Files
spider-ctext/太平御览/OPS/c329_tai_ping_yu_lan_0327.xhtml
2026-03-21 17:42:22 +08:00

143 lines
30 KiB
HTML
Raw Blame History

This file contains ambiguous Unicode characters
This file contains Unicode characters that might be confused with other characters. If you think that this is intentional, you can safely ignore this warning. Use the Escape button to reveal them.
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
<!DOCTYPE html>
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷三百二十七</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt3"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt3">
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt3">
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c328_tai_ping_yu_lan_0326.xhtml" title="太平御覽/0326">兵部五十七</a> <span style="color:#999"></span></td>
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷三百二十七.兵部五十八</td>
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"></span> <a rel="mw:WikiLink" href="c330_tai_ping_yu_lan_0328.xhtml" title="太平御覽/0328">兵部五十九</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt3">
<tbody><tr>
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n5041" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85600341" title="d:Q85600341" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
</tbody></table></td></tr>
</tbody></table>
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="xian_fu"><span id="id-.E7.8D.BB.E4.BF.98" typeof="mw:FallbackId"/>獻俘</h2>
<p>《詩》曰:一月三捷。</p>
<p>《左傳》曰:秋七月丙申,振旅凱以入于晋,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>凱,樂也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>獻俘授馘,飲至大賞,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>授,數也。獻楚俘于廟。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>征會討貳,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>征會諸侯,將冬會于溫。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>殺舟之僑以徇于國,民于是大服。</p>
<p>又曰:晋侯使趙同獻狄俘于周,不敬。劉康公曰:「不及十年,原叔必有大咎,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>劉康公,元孝原叔趙同也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>天奪之魄也。」</p>
<p>又曰:春士會帥師滅赤狄甲氏及留籲鐸辰,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>鐸辰,留籲之屬也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>三月獻狄俘于廟。</p>
<p>《晋書·載記》曰:石季龍攻陷徐龕,送之襄國,勒囊盛于百尺樓,自上Ξ殺之。令步都等妻子刳而食之,坑龕降卒三千。</p>
<p>又曰:杜預平吳,王濬先到上得孫歆頭。預後至送歆,洛中以爲大笑。</p>
<p>《梁書》曰:沈林子獻捷書,每以實聞。武帝問其故,林子曰:「夫王者之師,本有征無戰,豈可復增張虜獲以示誇誕?昔魏尚以盈級致罰,此後乘之良轍也。」武帝曰:「乃所望于卿也。」</p>
<p>《後魏書》曰:裴叔業率王茂先、李定等來侵楚王戍,傅永適還州。王肅復令傅永討之。永將心腹一人馳詣楚王,至即令填塞外塹,夜伏俘士一千人于城外,曉而叔業等至,頓于城東,列陣置長圍。永所伏兵于道左擊其後軍,破之。叔業乃令將佐守所列之陣,自率精甲數千救之。永上門樓觀叔業南行五六里許,便開門奮擊,遂摧破之。叔業進退失圖,于是奔走。左右欲追之,永曰:「弱卒不滿三千,彼精甲猶盛,非力屈而敗,直墮吾計中耳。旣不測我之虛實,足喪其膽,俘此足矣,何假逐之。」獲叔業傘扇鼓幕甲仗萬餘。兩月之中,遂獻再捷,高祖嘉之。</p>
<p>《後周書》曰:武帝平齊。夏四月;至自東伐,列齊主于前,其王公等幷從,車輿、旗幟及器物以次陳于其後。大駕布六軍,備凱樂,獻俘于太廟,京邑觀者皆稱萬歲。戊申,封齊主爲溫國公。</p>
<p>《唐書》曰:武德中,西突厥葉護可汗遣使請婚,又入寇邊上。高祖謂群臣曰:「突厥入寇而復請和,和之與戰,其策安在?」太常卿鄭元璹對曰:「若擊之則怨深,難以和緝。」中書令封德彝進曰:「若不戰而和親,夷狄必謂中國畏懼。」未若擊之,克捷而和親,此則爲威恩兼舉。」高祖然之。戊辰,西突厥遣使獻名馬。己巳,幷州大總管襄邑王神符擊突厥于汾東,斬首五百級,虜其馬二千匹。汾州刺史蕭顗斬突厥五千餘級。</p>
<p>又曰:太宗平東都凱旋,親被黃金甲,陳鐵馬一萬騎,甲士三萬人,前後部鼓吹,俘二僞主及隨神器輦輅獻捷于太廟。高祖大悅,行飲至禮以享焉。</p>
<p>又曰:張瑾初仕隋,曆職顯貴。煬帝被圍于雁門也,瑾以驍果出城擊戰;一日九捷。煬帝登城望之,大悅。賜物二千段。</p>
<p>又曰:元和中,忠武軍節度使李光顔奏破吳元濟之衆,上大悅,賜其告捷使奴婢銀錦。</p>
<p>又曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1544年”或“817年”">元和十二年</span></a>十月,唐、鄧、隋節度使李愬帥師入蔡州,執賊帥吳元濟以聞,淮西平。辛巳,上御宣政殿受朝賀,九品已上及宗子、四夷之使皆會。</p>
<p>又曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1546年”或“819年”">元和十四年</span></a>,魏博節度使田弘正遣使獻逆臣李師道,命左右軍兵衛之。先獻于太廟郊社,上御興安門,百僚于門下列位稱賀。</p>
<p>又曰:元和中,昭義節度郗士美以賊首三百來獻,詔梟于通化門外。</p>
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="ban_shi"><span id="id-.E7.8F.AD.E5.B8.AB" typeof="mw:FallbackId"/>班師</h2>
<p>《爾雅》曰:出曰治兵,尚武也;入曰振旅,反尊卑也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>郭璞曰:幼賤在前,貴勇也;尊老在後,尚儀也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>《詩》曰:出車,勞還率也。「赫赫南仲,薄伐西戎。昔我往矣,黍稷方華。」「春日遲遲,卉木萋萋。」「執訊獲醜,薄言還歸。」</p>
<p>又曰:<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>大杜,勞還役也,「有<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>大之杜,其葉萋萋」。</p>
<p>《周禮》曰:若師有功,左執律,右秉鉞,以先凱樂獻于社。</p>
<p>《左傳》曰:三年而治兵,入而振旅,歸而飲至,以數軍實。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>飲至于廟以數車徒所獲也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>又曰:楚子敗晋師于必阝,潘黨曰:「君盍築武軍而收晋尸以爲京觀。」楚子曰:「夫文止戈爲武,武有七德:禁暴、戢兵、保大、定功,安人、和衆、豐財者也。我無一焉;何以示子孫。」祀于河,作先君宮,告成事而還。</p>
<p>《後漢書》曰:曹操討劉備,出教曰:「鶏肋」。外曹莫曉,楊德祖曰:「夫鶏肋,食之則無所得,弃則我惜。公歸計决矣。」操乃還軍。</p>
<p>又曰:馬援自南方振旅還京師,軍吏經瘴疫死者十四五,賜援兵車一乘。</p>
<p>《晋書》曰:王濬平吳,上表云:「間在秣陵,諸軍凡二十萬衆,臣軍先至,爲土地之主。百姓之心皆歸仰臣,臣切敕所領,秋毫不犯。諸有市易皆明破券契,有違犯者凡斬十三人,皆是人所知也。餘軍縱橫,詐稱臣軍,而軍類皆蜀人,幸以此自別耳。」</p>
<p>又曰:賈充爲伐吳大都督。孫皓降于王濬,充未之知,方以吳未可平,抗表請班師。充表與告捷表同至。朝野以充位居人上,智出人下。</p>
<p>《宋書》曰:十二月丙申,大軍次左裏,將戰。帝麾之,麾竿折,幡沉于水,衆咸懼。帝笑曰:「昔覆舟之役亦如此,今勝必矣。」遂攻其栅。盧循單舸走,衆軍皆弛。晋帝遣侍中黃門,勞師于行所。</p>
<p>《三國典略》曰:齊公憲夜收軍,欲待明更戰。達奚武謂之曰:「洛陽軍散,人情駭動,若不因夜速還,明日欲歸不得。武在軍旅久矣,備見形狀,豈可將數營大衆一朝而弃之。」憲從其諫,遂全軍而反。</p>
<p>《後魏書》曰:蕭衍寇徐、兗州,邢巒大破之,旋師。世宗臨東堂勞之曰:「卿役不逾時克清妖醜,鴻勛碩美,可謂不愧古人。」巒曰:「此是陛下威略聖靈,加以將士之力,臣何功之有?」</p>
<p>《白虎通》曰:古者師出不逾時者爲怨思也。天道一時生物養人者,天之貴物也。逾時即內有怨女,外有曠夫。《詩》曰:「昔我往矣,楊柳依依。今我來思,雨雪霏霏。」</p>
<p>《春秋》曰:宋人取長葛。傳曰:「外取邑皆不書,此何謂以書?久也。」</p>
<p>《六韜》曰:武王平殷還,問太公曰:「今民吏未安,賢者未定,何以安之?」太公曰:「無故,如天如地。」</p>
<p>《說苑》曰:魏文侯攻中山,樂羊將,已得中山。還反報文侯,文侯命主書曰:「群臣賓客所獻書,操以進。」主書者舉兩篋以進,令將軍視之,盡難攻中山之事也。將軍還,北面而再拜曰:「中山之舉也,非臣之力,君之功也。」</p>
<p>《韓子》曰:晋文公將與楚戰,召舅犯問曰:「吾將與楚戰,彼衆我寡,爲之奈何?」對曰:「臣聞之,君子不厭忠信,戰陣不厭詐僞,君其詐之而已。」又問雍季,對曰:「焚林而田,後必無獸。以詐遇民,後必無民。」公曰:「善!」以舅犯謀與楚戰,大敗之。歸行爵,先雍季而後舅犯。群臣曰:「城濮之事舅犯之謀,夫用其言而後其身,可乎?」公曰:「此非若所知。夫舅犯之言,權也;雍季之言,萬世之利也。」</p>
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="ba_bing"><span id="id-.E7.BD.B7.E5.85.B5" typeof="mw:FallbackId"/>罷兵</h2>
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:漢武帝患モ奴屢爲邊患,雁門馬邑豪聶壹因大將軍王恢言「匈奴初和親親信,邊可誘以利致之,伏兵襲擊,必破之道也。」帝召問公卿曰:「今欲舉兵攻之,何如?」韓安國曰:「臣聞高皇帝圍于平城,匈奴至者投鞍,高如城者數所。平城之饑,七日不食,天下歌之。及解圍反位而無忿怒之心。夫聖人以天下爲度者,不以己私怒傷天下之政。故乃遣劉敬奉金千斤以結和親,至今爲五代利。孝文皇帝又嘗一擁天下之精兵聚之廣武常谿,終無尺寸之功,而天下黔首無不憂,孝文悟于兵之不可宿,故復合和親之約。此二聖之迹足以爲效矣。竊以爲勿擊便。」</p>
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:元帝時,朱崖、儋耳二郡夷數反,賈捐之上書請不擊。其略曰:「臣聞堯、舜、禹三聖之德,地方不過千里,西被流沙,東漸于海。朔南暨聲教,欲與聲教則理之,不欲與者不强理也。是以頌聲幷作,視聽之類,咸樂其生。秦氏興兵遠攻,貪外虛內,務欲廣地,而天下潰叛。賴聖漢爲百姓請命,平定天下。至孝武皇帝以國富人逸,攘却匈奴,西連諸國,至于安息,東過碣石。造鹽鐵酒榷之利,以佐用度,猶不能足。當此之時,寇賊幷起,征伐不休之故也。今陛下不忍悁悁之忿,欲驅士衆擠之大海之中,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>悁,居緣切。擠,祖奚切。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>快心幽冥之地,非所以保全元元也。詩云:「蠢爾蠻荊,大邦爲仇。」自古患之久矣,何况萬里之蠻乎?臣竊以往者羌軍言之,暴師曾未一年,兵出不逾千里,費四十餘萬。大司農錢盡,乃以少府禁錢續之。夫一隅爲不善,費尚如此,况于勞師遠攻,亡士無功乎!臣愚以爲非冠帶之國,禹貢所不及,皆可無以爲也于是。」遂罷其郡。</p>
<p>《後漢書》曰:光武建武中,北匈奴衰弱。臧宮、馬武上書請臨塞厚懸購賞,喻告高勾驪、烏桓、鮮卑攻其左,發河西四郡及天水、隴西羌胡擊其右,如此北虜之滅,不過數年矣。帝曰:「舍近謀遠者,勞而無功;舍遠謀近者,逸而有終。故曰:務廣地者荒,務廣德者强。有其有者安,貪人有者殘。殘滅之政,雖成必敗。今國無善政,灾變不息,百姓驚惶,人不自保,而復遠事邊外乎?孔子曰:吾恐季孫之憂,不在顓臾。」自是諸將莫敢復言兵事。</p>
<p>《魏志》曰:諸葛誕據壽春反,魏將王基討之。司馬文王欲遣諸將輕兵深入,招迎吳將唐諮等子弟因釁有蕩覆吳之勢。基諫曰:「昔吳將諸葛恪乘東關之勝,竭江表兵以圍新城,城旣不拔,而衆死者太半。蜀將薑維因洮上之利,輕軍深入,糧餉不繼,軍覆上<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span><small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>音圭<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>夫旣勝之後必輕敵,則慮難不深。今賊新敗于外,又內患未弭,是其修政設慮之時也。且兵出逾年,人有歸志,俘馘十萬,罪人斯得。自歷代征伐未有全兵獨克如今之盛者也。武皇帝破袁紹于官渡,自以所獲已多,不復追奔,懼挫威也。」從之。</p>
<p>《尸子》曰:公輸般爲蒙天之階。階成,將以攻宋。墨子聞之,赴于宋,至于郢,見般曰:「聞子爲階將以攻宋,宋何罪之有?無罪而攻之,不可謂仁。胡不已也?公輸般曰:「不可。吾旣以言之王矣。」墨子曰:「胡不見我于王?」公輸般曰:「諾。」墨子見楚王曰:「今有人于此,舍其文軒,鄰有弊輿而欲竊之;舍其錦綉,鄰有短褐而欲竊之;舍其粱肉,鄰有糠糟而欲竊之;此爲何若人?」王曰:「此爲竊疾耳。」墨子曰:「荊之地方五千里,宋之地方五百里,此猶文軒之與<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>輿也,荊有<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>夢,犀、兕、麋、鹿盈之,以江漢魚、鱉、黿、鼉爲天下饒,宋無雉兔鮒魚者也,猶粱肉之與糠糟也;荊有長松、文梓、<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>便楠、豫章,宋無長木,此猶錦綉之與短褐也。臣以王之攻宋也,爲與此同類。」王曰:「善!請無攻宋。」</p>
<p>《呂氏春秋》曰:秦興兵欲攻魏。司馬唐諫秦君曰:「段幹木賢者也,而魏禮之,天下莫不聞,無乃不可加兵乎?」秦君乃按兵而輟,不攻魏。文侯可謂善用兵矣。聞君子之用兵也,莫見其形,其功已成。此之謂也。</p>
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="yan_wu"><span id="id-.E5.81.83.E6.AD.A6" typeof="mw:FallbackId"/>偃武</h2>
<p>《易》曰:「澤上于地,萃。君子以除戎器,戒不虞。」</p>
<p>《書》曰:武王伐殷,乃偃武修文。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>倒載干戈,包以虎皮,示不用也。行禮射,設庠序,修文教也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>歸馬于華山之陽,放牛于桃林之野,示天下弗服。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>山南曰陽。桃林在華山東北,皆非長養牛馬之地,欲使自生死,示天下不復乘用也,修文教也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>《禮記》曰:「武王克商後,散軍而郊,左射狸首,右射騶虞,而貫革之射息矣。歸馬于華山之陽,放牛于桃林之野。干戈弓矢包之以虎皮,示天下不復用兵也。</p>
<p>《左傳》曰:宋向戍欲弭諸侯之兵以爲名。子罕曰:「天生五材,民幷用之,廢一不可,誰能去兵?兵之設久矣。所以威不軌而昭文德也。聖人以興,亂人以廢,興廢存亡,昏明之術皆由兵也。而子求去之,不亦誣乎!」</p>
<p>又曰:「武王克商,作頌曰:「載戢干戈,載櫜弓矢。」</p>
<p>又曰:夫文止戈爲武。</p>
<p>《家語》曰:孔子北游,登于農山,曰:「二三子各言其志,吾將擇焉。」子路進曰:「由願白羽若月,赤羽若日,攘地千里,搴旗折馘,惟由能之。」子貢進曰:「賜願旗鼓相望,縞衣白冠陳說其間,二國釋怨,惟賜能之。」顔回曰:「回聞熏蕕不同器而治,回願得明王聖主而相之,鑄劍戟爲農器,放牛馬于原藪,則由無所施其勇,賜無所用其辯矣。」孔子曰:「美哉,德也。」</p>
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:始皇曰:「寡人賴宗廟之靈,六王咸服其辜,天下大定,收天下兵器銷以爲鐘钅<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别请协助查实修正。原字符为请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"></dfn>金人十二,重各千斤,置咸陽之宮中。」</p>
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》文帝詔曰:「朕能任衣冠,念不到征討,故鶏鳴狗吠,烟火萬里也。」</p>
<p>又《食貨志》曰:武帝末年,悔征伐之事,乃封丞相爲富民侯。顔師古曰:「欲百姓之殷實,故取其嘉名也。」</p>
<p>《莊子》曰:孔子謂盜跖曰:「將軍有意聽臣,臣請南使吳越,北使齊魯,東使宋衛,西使晋楚,使爲將軍造大城數百里,立數十萬戶之邑,使尊將軍爲諸侯,與天下更始罷兵休卒,收養昆弟,共祭先祖,此聖人才士之行而天下之願。」</p>
<p>又曰:見侮不辱,救民之鬥;禁攻寢兵,救世之戰。</p>
<p>《古司馬法》曰:古者,武軍三年不與民,睹之勞也,上下相報,和之至也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>還師罷兵,復戎卒,三年不徭役以答人勞。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>得意則凱樂,歌示喜也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>聖主誅不義,百姓皆得其所喜樂,各安其居,樂其常。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>偃伯靈台,答民之勞,告不興也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>偃,休息也。伯,主兵也。靈台頌德美之,喜以祭天,示不復用兵也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small></p>
<p>《呂氏春秋》曰:武王以武得之,以文持之。倒戈弛矢,示天下不用兵。</p>
<p>《尸子》曰:武王已戰之後,三革不累,五刃不砥,牛馬放之曆山,終身弗乘也。</p>
<p>《淮南子》曰:秦之時,高爲台榭,大爲苑囿,遠爲馳道。鑄金人,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>秦始皇二十六年,初兼天下,有長人見于臨洮,其高五丈,足迹六尺,因寫其形,鑄金人以像之。翁仲君何是也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>發謫戍入芻槁,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>戍守長城也,入芻槁之稅以供國用也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>頭會箕賦于少府。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>頭會,隨民口數人責其稅,箕賦,似箕斂民財,多取意也。少府,官名,如今司農。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>丁壯人夫西至臨洮狄道。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>臨洮,隴西之縣,洮水北。狄道,漢陽之縣是也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>東至會稽浮石,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>會稽,山名。浮石,隨水高下,言不沒,皆在遼西界。一說會稽山在泰山下,封于泰山,禪于會稽是也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>南至豫章桂林,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>豫章郡,桂林郁林也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>北至飛狄陽原。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>飛狄在代郡南飛狄山也。陽原在太原。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>道路死人以溝量。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt35" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>言滿溝也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>當此之時,忠諫者謂之不祥,而道仁義者謂之狂逮。至高皇帝存亡繼絕,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt36" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>漢高祖也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>舉天下之大義,躬自奮袂執銳以爲百姓請命于皇天。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt37" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>執利兵,伐無道,以求百姓之命,祈之皇天也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>當此之時,天下雄俊豪英暴露于野澤。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt38" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>才過千人爲俊,百人爲豪,萬人爲英。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>前蒙矢石而後墮溝壑,出百死而紹一生,以爭天下之權,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt39" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>墮,入也。紹,至也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>奮武勵威,以决一旦之命。當此之時,豐衣博帶而道儒墨者以爲不肖。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt40" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>言尚武也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>逮至累亂以勝,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt41" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>勝暴亂也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>海內大定,繼文之業,立武之功。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt42" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>繼文王受命之業、武王誅無道之功。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>履天子之圖籍,造劉氏之貌冠。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt43" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>高祖于新農所作竹冠,一曰季貌冠也。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>總鄒魯之儒墨,通先聖之遺教,載天子之旗,乘泰輅,建九旒,撞大鐘,擊鳴鼓,奏咸池,持干戚。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt44" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px"></span>《周禮》:天子五輅,泰輅,上輅也。王者功成作樂,故撞鐘擊鼓。《咸池》,黃帝樂也。幹,楯也。戚,斧也。春夏舞者所執。<span style="color:transparent;font-size:0px"></span></small>當此之時,有立武者見疑一世之間,而文武代爲,雌雄有時而用也。今世之爲武也。則非文爲;爲文者,則非武。更相非,而不知時世之用也。</p>
<p>《說苑》曰:魏文侯與田子方語,有兩童子衣青白衣而侍于君前。子方曰:「此君子之寵子乎?」文侯曰:「非也。其父死之于戰,此其幼也。寡人收之。」子方曰:「臣以君之賊心爲足,今滋甚。君之寵此子也,又且以誰之父殺之乎?」文侯湣然曰:「寡人受命矣。」自是以後,兵革不用。</p>
<p>左太沖《魏都賦》曰:喪亂旣弭而能宴武,人歸獸而去戰,蕭斧戢柯以押刃,虹旌攝麾以就卷。</p>
<p>沈休文詩曰:丹浦非樂戰,負重切君臨。</p>
</section></body></html>