102 lines
20 KiB
HTML
102 lines
20 KiB
HTML
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||
<!DOCTYPE html>
|
||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷六百四十七</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt3"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt3">
|
||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt3">
|
||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c648_tai_ping_yu_lan_0646.xhtml" title="太平御覽/0646">刑法部十二</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷六百四十七·刑法部十三</td>
|
||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c650_tai_ping_yu_lan_0648.xhtml" title="太平御覽/0648">刑法部十四</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt3">
|
||
<tbody><tr>
|
||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n6550" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85607160" title="d:Q85607160" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||
</tbody></table></td></tr>
|
||
|
||
</tbody></table>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="sha"><span id="id-.E7.85.9E" typeof="mw:FallbackId"/>煞</h2>
|
||
|
||
<p>《釋名》曰:煞,竄也。埋之使不復見也。</p>
|
||
|
||
<p>《周禮·秋官上》曰:掌戮掌斬煞賊,諜而搏之。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>斬以鐵鉞,若今要斬也。煞以刃刀,若今弃市也。諜爲奸寇,反聞者斬之,小者煞之。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>凡史其親者焚之,煞王之親者辜之。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>焚之燒也。《易》曰:焚如死如弃。如辜之言枯也,謂磔之也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>凡史人者,踣諸市,肆之三日。刑盜于市。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>踣,僵尸也。肆猶陳也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>又司刑職曰:煞罪五百。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鄭玄曰:然,死刑。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《尚書大傳》曰:武王煞紂而繼公子祿父,使管叔、康叔監祿父。武王死,成王幼,周公盛養成王,使召公奭爲傅。周公身居位,聽天下爲政。管叔疑周公,流言于國曰:「公將不利王。」奄君薄姑謂祿父曰:「武王己死矣,成王幼,周公見疑矣,此世之時也,請舉事。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>言周弱,旦不和,欲代之而復政也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>然後祿父三監叛,周公以成王之命煞祿父。</p>
|
||
|
||
<p>《禮》曰:邾婁定公時,有煞其父者,有司以告。公瞿然失席曰:「是寡人之罪也。寡人嘗學斷斯獄矣。臣殺君,凡在官者煞無赦。子殺父,凡在官者煞無赦。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>言諸臣子孫無尊卑,皆得煞之,其罪無赦也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>煞其人,壞其室,ㄜ其宮而瀦焉。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>明其大逆,不欲人復之也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>蓋君逾月而後舉爵。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>自貶損也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>又《王制》曰:析言破律,亂名改作,執左道以亂政者煞;<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>析言破律,巧賣法令也。亂名改作,謂變易官與物之名,更作法度也。左道若巫蠱及俗禁也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>作淫聲異服奇技奇器以疑衆煞;<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>淫聲,鄭衛之聲。異服,若聚鷸冠瓊弁。奇技奇器,若公輸般請以會胂9也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>行僞而堅,言僞而辯,學非而博,順非而澤以疑衆煞,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>皆謂虛華捷給無誠也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>假于鬼神,時日卜筮以疑衆煞;<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今時持喪葬染蓋嫁娶卜數文書,使民倍禮違制者也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>此四誅者,不以聽。</p>
|
||
|
||
<p>《左傳·襄六年》曰:齊子尾害閭丘嬰,欲煞之,使帥師以伐陽州。我問師故。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>魯以師往問齊何故伐我。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>子尾史閭丘嬰以說于我師。</p>
|
||
|
||
<p>又《昭四年》曰:楚子謂成虎若敖之餘也,遂煞之。書曰:楚煞其大夫成虎,懷寵也。</p>
|
||
|
||
<p>又《昭四年》曰:楚子伏甲而饗蔡侯于申,醉,執而煞之,刑其士七十人。</p>
|
||
|
||
<p>《論語·顔淵》曰:「如煞無道以就有道,何如?」子曰:「子爲政,焉用煞,子欲善而民善矣。」</p>
|
||
|
||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:二世使使煞公子將閭,將閭曰:「朝廷之禮,吾未嘗敢不從賓圓<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>;廊廟之位,吾未嘗敢失節也。」仰天而大呼天者三,昆弟皆流涕,自煞。</p>
|
||
|
||
<p>又曰:二世又遣使者之陽周,令蒙恬曰:「君之過多矣,而卿弟毅有大罪,法及內史。」蒙恬喟然太息曰:「我何罪于天,無過而死?」良久,徐曰:「恬罪固當死矣。起臨洮塹萬餘里,此其中不能無斷地脉,此乃恬之罪也。」吞藥自煞。</p>
|
||
|
||
<p>又曰:秦昭王賜白起劍,令自煞。武安君曰:「我固當死矣。長平之戰,趙卒降者數十萬人,我詐而坑之,是以死。」乃引劍自煞。秦人憐之,鄉邑皆祭祀。</p>
|
||
|
||
<p>華嶠《後漢書》曰:梁冀聞崔琦才,請與交,冀行多不軌,琦數誡之,不能授。琦以言不從,失意,爲《白鵠賦》。冀知興己,大怒,幽之室穀,數月得出,後竟煞之。</p>
|
||
|
||
<p>范曄《後漢書》曰:陳蕃上疏欲急誅侯覽等,太后不納。朝廷聞者,莫不震怒。蕃因與竇武謀殺之。及事泄,曹節等矯詔誅武等。蕃時年七十餘,聞難作,將官屬諸生八十餘人,幷拔刀入丞相門,攘臂呼曰:「大將軍忠以衛國,黃門反逆,何雲竇氏不道耶?」王甫時出與蕃相迕,讓蕃曰:「先帝新弃天下,山陵未成。竇武何功?兄弟父子一門三侯,又多取掖庭宮人作樂飲宴,旬月之間,資財億計。大臣若此,是爲道耶?公爲棟梁,枉撓阿黨,復焉求賊?」遂令收蕃。蕃拔劍叱甫,甫兵不敢近,及益人圍之數十里。遂執蕃,送黃門北寺獄。黃門從官騶蹋蹴蕃曰:「死老魅,復能損我曹員數,奪我曹廩假否?」即害之。</p>
|
||
|
||
<p>《吳志》曰:人詐告樓玄謗訕政事,華<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"></dfn>上疏乞玄自新。孫皓疾玄名聲,復徙玄及子男據付交趾將張弈,使以戰自效,陰別敕弈令煞之。據到交趾病死,玄一身隨弈討賊,持刃步見弈輒拜,弈不忍煞玄。會弈暴疾卒,玄殯僉阝奕,于器中見敕書,還自煞也。</p>
|
||
|
||
<p>王隱《晋書》曰:周處字子隱,陽羨人。姑爲中書省事。時女子李忩斍父北叛時,煞父。處奏曰,斍父以偷生破家以邀福。子圉告歸,懷嬴結舌,斍無人子之道,證父攘羊,傷化污俗,宜在投卑,以彰凶逆。平刑市朝,不足塞責。奏可,煞忩。</p>
|
||
|
||
<p>《唐書》曰:宰相宋申錫爲鄭注所構,獄自內起。崔玄亮首率諫官請對,與文宗往復數百言,文宗不省其詐,欲寘申錫于法。玄亮泣曰:「孟軻有言,衆人皆曰煞之,未可也;諸大夫皆曰煞之,未可也;天下皆曰煞之,然後察之,方寘於法。今至聖之代,煞一凡庶,尚須合于典法,况無辜煞一宰相乎?臣爲陛下惜天下法,實不爲申錫也。」文宗爲之感悟,玄亮由創墅重于朝。</p>
|
||
|
||
<p>又曰:興平縣人上官興因醉格煞人,亡竄,吏執其父下獄。興自首請罪,以出其父。京兆尹杜<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"></dfn>以其首罪免父有光教義,請减死配流。王彥威曰:「煞人者死,百王共守。若許煞人不死,是教煞人。興雖免父,不合减死。」</p>
|
||
|
||
<p>《山海經》曰:共工氏之臣曰相柳氏,九首,以食於九山。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>頭各自食一山之物,言貪暴難饜也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>相柳之所抵,厥爲溪澤。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>抵,觸也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>禹煞相柳,其血脉不可以樹穀,乃以爲衆帝之台。</p>
|
||
|
||
<p>《曹操別傳》曰:始袁忠爲沛相,薄待操,沛國桓劭亦輕之。及在兗州,陳留邊讓頗笑操。操煞讓,族其家。忠、劭俱避難交州。操遠使就太守士燮盡族劭。劭得出首,拜謝于中庭。操謂曰:「跪可解死耶?」遂煞之。</p>
|
||
|
||
<p>《孟子》曰:孟子謂齊宣王曰:「左右皆曰可煞,勿聽;諸大夫皆曰可煞,勿聽;國人皆曰可煞,然後察之,見可煞焉,然後煞之,故曰國人煞之也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>言當貞行大辟之罪。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>如此而後,可以爲民父母。」</p>
|
||
|
||
<p>又曰:或問:「勸齊伐燕,有諸?」曰:「未也。今有煞人者,或問之曰:人可煞與?則將應之曰:可。彼如曰:孰可以煞之?則將應之曰:爲士師則可以煞之。今以燕伐燕,何爲勸之哉?」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>燕有罪,王者當誅之,燕猶齊,故不可。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《搜神記》曰:漢宣帝之世,燕代之間有三男,共取一婦,生四子。及其將分妻子而不可均,反致爭訟。廷尉范延壽斷之曰:「此非人類,當以禽獸處之。禽獸從母不從父也,請戮三男,以兒還母。」帝嗟嘆曰:「何必古?若此則可謂當于理而厭人情也。延壽蓋見人事而知用刑矣。」</p>
|
||
|
||
<p>《太公金匱》曰:煞一人而千人恐者,煞之;煞二人而萬人動者,煞之;煞三人而君振者,煞之。</p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="san_zu_xing"><span id="id-.E4.B8.89.E6.97.8F.E5.88.91" typeof="mw:FallbackId"/>三族刑</h2>
|
||
|
||
<p>《尚書·泰誓》曰:今商王授弗敬上天,降灾下民,沉湎冒色,敢行暴虐,罪人以族,官人以世。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>一人有罪,刑及父母兄弟妻子,言淫濫也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:秦始皇平六國,制天下,以古非今者族,吏見知不舉與同罪。</p>
|
||
|
||
<p>又曰:陳犬希反,韓信欲謀發兵,欲以襲呂後、太子。其舍人得罪于信,告信欲反于呂後,呂後使武士縛信,斬之長樂鍾室。信方斬,嘆曰:「吾悔不用蒯通計,乃爲兒女子所詐。豈非天哉!」遂夷信三族。</p>
|
||
|
||
<p>《漢書·刑法志》曰:漢興,尚有夷三族之令。令曰:「當三族者,先黥劓,斬左右趾,笞煞之,梟其首,菹其骨肉于市。其誹謗者,又先斷舌。」故謂之具五刑。彭越、韓信之屬皆授此誅。至高後元年,乃除三族罪、炎茉令。後新垣平謀逆,復行三族之誅。</p>
|
||
|
||
<p>又《五行志》曰:趙人新垣平以望氣得幸,以土上立渭陽五帝廟,欲出周鼎。夏四月,郊見上帝。歲餘,懼誅,謀爲逆,發覺腰斬,夷三族。</p>
|
||
|
||
<p>《後漢書》曰:少府耿紀、丞相司直韋晃起兵誅曹操,不克,夷三族。</p>
|
||
|
||
<p>又曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:200年_(提及)" title="Category:200年 (提及)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span title="200年">建安五年</span></a>,車騎將軍董承、越騎校尉和輯授密詔誅曹操,事泄。壬午,曹操煞董承,夷三族。</p>
|
||
|
||
<p>《魏志》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:197年_(提及)" title="Category:197年 (提及)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span title="197年">建安二年</span></a>,遣謁者僕射斐茂率關西諸將誅李傕,夷三族。</p>
|
||
|
||
<p>又曰:太傅司馬宣王奏免大將軍曹爽。又尚書丁謐、鄧顒、何晏、司隸校尉畢軌、荊州刺史李勝、大司農桓範皆與爽通奸,夷三族。</p>
|
||
|
||
<p>《三十國春秋》曰:魏帝謁陵,曹爽譏卼羲、訓、彥皆從。高祖命授兵,召公卿于廟堂,奏皇太后廢爽。丁酉,斬爽、羲、訓、彥,夷三族。</p>
|
||
|
||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="za_si_xing__fu_"><span id="id-.E9.9B.9C.E6.AD.BB.E5.88.91.E3.80.88.E9.99.84.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>雜死刑<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>附<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||
|
||
<p>《韓子》曰:齊國好厚葬,布帛盡于衣裘,林木盡于棺椁。桓公患之,以告管仲曰:「布帛盡則尾馛爲幣,林木盡則尾馛爲守備,如民之厚葬不休,奈何?」管仲對曰:「凡民之有爲也,非名之,則利之。」于是乃下令曰:「棺過度者戮其尸,罪當喪者。」夫戮尸無名,罪當喪者無利。無名無利,民何故爲之?</p>
|
||
|
||
<p>《呂氏春秋》曰:趙簡子沉鸞繳于河曰:「吾嘗好聲色矣,而鸞繳致之。吾嘗好宮室台榭矣,而鸞繳來之。今吾好士六年矣,而鸞繳未嘗進一人也,是長吾過而絀吾善也。」</p>
|
||
|
||
<p>《淮南子》曰:夏桀殷紂生燔人,辜頡者爲炮烙,鑄金柱。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鑄金柱,然火其下,以人置上,人火中而對笑也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||
|
||
<p>《符子》曰:桀觀炮烙于瑤台,謂龍逢曰:「樂乎?」龍逢曰:「樂。」桀曰:「觀刑何無惻怛之心?」龍逢曰:「天下苦之,而君以爲樂。臣,君之股肱,何不悅乎?」桀曰:「聽子諫。諫得,我改之;諫不得,我刑之。」龍逢曰:「臣觀君冠危石也,臣觀君履春冰也。未有冠石而不壓,蹈春冰而不陷。」桀笑曰:「是曰亡則與俱亡,子知我之亡而不自知乎亡。子就炮烙之刑,吾觀子。」龍逢歌趨:「造作勞我以生息,我以炮烙故涉薪,我樂人不知。」赴火而死。</p>
|
||
|
||
</section></body></html>
|