢。八月甲子,青州義主朱顯宗等率所領七百戶入附。丁卯,輿駕幸太社,觀閱武。十一月,詔「建子令月,微陽初載,應此加辰,宜播寬澤,可大赦天下。」甲午,周遣柱國梁士彥率衆至肥口。戊戌,周軍進圍壽陽,以新除中衛大將軍、揚州刺史始興王叔陽爲大都督,總督水步衆軍。十二月乙丑,南北兗、晋三州及盱眙、山陽、陽平、馬頭、秦、曆陽、沛、北譙、南梁等九郡,幷自拔還京師。譙、北徐州又陷。自是淮南之地盡沒于周矣。</p>
<p>十四年春正月己酉,高宗弗豫。甲寅,崩于宣福殿,時年五十三。上謚孝宣皇帝,廟號高宗。葬顯寧陵。</p>
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="chen_shu_bao"><span id="id-.E9.99.B3.E5.8F.94.E5.AF.B6" typeof="mw:FallbackId"/>陳叔寶</h2>
<p>《陳書》曰:後主諱叔寶,字元秀,小字黃奴,高宗嫡長子也。梁<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:553年_(提及)" title="Category:553年 (提及)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span title="553年">承聖二年</span></a>生于江陵。江陵陷,高宗遷關右,留後主于穰城。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:562年_(提及)" title="Category:562年 (提及)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span title="562年">天嘉三年</span></a>,歸京師,立爲安成王世子。十四年正月,高宗崩,即皇帝位于太極前殿,詔大赦。尊皇后爲皇太后,宮曰弘範。立妃沈氏爲皇后。七月辛未,大赦。是月,江水色赤如血,自京師至于荊州。九月,設無礙大會于太極殿,捨身及乘輿服御。</p>
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1384年”或“583年”">至德元年</span></a>正月,詔大赦,改<span about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion">太建十五年</span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1384年”或“583年”">至德元年</span></a>。二年十二月夜,天開,自西北至東南,其內有青黃雜色,隱隱若雷聲。</p>
<p>後主在東宮,好學有文藝。及即位,耽于酒色,常在後庭,不恤政事。又于光昭殿前起臨春、結綺、望仙三閣,閣高數丈,幷數十間,其窗牖欄杆之類,悉以沈檀香木爲之,飾以金玉,間以珠翠,微風暫至,香聞數里,瑰寶奇麗,近古未有。其下積石成山,引水爲池,植以奇樹,雜以花藥。後主自居臨春閣,孔貴人居望仙閣,張貴妃居結綺閣,幷復道往來。婦人麗質巧態以從者常千餘人。張貴妃、孔貴人等八人侍坐,尚書令江總、孔範等十人侍宴,號曰狎客。上令八婦人制五言詩,十客一時繼和,遲則罰酒。君臣酣飲,從夕達曙。所司皆因閹人奏事,主者由此擅作威福。軍旅警備,幷皆不修。任用沈客卿、施文慶等,以苛刻爲忠。于是文武離心,莫肯用命。</p>
<p>隋文帝謂高穎曰:「我爲百姓父母,豈可限一衣帶水,不拯之乎?」命大作戰船。人請密之,隋文曰:「吾將行天討,何密之有!使投<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>束於江,彼若能改,吾又何求。」乃遣晋王廣爲元帥以討之。</p>
<p>及聞隋軍臨江,孔範曰:「必無渡理,但恣妓樂縱酒,作詩不輟。」明日,隋軍濟江陵,文武百寮皆遁出,惟尚書僕射袁憲侍側。憲勸端坐殿上,正色以待之。後主曰:「鋒刃之下,未可當之,吾自有計。」乃逃于井。既軍人窺井呼之,後主不應。欲下石,乃叫以繩引之。驚其太重,及出,與張貴妃、孔貴人三人同束而上。賀若弼呼後主視之,惶懼汗流,股慄再拜,弼謂之曰:「大國之卿,當小國之君拜,禮也。入朝不失作歸命侯,亦無勞恐懼。」</p>
<p>三月,後主與王公百司發自建鄴,至長安。後主已下,大小在路,五百餘里累累不絕。隋文宣詔讓後主,後主伏地不能對,乃宥之,給賜甚厚。每侍宴,恐致傷心,爲不奏吳音。後監守者言:「叔寶願得官號。」隋文曰:「叔寶絕無心肝。」監守又言:「叔寶日飲一石,少有醒時。」隋文曰:「不爾,何以過日。」及從東巡狩邙山,賦詩曰:「日月光天德,山河壯帝居,太平無以報,願上封禪書。」幷上表請封禪,隋文謙讓不許。後從至仁壽宮,嘗侍宴,及出,隋文目之曰:「此敗豈不由飲酒作詩,將此功夫,何如思安邊計策。」初,賀若弼度京口,彼人密啓告急,叔寶爲飲酒,遂不省。高穎至,猶見啓在床下,未開封。豈天亡也。後主以隋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“604年”或“854年”">仁壽四年</span></a>十一月終于洛陽,在位七年,年五十二歲。</p>
<p>史臣曰:後主生深宮之中,長婦人之手,既屬邦國殄瘁,不知稼穡艱難。初懼阽危,屢有哀矜之詔;後稍安集,復扇淫侈之風。賓禮諸公,惟寄情于文酒;昵近群小,皆委之以衡軸。謨謀所及,遂無骨鯁之臣;權要所在,莫匪侵漁之吏。刑政日紊,尸素盈朝,耽荒爲長夜之飲,嬖寵同艶妻之孽,危亡弗恤,上下相蒙,衆叛親離,臨機不悟,自投于井,冀以苟生,視其以此求全,抑亦民斯下矣。遐觀列辟,纂武嗣興,其始也皆欲齊明日月,合德天地,高視五帝,俯協三王,然而靡不有初,鮮克有終,其故何哉?幷以中庸之材,懷可移之性,口存于仁義,心怵于嗜欲。仁義利物而道遠,嗜欲遂性而便身。便身不可久違,道遠難以固志。佞諂之倫,承顔候色,因其所好,以悅導之,若下阪走丸,順流决壅。非天感靈辰象,降生明德,孰能遺其所樂,而以百姓爲心哉?此所以成、康、文、景千載而罕遇也。</p>
</section></body></html>