update data
This commit is contained in:
96
太平御览/OPS/about.xhtml
Normal file
96
太平御览/OPS/about.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,96 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>MediaWiki:Wsexport_about</title></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha11" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="en"><section data-mw-section-id="0"/><section data-mw-section-id="-1"><h1 id="About_this_digital_edition">About this digital edition</h1>
|
||||
|
||||
<p>This e-book comes from the online library <a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Main_Page" title="Main Page">Wikisource</a><sup about="#mwt1" class="mw-ref reference" id="cite_ref-1-n11290" rel="dc:references" typeof="mw:Extension/ref"><a href="#cite_note-1-n11295"><span class="mw-reflink-text"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></span></a></sup>. This multilingual digital library, built by volunteers, is committed to developing a free accessible collection of publications of every kind: novels, poems, magazines, letters...</p>
|
||||
|
||||
<p>We distribute our books for free, starting from works not copyrighted or published under a free license. You are free to use our e-books for any purpose (including commercial exploitation), under the terms of the <a rel="mw:ExtLink nofollow" href="https://www.creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/" class="external text">Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported</a><sup about="#mwt2" class="mw-ref reference" id="cite_ref-2" rel="dc:references" typeof="mw:Extension/ref"><a href="#cite_note-2"><span class="mw-reflink-text"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></span></a></sup> license or, at your choice, those of the <a rel="mw:ExtLink nofollow" href="https://www.gnu.org/copyleft/fdl.html" class="external text">GNU FDL</a><sup about="#mwt3" class="mw-ref reference" id="cite_ref-3" rel="dc:references" typeof="mw:Extension/ref"><a href="#cite_note-3"><span class="mw-reflink-text"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></span></a></sup>.</p>
|
||||
|
||||
<p>Wikisource is constantly looking for new members. During the realization of this book, it's possible that we made some errors. You can report them at <a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Wikisource:Scriptorium" title="Wikisource:Scriptorium">this page</a><sup about="#mwt4" class="mw-ref reference" id="cite_ref-4" rel="dc:references" typeof="mw:Extension/ref"><a href="#cite_note-4"><span class="mw-reflink-text"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></span></a></sup>.</p>
|
||||
|
||||
<p>The following users contributed to this book:</p>
|
||||
<div id="ws-contributor"><ul><li>Hin</li>
|
||||
<li>Arthursilva</li>
|
||||
<li>Liouxiao</li>
|
||||
<li>高晶</li>
|
||||
<li>Viztor</li>
|
||||
<li>Dreamer in Utopia</li>
|
||||
<li>Thering29</li>
|
||||
<li>僅僅修補</li>
|
||||
<li>Blahhmosh</li>
|
||||
<li>漢哥</li>
|
||||
<li>Midleading</li>
|
||||
<li>Wmrwiki</li>
|
||||
<li>检校太尉</li>
|
||||
<li>NemoKoo</li>
|
||||
<li>Lonicear</li>
|
||||
<li>Gzdavidwong</li>
|
||||
<li>威光</li>
|
||||
<li>Fish bowl</li>
|
||||
<li>TunnelESON</li>
|
||||
<li>Yms1104</li>
|
||||
<li>Zhxy 519</li>
|
||||
<li>TongcyDai</li>
|
||||
<li>Lewix</li>
|
||||
<li>海海爸爸</li>
|
||||
<li>Jianghanshuaige</li>
|
||||
<li>Kcx36</li>
|
||||
<li>Qingchuer1980</li>
|
||||
<li>Jonghah1</li>
|
||||
<li>Xyzhou0323</li>
|
||||
<li>乐斋</li>
|
||||
<li>Shibo77</li>
|
||||
<li>Vbvan</li>
|
||||
<li>Neux-Neux</li>
|
||||
<li>水水</li>
|
||||
<li>HellWK</li>
|
||||
<li>姚妫颍</li>
|
||||
<li>S M Lee</li>
|
||||
<li>Renamed user 516f0fe9f52a063adf092f3e11566949</li>
|
||||
<li>~2025-33686-58</li>
|
||||
<li>Jlhwung</li>
|
||||
<li>日期20220626</li>
|
||||
<li>宋彥筠</li>
|
||||
<li>Yumeto</li>
|
||||
<li>Sanmosa</li>
|
||||
<li>Hannyi</li>
|
||||
<li>LNDDYL</li>
|
||||
<li>Tomchiukc</li>
|
||||
<li>Zanhsieh</li>
|
||||
<li>IMJENRY</li>
|
||||
<li>昴星团</li>
|
||||
<li>CommonsDelinker</li>
|
||||
<li>Jessew07</li>
|
||||
<li>Lwyung</li>
|
||||
<li>Ladsgroup</li>
|
||||
<li>Alvesgaspar</li>
|
||||
<li>Rocket000</li>
|
||||
<li>Jdx</li>
|
||||
<li>Fleshgrinder</li>
|
||||
<li>Rei-artur</li>
|
||||
<li>-xfi-</li>
|
||||
<li>Fred J</li>
|
||||
<li>Indolences</li>
|
||||
<li>Nk</li>
|
||||
<li>DieBuche</li>
|
||||
<li>Crt</li>
|
||||
<li>Nickshanks</li>
|
||||
<li>Boris23</li>
|
||||
<li>KABALINI</li>
|
||||
<li>Bromskloss</li>
|
||||
<li>Tene~commonswiki</li>
|
||||
<li>AzaToth</li>
|
||||
<li>Bender235</li>
|
||||
<li>PatríciaR</li>
|
||||
<li>Dbenbenn</li>
|
||||
<li>Vanished user 24kwjf10h32h</li>
|
||||
</ul>
|
||||
</div>
|
||||
<p>
|
||||
<br/></p>
|
||||
<hr/>
|
||||
<ol class="mw-references references" typeof="mw:Extension/references" about="#mwt5"><li about="#cite_note-1" id="cite_note-1-n11295" data-mw-footnote-number="1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1-n11290" rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">↑</span></a></span> <span class="mw-reference-text reference-text">https://wikisource.org</span></li>
|
||||
<li about="#cite_note-2" id="cite_note-2" data-mw-footnote-number="2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-2" rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">↑</span></a></span> <span class="mw-reference-text reference-text">https://www.creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0</span></li>
|
||||
<li about="#cite_note-3" id="cite_note-3" data-mw-footnote-number="3"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-3" rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">↑</span></a></span> <span class="mw-reference-text reference-text">https://www.gnu.org/copyleft/fdl.html</span></li>
|
||||
<li about="#cite_note-4" id="cite_note-4" data-mw-footnote-number="4"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-4" rel="mw:referencedBy"><span class="mw-linkback-text">↑</span></a></span> <span class="mw-reference-text reference-text">https://wikisource.org/wiki/Wikisource:Scriptorium</span></li>
|
||||
</ol></section></body></html>
|
||||
1892
太平御览/OPS/c0_tai_ping_yu_lan.xhtml
Normal file
1892
太平御览/OPS/c0_tai_ping_yu_lan.xhtml
Normal file
File diff suppressed because it is too large
Load Diff
229
太平御览/OPS/c1000_tai_ping_yu_lan_0998.xhtml
Normal file
229
太平御览/OPS/c1000_tai_ping_yu_lan_0998.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,229 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷九百九十八</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c999_tai_ping_yu_lan_0997.xhtml" title="太平御覽/0997">百卉部四</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷九百九十八.百卉部五</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c1001_tai_ping_yu_lan_0999.xhtml" title="太平御覽/0999">百卉部六</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n11206" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Template:Textinfo" title="Template:Textinfo"><img alt="Documentation for the TextInfo template." resource="./File:Information_icon.svg" src="images/c1007_Information_icon.svg_20px_Information_icon.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Information_icon.svg-20px-Information_icon.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Talk:太平御覽/0998" title="Talk:太平御覽/0998">版本<span typeof="mw:LanguageVariant" data-mw-variant="{"twoway":[{"l":"zh-hant","t":"資訊"},{"l":"zh-hans","t":"信息"}]}"/></a></li><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85603636" title="d:Q85603636" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="fu"><span id="id-.E4.94.B0" typeof="mw:FallbackId"/>䔰</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:葍,䔰。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>大葉,白華。根如指,正白,可啗,葍,方服切。䔰,音富。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:葍,藑茅。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>葍華有赤者為藑,葍一種耳,亦如䔖苕,華黃白異名也。藑,巨營切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩·鴻鴈》曰:我行其野,言採其葍。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《毛詩》云:惡菜也。《詩義疏》曰:河內関中謂葍為葍,兗、幽州謂之燕葍,一名爵弁,一名藑。根正白,著熟熱灰中溫灰中溫噉,飢荒可蒸以禦飢。漢祭甘泉或用之。其華有兩種,葉細而行赤,有臰氣也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《廣雅》曰:烏麮<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>愆許切<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>,葍也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:葍,藑茅也。一曰舜。從草,藑聲。葍,䔰 也。䔰,從草富聲。葍,從草葍聲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《風土記》曰:葍,蔓生,被樹而升。紫黃色,大如牛角,二三同蔕,長七八尺,味甜如蜜。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="ping"><span id="id-.E8.8B.B9" typeof="mw:FallbackId"/>苹</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:苹,藾蕭。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郭璞曰:今藾蒿也,初生可食。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩·鹿鳴》曰:呦呦鹿鳴,食野之苹。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鄭玄云:藾蕭也。《詩義疏》云:藾蕭,葉青白色,莖似蓍而輕脆,始生者可食,亦可蒸也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="shang_ji"><span id="id-.E5.95.86.E8.95.80" typeof="mw:FallbackId"/>商蕀</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:髦,顛蕀。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>孫炎曰:一名白棘。郭璞曰:細葉,有刺,蔓生,一名商蕀。《廣雅》云:女木也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="qie_yi"><span id="id-.E7.AB.8A.E8.A1.A3" typeof="mw:FallbackId"/>竊衣</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:蘮<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>九例切<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>蒘<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>切除<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>,竊衣。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>孫炎曰:江淮間食之。其花着人衣,故曰切衣。郭璞曰:似芹,可食,實大如麥,兩兩相合,有毛,著人衣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="fu_yi"><span id="id-.E8.8A.A3.E8.8B.A2" typeof="mw:FallbackId"/>芣苢</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:芣苢,馬舄。馬舄,車前也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郭璞曰:今車前草,大葉,長穗,好生道邊,江東呼蝦蟇衣。《周書》所載同名耳,非此芣苢。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《廣雅》曰:芣苢,當道、馬舄。</p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩·閞雎》曰:《芣苢》,后妃之德也。採採芣<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音浮<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>苢,薄言採之。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>毛云:芣苢,車前,大葉,好生道邊也,宜懷妊焉。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《神仙服食經》曰:車前實,雷之精也。服之形化。八月採地衣。地衣者,車前實也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《本草經》曰:車前實,一名當道,一名牛舌。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="li"><span id="id-.E8.97.9C" typeof="mw:FallbackId"/>藜</h2>
|
||||
<p>《毛詩·嘉魚》曰:南山有臺,北山有萊。
|
||||
《詩義疏》曰:萊,藜也。莖葉皆似生菊。今兖州蒸以為茹,謂之萊。而譙沛人謂雞蘇為來。故《三倉》云:萊,茱萸。此二草異而名同。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記·月令》曰:孟春行夏令,則蔾莠,蓬蒿並興。</p>
|
||||
|
||||
<p>《家語》曰:子路見孔子,曰:「負重涉遠,不擇地而休;家貧親老,不擇祿而仕。昔者由也,事二親之時,常食藜藿之實,而為負米百里之外。親歿之後,南遊,從車百乘,積粟萬鍾,累菌而坐,列鼎而食。願欲食藜藿,為親負米,不可復得也!」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:楚昭王聘孔子,孔子徃拜,禮也。路出於陳、蔡。陳、蔡大夫日相與謀曰:「孔子賢聖,其所刺譏,皆中諸侯之病。若用於楚,陳、蔡危矣!」遂使兵拒孔子。孔子不得行,絕糧七日,外無道所通,藜羹不充,從者病。孔子愈慷慨講誦,弦歌不衰。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:曾參,後母遇之無恩,而供養不衰。及朞妻為藜羹不熟,因出之。人曰:「非七出也。」答曰:「藜羹,小物耳。吾欲熟,而不用吾命,況大事乎?」遂出之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《山海經》曰:泰山有草焉,名曰藜,如荻,可以為疽。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郭璞曰:為,治也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>虞盤佑《孝子傳》曰:曾子以藜蒸不熟遣妻。</p>
|
||||
|
||||
<p>《莊子》曰:孔子窮於陳、蔡間,七日不食,藜羹不糝,顏色甚憊。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:子貢乘大馬,中紺而表素,軒車不容巷,徃見原憲。原憲華冠屣履,杖藜應門。子貢曰:「嘻,先生何病也!」</p>
|
||||
|
||||
<p>《韓子》曰:堯之王天下也,糲梁之食,藜藿之羹。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="wang_fu"><span id="id-.E7.8E.8B.E8.90.AF" typeof="mw:FallbackId"/>王萯</h2>
|
||||
<p><small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音負<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>
|
||||
《禮記·月令》曰:孟夏之月,王萯生。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>蔡邕《章句》曰:萯,草名也,生於陵也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="diao"><span id="id-.E8.97.8B" typeof="mw:FallbackId"/>藋</h2>
|
||||
<p><small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>徒吊切<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《爾雅》曰:拜,蔏<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音商<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>藋。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>蔏藋,亦似藜。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《廣雅》曰:蓳,藋。</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南子》曰:藜藋需而長,日加四寸,不可以為櫨棟。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h2 id="jie_huo"><span id="id-.E6.88.92.E7.81.AB" typeof="mw:FallbackId"/>戒火</h2>
|
||||
<p>《南越志》曰:廣州有大樹,可以御火,山北謂之慎火。或多種屋上,以防火也。但南方無霜雪,其花不凋,故生而成樹耳。</p>
|
||||
|
||||
<p>《本草經》曰:景天,一名戒火,一名水母花,主明目輕身。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h2 id="hu_xi"><span id="id-.E8.83.A1.E6.9E.B2" typeof="mw:FallbackId"/>胡枲</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:卷耳,苓耳。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《廣雅》云:枲耳也,亦云胡枲也。江東呼為常枲。或曰苓耳。形似鼠耳,藂生如盤。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《廣雅》曰:一名枲耳。</p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩·關雎·卷耳》曰:採採卷耳,不盈頃筐。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>毛云:苓耳。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《詩義疏》曰:苓耳,葉青白,似胡荽。白華細葉,莖蔓生。可為茹,滑而少味。四月中生子,如婦人耳璫,謂之璫草,幽州謂之爵耳。</p>
|
||||
|
||||
<p>《慱物志》曰:洛中人有驅羊入蜀者,胡葸子着羊毛,蜀人取種,因名羊負菜。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h2 id="juan_shi"><span id="id-.E5.8D.B7.E6.96.BD" typeof="mw:FallbackId"/>卷施</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:卷施草,拔心不世。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>宿莽也,《離騷》云。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《南越志》曰:寧鄉縣,草多卷施,江淮間謂之宿莽。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="12"><h2 id="qiang_wei"><span id="id-.E8.96.94.E8.96.87" typeof="mw:FallbackId"/>薔薇</h2>
|
||||
<p>《神農本草》曰:薔薇,一名牛膝,一名薔麻。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳氏本草》曰:薔薇,一名牛勒,一名牛膝,一名薔薇,一名山棗。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="13"><h2 id="zhu"><span id="id-.E8.8C.BF" typeof="mw:FallbackId"/>茿</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:竹,萹<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>疋善切<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>蓄。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郭璞注云:似小藜,赤莖節,好生道旁。可食,又殺蟲。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:萹,茿也,從草扁聲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《本草經》曰:萹,萹一名萹竹。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳氏本草》曰:萹蓄,一名畜辯,一名萹蔓。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="14"><h2 id="gui_mu-n11227"><span id="id-.E9.AC.BC.E7.9B.AE-n11228" typeof="mw:FallbackId"/>鬼目</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:符,鬼目。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郭璞曰:今江東有鬼目草,莖似葛,葉圓而毛。子如耳璫,赤色叢生。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:建鄴有鬼目菜,於工人黃狗家,生依棗樹,長丈餘,莖廣四寸,厚二分。</p>
|
||||
|
||||
<p>《本草經》曰:鬼目,一名東方宿,一名連蟲,陸名羊蹄。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="15"><h2 id="fu_pen"><span id="id-.E8.A6.86.E7.9B.86" typeof="mw:FallbackId"/>覆盆</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:茥<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>苦圭切<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>,蒛<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>去悅切<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>葐。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郭璞曰:覆盆也,實似莓而小,亦可食。孫炎曰:青州曰茥。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《廣雅》曰:蒛葐,陸英梅也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《抱朴子》曰:俗人見方用蒛葐、覆葐,謂之瓦器。近易之草,或有不知。蓬累一名陵累。</p>
|
||||
|
||||
<p>《甄氏本草》曰:覆葐子,一名馬瘻,一名陸荊。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="16"><h2 id="cu_jiang"><span id="id-.E9.85.A2.E6.BC.BF" typeof="mw:FallbackId"/>酢漿</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:葴,寒漿。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今酸漿草,江東呼曰苦葴。音針。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《本草》曰:酢漿,一名酸漿,平寒無毒,生川澤,及人家田園中。治熱煩滿,定志益氣,利水道。產難,吞其實,立產。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳氏本草》曰:酸漿,一名酢漿。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="17"><h2 id="lang"><span id="id-.E7.A8.82" typeof="mw:FallbackId"/>稂</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:稂,童粱也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>稂,莠類也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《國語》曰:季文子相宣、成,無衣帛之妾,無食粟之馬。仲孫他諫曰:「不華國也?」文子曰:「吾聞以德榮為華,不聞以妾與馬。」獻子聞,囚之七日。自是妾衣七升之布,馬食稂莠。文子曰:「過而能改,民之上也!」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>夫達曰仲孫他,孟獻子庶子。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩·曹·蜉蝣·下泉》曰:冽彼下泉,浸彼苞稂。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt35" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>稂同粱也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又《大田》曰:不稂不莠,去其螟螣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《詩義疏》曰:禾粟秀為穗,而成崱嶷,如骨之童稂。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="18"><h2 id="you"><span id="id-.E8.8E.A0" typeof="mw:FallbackId"/>莠</h2>
|
||||
<p>《毛詩·甫田》曰:無田甫田,維莠驕驕。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt36" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>甫,大也。大田過度,而無人功,終不能獲。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>無思遠人,勞心忉忉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《韋曜問荅》曰:「甫田維莠,今何草?」荅曰:「今之狗尾也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳·襄六》曰:鄭公孫揮過伯有氏,其門上生莠,子羽曰:「其莠猶在乎?」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt37" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>以莠喻伯有。伯有侈,知其不能久存。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《晉書》曰:明帝時,王如舉兵作亂,令人種禾,禾悉變莠。俄而軍敗,降於王敦,為敦所煞。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="19"><h2 id="shou-n11235"><span id="id-.E7.B6.AC-n11236" typeof="mw:FallbackId"/>綬</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:虉,綬。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt38" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>小草,有雜色,似綬。虉,五歷切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩義疏》曰:虉,五色,作綬文,故曰綬草。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="20"><h2 id="tai"><span id="id-.E8.87.BA" typeof="mw:FallbackId"/>臺</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:臺,夫須。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt39" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>臺可以為禦雨笠。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩·嘉魚》曰:《南山有臺》,樂得賢也。南山有臺,北山有萊。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt40" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>臺,夫須也。萊,草也。山有草木,次自覆蓋,成其高大。喻人君有賢臣,以自尊顯。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩義疏》曰:舊說莎草也,可為蓑笠,故曰臺笠緇撮。或云臺草有皮,堅細滑致,可為簦笠。南土多有。</p>
|
||||
|
||||
<p>《纂文》曰:台,一曰山莎,可作笠。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="21"><h2 id="gao_lu"><span id="id-.E8.87.AF.E8.98.86" typeof="mw:FallbackId"/>臯蘆</h2>
|
||||
<p>《南越志》曰:龍川縣有臯蘆草,葉似茗,味苦澁,土人以為飲。今南海謂過羅,或曰拘羅。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="22"><h2 id="qiao_yao"><span id="id-.E7.BF.B9.E6.90.96" typeof="mw:FallbackId"/>翹搖</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:柱夫搖車。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt41" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郭璞注曰:蔓生,細葉,紫花,可食。今俗呼翹搖車。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="23"><h2 id="tu_gua"><span id="id-.E5.9C.9F.E7.93.9C" typeof="mw:FallbackId"/>土瓜</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:菲,蒠菜。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:菲,芴。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt42" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郭氏曰:菲草生下濕地,似芜菁,華紫赤色,可食。郭璞注:即土瓜。孫炎曰:菲,葍類。芴音物。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩》曰:采葑采菲,無以下體。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt43" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《毛詩》云:葑,須也。菲,芴也。《詩義蔬》曰:菲似葍,莖麄葉厚而長,有毛。三月中蒸為茹,滑美。亦可作羹。幽州人謂之芴。《爾雅》謂蒠菜。今河內謂之宿菜也。又,《毛詩》鄭箋云:此二菜者,蔓菁與葛之類也,皆上下可食。然而其根有惡時也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《廣雅》曰:土瓜,芴也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt44" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《本草》云:王瓜,一名土瓜。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>崔寔《四民月令》曰:二月盡,三月,可採土瓜根。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="24"><h2 id="jun"><span id="id-.E8.8F.8C" typeof="mw:FallbackId"/>菌</h2>
|
||||
<p><small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt45" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>巨員切<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《爾雅》曰:中馗,菌。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt46" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郭璞注曰:地蕈也,似蓋,今江東名為土菌,亦曰馗廚,可啖之。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>小者,菌。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt47" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>注:大小異名。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《列子》曰:朝菌不知晦朔。朽穰之上,有菌芝者,生於朝,死於晦。</p>
|
||||
|
||||
<p>《莊子》曰:朝菌不知晦朔。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt48" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>司馬曰:大芝也。天陰時生糞土,日見時萎,故不知月始終。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《呂氏春秋》曰:菜之美者,駱越之菌。</p>
|
||||
|
||||
<p>《說苑》曰:雍門周對孟常君曰:「夫以秦楚之強,而報於弱薛,譬猶磨蕭斧而伐朝菌也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《慱物志》曰:江南諸山郡中,大木断倒者,經春夏生菌,謂之椹。食之有味,而忽有毒,殺人。云此物徃徃自有毒者。或云蛇所着之楓樹生者,啖之令人笑,不得止。治之,飲土漿多愈。</p>
|
||||
|
||||
<p>《風土記》曰:「陽羨袁君廟有祈雨者,則祝稱神命,常賜芝草。草菌也。便以神前酒杯灌地,以大羹杯覆之。有須,發杯,而菌生。今猶然。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《異苑》曰:交州諸郡有菌,以葉途人軀,便舉體菌生。生既遍,便就朽爛,肌肉消腐。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="25"><h2 id="cheng_lu"><span id="id-.E6.89.BF.E9.9C.B2" typeof="mw:FallbackId"/>承露</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:蔠葵,蘩露。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt49" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>璞曰:承露也。大莖,小葉,花紫黃色。蔠音終。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《陳留耆舊傳》曰:梁垣牧為郡功曹,與君歸鄉,為赤眉所得。賊將啖之。牧求先。賊長義而釋牧,送蘩露實一斛。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="26"><h2 id="fu_lao"><span id="id-.E6.89.B6.E8.80.81" typeof="mw:FallbackId"/>扶老</h2>
|
||||
<p>《汝南先賢傳》曰:蔡順,事母至孝。井桔橰朽壞,在母生年上,順不敢治之。俄而有扶老生,繞之,遂堅。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晉宮閣名》曰:華林園,扶老三株。</p>
|
||||
|
||||
<p>《廣志》曰:扶老,華黃如金,名金草。</p>
|
||||
|
||||
<p>太平御覽卷第九百九十八</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
227
太平御览/OPS/c1001_tai_ping_yu_lan_0999.xhtml
Normal file
227
太平御览/OPS/c1001_tai_ping_yu_lan_0999.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,227 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷九百九十九</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c1000_tai_ping_yu_lan_0998.xhtml" title="太平御覽/0998">百卉部五</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷九百九十九.百卉部六</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c1002_tai_ping_yu_lan_1000.xhtml" title="太平御覽/1000">百卉部七</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n11248" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Template:Textinfo" title="Template:Textinfo"><img alt="Documentation for the TextInfo template." resource="./File:Information_icon.svg" src="images/c1007_Information_icon.svg_20px_Information_icon.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Information_icon.svg-20px-Information_icon.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Talk:太平御覽/0999" title="Talk:太平御覽/0999">版本<span typeof="mw:LanguageVariant" data-mw-variant="{"twoway":[{"l":"zh-hant","t":"資訊"},{"l":"zh-hans","t":"信息"}]}"/></a></li><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85604196" title="d:Q85604196" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="fu_qu"><span id="id-.E8.8A.99.E8.95.96" typeof="mw:FallbackId"/>芙蕖</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:荷,扶蕖<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>別名芙蓉,江南呼荷。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>。其莖茄,其葉蕸,其本蔤<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>莖下白蒻在泥中者。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>,其華菡萏,其實蓮,其根藕,其中的<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>蓮中子也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>,的中薏<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>中心苦者也。薏音億。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>。</p>
|
||||
|
||||
<p>《廣雅》曰:菡萏,芙蓉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周書》曰:魚龍成則藪澤竭,即蓮藕掘。</p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩·澤陂》曰:彼澤之陂,有蒲與荷。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>荷,芙蕖也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又《山有扶蘇》曰:山有扶蘇,隰有荷華。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>荷華,扶蕖也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩義疏》曰:芙蕖,莖為荷。其華未發為菡萏,已發為芙蕖。其實蓮,蓮青皮,裏白子為的,的有青,長三分,如鉤,為薏,語曰:「苦如薏也。」的,五月中生,生啖脆。其秋表皮黑,的成食,或可磨以為飯,輕身益氣,令人強健。幽、荊、楊、豫取備飢年。其根為藕,幽州人謂之光,為光如牛角。</p>
|
||||
|
||||
<p>謝承《後漢書》曰:鄭敬為新遷功曹,甞與同郡鄧敬因折芰為坐,以荷獻肉,瓠瓢盈酒,言談弥日。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋書》曰:臧質說南郡王義宣反,兵敗無所歸,乃入南湖。逃竄無食,摘蓮噉之。追兵至,窘急,以荷覆頭,自沉於水,唯出鼻。軍主鄭俱兒望見,射子中心,兵刃亂至,腸胃纏縈水草。</p>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:文帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:444年_(提及)" title="Category:444年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="444年">元嘉二十一年</span></a>,天泉池、樂遊苑池、玄團池生蓮同榦。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋起居注》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“266年”或“433年”或“466年”">泰始二年</span></a>,嘉蓮一雙,駢花實,合跗同莖,生豫州鱧湖。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋記》曰:文帝玄嘉年,蓮生建康額擔湖,一莖兩華。</p>
|
||||
|
||||
<p>《齊書》曰:涪陵王鑿金蓮花以貼地,令潘妃行其上,曰此步步出芙蓉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《三國典略》曰:齊師伐梁,梁以糧運不繼,調市人饋軍建康,令孔奐以麥屑為飯,用荷葉裹之。一宿之間,得數萬裹。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:梁江從簡,光祿大夫革之子也。頗有才學,年十七,為《採荷調》以刺何敬容,其文曰:「欲持荷作柱,荷弱不勝梁;欲持荷作鏡,荷暗本無光。」敬容弗覺,唯唯嗟其工。</p>
|
||||
|
||||
<p>《管子》曰:五沃之土生蓮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《王子年拾遺記》曰:漢昭帝遊柳池,有芙蓉,紫色,大如斗。花葉柔甘可食,芬氣聞十里之內,蓮實如珠。</p>
|
||||
|
||||
<p>郭子橫《洞冥記》曰:北及玄坂,去崆峒十七萬里,日月不至。其地自明。有紫河萬里,流珠千丈,中有寒荷,霜下方香茂。</p>
|
||||
|
||||
<p>《抱朴子》曰:千歲神龜,巢於蓮葉之上。</p>
|
||||
|
||||
<p>《萬歲曆》曰:齊<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“228年”或“329年”或“345年”或“367年”或“478年”或“648年”">太和二年</span></a>,烏程縣閣下生蓮華。</p>
|
||||
|
||||
<p>顧啟期《婁地記》曰:婁門東南有華墽<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>口殼切<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>陂,中生千葉蓮花。其荷無異,菡萏色白,豈佛經所載者乎?</p>
|
||||
|
||||
<p>《古今注》曰:芙蓉,一名荷華,生池澤中,一名澤芝,一名水花。色有赤、白、紅、紫、青、黃,紅白二色苦多。華大者至百葉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《華山記》曰:山頂有池,池中生千葉蓮華,服之羽化,因名華山。</p>
|
||||
|
||||
<p>《諸草木方》曰:七月七日,採蓮華七分;八月八日,採蓮根八分;九月九日,採蓮實九分。陰乾,下蔙服方寸匕,令人不老。</p>
|
||||
|
||||
<p>《真人閞尹傳》曰:老子語喜:「天崖之淵,真人所遊,各各坐蓮華之上,一華輙徑十丈。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:茄,芙蕖莖也。荷,芙蕖實也。蓉,芙蕖本也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《搜神記》曰:王敦在武昌,鈴下儀仗生蓮華,五六日而落。說曰:《易》稱枯楊生華,何可及也?今狂華生枯木。敦終逆而身死。</p>
|
||||
|
||||
<p>王韶之《神境記》曰:九嶷山,過半路皆行竹松下,夾路有青澗,澗中有黃色蓮,蓮華芳氣盈谷。</p>
|
||||
|
||||
<p>《幽明錄》曰:晉末,黃祖至孝。母病篤,庭中稽顙,俄頃,天漢開明,有一老翁以兩丸藥賜,母服之,眾患頓消。翁曰:「汝入三月,可汎河而來。依期行,見門題曰善福門。內有水,曰湎源池。有芙蕖,如車輪。</p>
|
||||
|
||||
<p>《浮圖澄傳》曰:澄以缽盛水,燒香咒之,須臾,青蓮華出。</p>
|
||||
|
||||
<p>《外國事》曰:私訶條國,大洲上有大山,上有石井,井自生千葉白蓮華,及眾蓮華出。</p>
|
||||
|
||||
<p>陶隱居《本草注》曰:宋時,太官作羊血䘓,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>空紺切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>削藕,誤落中,遂皆散不凝。醫仍用治血,多効。</p>
|
||||
|
||||
<p>《神農本草注》曰:血藕實莖,一名水芝,所在地澤皆有。生豫章汝南郡者良。苗高五六尺,葉團青,大如扇。其花赤,名蓮荷。子黑,狀如羊矢。</p>
|
||||
|
||||
<p>范寗為豫章表曰:新涂令孟佃民解列縣廳事前二丈陸地生蓮華,入冬死,至陽更生四枝。今年三月,復生故處,蘩殖轉多。華有二十五杖,鮮明可愛,有異常蓮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《古詩》曰:涉江採芙蓉,蘭澤多芳草。採之欲遺誰?思之在遠道。</p>
|
||||
|
||||
<p>《楚辭》曰:芙蓉始發,雜芰荷些。紫莖屏風<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>屏風,水葵。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>,文綠波些。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>言復有水葵生於中也,莖紫色,風起動波,綠其葉而生紋也。或曰:紫莖,言荷莖紫色;屏風,謂荷葉如屏風。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>張奐《芙蓉賦》曰:黃螺圓出,垂蕤散舒,纓以金牙,點以素珠。</p>
|
||||
|
||||
<p>曹植《美芙蓉賦》曰:竦芳柯以從風兮,奮纖枝之璀璨。其始榮也,曒若夜光尋扶木;其揚煇也,晃若九日出暘谷。芙蕖騫產,菡萏星屬。絲條垂珠,丹莖加綠。混混兮韡韡,爛若龍燭。</p>
|
||||
|
||||
<p>潘尼《芙蓉賦》曰:或擢莖以高立,似雕輦之翠蓋。或委波而布體,擬連壁之攢會。</p>
|
||||
|
||||
<p>《古詩》曰:江南可彩蓮,蓮葉何田田!</p>
|
||||
|
||||
<p>《楚辭》曰:令薜荔以為理兮,憚舉趾而緣木。因芙蓉而為媒兮,憚褰裳而濡足。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:製芰荷以為衣,集芙蓉以為裳。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:築室兮水中,葺芝兮以荷盖。</p>
|
||||
|
||||
<p>《傅玄歌》曰:曲池何澹澹,芙蓉敞清源。榮華盛壯時,見者誰不嘆?一朝光采落,故人不廻顏。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="pu"><span id="id-.E8.92.B2" typeof="mw:FallbackId"/>蒲</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:莞,符蘺,其上蒚。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今西方人呼蒲為莧蒲。蒚,謂其頭,臺首也。今江東謂之芙蘺,西方亦名蒲中莖為蒚,用之為席。蒚音翮。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩·澤陂》曰:彼澤之陂,有蒲與蕳。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《魚藻》曰:魚在在藻,依于其蒲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳·文公》曰:仲尼曰:「臧文仲,其不仁者三:下展禽,廢六關,妾織蒲,三不仁也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《昭公二十年》晏子對齊侯曰:澤之萑蒲,舟鮫守之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:蒲輪安車,以徵賢。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>晉灼曰:以蒲裹車輪。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:路溫舒,字長君。父使牧羊,溫舒取澤中蒲,截以為編,用寫書。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:元帝病,數問景帝立膠東王故事。史丹侍疾,候上獨寢,直入臥內,頓首伏青蒲上,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>服虔曰:青綠蒲也。孟康曰:以蒲為廢蔽也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>太子由是得不廢。</p>
|
||||
|
||||
<p>《東觀漢記》曰:劉寬遷南陽太守,溫仁多恕。吏民有過,但蒲鞭罰之,示辱而已。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晉書》曰:王育,字伯春,京兆人也。少孤貧,為傭牧羊,每過小學,必歔欷流涕。時有暇,即折蒲學書,忘而失羊,為羊主所責,將鬻己以償之。東郡許子章,敏達之士也,聞而嘉之,代育償羊,給其衣食,使與子同學。遂慱通經史。</p>
|
||||
|
||||
<p>《齊書》曰:崔景真為平昌太守,有惠政。常懸一蒲鞭,而未甞用。去任之日,土人思之,為立祠焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《北齊書》曰:尉瑾少威儀,子德載,以蒲鞭責之,便自投井,瑾自臨井上呼云:「兒出!」聞者皆笑。</p>
|
||||
|
||||
<p>《三齊略記》曰:鬲城東南有蒲臺。秦始皇東遊海上,於臺下繙<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音煩<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>蒲繫馬。至今歲歲蒲生,榮委猶若有繫狀。似水楊,可以為箭。</p>
|
||||
|
||||
<p>《穆天子傳》曰:天子于珠澤之藪,方三十里,爰有萑蒲莞葦。</p>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:蒲,草也,以作席。蒻,蒲子也,以為平席,世謂蒲蒻。</p>
|
||||
|
||||
<p>《風土記》曰:蒲生於陸,葉如烏扇而紫蘤<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>于詭切<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>。一曰獲蒲,好草也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《續述征記》曰:烏常沉<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>齊人謂湖為沉。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>,湖中有九十臺,皆生結蒲。云秦始皇遊此臺,結蒲繫馬,自此蒲生則結。</p>
|
||||
|
||||
<p>《前秦記》曰:符洪家生蒲,長五丈,節狀如竹。咸以異之,謂之蒲家,因氏焉。洪後以讖文「草付應王,遂改姓為符。</p>
|
||||
|
||||
<p>《幽明錄》曰:河東常醜奴,寓居章安縣,以採蒲為業。將一小兒,湖邊拔蒲,見一女子,容姿殊美,乘一小舡,載蓴徑前,投醜奴舍寄住,醜奴嘲之。滅火共臥,覺有腥氣,又指甚短,惕然疑是魅。女已知人意,便求出戶,變而為獺。</p>
|
||||
|
||||
<p>《嵇康集序》曰:孫登,夏甞編蒲為裳,冬被髮自覆。</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南萬畢術》曰:酒薄復厚,漬以宛蒲。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>斷蒲漬酒中,有頃出之,即酒厚也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《楚辭》曰:抽蒲兮陳坐,援堇兮為盖。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="chang_pu"><span id="id-.E8.8F.96.E8.92.B2" typeof="mw:FallbackId"/>菖蒲</h2>
|
||||
<p>《左傳僖下》曰:王使周公閱來聘,饗有昌歜。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>註:歜,菖蒲菹也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋運斗樞》曰:玉衡星散為菖蒲。遠《雅》《頌》,著倡優,則玉衡不明,菖蒲冠環也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《梁書》曰:太祖后張氏,諱尚柔。甞於室內,忽見庭前菖蒲生花,光彩照灼,非世所有。后驚異之,謂侍者曰:「汝見否?皆云不見,后曰:「甞聞見菖蒲花當貴。因取食之,生高祖。</p>
|
||||
|
||||
<p>《呂氏春秋》曰:冬至五旬七日,昌本者,百草之先生也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《說苑》曰:文公好食昌本葅,本草即菖蒲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《風俗通》曰:菖蒲放花,人得食之,長年。</p>
|
||||
|
||||
<p>《神仙傳》曰:王興,咸陽人,採菖蒲食,以得長生,一寸九節者。</p>
|
||||
|
||||
<p>《羅浮山記》曰:宣山中,菖蒲,一寸二十節,堅芬之極。</p>
|
||||
|
||||
<p>《方言》曰:菖蒲,得石上。生九寸節以上,紫花尤善。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳氏本草》曰:菖蒲,一名堯時薤。</p>
|
||||
|
||||
<p>《本草經》曰:菖蒲,生石上,一寸九節者,久服輕身,明耳目,不忘,不迷惑。生上洛。</p>
|
||||
|
||||
<p>《典術》曰:聖王仁功濟天下者,堯也。夫降精於庭為薤,感百陰為菖蒲焉。今之菖蒲是也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="gu"><span id="id-.E8.8F.B0" typeof="mw:FallbackId"/>菰</h2>
|
||||
<p>《廣雅》曰:菰,蔣也。其米謂之彫胡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周官》曰:鳥宜菰。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鄭玄注曰:菰,彫胡。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:蔣,菰也。彫胡一名蔣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晉中興書》曰:毛璩為譙王司馬時,海陵縣地多菰蒲,處所幽邃,亡戶保之。璩請討放火而進。天既旱,地皆菰封。封燃,叛人走出,近得萬戶。</p>
|
||||
|
||||
<p>《廣志》曰:菰可食。以為席,溫於蒲。生南方。</p>
|
||||
|
||||
<p>《莊子》曰:孔子之楚,舍於蟻丘之蔣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋玉賦》曰:主人之女,為臣炊彫胡之飲。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="ma_zao"><span id="id-.E9.A6.AC.E8.97.BB" typeof="mw:FallbackId"/>馬藻</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:莙,牛藻。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>似藻,葉大,江東呼為馬藻。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩·采蘋》曰:于以采藻?于彼行潦。</p>
|
||||
|
||||
<p>陸機《毛詩疏義》曰:藻,水草也,生於水底。葉似雞蘇,可食。荊楊人食以當穀,救飢。饑荒時,蒸而食之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《顏氏家訓》曰:或問:「《東宮舊事》『六色罽䋿』是何等物?當作何音?」荅曰:「案,《說文》云:『莙,牛藻也。讀若威。』音塢瑰切。即陸機所謂『蘊藻,葉如蓬者』也。又郭璞注《三蒼》亦云:『蘊,藻之類也,細葉蓬茸然生。』今水中有此物,一節長數寸,細茸絲圓繞可愛。長者二三十節,猶呼為莙。又寸斷五色絲,橫着線股間,繩之以象莙草,用以飾物,名為莙。於時當紲六色罽,此莙以飾緄帶,張敞因造絲傍畏耳,宜作『隈』。」</p>
|
||||
|
||||
<p>郭子橫《洞冥記》曰:昆靈池有倒藻,枝葉橫倒水上,長九尺餘,縱橫而生,狀如結網。有野鴨鵝鳧及鷗鷁來翔,觀水池上,入此草障,皆不得出,如入罾網也。亦曰水網草。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="fu_kui"><span id="id-.E9.B3.A7.E8.91.B5" typeof="mw:FallbackId"/>鳧葵</h2>
|
||||
<p>《說文》曰:茆,鳧葵也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《纂文》曰:鳧葵,其實可作醬。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="ma_liao"><span id="id-.E9.A6.AC.E8.93.BC" typeof="mw:FallbackId"/>馬蓼</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:紅,蘢古,其大者蘬。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>俗呼紅草為蘢鼓。語轉耳。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩·緇衣·山有扶蘇》曰:山有橋松,隰有遊龍。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>毛云:紅草也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩義疏》曰:紅草一名馬蓼,葉麄大,赤白色,生外澤中。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="shun"><span id="id-.E8.95.A3" typeof="mw:FallbackId"/>蕣</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:椴,木槿。櫬,木槿。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>別二名也。似李樹,華朝生夕殞,可食,或呼為日及,亦曰王蒸。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《廣雅》曰:日及,木槿也,一名朱槿,一名赤槿。</p>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:蕣,木槿也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩·有女同車》曰:有女同車,顏如蕣華。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>蕣,木槿也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記·月令》曰:仲夏之月,木槿榮。</p>
|
||||
|
||||
<p>傅玄曰:蕣華,麗木也。謂之日冾,或謂之冾容,或謂之愛老,潘尼以為朝菌。</p>
|
||||
|
||||
<p>太平御覽卷第九百九十九</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
257
太平御览/OPS/c1002_tai_ping_yu_lan_1000.xhtml
Normal file
257
太平御览/OPS/c1002_tai_ping_yu_lan_1000.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,257 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一千</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c1001_tai_ping_yu_lan_0999.xhtml" title="太平御覽/0999">百卉部六</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一千.百卉部七</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c1_tai_ping_yu_lan_0000.xhtml#" title="太平御覽/0000">跋</a><br/><small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>按:此版本列於書最前卷<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n11263" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Template:Textinfo" title="Template:Textinfo"><img alt="Documentation for the TextInfo template." resource="./File:Information_icon.svg" src="images/c1007_Information_icon.svg_20px_Information_icon.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Information_icon.svg-20px-Information_icon.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Talk:太平御覽/1000" title="Talk:太平御覽/1000">版本<span typeof="mw:LanguageVariant" data-mw-variant="{"twoway":[{"l":"zh-hant","t":"資訊"},{"l":"zh-hans","t":"信息"}]}"/></a></li><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85604225" title="d:Q85604225" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
<p>
|
||||
<br/></p>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="ping"><span id="id-.E8.90.8D" typeof="mw:FallbackId"/>萍</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:苹,萍。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>水中浮蓱,江東謂之{艹縹},音瓢。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>其大者蘋。</p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩·采蘋》曰:《采蘋》,大夫妻能循法度也。能循法度,則可以承先祖,供祭祀矣。于以采蘋?南澗之濱。于以盛之?維筐及筥。于以湘之?維錡及釜。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>湘,烹也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又《鹿鳴》曰:呦呦鹿鳴,食野之苹。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>苹,萍也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《詩義疏》曰:萍,麄大者為蘋。季春生。可燥蒸為茹。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周禮·秋官下·萍氏》曰:萍氏,掌禁川游者。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鄭玄曰:萍草無根,取不沉,其名溺也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記·月令》曰:季春之月,萍始生。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳·桓公》曰:蘋蘩薀藻之菜,可羞於王公。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周書》曰:穀雨一日,萍始生。萍不生,陰氣憤盈。</p>
|
||||
|
||||
<p>《家語》曰:楚昭王渡江,江中有一物,大如斗,圓而赤,直觸王舟。舟人取之,王問群臣,莫能識。使問孔子,孔子曰:「是謂萍實,可剖而食之。吉祥也,唯霸者能獲焉。」王遂食,大美。又遣問孔子,何以知之,子曰:「吾甞過陳之野,聞童謠曰:『楚王渡江,得萍實。大如斗,赤如日。割而食之,甜如蜜。』吾是以知之。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《呂氏春秋》曰:菜之美者,崑崙之萍焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南子》曰:萍樹根於水,木樹根於土。</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南方畢術》曰:老血為萍。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>聚血之精,至黃泉也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>許慎《說文》曰:苹,萍也。無根,浮水而生。</p>
|
||||
|
||||
<p>周處《風土記》曰:萍,蘋,芹菜之別名也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《范子計然》曰:水萍出三輔,色青者善。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳氏本草》曰:水萍,一名水廉,生池澤水上。葉圓小,一莖一葉,根入水。五月華白。三月採,日乾之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《本草經》曰:水萍,一名水華。味辛寒。生池澤水上。療暴熱、身癢,下水氣,勝酒,長鬢髮。久服輕身。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郭子》曰:萍之依水,猶卉植地。靡見其布,漠爾鱗被。物無常託,孰知所自?</p>
|
||||
|
||||
<p>杜恕《篤論》曰:夫萍之浮,與菱之浮相似。菱植根,萍隨波。是以堯舜惡巧言之亂德,仲尼惡紫之奪朱。</p>
|
||||
|
||||
<p>劉伶《酒德頌》曰:俯觀萬物,擾擾焉,如江漢之載浮萍。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>言隨風。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《楚辭》曰:白萍兮聘望,與佳期兮夕張。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:靡萍九衢,枲華安居。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:竊哀兮浮萍,汎淫兮無根。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="tai"><span id="id-.E8.8B.94" typeof="mw:FallbackId"/>苔</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:藫<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>徒南切<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>,石衣也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>水苔也,一名石髮。江東食之。或曰藫,葉似薤而大,生水底,亦可食。薤,胡界切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:苔,水衣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《齊書》曰:宋時,會稽剡縣有山名刻石。父老相傳云:雖名刻石,而不知文字所在。昇明末,縣人倪襲祖行獵,忽見石上有文字,凡三處。苔生其上,字不可識。乃去苔視之,其大石文曰:「黃天星,姓蕭,字道成。得賢師,天下太平。小石文曰:「刻石者紹會稽南山,李斯刻秦望之風也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《三國典略》曰:侯景圍臺城,既急,時諸軍於德陽堂前殺馬鬻飯,雜以人肉乾。甘露廚中,所有乾苔,悉分給軍士。</p>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:拔野古國東北,五六日行至鞠國,有樹無草,但有地苔。無羊馬豕畜,有鹿,如中國牛馬。使鹿牽車,可勝三四人。衣鹿皮,食地苔。其人聚木枝為屋,尊卑共居其中。</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南子》曰:窮谷之汙生青苔。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>青苔,水垢。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《廣雅》曰:石髮,石衣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《風土記》曰:石髮,水衣也。青綠色,皆生於石也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《遊名山志》曰:石簀山,緣崖而上,高百許丈,裏悉青苔,無別草木。</p>
|
||||
|
||||
<p>《古今注》曰:苔蘚,空空無人行,生苔;或紫,或青。一名員癬,一名綠錢,一名綠癬,一名綠苔。</p>
|
||||
|
||||
<p>《廣志》曰:室無人行,生蘚。</p>
|
||||
|
||||
<p>《拾遺記》曰:晉武帝時,祖梨國獻蔓苔,亦曰金苔,亦曰夜明。</p>
|
||||
|
||||
<p>《慱物志》曰:晉武帝欲觀書,司空張華撰《慱物志》進武帝。帝嫌煩,令削之。賜側理紙萬張。王子年云:側陟厘也,此紙以水苔為之。溪人語訛,謂之側理。今名苔紙。取水中苔造紙,青黃色,體澁。其苔,水中石上生,如毛,綠色。</p>
|
||||
|
||||
<p>《述異記》曰:苔錢,亦謂之澤葵,又名重錢草,亦呼為宣癬。南人呼為垢草。</p>
|
||||
|
||||
<p>《異物志》曰:石髮,海草,在海中石上藂生,長尺餘,大小如韭,葉似蓆莞,而株莖無枝。以肉雜而蒸之,味極美。食之,近不知足。</p>
|
||||
|
||||
<p>《本草》曰:海藻,一名海羅。生東海中。或生河澤。莖似亂髮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《南越志》曰:海藻,一名海菭,或曰海羅。</p>
|
||||
|
||||
<p>王智深《宋記》曰:王微,字景玄,太保弘之弟子也。吏部尚書江湛愛其才用,舉為吏部郎。陳病篤不受,因與湛書告絕。足不踰閾十有餘載,棲遲於環堵之室,苔草沒階。</p>
|
||||
|
||||
<p>沈約《青苔詩》曰:緣堦何漠漠,沉水復綿綿。微根如欲斷,輕絲似更聯。</p>
|
||||
|
||||
<p>謝莊《月賦》云:陳王初喪應,劉端憂多暇。綠苔生閣,芳塵凝榭。</p>
|
||||
|
||||
<p>謝玄暉《直中書省詩》云:紅藥當階翻,蒼苔依砌上。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="qin"><span id="id-.E4.94.B7" typeof="mw:FallbackId"/>䔷</h2>
|
||||
<p><small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音琴<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《抱朴子》曰:䔷根化為鱓。</p>
|
||||
|
||||
<p>《字林》曰:䔷草,生水中,根可緣器。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="guan"><span id="id-.E8.8E.9E" typeof="mw:FallbackId"/>莞</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:𦸣,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>方寐切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>鼠莞。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郭璞注曰:鼠莞,纖細,似龍鬚,可以為席。蜀中出好者。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《廣雅》曰:蔥,蒲莞也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《纂文》同。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:芨摧,可以為席,從草,完聲。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="li_ting"><span id="id-.E8.8D.94.E6.8C.BA" typeof="mw:FallbackId"/>荔挺</h2>
|
||||
<p>《禮記·月令》曰:仲冬大雪後五日,荔挺出。</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南子》曰:仲冬,荔挺出。</p>
|
||||
|
||||
<p>《顏氏家訓》曰:《月令》「荔挺出,鄭玄注云:『荔挺,馬薤也。』」</p>
|
||||
|
||||
<p>《說文》云:荔,似蒲而小,根可為刷。</p>
|
||||
|
||||
<p>《廣雅》云:馬薤,荔也。《通俗文》而又名馬藺。</p>
|
||||
|
||||
<p>《易統驗玄圖》云:荔挺不出,則國多火災。</p>
|
||||
|
||||
<p>蔡邕《月令章句》云:荔以挺出。</p>
|
||||
|
||||
<p>高誘注《呂氏春秋》云:「荔草,挺出也。然則《月令》之注荔挺為草名,誤矣。河北平澤率生之。江東頗有此物,種於堦庭。但呼為旱蒲,故不識馬薤,講《禮》者乃以為馬莧。堪食,亦名豚耳,俗曰馬齒。江陵甞有一僧,面形上廣下狹,劉緩幼子民譽,年始數歲,雋晤善體物,見此僧云:「面似馬莧。」其伯父劉縚因呼為荔挺法師。縚,親講《禮》名儒,尚誤如此。</p>
|
||||
|
||||
<p>《列仙傳》曰:寇先生者,宋人也。以釣魚為業。居涯水旁,百有餘年。魚或放或留,或賣或自食之。常着冠幘,好種荔,食其葩實焉。宋景公問其道,不告,即殺之。後數十年,踞宋城門上,皷琴數日乃去。宋人家家奉祀之。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="diao_hu"><span id="id-.E5.BD.AB.E8.83.A1" typeof="mw:FallbackId"/>彫胡</h2>
|
||||
<p>《西京雜記》曰:會稽人顧翱,少失父,事母孝。母好食彫胡飯,常帥子女躬採擷。還家,導水鑿川供養,每有盈儲。家近大湖,湖中生彫胡,無復雜草,蟲鳥不敢至焉,遂得以為養。郡縣表其閭舍。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:蒲菰,菰有米者,長安謂為彫胡。葭蘆之未解葉者,謂之紫菰。菰有首者,謂之菉節。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="shao"><span id="id-.E8.8B.95" typeof="mw:FallbackId"/>苕</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:苕,陵苕。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>一名陵時。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>黃華,蔈<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>必遙切<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>白華,茇。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>孫炎曰:苕華色異,名亦不同。音沛。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
<p>
|
||||
<br/>
|
||||
《廣志》曰:苕草,色青黃,紫華。十一月稻下種之,蔓延盛茂。可以美田,葉可食。</p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩·防有鵲巢》曰:卭有旨苕。</p>
|
||||
|
||||
<p>《詩義疏》曰:苕,饒也。幽州謂之翹饒。蔓生,莖如勞豆而細,葉似蒺蔾而青。其華細,綠色,可食,味如小豆藿葉也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《詩義疏》曰:《本草》曰:陵苕,一名陵時,一名鼠毛,似王芻。生下濕水。七月、八月華紫,似今紫草,可以染帛。煑沐頭髮,即黑。葉青如藍,而多華。</p>
|
||||
|
||||
<p>《史記》曰:趙武靈王,夢見處女皷琴而歌曰:「美人熒熒兮,顏若苕之華。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="jian"><span id="id-.E8.92.B9" typeof="mw:FallbackId"/>蒹</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:蒹,薕。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>似萑而細,高數尺,江東呼為蒹藡。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩·車轔》曰:蒹葭蒼蒼,白露為霜。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>蒹,薕也。葭,蘆也。蒼蒼,盛也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h2 id="wan"><span id="id-.E8.96.8D" typeof="mw:FallbackId"/>薍</h2>
|
||||
<p><small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>五患切<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《爾雅》曰:菼<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>他敢切<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>,薍也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>似葦而小,實中。江東呼為烏蓲。蓲音丘。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩·淇奧·碩人》曰:葭菼揭揭。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>毛曰:葭,蘆;菼,薍也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h2 id="huan_wei"><span id="id-.E8.90.91.E8.91.A6" typeof="mw:FallbackId"/>萑葦</h2>
|
||||
<p>《毛詩·豳·七月》曰:七月流火,八月萑葦。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>薍為萑,葭為葦。預畜萑葦,以可為箔也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又《生民·行葦》曰:敦彼行葦,牛羊勿踐履。方苞方體,維葉泥泥。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《河廣》曰:誰謂河廣?一葦航之!</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記·月令·孟秋》曰:命有司納材葦。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>蒲葦之屬,此時柔脆,可取作器物。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:孫亮初,謠云:「諸葛恪,何若若?蘆葦單衣,篾鉤絡。於何相求?常子閣。」常子閣者,反語石子岡也。鉤絡,帶也。及諸葛恪為孫峻所殺,以葦席裹屍,而篾束之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《孫卿子》曰:南方有鳥,名蒙鳩。以羽編髮為巢,係之以葦苕。風至苕折,子死卵破,所憑者弱也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《呂氏春秋》曰:季夏之月,乃命虞人入材葦。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>虞人,掌池澤官。材葦,供國用。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:湯始得伊尹,祓之於廟,熏以萑葦。</p>
|
||||
|
||||
<p>《南夷志》曰:瀘河在弄棟北,今謂之南瀘,兩岸葭葦大如臂。</p>
|
||||
|
||||
<p>《楚辭》曰:咸播耜黍,黃萑是營。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>咸,皆也。耜,黑黍也。萑,草名。營,耕也。言禹平水土,萬民皆得布種黑黍於萑蒲之地,盡為良田也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h2 id="lu_di"><span id="id-.E8.98.86.E8.8D.BB" typeof="mw:FallbackId"/>蘆荻</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:葭,華。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>即今蘆也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>葭,蘆。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>葦也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩》曰:蒹葭萋萋,白露未晞。蒹葭采采,白露未已。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>葭,蘆也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩義疏》曰:薍,或謂之荻。至秋堅成,則謂之萑。</p>
|
||||
|
||||
<p>焦贛《易林·剝之坤》曰:從風縱火,荻芝俱死。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢書》曰:董偃見寵館陶公主,安陵袁叔謂偃曰:「顧成廟遠,無宿宮人。又有荻竹籍田,足下何不白主,獻長門園於上?此上所欲也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《晉中興書·徵祥說》曰:義興初,童謠曰:「官家養蘆化作荻,蘆生不止自成積。」是時盧循竊據廣州,國未能討,因而用之,是官養蘆也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>荻猶敵也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋後語》曰:趙襄子欲保晉陽,曰:「奈何無箭?」張孟談曰:「臣聞董子之治晉陽,公宮之垣皆以荻蒿莒禁牆之高基,高至于丈餘。君發而用之。」於是發其堅,則箘簬之勁不能過也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《隋書》曰:張威拜青州總管,在青州頗治產業,遣家奴於民間鬻蘆荻根,其奴緣此侵擾百姓。上深加譴責,坐癈於家。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳越春秋》曰:伍子胥至大江,江中有漁父,子胥請渡。時旁多人,漁父歌,令止蘆中。至夕,渡之於滏之津。見其有飢色,歸取麥飯、鮑魚之羹。子胥疑,沒蘆中。漁父呼蘆中,子胥應,與食,渡之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晏子春秋》曰:公獵休坐地,晏子滅葭而坐,公問其故。晏子曰:「臣聞介胄不席,獄訟不席,屍在堂不席。三者皆憂也。臣不敢以憂示君。」公令人不席。</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南子》曰:鴈銜蘆,以避矰繳。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:藡苗類絮,而不可以為絮。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>藡苗,萑秀也。藡,徒歷切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《抱朴子》曰:吳世有姚光者,有火術。吳主躬臨試之。積荻千束,光坐其上,又以數千束荻累之,因猛風燔之。火盡,光端坐灰中,振衣而起。</p>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:葭灰以候律管。</p>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:大曰蘆,次曰葦荻。蘆筍苦,荻筍甘。</p>
|
||||
|
||||
<p>《世說》曰:魏明帝使后弟毛曾與夏侯玄共坐,時人謂蒹葭倚玉樹。</p>
|
||||
|
||||
<p>《論衡》曰:上古之人,有荼、鬱壘者昆弟二人,生而執鬼。居東海度朔山上,立桃樹下,簡閱百鬼。鬼道理妄興人禍,荼與鬱累縛以蘆索,執以食虎。</p>
|
||||
|
||||
<p>《通語》曰:諸葛亮見殷禮而嘆曰:「東吳菰蘆中,乃有奇偉如此人!」與兄瑾書云:「殷徃嗣秀才,金之僑盼者也。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="12"><h2 id="fan_lu"><span id="id-.E8.98.A9.F0.A7.83.92" typeof="mw:FallbackId"/>蘩𧃒</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:蔜<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt35" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音敖<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>,䕅<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt36" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音嫂<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>𧃒。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt37" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今蘩𧃒也。或曰雞腸草。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>范汪《治淋方》曰:取蘩𧃒草滿兩手,以水煑之,亦可常飲。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="13"><h2 id="lun_zu"><span id="id-.E7.B6.B8.E7.B5.84" typeof="mw:FallbackId"/>綸組</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:綸<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt38" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>古頑切<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>似綸,組似組,東海有之。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt39" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>綸,今有秩嗇夫所帶,純青絲綸組綬也。海中草生彩理有象之者,因以名云。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>左思《吳都賦》曰:綸組紫降。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="14"><h2 id="bo_bu"><span id="id-.E5.B8.9B.E5.B8.83" typeof="mw:FallbackId"/>帛布</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:帛似帛,布似布,華山有之。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt40" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>草葉有象布帛者,因以名云。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="15"><h2 id="li_nan-n11285"><span id="id-.E9.9B.A2.E5.8D.97-n11286" typeof="mw:FallbackId"/>離南</h2>
|
||||
<p>《爾雅》曰:離南,活莌也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt41" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>草,生江南,高丈許,大葉,莖中者有瓤,正白。零陵人祖日貫之為樹。莌音脫。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="16"><h2 id="de_yu"><span id="id-.E5.9C.B0.E6.A6.86" typeof="mw:FallbackId"/>地榆</h2>
|
||||
<p>《本草經》曰:地榆,止汗氣,消酒明目。</p>
|
||||
|
||||
<p>《廣志》曰:地榆可生食。</p>
|
||||
|
||||
<p>《神農本草經》曰:地榆苦寒,主消酒,生冤句。</p>
|
||||
<p>
|
||||
<br/>
|
||||
太平御覽卷第一千</p>
|
||||
<p>
|
||||
<br/></p>
|
||||
</section></body></html>
|
||||
48
太平御览/OPS/c100_tai_ping_yu_lan_0098.xhtml
Normal file
48
太平御览/OPS/c100_tai_ping_yu_lan_0098.xhtml
Normal file
File diff suppressed because one or more lines are too long
56
太平御览/OPS/c101_tai_ping_yu_lan_0099.xhtml
Normal file
56
太平御览/OPS/c101_tai_ping_yu_lan_0099.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,56 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷九十九</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c100_tai_ping_yu_lan_0098.xhtml" title="太平御覽/0098">皇王部二十三</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷九十九.皇王部二十四</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c102_tai_ping_yu_lan_0100.xhtml" title="太平御覽/0100">皇王部二十五</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2252" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85595080" title="d:Q85595080" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="dong_jin_kang_huang_di"><span id="id-.E6.9D.B1.E6.99.8B.E5.BA.B7.E7.9A.87.E5.B8.9D" typeof="mw:FallbackId"/>東晋康皇帝</h2>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:康皇帝諱岳,字世同,成帝母弟。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“326年”或“831年”">咸和元年</span></a>封吳王,二年徙封琅琊王;九年,拜散騎常侍,加驃騎將軍;<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:339年_(提及)" title="Category:339年 (提及)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="339年">咸康五年</span></a>遷侍中、司徒。八年六月庚寅,成帝不豫,詔以琅琊王爲嗣。癸巳,成帝崩。甲午,即皇帝位,大赦。己亥,封成帝子丕爲琅琊王,奕爲東海王。時帝諒陰不言,委政于庾冰、何充。十二月壬子,立皇后褚氏。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“315年”或“343年”或“365年”或“479年”或“536年”或“前140年”">建元元年</span></a>春正月,改元,賑恤鰥寡孤獨。三月,以中書監庾冰爲車騎將軍。二年九月丙申,立皇子聃爲皇太子。戊戌,帝崩於式乾殿,在位三年,時年二十三,葬崇平陵。初,成帝有疾,中書令庾冰自以舅氏當朝,權侔人主,恐异世之後,戚屬將疏,乃言國有强敵,宜立長君,遂以帝爲嗣。制度年號,再興中朝,因改元曰建元。或謂冰曰:「郭璞讖云:立始之際丘山傾。立者,建也;始者,元也;丘山,諱也。」冰瞿然,既而嘆曰:「如有吉凶,豈改易所能救乎?」至是果驗云。</p>
|
||||
|
||||
<p>《世說》曰:何次道、庾季堅二人幷爲元輔。成帝初崩,于時嗣君未定。何欲立嗣子,庾及朝議以外方强寇,嗣子幼,欲立康帝。康帝既登祚,會群臣,謂何曰:「朕今所以承大統,爲誰之議?」何曰:「陛下龍飛,臣冰之功,使于時用微臣議,今不睹聖明之世。」上有慚色。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="mu_huang_di"><span id="id-.E7.A9.86.E7.9A.87.E5.B8.9D" typeof="mw:FallbackId"/>穆皇帝</h2>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:穆皇帝諱聃,字彭子,康帝子也。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“316年”或“344年”或“366年”或“480年”或“537年”或“前139年”">建元二年</span></a>九月景申,立爲皇太子。戊戌,康帝崩。己亥,太子即皇帝位,時年二歲。大赦,尊皇后爲皇太后。壬寅,皇太后臨朝攝政。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“136年”或“1375年”或“345年”或“416年”或“935年”">永和元年</span></a>,春正月甲戌朔,皇太后設白紗帷于太極殿,抱帝臨軒。改元。二年十一月辛未,安西將軍桓溫帥虜將軍周撫,輔國將軍、譙王無忌,建武將軍袁喬伐蜀,拜表輒行。十二月,枉矢自東南流于西北,其長半天。三年春三月,桓溫攻成都,克之。李勢降,益州平。十年二月己丑,大尉、征西將軍桓溫帥師伐關中。廢揚州刺史殷浩爲庶人。六月,苻健將苻雄悉衆及桓溫戰于白鹿原,王師敗績。九月辛酉,桓溫以糧盡,遂還。<span about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion">升平元年</span>春正月壬戌朔,帝加元服,告于太廟,始親萬機。大赦,改元,增文武位一等。皇太后居崇德宮。五年五月丁巳,帝崩于顯陽殿,在位十七年,時年十九。葬永平陵,廟號孝宗。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="ai_huang_di"><span id="id-.E5.93.80.E7.9A.87.E5.B8.9D" typeof="mw:FallbackId"/>哀皇帝</h2>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:哀皇帝諱丕,字千齡,成帝長子也。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:342年_(提及)" title="Category:342年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="342年">咸康八年</span></a>,封爲琅琊王。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:353年_(提及)" title="Category:353年 (提及)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="353年">永和九年</span></a>,拜散騎常侍,十二年,加中軍將軍,<span about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion">升平三年</span>,除驃騎將軍。五月丁巳,穆皇帝崩。皇太后令曰:「帝奄不救疾,胤嗣未建。琅琊王丕,本中興正統,明德懋親。昔在咸康,屬當儲貳。以年在幼沖,未堪國難,故顯宗高讓。今議望情地,莫與爲比,其以王奉大天統。」于是百官備法駕,迎于琅琊第。庚申,即皇帝位,大赦。八月己卯夜,天裂,廣數丈,有聲如雷。九月戊申,立皇后王氏,穆帝皇后何氏稱永安宮。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:363年_(提及)" title="Category:363年 (提及)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="363年">興寧元年</span></a>九月壬戌,大司馬桓溫帥衆北伐。癸亥,以皇子生,大赦。二年二月癸卯,帝親耕籍田。三月庚戌朔,大閱人戶,嚴法禁。辛亥,帝不豫。帝雅好黃老,斷穀,餌長生藥,服食過多,遂中毒,不識萬機,崇德太后復臨朝攝政。三年二月庚申,帝崩于西堂,在位四年,時年二十五。葬安平陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="fei_di_hai_xi_gong"><span id="id-.E5.BB.A2.E5.B8.9D.E6.B5.B7.E8.A5.BF.E5.85.AC" typeof="mw:FallbackId"/>廢帝海西公</h2>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:廢帝諱奕,字延齡,哀帝母弟也。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:342年_(提及)" title="Category:342年 (提及)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="342年">咸康八年</span></a>封爲東海王。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:352年_(提及)" title="Category:352年 (提及)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="352年">永和八年</span></a>拜散騎常侍,尋加鎮軍將軍;<span about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion">升平四年</span>拜車騎將軍。五年,改封琅琊王。隆和初,轉侍中、驃騎大將軍、開府儀同三司。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:365年_(提及)" title="Category:365年 (提及)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="365年">興寧三年</span></a>二月景申,哀帝崩,無嗣。丁酉,皇太后詔曰:「帝遂不救厥疾,艱禍仍臻,遺緒泯然,哀慟切心。琅耶王奕,明德茂親,屬當儲副,宜奉祖宗,纂承大統。便速正大禮,以寧人神。」于是百官奉迎于琅琊王第。是日,即皇帝位,大赦。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“230年”或“369年”或“480年”或“650年”">太和四年</span></a>夏四月庚戌,大司馬桓溫率衆伐慕容暐。秋七月辛卯,暐將慕容垂帥衆拒溫,溫擊敗之。九月戊寅,桓溫裨將鄧遐、朱序遇暐將傅末波于林渚,又大破之。戊子,桓溫至枋頭。景申,以糧運不繼,焚舟而歸。六年冬十一月,癸卯,桓溫自廣陵屯于白石。丁未,詣闕,因圖廢立,誣帝在藩夙有痿疾,嬖人相龍,計好、朱靈寶等參侍內寢,而二美人田氏、孟氏生三男,長欲封樹,時人惑之,溫因諷太后以伊、霍之舉。己酉,集百官于朝堂,宣崇德太后令曰:「王室艱難,穆、哀短祚,國嗣不育,儲宮靡立。琅琊王奕親則母弟,故以入纂大位。不圖德之不建,乃至于斯。昏濁潰亂,動違禮度。有此三孽,莫知誰子。人倫道喪,醜聲遐布。既不可以奉守社稷,敬承宗廟,且昏孽幷大,便欲建樹儲藩。誣罔祖宗,傾移皇基,是而可忍,孰不可懷!今廢奕爲東海王,以王還第,供衛之儀,皆如漢朝昌邑故事。」初,桓溫有不臣之志,欲先立功河朔,以收時望。及枋頭之敗,威名頓挫,遂潜謀廢立,以長威權。然憚帝守道,恐招時議。以宮闈重閟,床笫易誣,乃言帝爲閹,遂行廢辱。初,帝平生每以爲慮,嘗召術人扈謙筮之。卦成,答曰:「晋室有磐石之固,陛下有出宮之象。」竟如其言。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:372年_(提及)" title="Category:372年 (提及)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="372年">咸安二年</span></a>正月,降封帝爲海西縣公。</p>
|
||||
|
||||
<p>臧榮緒《晋書》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“227年”或“328年”或“344年”或“366年”或“477年”或“647年”">太和元年</span></a>,桓溫表率方伯北伐。秋九月,溫以王師敗績于枋頭,溫自廣陵屯于白石,集百官于朝堂,稱崇德太后詔,廢帝爲東海王。妖賊盧悚遣弟殿中監許龍晨到,稱太后密詔,奉迎稱覆。帝曰:「我得罪到此,幸蒙寬宥,豈敢妄動。且太后有詔,便應官屬來迎,何得如此?必狂亂。」因叱左右縛之,龍懼,逸走。由是朝廷以帝安于屈辱,無僥幸之望,不得懷疑。帝亦知天命不再,而深慮人禍,乃閉聰塞明,無思慮,終日酣暢,耽于內寵,有子不養,庶保天年。吳民憐之,爲作歌謠。帝崩于吳宮,年三十五。因葬吳地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《續晋陽秋》曰:帝少同閹人之疾,而昵比左右。初,在東海琅琊,因親近嬖人,相龍計好,朱靈寶等幷侍臥內,美人田氏遂生三男。衆致疑惑,然莫能審其虛實。至是,將建儲貳,大司馬桓溫因之以定廢立之計,遂率百僚幷還朝堂本省。溫平旦以衆入,分兵屯宮門,呈草于皇太后。曰:「今廢奕爲東海王還第,供衛之儀如漢朝昌邑故事。丞相錄尚書事、會稽王昱,體自中宗,明德劭令,民望依系,爲日已久,宜順天人,以統皇極。主者明依舊典,以時施行。但未亡人不幸罹此百憂,感念存歿,心焉如割,社稷大計,議著不獲已!臨紙悲塞,如何可言?」時太后在佛屋燒香,內侍啓云:「外有急奏。」太后乃出堂。倚戶前視表數行,乃曰:「我本自疑。」此至半,便止,求筆題奏,後云:「未亡人離此百憂,感念存沒,心焉如割」溫奏未有此十五字。即奏,遂回換內之。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="jian_wen_huang_di"><span id="id-.E7.B0.A1.E6.96.87.E7.9A.87.E5.B8.9D" typeof="mw:FallbackId"/>簡文皇帝</h2>
|
||||
|
||||
<p>《晋中興書》曰:太宗簡文帝諱昱,字道成,中宗少子也。母曰:鄭夫人,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1645年”或“323年”">永昌二年</span></a>,封琅琊王。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“326年”或“831年”">咸和元年</span></a>,鄭夫人薨。上時年七歲,哀號守誠,乞得服重,朝議哀之,故徙封會稽王。康獻皇后臨朝,建位撫軍大將軍、錄尚書六條事。二年,驃騎將軍何充薨,皇太后詔上內總萬機。海西公即位。七月,以琅琊王封絕,復徙上爲琅琊王,封王子昌明爲會稽王,固讓不受。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“227年”或“328年”或“344年”或“366年”或“477年”或“647年”">太和元年</span></a>十月,詔以爲丞相、尚書,入朝不趨,贊拜不名,劍履上殿,給羽葆鼓吹班劍六十人,固讓不受。海西公廢,于是大司馬溫及百官進太極前殿,具乘輿法駕,奉迎于朝堂變服,著平巾幘單衣,東向拜受璽,流涕即位。改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“232年”或“371年”或“482年”">太和六年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:371年_(提及)" title="Category:371年 (提及)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span title="371年">咸安元年</span></a>。乙卯,廢太宰、武陵王爲庶人。二年七月,上不豫。己未,立會稽王昌明爲皇太子,封皇子道子爲琅琊王,領會稽國。是日,帝崩于東堂,在位一年,時年五十二。</p>
|
||||
|
||||
<p>《續晋陽秋》曰:桓溫始以雄盛入輔,系以廢立。帝雖登祚,內不自安。初,熒惑入太微,尋廢海西公。至是,熒惑猶在太微,帝惡之。因謂郗超曰:「命之修短,本欲不計,故當無復近日事耶!」超云:「大司馬臣溫方內固社稷,外布經略,非常之事,臣以百口保之。」超假還東,帝謂之曰:「致意尊公,家國之事,一至于此!由吾不能以道自衛,思患預防,愧嘆之深,言何能喻。」又誦庾闡詩云:「志士痛朝危,忠臣哀主辱。」因泣下。及不預豫,詔溫曰:「吾遂委頓,足下便入,冀得相見。」又詔曰:「不謂疾患遂至于此,今者惙然,勢不復久。且雖有詔,豈復相及,慨恨兼深,如何可言!天下艱難,而昌明幼沖眇然,非阿衡輔導之計,當何以寧濟社稷?國事家計,一托之于公。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:帝以<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:433年_(提及)" title="Category:433年 (提及)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span title="433年">太興三年</span></a>生,弱而慧异,中宗深器焉。及長,美風姿,好清言,舉止端詳,器服簡素,與劉恢、王蒙等爲布衣之友。由登庸歷位散騎常侍、右將軍、撫軍將軍,以懿親民望,任登宰輔。值穆帝幼沖,母后臨朝,桓溫有平蜀洛之勛,擅强西陵。帝于家國之寄,具瞻所歸,而自斷之弱,無以抗之。陳郡人殷浩,素有盛名,時論比之管、葛。又琅琊王洽,丞相導子,既是名公子,少有聲望。乃以浩爲湘州刺史,屈洽爲長史。徐州刺史葛美,亦以清貴名藩,同心憂國。溫見此樹置,知在抗已。溫既以雄武專朝,任兼將相,悉衆北討以成樂推之勢,及枋頭奔敗,知民望之去,乃屠豫州刺史袁真于壽陽城,既而問郤超曰:「足下何以何雪枋頭之耻乎?」超因說溫以廢立之事。溫既宿有此謀,深納超言。既廢昏立明,民人悅服,然恭已南面,政自溫出。帝性韵深沈,雅有局鎮。嘗與太宰、武陵王晞,桓溫同乘至板橋,溫密敕令,無因而鳴角鼓噪,部伍幷皆驚馳。溫佯爲駭异,而晞大震驚,急求下車,帝舉止自若,音顔色不變,溫每以此稱其德量。故論者謂服憚之深,若假帝修年,則溫篡逆之圖絕矣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《世說》曰:桓公既廢太宰武陵王晞父子,仍上表云:「應割近情,以存遠計。欲除太宰父子,可無後憂。」簡文手答表云:「所不忍言,况過于言?」桓公得此答,又重有表,辭轉苦切,爲家國之計,必應行事。簡文復手答云:「若使晋室靈長,明公便應奉詔書;若大運去矣,請避賢路。」桓公讀詔,手戰汗流而止。太宰父子遠徙新安而已。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="xiao_wu_huang_di-n2263"><span id="id-.E5.AD.9D.E6.AD.A6.E7.9A.87.E5.B8.9D-n2264" typeof="mw:FallbackId"/>孝武皇帝</h2>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:孝武皇帝諱曜,字昌明,簡文帝第三子也。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:364年_(提及)" title="Category:364年 (提及)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span title="364年">興寧二年</span></a>七月甲申,封會稽王。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:372年_(提及)" title="Category:372年 (提及)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span title="372年">咸安二年</span></a>秋七月己未,立爲皇太子。是日,簡文帝崩,太子即皇帝位,詔曰:「朕以不造,奄丁憫凶,號天扣地,靡知所訴。藐然幼沖,眇若綴旒,深惟社稷之重,大懼不克負荷。仰憑祖宗之靈,積德之祀,先帝淳風玄德,遺咏在民。宰輔英賢,勛隆德盛。顧命之托,實賴匡訓。群後率職,百僚勤政。冀孤弱之躬有寄,皇極之基不墜。先恩遺惠,播于四海,思弘餘潤,以康黎庶。其大赦天下,與民更始。」九月甲寅,追尊皇妣會稽王妃曰順皇后。冬十一月甲午,妖賊盧悚晨入殿庭,游擊將軍毛安之討擒之。是歲,三吳大旱,人多餓死。詔所在賑給。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:373年_(提及)" title="Category:373年 (提及)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span title="373年">寧康元年</span></a>,春正月乙丑改元。二月,大司馬桓溫來朝。秋七月己亥,使持節、侍中、都督中外諸軍事、丞相、錄尚書、大司馬、揚州牧、平北將軍、徐兗二州刺史、南郡公桓溫薨。三年九月,帝講《孝經》。冬十月癸酉,日有蝕之。十二月甲申,神獸門灾。癸未,皇太后詔曰:「頃者日蝕告變,水旱不適,雖克己思救,未盡其方。賜百姓窮者米,人五斛。」癸巳,帝釋奠于中室,祀孔子,以顔回配。泰元元年春正月,帝加元服,見于太廟。皇太后歸政。甲辰,大赦,改元。庚午,帝始臨朝。六年春正月,帝初奉佛法,立精舍于殿內,引諸沙門以居之。八年八月,苻堅率衆渡淮,遣征討都督謝石、冠軍將軍謝玄、輔國將軍謝琰、西中郎將桓伊等拒之。九月,詔司徒、琅琊王道子錄尚書六條事。冬十月,苻堅弟融陷壽春。乙亥,諸將及苻堅戰于淝水,大破之,俘斬數萬計,獲堅輿輦及雲母車。十二年六月癸卯,束帛聘處士戴逵、龔玄之。秋八月辛巳,立皇子德宗爲皇太子,大赦。二十一年九月庚申,帝崩于清暑殿,在位二十四年,時年三十五。葬隆平陵。帝幼稱聰悟,簡文之崩也,時年十歲,至晡不臨,左右進諫,答曰:「哀至則哭,何常之有?」謝安嘗嘆以爲精理不减先帝。既威權已出,雅有人主之量。既而溺於酒色,殆爲長夜之飲。末年長星見,帝心甚惡之,夜于華林園舉酒祝之曰:「長星,勸汝一杯酒,自古何有萬歲天子耶!」太白連年晝見,地震水旱爲變者相屬。醒日既少,而傍無正人,竟不能改焉。時張貴人有寵,年三十,帝戲之曰:「汝以年當廢矣。」貴人潜怒,向夕帝醉,遂暴崩。時道子昏惑,元顯專權,竟不推其罪。初,簡文帝見讖云:「晋祚盡昌明。」及帝之在孕也,李太后夢神人謂之曰:「汝生男,以昌明爲字。」及産,東方始明,因以名焉。簡文帝后悟,乃流涕。及爲清暑殿,識者以爲「清暑」,反爲「楚聲」,哀楚之征也。俄而帝崩,晋祚自此傾矣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《續晋陽秋》曰:初,帝耽於色。末年,殆爲長夜之飲。醒治既少,多居內殿,留連于盤樽之間。時張貴人寵冠後宮,威行閫內,年幾三十。帝妙列伎樂陪侍,嬪少,乃笑而戲之云:「汝已年廢矣,吾已屬諸姝少矣。」貴人潜怒,上不覺。上稍醉臥,貴人遂令其婢蒙之以被,既絕,雲以魘崩。至丑時,方遷登太極前殿。</p>
|
||||
|
||||
<p>《异苑》曰:晋孝武太元末,帝每聞手巾箱中有鼓吹鼙角之饗音。于是請僧齋會,夜見一臂,長三丈許,手長數尺,來摸經案。晋祚自此而衰。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
40
太平御览/OPS/c102_tai_ping_yu_lan_0100.xhtml
Normal file
40
太平御览/OPS/c102_tai_ping_yu_lan_0100.xhtml
Normal file
File diff suppressed because one or more lines are too long
30
太平御览/OPS/c103_tai_ping_yu_lan_0101.xhtml
Normal file
30
太平御览/OPS/c103_tai_ping_yu_lan_0101.xhtml
Normal file
File diff suppressed because one or more lines are too long
30
太平御览/OPS/c104_tai_ping_yu_lan_0102.xhtml
Normal file
30
太平御览/OPS/c104_tai_ping_yu_lan_0102.xhtml
Normal file
File diff suppressed because one or more lines are too long
32
太平御览/OPS/c105_tai_ping_yu_lan_0103.xhtml
Normal file
32
太平御览/OPS/c105_tai_ping_yu_lan_0103.xhtml
Normal file
File diff suppressed because one or more lines are too long
49
太平御览/OPS/c106_tai_ping_yu_lan_0104.xhtml
Normal file
49
太平御览/OPS/c106_tai_ping_yu_lan_0104.xhtml
Normal file
File diff suppressed because one or more lines are too long
40
太平御览/OPS/c107_tai_ping_yu_lan_0105.xhtml
Normal file
40
太平御览/OPS/c107_tai_ping_yu_lan_0105.xhtml
Normal file
File diff suppressed because one or more lines are too long
40
太平御览/OPS/c108_tai_ping_yu_lan_0106.xhtml
Normal file
40
太平御览/OPS/c108_tai_ping_yu_lan_0106.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,40 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百六</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha9" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c107_tai_ping_yu_lan_0105.xhtml" title="太平御覽/0105">皇王部三十</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百六·皇王部三十一</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c109_tai_ping_yu_lan_0107.xhtml" title="太平御覽/0107">皇王部三十二</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2323" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85595289" title="d:Q85595289" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="sui_gao_zu_wen_huang_di"><span id="id-.E9.9A.8B.E9.AB.98.E7.A5.96.E6.96.87.E7.9A.87.E5.B8.9D" typeof="mw:FallbackId"/>隋高祖文皇帝</h2>
|
||||
|
||||
<p>《隋書》曰:高祖文帝,姓楊氏,諱堅,弘農郡華陰人也。漢太尉震八代孫鉉,仕燕爲北平太守。鉉生元壽,後魏代爲武川鎮司馬,子孫因家焉。元壽生太原太守惠瑕,惠瑕生平原太守烈,烈生寧遠將軍禎,禎生忠,忠即皇考也。皇考從周太祖起義關西,賜姓普六茹氏,位至柱國、大司空、隋國公。薨,贈太保,謚曰桓。皇妣呂氏,以<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:541年_(提及)" title="Category:541年 (提及)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="541年">大統七年</span></a>六月癸丑夜,生高祖于馮翊般若寺,紫氣充庭。有尼來自河東,謂皇妣曰:「此兒所從來甚异,不可于俗間處之。」尼將高祖舍于別館,躬自撫養。皇妣嘗抱高祖,忽見頭上角出,遍體鱗起。皇妣大駭,墜高祖于地。尼自外入見曰:「已驚我兒,致令晚得天下。」爲人龍顔,額有五柱入頂,目光外射,有文在手曰:「王」。長上短下,深沉嚴重。初入太學,雖至親昵,不敢狎也。年十四,京兆尹薛喜辟爲功曹。十五,以太祖勛授散騎常侍、車騎大將軍、儀同三司,封成紀縣公。武帝即位,遷左小宮伯。出爲隋州刺史,進位大將軍。後徵還,遇皇妣寢疾三年,晝夜不離左右,世稱純孝。宇文護執政,尤忌高祖,屢將害焉,大將軍侯伏侯壽等匡護得免。其後襲爵隋國公。武帝娉高祖長女爲皇太子妃,益加禮重。齊王憲言于帝曰:「普六茹堅相貌非常,臣每見之,不覺自失。恐非人下,請早除之。」帝曰:「此止可爲將耳。」內史王軌驟言于帝曰:「皇太子非社稷主,普六茹堅貌有反相。」帝不悅,曰:「必天命有在,將若之何?」高祖甚懼,深自晦匿。建德中,率水軍三萬,破齊師于河橋。明年,從帝平齊,進位柱國。與宇文憲破齊任城王高氵皆于冀州,除定州總管。宣帝即位,以後又征拜上柱國、大司馬。大象初,遷太僕丞、右司武,俄轉大府丞,帝每巡幸,恒委以居守。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:580年_(提及)" title="Category:580年 (提及)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="580年">大象二年</span></a>五月,以高祖爲揚州總管,將發,暴有足疾,不果行。乙未,宣帝崩。時靜帝幼沖,未能親理政事。內史大夫鄭譯、禦正大夫劉昉以高祖皇后之父,衆望所歸,遂矯詔引高祖入總朝政,都督內外諸軍事。周氏諸王在藩者,高祖恐其生變,稱趙王招將嫁女于突厥爲詞以征之。丁未,發喪。庚戌,周帝拜高祖假黃鉞,左丞相,百官總己而聽焉。十二月甲子,周帝詔以郢州之漢東二十郡爲隋國,劍履上殿,入朝不趨,贊拜不名,備九錫之禮。加璽紱遠游冠,相國印,綠糸戾綬,位在諸王上。隋國置丞相已下一依舊式,高祖再讓不許。于是建台置官。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1140年”或“1161年”或“1360年”或“1369年”或“555年”或“581年”">大定元年</span></a>二月丙辰,詔王冕十有二旒,建天子旌旗,出警入蹕,乘金根車,駕六馬,備五時副車,置旄頭雲罕,樂舞八佾,設鐘簴宮懸。王妃爲王后,長子爲太子。前後三讓,乃受。俄而周帝以衆望有歸,乃下詔遣大宗伯、大將軍、金城公趙煚奉皇帝璽紱,百官勸進。高祖乃受焉。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:581年_(提及)" title="Category:581年 (提及)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="581年">開皇元年</span></a>二月甲子,上自相府常服入宮。備禮即皇帝位于臨光殿。設壇于南郊,遣使柴燔告天。是日大赦,改年爲開皇。六月癸未,詔以初受天命,赤雀降祥,五德相生,赤爲火色。其郊及社廟,依服冕之儀,而朝會之服、旗幟、犧牲,各令尚赤。戎服以黃。秋七月乙卯,上始服黃,百僚畢賀。二年六月丙申,詔曰:「龍首山川原秀麗,卉物滋阜,卜食相土,宜建都邑,定鼎之基永固,無窮之業所在。公私府宅,規模遠近,營構資費,隨事條奏。」仍詔左僕射高熲、將作大匠劉龍、钜鹿郡公賀婁子幹、太府少卿高龍叉等創造新都。三年春正月庚子,將入新都,大赦天下。六年二月丁亥,發丁男十一萬修築長城,三旬而罷。七年春正月癸巳,有事于太廟。乙未,制諸州歲貢三人。丁巳,祀朝日于東郊。己巳,陳遣兼散騎常侍王亨、兼通直散騎常侍王眘來聘。壬申,車駕幸醴泉宮。是月,發丁男十萬餘修築長城,二旬而罷。夏四月己酉,幸晋王第。庚戌,于揚州開山陽瀆,以通運漕。八年冬十月甲子,將伐陳,有事于太廟。命晋王廣、秦王俊、清河公楊素幷爲行軍元帥,以伐陳。九年春正月己巳,白虹夾日。辛未,賀若弼拔陳京口,韓擒虎拔陳南豫州。癸酉,以尚書右僕射虞慶則爲右衛大將軍。景子,賀若弼敗陳師于蔣山,獲其將蕭摩呵。韓擒虎進師于建業,獲其將任蠻奴,獲陳主叔寶。陳國平,得州三十,郡一百,縣四百。癸巳,遣使持節巡撫之。夏四月己亥,幸驪山,親勞旋師。乙巳,三軍凱入,獻俘于太廟,拜晋王廣爲太尉。五月己卯,以吏部尚書蘇威爲尚書右僕射。六月乙丑,以荊州總管楊素爲納言。丁丑,以吏部侍郎盧愷爲禮部尚書。時朝野物議,咸願登封。秋七月景午。詔曰:「豈可命一將軍,除一小國,遐邇注意,便謂太平。予以薄德而封名山,用虛言而幹上帝,非朕攸聞。而今以後,言及封禪,宜即禁絕。」二十年冬十月乙丑,皇太子勇及諸子幷廢爲庶人。殺柱國、太平縣公史萬歲。己巳,殺左衛大將軍、五原郡公元旻。十一月戊子,天下地震,京師大風雪。以晋王廣爲皇太子。十二月戊午、詔東宮官屬不得稱臣于皇太子。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“601年”或“851年”">仁壽元年</span></a>春正月乙酉朔,大赦,改元。以尚書右僕射楊素爲尚書左僕射,納言蘇威爲尚書右僕射。丁酉,徙河南王昭爲晋王。三年七月,詔令州縣搜揚賢哲,皆取明知今古,通識治亂,究政教之本,達禮樂之源。不限多少,不得不舉。以三旬,咸令進路。徵召將送,必須以禮。四年春正月景辰,大赦。甲子,幸于仁壽宮。乙丑,詔賞罰支度,事無巨細,幷付皇太子。夏四月乙卯,上不豫。六月庚申,大赦天下。八月甲辰,上疾甚,臥于仁壽宮,與百僚辭訣,幷握手歔欷。是時,惟太子及陳宣華夫人侍疾,太子無禮,宣華訴之。帝怒曰:「死狗,那堪付後事?」遽令召勇。楊素秘不宣,乃屏左右,令張衡入,拉帝血濺屏風,冤痛之聲聞于外。年六十四,在位二十四年。</p>
|
||||
|
||||
<p>史臣曰:「高祖龍德在田,奇表見异,晦明藏用,故知我者稀。始以外戚之尊,受托孤之任,與能之議,未爲當時所許,是以周室舊臣,或懷憤惋。既而王謙固三蜀之阻,不逾期月,尉遲迥舉全齊之衆,一戰而亡,斯乃非止人謀,抑亦天之所贊也。乘茲機運,遂遷周鼎。于時蠻夷、猾夏,荊、揚未一,劬勞日昃,經營四方。樓船南邁則金陵失險,驃騎北指則單于款塞,《職方》所載,幷入疆理,《禹貢》所圖,鹹受正朔。雖晋武之克平吳、會,漢宣之推亡固存,比義論功,不能尚也。七德既敷,九歌已洽,要荒咸暨,尉侯無警。于是躬節儉,平徭賦,倉廩實,法令行,君子咸樂其生,小人各安其業,强無淩弱,衆不暴寡,人物殷阜,朝野歡娛。二十年,天下無事,區宇之內晏如也。考之前王,足以參縱盛烈。但素無學術,不能任下,無寬仁之度,有刻薄之資,暨乎暮年,此風愈扇。又雅好符瑞,暗於大道,建彼維城,權侔宗室,人皆同帝制,靡所適從,聽哲婦之言,惑邪臣之說,溺寵廢嫡,托付失人,滅父子之道,開昆弟之隙,縱其尋斧,剪伐本枝。墳土未幹,子孫繼踵屠戮,松檟才列,天下皆非隋有。惜哉!迹其衰怠之源,稽其亂亡之兆,起自高祖,成于煬帝,所由來遠矣,非一朝一夕。其不祀忽諸,未爲不幸也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="yang_huang_di"><span id="id-.E7.85.AC.E7.9A.87.E5.B8.9D" typeof="mw:FallbackId"/>煬皇帝</h2>
|
||||
|
||||
<p>《隋書》曰:煬皇帝,諱廣,一名英,小字阿{麻女},高祖第二子也。母曰文獻獨孤皇后。上美姿儀,少敏慧,高祖及後于諸子中特所鍾愛。在周,以高祖勛封雁門郡公。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:581年_(提及)" title="Category:581年 (提及)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="581年">開皇元年</span></a>,立爲晋王,拜柱國、幷州總管,時年十三。尋授武衛大將軍,進位上柱國、河北道行台尚書令,大將軍如故。高祖令項城公韶、安道公李徹輔導之。上好學,善屬文,沉深嚴重,朝野屬望。高祖密令善相者來和遍視諸子,和曰:「晋王眉上雙骨隆起,貴不可言。」既而高祖幸上居第,見樂器弦多斷絕,又有塵埃,若不用者,以爲不好聲妓,善之。上尤自矯飾,當時稱爲仁孝。嘗觀獵遇雨,左右進油衣,上曰:「士卒皆沾濕,我獨衣此乎!」乃令持去。六年,轉淮南道行台尚書令。其年,征拜雍州牧、內史令。八年冬,大舉伐陳,以上爲行軍元帥。及陳平,進位太尉,賜輅車、乘馬、袞冕之服,玄珪、白璧各一,復拜幷州總管。高祖之祠太山,領武侯大將軍。明年,歸藩。後數載,突厥寇邊,復爲行軍元帥,出靈武,無虜而還。及太子勇廢,立上爲皇太子。是月,當受册。高祖曰:「吾以大興公成帝業。」令上出舍大興縣。其夜,烈風大雪,地震山崩,民舍多壞,壓死者百餘口。仁壽初,奉詔巡撫東南。是後,高祖每避暑仁壽宮,恒令上監國。四年七月,高祖崩,上即皇帝位于仁壽宮。八月,奉梓宮還京師。幷州總管漢王諒舉兵反,詔尚書左僕射楊素討平之。十一月癸丑,詔可于伊雒營建東京,即設官分職以爲民極也。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:605年_(提及)" title="Category:605年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="605年">大業元年</span></a>正月壬辰朔,大赦,改元。立妃蕭氏爲皇后。改豫州爲秦州,洛州爲豫州。廢諸州總管府。景申,立晋王昭爲皇太子。三月丁未,詔尚書令楊素、納言楊達、將作大匠宇文愷建東京,徙豫州郭下居民以實之。辛亥,發河南諸郡男女萬餘,開通濟渠,自西苑引谷、洛水達于河,自板渚引河通于淮。庚申,遣黃門侍郎王弘、上儀同于士澄往江南采木,造龍舟、鳳舸,黃龍、赤艦、樓舡等數萬艘。七月景子,詔曰:「今宇宙平一,文軌攸同,十步之內,必有芳草,四海之中,豈無奇秀!諸在家及見入學者,若有篤志好古,耽悅典墳,學行優敏,堪膺時務,所在采訪,具以名聞,即當隨其器能,擢以不次。」八月壬寅,上御龍舟,幸江都。以左武衛大將軍郭衍爲前軍,李景爲後軍,文武官五品以上給樓船,九品以上給黃筏。舳艫相接,二百餘里。冬十月己丑,赦江淮以南。陽州給復五年,舊總管內給復三年。</p>
|
||||
|
||||
<p>二年春正月辛酉,東京成,賜監督者各有差。三月庚午,車駕發江都。夏四月,庚戌,上自伊闕,陳法駕,備千乘萬騎,入于東京。辛亥,上御端門,大赦,免天下今年租賦。三年四月甲午,詔曰:「夫孝悌有聞,人倫之本;德行敦厚,立身之基。或節義可稱,或操履清潔,所以激貪厲俗,有益風化。强毅正直,執憲不撓,學業優敏,文才秀美,幷爲廊廟之用,實乃瑚璉之資。才堪將略,則拔之以禦侮,膂力驍壯,則任之爪牙。爰及一藝可取,亦宜采錄,衆善畢舉,與時無弃。以此求治,庶幾非遠。文武有職事者,五品已上,宜依今上十科舉人。有一于此,不必求備。朕當待以不次,隨才升擢。」景申,車駕北巡狩。六月戊子,次榆林郡。丁酉,啓民可汗來朝。己亥,吐谷渾、高昌幷遣使貢方物。甲辰,上御北樓,觀漁于河北宴百僚。秋七月辛亥,啓民可汗上表請變服,襲冠帶。詔啓民贊拜不名,位在諸侯王上。甲寅,上于郡城東禦大帳,其下備儀衛,建旌旗,宴啓民及其部落三千五百人,奏百戲之樂。賜啓民及其部落各有差。八月壬午,車駕發榆林。乙酉,啓民飾廬清道,以候乘輿。帝幸其帳,啓民奉觴上壽,宴賜極厚。上謂高麗使者曰:「歸語爾王,當早來朝見。不然吾,吾與啓民巡彼土矣。」皇后亦幸義城公主帳。己丑,啓民可汗歸藩。癸巳,入樓煩關。壬寅,次太原,詔營晋陽宮。九月己未,次濟源。幸御史大夫張衡宅,宴享極歡。己巳,至東都。</p>
|
||||
|
||||
<p>五年三月,己巳,車駕幸西巡河右。己亥,幸扶風舊宅。夏四月己亥,大獵于隴西。壬寅,高昌、吐谷渾、伊吾幷遣使來朝。乙巳,狄道、党項羌來貢方物。癸亥,出臨津關,渡黃河,至西平,陳兵講武。五月乙亥,上獵于拔延山,長圍周亘二十里。庚辰,入長寧穀,度星嶺。甲申,宴群臣於金山之上。六月,景午,次張掖。辛亥,詔諸郡學業該通、才藝優敏,膂力驍壯、超絕等倫,在官勤奮、堪理政事,立性正直、不避强禦,四科舉人。壬子,高昌王麯伯雅來朝,伊吾吐屯設等獻西域數千里之地。上大悅。景辰,上御觀風行殿,盛陳文物,奏九部樂,設魚龍幔延,宴高昌王、吐屯設于殿上,以寵异之。其蠻夷陪列者三十餘國。戊午,大赦天下。開皇已來,流配悉放還鄉,晋陽逆黨,不在此例。隴右諸郡,給復一年;行經之所,給復二年。秋七月丁卯,置馬牧于青海渚中,以求龍種,無效而止。九月癸未,車駕入長安。六年二月庚申,征魏、齊、周、陳樂人,悉配太常。三月癸亥,幸江都宮。甲子,以鴻臚卿史祥爲左驍衛大將軍。夏四月丁未,宴江淮以南父老,頒賜各有差。</p>
|
||||
|
||||
<p>七年二月己未,上升釣台,臨揚子津,大宴百寮,頒賜各有差。庚申,百濟遣使朝貢。乙亥,上自江都禦龍舟入通濟渠,遂幸于涿郡。八年春正月辛巳,大軍集於涿郡。壬午,下詔曰:「高麗小丑,昏迷不恭,崇聚勃、碣之間,薦食遼、穢之境。親總六師,用伸九伐,拯厥阽危,協從天意。若高麗泥首轅門,自歸司寇,即宜解縛焚櫬,弘之以恩。其餘臣人歸朝奉順,鹹加撫慰,各安生業,隨才任用,無隔夷夏。營壘所次,務在整肅,芻蕘有禁,秋毫無犯。布以恩宥,諭以禍福。若其同惡相濟,抗拒官軍,國有常刑,俾無遺類。明加曉示,稱朕意焉。」總一百一十三萬三千八百,號二百萬,其輸運者倍之。癸未,第一軍發,終四十日,引師乃盡。旌旗亘千里,近古出師之盛,未有之也。三月癸巳,上御師。甲子,臨戎于遼水橋。戊戌,大軍爲賊所拒,不果濟。右屯衛大將軍、左光祿大夫麥鐵杖,武賁郎將錢士雄、孟金叉等,皆死之。甲午,車駕度遼。大戰于東岸,擊賊破之,進圍遼東。時諸將各奉旨,不敢赴機。既而高麗各城守,攻之不下。六月己未,幸遼東,責怒諸將。止城西數里,禦六合城。七月壬寅,宇文述等敗績于薩水,右屯衛將軍辛士雄死之。九軍幷陷,將帥奔還亡者二千餘騎。癸卯,班師。九月庚寅,上至東都。</p>
|
||||
|
||||
<p>九年春正月丁丑,征天下兵,募民爲驍果,集于涿郡。三月戊寅,幸遼東,以越王侗、民部尚書樊子蓋留守東都。庚子,北海人郭方預聚徒爲盜,自號盧公,衆至三萬,攻陷郡城,大掠而去。夏四月庚午,車駕渡遼。壬申,遣宇文述、楊義臣趣平壤。五月丁丑,熒惑入南斗。己卯,濟北人甄寶車聚衆萬餘,寇掠城邑。六月乙巳,禮部尚書楊玄感反于黎陽。丙辰,玄感逼東都。河南贊治裴弘策拒之,反爲賊所敗。戊辰,兵部侍郎斛斯政奔于高麗。庚午,上班師,高麗犯後軍。八月壬寅,左翊衛大將軍宇文述等破楊玄感于閿鄉,斬之。餘党悉平。十年二月辛卯,詔曰:「蕞爾高麗,僻居荒表,鴟張狼噬,侮慢不恭,抄竊我邊陲,侵軼我城鎮。是以去歲出軍,問罪遼、碣,殪長蛇于玄菟,戮封豕于襄平。扶餘衆軍,風馳電逝,追奔逐北,徑逾沮水,滄海舟楫,沖賊腹心,焚其城郭,污其宮室。高元伏鑕泥首,送款軍門,尋請入朝,歸罪司寇。朕以許其改過,乃詔班師。而長惡靡悛,宴安鴆毒,此而可忍,孰不可容!便可分命六師,百道俱進。朕當親執武節,臨御諸軍,秣馬九都,觀兵遼水,順天誅于海外,救窮民于倒懸。征伐以正之,明德以誅之,止除元惡,餘無所問。」三月壬子,行幸涿郡。癸亥,至臨渝宮,親禦戎服,禡祭黃帝,斬叛軍者以釁鼓。秋七月甲子,高麗遣使請降,囚送斛斯政。上大悅。八月己巳,班師。十二月壬申,上如東都。其日,大赦天下。戊子,入東都。</p>
|
||||
|
||||
<p>十二年七月甲子,幸江都宮,以越王侗、光祿大夫段達、大府卿元文都、檢校民部尚書韋津、右武衛將軍皇甫無逸、右司郎盧楚等總留後事。十三年二月己丑,馬邑校尉劉武周殺太守王仁恭,舉兵作亂,北連突厥,自稱定楊可汗。庚寅,賊帥李密、翟讓等陷興洛倉。越王侗遣虎賁郎將劉長恭、光祿少卿房﹀擊之,反爲所敗,死者十五六。庚子,李密自號魏公,稱元年,開倉以賑群盜,衆至數十萬,河南諸郡相繼皆陷焉。五月甲子,唐公起義師于太原。丙寅,突厥數千寇太原,唐公擊破之。秋七月壬子,熒惑守積尸。丙辰,武威人李軌等舉兵反,攻陷河西諸郡,自稱凉王,建元安東。八月辛巳,唐公破武牙郎將宋老生于霍邑,斬之。十一月景辰,唐公入京師。辛酉,遙尊帝爲太上皇,立代王侑爲帝,改年義寧。帝在江都聞唐公舉兵,動容者久之。以手琢案曰:「渠有奇相,渠得之矣。」如此者再三,遂欲渡江幸丹陽。時宿衛諸將皆是秦人,各有懷土之志。宇文化及因人之心與裴虔通作亂,入犯宮闈。宿衛皆走,遂執帝,將出示衆,數以十罪。復引帝入,求鴆不得。令狐行達牽帝使坐,以練布縊之。時年五十。蕭後令宮人撤床簀爲棺以埋之。化及發後,右禦衛將軍陳棱奉梓宮于成象殿,葬吳公台下。發斂之始,容貌若生,衆鹹异之。唐平江南之後,改葬雷塘。初,上自以藩王,次不當立,每矯情飾行,以釣虛名,陰有奪宗之計。時高祖雅信文獻皇后,而性忌媵妾,皇太子勇內多嬖幸,以此失愛。帝後庭有子,皆不育之,示無私寵,取媚于後。大臣用事者,傾心與交。中使至第,無貴賤,皆曲承顔色,伸以厚禮。婢僕往來者,無不稱其仁孝。又常私入宮掖,蜜謀于獻後,楊素等因極構扇,遂成廢立。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
40
太平御览/OPS/c109_tai_ping_yu_lan_0107.xhtml
Normal file
40
太平御览/OPS/c109_tai_ping_yu_lan_0107.xhtml
Normal file
File diff suppressed because one or more lines are too long
398
太平御览/OPS/c10_tai_ping_yu_lan_0008.xhtml
Normal file
398
太平御览/OPS/c10_tai_ping_yu_lan_0008.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,398 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷八</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt43"><![CDATA[.mw-parser-output .licenseContainer{box-sizing:border-box;margin-top:1em;margin-bottom:0.25em;clear:both;width:auto;page-break-before:always;break-before:page}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child{display:table;border:2px solid var(--border-subtle,#8888aa);border-collapse:collapse;border-spacing:0 0;empty-cells:hide;box-sizing:border-box;margin:0 auto 0 auto;width:100%;background-color:var(--background-color-neutral-subtle,#f7f8ff);color:var(--color-base,#202122)}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child{display:table-row-group}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child{display:table-row}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div{display:table-cell;padding:5px;vertical-align:middle;width:auto}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:first-child{text-align:left}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(2){text-align:center}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(2)>div{width:100%}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(2)>div:first-child{display:block;margin:0 auto 0 auto;text-align:left}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(2)>div:nth-child(2){display:table;border-top:1px solid var(--border-subtle,#8888aa)}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(2)>div:nth-child(2)>div{display:table-cell;vertical-align:middle}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(2)>div:nth-child(2)>div:first-child{text-align:center;padding:5px 0;width:40px}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(2)>div:nth-child(2)>div:nth-child(2){text-align:left;padding:5px;font-size:92%}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(3){text-align:right}.mw-parser-output .licensetpl{display:none}.mw-parser-output .licenseContainer.wst-collapsible-box{clear:both;margin:0.25em 0 0.25em 0;font-size:95%;background-color:var(--background-color-neutral-subtle,#f7f8ff);color:var(--color-base,#202122);border:2px solid var(--border-subtle,#8888aa);text-align:left;line-height:1.6}.mw-parser-output .wst-license-container-title{display:inline-block;padding:0.5em}.mw-parser-output .wst-license-container-content{background:transparent;color:inherit;margin:0;padding:3px;text-align:left}.mw-parser-output .licenseContainer.warningLicenseContainer>div:first-child{border:2px solid var(--border-color-error,#b22222);background-color:var(--background-color-error-subtle,#ffeeee);color:var(--color-base,#202122)}.mw-parser-output .licenseContainer.warningLicenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(2)>div:nth-child(2){border:2px solid var(--border-color-error,#b22222);color:var(--color-base,#202122)}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><div id="headerContainer-n457" about="#mwt1" typeof="mw:Transclusion">
|
||||
<table style="width:100%; margin-top:0px;margin-bottom:3px;border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit; text-align: center; text-wrap: balance;">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td style="width:0; text-align:left; font-size:small;">←</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align:left; font-size:small;"><a rel="mw:WikiLink" href="c9_tai_ping_yu_lan_0007.xhtml" title="太平御覽/0007">天部七</a></td>
|
||||
<td style="width:50%;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>天部八</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align:right; font-size:small;"><a rel="mw:WikiLink" href="c11_tai_ping_yu_lan_0009.xhtml" title="太平御覽/0009">天部九</a></td>
|
||||
<td class="noprint" style="width:0; text-align:right; font-size:small;">→</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
<table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><ul id="plainSister-n458" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85451390" title="d:Q85451390" class="extiw">数据项</a></li></ul></td></tr>
|
||||
</tbody></table></div>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="yun"><span id="id-.E9.9B.B2" typeof="mw:FallbackId"/>雲</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/釋名" title="釋名">釋名</a>》曰:雲猶云云眾盛也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/說文" title="說文" class="mw-redirect">說文</a>》曰:雲,大澤之潤氣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:雲,山川氣也,從雨,雲象回轉形也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt2" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(霠于金反,)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>雲覆日也。霃<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt3" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(音沉)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>,淹<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(於檢反。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>雲久陰也。淒,雨雲起也。雨雲貌也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/詩" title="詩" class="mw-redirect">詩</a>》云:有淹淒淒,興雨祁祁。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/易" title="易" class="mw-redirect">易</a>》曰:雲行雨施,品物流行。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:雲從龍,風從虎,聖人作而萬物睹。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:召雲者龍。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:雲上於天,需。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:《坎》為雲。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:密雲不雨,自我西郊。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(密,靜也。雲靜止不加雨,喻紂恩澤不加於民也。不雨之災自其君也。西郊,亦謂文王也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/詩" title="詩" class="mw-redirect">詩</a>》曰:薈兮蔚兮,南山朝躋。注曰:「薈蔚,雲興貌;南山,曹南山;躋,升雲也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:上天同雲,雨雪紛紛。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:英英白雲,露彼菅茅。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(英英,白雲貌。露亦有雲,言天地之氣無微不著,無不覆養也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/禮" title="禮" class="mw-redirect">禮</a>》曰:天降時雨,山川出雲。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:山林、川谷、丘陵。能出雲,為風雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/周禮" title="周禮">周禮</a>》曰:保章氏以五色雲物,辨吉凶之祲祥。鄭氏注曰:「占視日旁雲氣,青為蟲,白為喪,赤為兵荒,黑為水,黃為豐。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《傳》曰:凡分、至、啟、閉,必書雲物,為備故也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(分謂春秋分,至謂冬夏至,啟立春夏也,陽氣用事為名,閉立秋冬也,陰氣用事為閉。雲,五雲也,風氣日月星辰也。分至啟閉天地之大節,陰陽之分也。故遂登觀台望氣以審妖祥,變禍亂之氣,先見於八節,書其雲物之形,言其所致,務為之備也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:魯哀公六年,有雲如眾赤鳥,夾日以飛,三日。楚使問周太史。太史曰:「其當王身乎?<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(日為君,妖氣守之,雲在楚,若上禍不及他國也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>若禜之,可移于令尹、司馬也。」王曰:「除心腹之疾,而置諸股肱,何益?」終不禜。孔子曰:「楚昭王知天道矣!不失國,宜哉!」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:黃帝氏以雲紀官,故為雲師而雲名。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(有景雲之瑞。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/公羊傳" title="公羊傳" class="mw-redirect">公羊傳</a>》曰:觸石而出,膚寸而合,不崇朝而遍雨乎天下者,惟泰山云爾。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/語" title="語" class="mw-redirect">語</a>》曰:不義而富且貴,於我如浮雲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《易通卦驗》:冬至陽,雲出箕,如樹木之狀。小寒合凍蒼陽,雲出氐。大寒降雪黑陽,雲出心。立春青陽,雲出房,如積水。雨水黃陽,雲出亢。驚蟄赤陽,雲出翼。春分正陽,雲出張,如積白鵠。清明白陽,雲出奎。穀雨大陽,雲出張,如車蓋。立夏常陽,雲出觜,赤如珠。小滿上陽,雲出七星。芒種長陽,雲出維。夏至少陰,雲出如水波。小暑,雲五色出。大暑陰,雲出南赤北蒼。立秋濁陰,雲出如赤繒。處暑赤雲出。白露黃陰雲出。秋分白陰雲出。寒露正陰,雲出如冠纓。霜降大陰。雲出上如羊。下如磻石。立冬陰,雲出而黑。大雪陰,雪出而分。冬至日謹候,見雲送迎,從其鄉來,歲美民和。</p>
|
||||
|
||||
<p>《京房易飛候》曰:凡候雨,有黑雲如群羊,奔如飛鳥,五日必雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:視四方常有大雲五色,其下賢人隱也。青雲潤澤蔽日,在西北,為舉賢良。黃雲如覆車,大豐也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:凡候雨,以晦朔弦望,有蒼黑雲、細雲如杼軸,蔽日月,五日必雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書中候》曰:堯沉璧于河,白雲起,回風搖落。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:周成王舉堯舜禮,沉璧于河,白雲起而青雲浮至,乃有蒼龍負圖臨河也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/尚書大傳" title="尚書大傳">尚書大傳</a>》曰:舜為賓客,禹為主人,百工相和而歌《卿雲》,于時八風循通,卿雲藂叢。注:言和氣應也。叢,或為簇。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:五嶽皆觸石出雲,膚寸而合,不崇朝而雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:舜時卿雲見,于時百工和歌,舜歌曰:「卿雲爛兮糾漫漫。」或以為出岫回薄而難名狀也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮統》曰:雲者,運氣布恩普博也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮鬥威儀》曰:人君乘水而王,其政和平,則景雲見也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:景,明也,言雲氣光明也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:周成王治平,觀于河,青雲浮於河也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋文耀鉤》曰:楚有蒼雲如霓,圍軫七蟠,中有荷斧之人向軫而蹲,於是楚唐史畫遺灰而雲滅。故曰:「唐史之策,上滅蒼雲。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(宋均注曰:軫,楚分也。雲,水氣;灰,火氣。畫遺灰,故云滅。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋元命苞》曰:陰陽聚為雲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋說題辭》曰:雲之為言運也。觸石而起謂之雲,含陽而起以精運也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋合誠圖》曰:帝堯之母曰慶都,生而神異,常有黃雲覆上。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋孔演圖》曰:舜之將興,黃雲升於堂。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:湯將興,白雲入房。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(白雲金精,入湯房也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《孝經援神契》曰:王者德至山陵,則景雲見。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:天子孝則景雲見。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:若煙非煙,若雲非雲,鬱鬱紛紛,蕭索輪囷,是謂卿雲。卿雲,喜氣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:高祖過沛,擊築自為歌曰:「大風起兮雲飛揚,威加海內兮歸故鄉,安得猛士兮守四方。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:范增云:「高祖之上有雲為龍虎之形,此天子氣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:黃帝與蚩尤戰于涿鹿之野,常有五色雲氣,金枝玉葉止於帝上,有花葩<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(匹加反。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>之象,因作華蓋。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢書·郊祀志》曰:武帝封泰山,夜有光,晝有白雲,起于封中。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:封泰山後,雲氣成宮闕。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:相如作《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/大人賦" title="大人賦">大人賦</a>》,帝覽之,飄飄有淩雲之氣。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:武帝迎汾陰鼎至甘泉宮,黃雲蓋其上。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:宣帝祠甘泉,有頃,紫雲從西北來,散於殿前。</p>
|
||||
|
||||
<p>范曄《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/後漢書" title="後漢書">後漢書</a>》曰:樊英隱於壺山之陽,曾有暴風從西方起,英謂學者曰:「成都市火甚盛。」因含水西向嗽之。時客有從蜀郡來者,雲是日大火,有黑雲卒從東方起,須臾大雨,火滅。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:文帝生於沛國譙縣,上有雲氣青色而圓蓋,終日不解,望氣者以為至貴人之證,非人臣之氣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/蜀志" title="蜀志" class="mw-redirect">蜀志</a>》曰:齊備為兒,戲於桑樹下,上有雲覆,童童如車蓋。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/晉書" title="晉書">晉書</a>》曰:樂廣有風姿,衛瓘曰:「此人若披雲霧而睹青天。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:阮咸性曠達不拘,顏延年《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/五君詠_(顏延之)" title="五君詠 (顏延之)">五君詠</a>》曰:「仲容青雲器。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“326年”或“831年”">咸和元年</span></a>,雲鬥,聲如暴風雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/宋書" title="宋書">宋書</a>》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:464年_(提及)" title="Category:464年 (提及)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="464年">大明八年</span></a>,宣太后陵前後數有光及五色雲,芳香四滿,又五彩雲在松上,如車蓋。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝康<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“316年”或“344年”或“366年”或“480年”或“537年”或“前139年”">建元二年</span></a>二月乙未日上,有雲如錦文,光色潤澤。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:世祖在江州起義,建牙軍,有紫雲二段落於身上。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/穆天子傳" title="穆天子傳">穆天子傳</a>》曰:天子觴西王母于瑤池之上。王母為謠曰:「白雲在天,丘陵自出,道路悠遠,山川間之。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《東方朔傳》曰:凡占,長吏東耕,當視天有黃雲來覆車,五穀大熟。青雲致兵,白雲致盜,烏雲多水,赤雲多火。</p>
|
||||
|
||||
<p>《長沙耆舊傳》曰:祝良為洛陽令,時大旱,告誡引罪,紫雲遝起。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢武帝內傳" title="漢武帝內傳">漢武帝內傳</a>》曰:帝登尋真之台,齋戒到七月七日夜,忽見天西南如白雲起,直來趣宮,須臾,聞雲中簫鼓之聲,復半食頃,西王母至,乘紫雲之輦。臨發,雲氣勃鬱,盡為香氣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢武故事" title="漢武故事">漢武故事</a>》曰:上幸梁父祠地主,其日山上有白雲,又有呼萬歲聲,封禪之上肅然,白雲為蓋。</p>
|
||||
|
||||
<p>東方朔《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/十洲記" title="十洲記" class="mw-redirect">十洲記</a>》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前98年_(提及)" title="Category:前98年 (提及)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="前98年">天漢三年</span></a>,月氏<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(音支)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>國獻神香。使者曰:「國有常占,東風入律,百旬不休,青雲幹呂,連月不散。意中國將有好道君,故搜奇蘊而貢神香也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/西京雜記" title="西京雜記">西京雜記</a>》曰:瑞雲曰慶雲,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(雲五色曰慶。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>曰景雲,或曰卿雲。雲外赤內青謂之矞雲<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(雲二色曰矞,亦瑞雲也。矞,以律反。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>雨雲曰油雲,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/孟子" title="孟子">孟子</a>》曰:油然作雲,霈然下雨。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>雪雲曰同雲<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/詩" title="詩" class="mw-redirect">詩</a>》云:上天同雲,雨雪雰雰。同雲謂雲陰竟天,同為一色。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>雲師曰屏翳,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/呂氏春秋" title="呂氏春秋">呂氏春秋</a>》曰:屏翳曰雨師。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>雲將亦雲之師。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(司馬彪注《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/莊子" title="莊子">莊子</a>》云:雲將,雲之主帥。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>劉澄之《揚州記》曰:婁縣有馬鞍山,天將雨,輒有雲起,來映此山。山出雲應之,乃大雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《抱樸子·玉策記》曰:千歲之龜,五色具焉。浮于蓮葉之上,或在藂蓍之下,其上時有白雲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/風土記" title="風土記">風土記</a>》曰:烏程縣<span about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion">|</span><small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(音卞)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>山,望氣雲有黃氣、紫雲,大吳故改葬焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>王子年《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/拾遺記" title="拾遺記">拾遺記</a>》曰:昆侖山有九層,從上來一層有雲氣五色,從下望之,皆有城闕之象。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:昆侖者,西方曰須彌山,九層。其第七層有景雲出,以映朝日。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:爛石色紅似肺,燒之有香煙,聞數百里,煙氣升天則成香雲,香雲遍潤,則成香雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/搜神記" title="搜神記">搜神記</a>》曰:薊子訓至洛,見公卿數十處,去後皆白雲起。</p>
|
||||
|
||||
<p>王韶之《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/始興記" title="始興記">始興記</a>》曰:堯山長嶺,望之如雲。</p>
|
||||
|
||||
<p>張野《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/廬山記" title="廬山記">廬山記</a>》曰:有白雲冠帶峰岩,呼為上帶。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/洞冥記" title="洞冥記">洞冥記</a>》曰:吉雲之國,俗常以雲占吉凶,有吉事則滿室,五色照人,著草木,皆成五色露。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/莊子" title="莊子">莊子</a>》曰:廣成子謂黃帝曰:「汝治天下,雲氣不待族而雨,草木不待黃而落,奚足語至道?」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:華封人謂堯曰:「夫聖人鶉居而鷇飲,鳥行而無章。天下有道,與物皆昌。千歲厭世,去而上仙,乘彼白雲,至於帝鄉。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/抱樸子" title="抱樸子" class="mw-redirect">抱樸子</a>》曰:俗有見遊雲西馳,而謂月之東行。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/孟子" title="孟子">孟子</a>》曰:油然作雲,霈然下雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:湯一征,自葛始。天下從之,人望之若大旱之望雲霓。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/淮南子" title="淮南子">淮南子</a>》曰:周雲之巃,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(力孔反。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>嵸,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(七孔反。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>尞,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(力交反。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>摷,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(士交反。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>彭,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(步光反)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>薄而為雨。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(周雲,密也。尞摷彭薄,蘊積之貌。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:伯益作井,而龍登玄雲。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(龍在黃泉下,恐害及,故云。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:山雲蒸,柱礎潤。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:八極之雲,是雨天下。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/呂氏春秋" title="呂氏春秋">呂氏春秋</a>》曰:山雲草莽,水雲魚鱗,旱雲煙火,雨雲水氣,無不比類其所生以示人。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:至亂之化,君相賊,其雲狀有若犬馬。若白鵠車者。</p>
|
||||
|
||||
<p>《遁甲開山圖》曰:遼東有襄平山,多饒鬼目之菜,生而有神,虎、龍、蛇、大魚守之,雲氣覆之,食之令人不饑。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(榮氏注曰:鬼目菜,形似魚,守之草,常有氣,如龍虎蛇魚之狀。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《河圖帝通紀》曰:雲者,天地之本也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《河圖始開》曰:黃泉之埃,上為黃雲;青泉之埃,上為青雲;赤泉之埃,上為赤雲;白泉之埃,上為白雲;玄泉之埃,上為玄雲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《河圖括地象》曰:昆侖山出五色雲氣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《兵書》曰:有雲如丹蛇,隨車後,大戰殺將。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:韓雲如布,趙雲如牛,楚雲如日,宋雲如車,魯雲如馬,衛雲如犬,周雲如輪,秦雲如美人,魏雲如鼠,齊雲如絳衣,越雲如龍頭,蜀雲如囷。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt35" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(言當處雲似之。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:雲如雄雉,或如雄雞,臨城,其城必降。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏武兵書節要》曰:孫子稱司雲氣,非雲,非煙,非霧,形似禽獸,客吉,主人忌。</p>
|
||||
|
||||
<p>車頻《秦書》曰:符堅時有黃雲五色,時以為瑞,賜民酺五日。</p>
|
||||
|
||||
<p>黃子發《相雨書》曰:四方有濯魚雲疾者,立雨;濯雨雲遲者,雨少難至江漢。雲疾者,即日雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《洛書》曰:蒼帝起,青雲扶日;赤帝起,赤雲扶日;黃帝起,黃雲扶日;白帝起,白雲扶日。</p>
|
||||
|
||||
<p>《軍國占候》曰:若王子曰:「有黑雲似一匹布者,其國兵起。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《天文要集》曰:河有黑雲,狀似船,若一匹布維河,不出十日大雨。</p>
|
||||
<ul><li>无序列表项</li></ul>
|
||||
<p>又曰:北斗者,不欲雲覆之,有黑雲覆之,天大雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《地圖》曰:望石氣如浮雲,其珠玉之精也。</p>
|
||||
|
||||
<p>京房《風角要訣》曰:候雨法:有黑雲如一匹帛,日中即一日大雨,二匹為二日雨,三匹為三日雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《黃帝岐伯經》曰:岐伯乘絳雲之車,駕十二白鹿游于蓬萊之上。</p>
|
||||
|
||||
<p>徐幹《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/中論" title="中論" class="mw-disambig">中論</a>》曰:文王遇姜公于渭陽,灼然如披雲見白日。</p>
|
||||
|
||||
<p>孫氏《瑞應圖》曰:景雲者,太平之應也。一曰非氣非煙,五色氤氳,謂之慶雲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《瑞應圖》曰:矞雲,瑞雲也。有狀外赤內黃。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/歸藏" title="歸藏">歸藏</a>》曰:有白雲自蒼梧入大樑。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/論衡" title="論衡">論衡</a>》曰:龍無雲雨,不能參天。</p>
|
||||
|
||||
<p>吳範《占候風氣秘訣》曰:有青雲,如雉兔臨城,營軍散走。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/山海經" title="山海經">山海經</a>》曰:符陽之山,怪雲所出。</p>
|
||||
|
||||
<p>陸賈《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/新語" title="新語">新語</a>》曰:邪臣之蔽賢,猶浮雲之障日月也。</p>
|
||||
|
||||
<p>宋玉《高唐賦·敘》曰:楚襄王與宋玉遊雲夢之台,望高唐之觀。上有雲氣,須臾之間,變化無窮,王問曰:「此何氣也。」玉曰:「朝雲也。昔者先王嘗游高唐,怠而晝寢,夢見婦人,曰:『妾巫山之女也,為高唐之客,聞君游高唐,願薦枕席。』王因幸之,去而辭曰:『妾在巫山之陽,高丘之岨,朝為行雲,莫為行雨,朝朝暮暮,陽臺之下。』旦朝視之,如言。故為立廟,號曰朝雲。」</p>
|
||||
|
||||
<p>孫卿《雲賦》曰:圓者中規,方者中矩。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:託地而遊宇,反風而下雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《楚詞》曰:青雲衣兮白霓裳。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:冠青雲之崔巍。</p>
|
||||
|
||||
<p>漢武帝《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/秋風辭_(劉徹)" title="秋風辭 (劉徹)">秋風辭</a>》曰:秋風起兮白雲飛。</p>
|
||||
|
||||
<p>司馬相如《封禪頌》曰:自我天覆,雲之油油。雲行貌。</p>
|
||||
|
||||
<p>魏文帝詩曰:西北有浮雲,亭亭似車蓋。</p>
|
||||
|
||||
<p>應瑒詩曰:清朝浮四海,日暮歸故山。</p>
|
||||
|
||||
<p>張孟陽詩曰:流波戀舊浦,行雲思故山。</p>
|
||||
|
||||
<p>傅玄詩曰:浮雲合愁氣,悲風坐自歎。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《玄歌》詩曰:青雲徘徊為我愁。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:雲為車兮風為馬,玉為山兮蘭在野。雲無期兮風有止,思心多端誰能理?</p>
|
||||
|
||||
<p>陸機《雲賦》曰:望九畿以遠肆,明皇極而永舒。蔽陽光于暘谷,暗天文于帝居。齊濛荒於無極,等渾昧于太初。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《浮雲賦》曰:若層台高觀,重樓疊閣;或如鐘首之鬱律,乍似塞門之寥廓。若靈園之列樹,攢寶耀之炳粲。金柯分,玉葉散,龍逸蛟起,熊厲虎戰,鸞翔鳳翥,鴻驚鶴奮。</p>
|
||||
|
||||
<p>成公綏《雲賦》曰:舒則彌綸覆四海,卷則消液入無形。狎獵鱗次,參差交錯。狀崔巍其不安,籲可畏而欲落。龍伸蠖屈,蜿蜒逶迤。連翩鳳飛,虎轉相隨。或繡文錦章,衣微要妙,綿邈淩虛,輕翔縹緲。</p>
|
||||
|
||||
<p>陶潛《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/歸去來" title="歸去來" class="mw-disambig">歸去來</a>》曰:雲無心而出岫,鳥倦飛而知還。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="xiao"><span id="id-.E9.9C.84" typeof="mw:FallbackId"/>霄</h2>
|
||||
|
||||
<p>《關令尹喜內傳》曰:當喜在胎之始,其母夢絳霄流繞其身,有長人謂曰:「汝咽之。」既覺,口盈味,屋生雙光,若日,飛流滿堂。良久不知所在。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/抱樸子" title="抱樸子" class="mw-redirect">抱樸子</a>》曰:淩厲九霄。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/淮南子" title="淮南子">淮南子</a>》曰:陰陽為騶,乘淩霄,與造化俱。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/廣雅" title="廣雅">廣雅</a>》曰:赤霄,常霄,氣與造化俱。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt36" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(許慎注曰:霄其霧。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《雜字詁訓》曰:霄,摩天赤氣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/楚辭" title="楚辭">楚辭</a>》曰:若王喬之乘雲,載赤雲而淩青霄</p>
|
||||
|
||||
<p>揚雄《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/甘泉賦" title="甘泉賦">甘泉賦</a>》曰:騰青霄而軼浮景。</p>
|
||||
|
||||
<p>孫楚《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/鶴賦" title="鶴賦">鶴賦</a>》曰:假使此鳥生自昆侖,長於丹穴,遨遊玄圃、縹霄之際。</p>
|
||||
|
||||
<p>左思《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/蜀都賦" title="蜀都賦" class="mw-disambig">蜀都賦</a>》曰:幹青霄而秀出,舒丹氣而為霞。</p>
|
||||
|
||||
<p>郭璞《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/遊仙詩" title="遊仙詩" class="mw-disambig">遊仙詩</a>》曰:尋仙萬餘日,今乃見子喬。振發載翠霞,解褐披絳霄。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="han"><span id="id-.E6.BC.A2" typeof="mw:FallbackId"/>漢</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/詩" title="詩" class="mw-redirect">詩</a>》曰:倬彼雲漢,昭回於天。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt37" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(倬,明也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:倬彼雲漢,為章於天。</p>
|
||||
|
||||
<p>《傳》曰:昭公四年,星孛及漢,水祥也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt38" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(賈逵解曰:天漢,水也。或曰天河。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/爾雅" title="爾雅">爾雅</a>》曰:析木謂之津,箕斗之間,漢津也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt39" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(郭璞注曰:津,漢津也。箕,龍尾,鬥,南斗,天漢之津梁。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《大戴禮》曰:夏小正,秋七月,漢案戶。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt40" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(漢,天河也。案戶,言直南北也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《孝經援神契》曰:河者,水之伯,上應天漢。</p>
|
||||
|
||||
<p>《史記·天官書》曰:漢者,金之散氣,其本曰水。漢,星多則多水,少則旱。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt41" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(孟康曰:漢,河漢也。水生於金也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:項羽封高帝為漢王。帝不悅。蕭何謀曰:「語曰天漢。其稱甚美,願大王王漢,撫其民,還定三秦,天下可圖也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/搜神記" title="搜神記">搜神記</a>》曰:謝端少喪父母,為鄰人所養,年十七未婚。後感天漢中白水素女,潛為其炊,以備飲食。端後怪而潛候之,得見。言曰:「天哀忍汝孤貧恭順,使我相為守舍,今既見,便去。」留,不可。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/博物志" title="博物志">博物志</a>》曰:舊說天河與海通。近世有居海者,年年八月有人浮查來,甚大,往反不失期。此人乃多齎糧,乘查去,忽忽不覺晝夜,奄至一處,有城郭居舍。望室中多見織婦。見一丈夫牽牛渚次飲之。牽牛人驚問此人何由至此,此人即問為何處,答曰:「君可詣蜀訪嚴君平,則知之。」此人還問嚴君平,君平曰:「此織女支機石也,某年某日有客星犯斗牛,即此人到天河也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/抱樸子" title="抱樸子" class="mw-redirect">抱樸子</a>》曰:天河從北極分為兩頭,經於南極,其一經南井中過,其一經東井中過。河者,天之水也,隨天而轉入地下過。</p>
|
||||
|
||||
<p>張衡《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/靈憲" title="靈憲">靈憲</a>》曰:水精為天漢。</p>
|
||||
|
||||
<p>《河圖括地象》曰:河精,上為天漢。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/三輔黃圖" title="三輔黃圖">三輔黃圖</a>》曰:始皇都咸陽,端門四達,以則紫宮;渭水貫都,以象天河;橫橋南渡,以法牽牛。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/物理論" title="物理論">物理論</a>》曰:星者,元氣之英,水之精也。氣發而升,精華上浮,宛轉隨流,名之曰天河,一曰雲漢,眾星出焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《集林》曰:昔有一人尋河源,見婦人浣紗以問之,曰:「此天河也。」乃與一石而歸。問嚴君平,雲此織女支機石也。</p>
|
||||
|
||||
<p>古詩曰:河漢清且淺,相去詎幾許。盈盈一水間,脈脈不得語。</p>
|
||||
|
||||
<p>傅玄《擬天問》曰:七月七日,牽牛織女時會天河。</p>
|
||||
|
||||
<p>唐宋之問《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/明河篇" title="明河篇">明河篇</a>》曰:明河可望不可親,願得乘槎一問津,更將織女支機石,還訪成都賣卜人。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="xia"><span id="id-.E9.9C.9E" typeof="mw:FallbackId"/>霞</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/釋名" title="釋名">釋名</a>》曰:霞,白雲映日光而成赤色,假日之赤光而成也。故字從雨,遐聲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢武內傳》曰:上元夫人謂西王母曰「阿瓊」,有六甲之術,用之可以游景雲之宮,登流霞之堂。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/十洲記" title="十洲記" class="mw-redirect">十洲記</a>》曰:昆侖山之上有瓊華之室,紫翠丹房,景雲燭日,朱霞九光。</p>
|
||||
|
||||
<p>王子年《拾遺》曰:燕昭王二年,海人乘霞舟,獻龍膏。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:昆山第八層有五色霞。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/抱樸子" title="抱樸子" class="mw-redirect">抱樸子</a>》曰:咀六氣於丹霞。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/楚辭" title="楚辭">楚辭</a>》曰:潄正陽而含朝霞。</p>
|
||||
|
||||
<p>《河圖》曰:昆侖山有五色水,赤水之氣上蒸為霞而赫然。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/論衡" title="論衡">論衡</a>》曰:河東蒲阪項曼都好道學仙,去三年而反。家問其狀,都曰:「欲飲食,仙人輒飲我以流霞,每飲一杯,數日不饑。」</p>
|
||||
|
||||
<p>揚雄《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/甘泉賦" title="甘泉賦">甘泉賦</a>》曰:吸青雲之流霞兮,飲若木之露英。</p>
|
||||
|
||||
<p>王延壽《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/魯靈光殿賦" title="魯靈光殿賦">魯靈光殿賦</a>》曰:霞駁雲蔚,若陰若陽。</p>
|
||||
|
||||
<p>魏文帝辭曰:丹霞蔽日,彩虹垂天。</p>
|
||||
|
||||
<p>曹子建《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/洛神賦" title="洛神賦">洛神賦</a>》曰:遠而望之,皎若太陽昇朝霞。</p>
|
||||
|
||||
<p>阮籍《清思賦》曰:厭白玉以為面,霏丹霞以為裳。</p>
|
||||
|
||||
<p>左思《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/蜀都賦" title="蜀都賦" class="mw-disambig">蜀都賦</a>》曰:舒丹氣而為霞。</p>
|
||||
|
||||
<p>陸機《列仙賦》曰:即絳闕于朝霞。</p>
|
||||
|
||||
<p>陸機《雲賦》曰:外聚紫霞。</p>
|
||||
|
||||
<p>郭璞《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/江賦" title="江賦">江賦</a>》曰:撫淩波而鳧躍,吸翠霞而夭矯。</p>
|
||||
|
||||
<p>孫綽《天臺山賦》曰:赤城霞起以建標。</p>
|
||||
|
||||
<p>張孟陽詩曰:朝霞迎白日,丹氣臨暘穀。</p>
|
||||
|
||||
<p>郭璞《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/遊仙詩" title="遊仙詩" class="mw-disambig">遊仙詩</a>》曰:朝霞升東山,朝日何晃朗。</p>
|
||||
|
||||
<p>嵇含《悅晴詩》曰:朝霞炙瓊林,夕影映靈芝。</p>
|
||||
|
||||
<div class="licenseContainer licenseBanner dynlayout-exempt " about="#mwt43">
|
||||
<div><div><div><div>
|
||||
<p><span class="imageLeft"><span typeof="mw:File"><span><img alt="" resource="./File:PD-icon.svg" src="images/c1006_PD_icon.svg_60px_PD_icon.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:48px; height:48px; " data-title="PD-icon.svg-60px-PD-icon.svg.png"/></span></span></span></p>
|
||||
</div><div>
|
||||
<div>
|
||||
<p>此作品在全世界都属于<b><a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://zh.wikipedia.org/wiki/公有领域" title="w:公有领域" class="extiw">公有领域</a></b>,因为作者逝世已经超过100年,且作品于1931年1月1日之前出版。</p>
|
||||
</div>
|
||||
</div><div>
|
||||
<p><span class="noimageRight"/></p>
|
||||
</div></div></div></div>
|
||||
<div class="licensetpl">
|
||||
<p><span class="licensetpl_short">Public domain</span><span class="licensetpl_long">Public domain</span><span class="licensetpl_link_req">false</span><span class="licensetpl_attr_req">false</span></p>
|
||||
</div>
|
||||
</div></section></body></html>
|
||||
22
太平御览/OPS/c110_tai_ping_yu_lan_0108.xhtml
Normal file
22
太平御览/OPS/c110_tai_ping_yu_lan_0108.xhtml
Normal file
File diff suppressed because one or more lines are too long
20
太平御览/OPS/c111_tai_ping_yu_lan_0109.xhtml
Normal file
20
太平御览/OPS/c111_tai_ping_yu_lan_0109.xhtml
Normal file
File diff suppressed because one or more lines are too long
38
太平御览/OPS/c112_tai_ping_yu_lan_0110.xhtml
Normal file
38
太平御览/OPS/c112_tai_ping_yu_lan_0110.xhtml
Normal file
File diff suppressed because one or more lines are too long
28
太平御览/OPS/c113_tai_ping_yu_lan_0111.xhtml
Normal file
28
太平御览/OPS/c113_tai_ping_yu_lan_0111.xhtml
Normal file
File diff suppressed because one or more lines are too long
28
太平御览/OPS/c114_tai_ping_yu_lan_0112.xhtml
Normal file
28
太平御览/OPS/c114_tai_ping_yu_lan_0112.xhtml
Normal file
File diff suppressed because one or more lines are too long
32
太平御览/OPS/c115_tai_ping_yu_lan_0113.xhtml
Normal file
32
太平御览/OPS/c115_tai_ping_yu_lan_0113.xhtml
Normal file
File diff suppressed because one or more lines are too long
28
太平御览/OPS/c116_tai_ping_yu_lan_0114.xhtml
Normal file
28
太平御览/OPS/c116_tai_ping_yu_lan_0114.xhtml
Normal file
File diff suppressed because one or more lines are too long
32
太平御览/OPS/c117_tai_ping_yu_lan_0115.xhtml
Normal file
32
太平御览/OPS/c117_tai_ping_yu_lan_0115.xhtml
Normal file
File diff suppressed because one or more lines are too long
32
太平御览/OPS/c118_tai_ping_yu_lan_0116.xhtml
Normal file
32
太平御览/OPS/c118_tai_ping_yu_lan_0116.xhtml
Normal file
File diff suppressed because one or more lines are too long
46
太平御览/OPS/c119_tai_ping_yu_lan_0117.xhtml
Normal file
46
太平御览/OPS/c119_tai_ping_yu_lan_0117.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,46 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百一十七</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c118_tai_ping_yu_lan_0116.xhtml" title="太平御覽/0116">皇王部四十一</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百一十七.偏霸部一 蜀</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c120_tai_ping_yu_lan_0118.xhtml" title="太平御覽/0118">偏霸部二</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2392" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85595867" title="d:Q85595867" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="liu_bei"><span id="id-.E5.8A.89.E5.82.99" typeof="mw:FallbackId"/>劉備</h2>
|
||||
|
||||
<p>《蜀志》曰:先主姓劉,諱備,字玄德,涿郡人,漢景帝子中山靖王勝之後也。勝子貞,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前117年_(提及)" title="Category:前117年 (提及)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="前117年">元狩六年</span></a>封涿縣陸城亭侯,坐酎金失侯,因家焉。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《典略》:備本臨邑侯支屬。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>先主祖雄,父弘,世仕州郡。雄舉孝廉,官至東郡範令。先主少孤,母販履織席爲業。舍東南角籬上有桑樹,上高五尺餘,遙望重重如小車蓋,往來者皆怪此樹非凡,或謂當出貴人。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《漢晋春秋》曰:涿人李定云:此家必出貴人也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>先主少時,與宗中諸兒于樹下戲,言:「吾必當乘此羽葆蓋車。」叔父子敬謂曰:「汝勿妄語,滅吾門矣。」年十五,母使行學,與同宗劉德然、遼西公孫瓚俱事故九江太守同郡盧植,德然父元起常資給先主,與德然等。元起妻曰:各自一家,何能常爾耶!」起曰:「吾宗中有此兒,非常人也。」而瓚深與先主相友。瓚年長,先主以兄事之。先主不甚樂讀書,喜狗馬、音樂、美衣服。身長七尺五寸,垂臂下膝,顧自見其耳。少語言,善下人,喜怒不形于色,好交結豪俠,年少爭附之。中山大商張世平、蘇雙等資累千金。販馬周旋于涿郡,見而异之,乃多與之金。先主由是得用合徒衆。</p>
|
||||
|
||||
<p>靈帝末,黃巾起,州郡各舉義兵,先主率其屬從校尉鄒靖討賊有功,除安喜尉。大將軍何進遣都尉詣丹陽募兵,先主與俱行,至下邳遇賊,力戰有功,除下密丞。復去官。後爲高唐尉,遷爲令。爲賊所破,往奔公孫瓚,表爲別部司馬,使爲青州刺史田楷拒冀州牧袁紹。數有功,守平原令,後領平原相。郡民劉平素輕先主,耻爲之下,使客刺之。客不忍刺,語之而去。其得人心如此。</p>
|
||||
|
||||
<p>袁紹攻公孫瓚,先主與楷東屯齊。曹公征徐州,徐州牧陶謙遣使告急于楷,楷與先主俱救之。時先主有兵千餘人,謙以丹陽兵四千人益先主,先主遂去楷歸謙。謙表先主爲豫州刺史,屯小沛。謙病,謂別駕糜竺曰:「非劉備不能安此州。」謙死,竺帥州人迎先主,先主未敢當。下邳陳登謂先主曰:「今漢室淩遲,海內傾覆,立功立事,在于今日。彼州殷富,戶口百萬,欲屈使君撫臨州事。」北海相孔融謂先主曰:「今日之事,百姓與能,天與不取,悔不可追。」先主遂領徐州。袁術來攻,先主拒之于盱眙、淮陰。曹公表先主爲鎮東將軍,封宜城亭侯,是歲,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:196年_(提及)" title="Category:196年 (提及)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="196年">建安元年</span></a>也。先主與術相持經月,呂布乘虛襲下邳。守將曹豹反,間迎布。布虜先主妻子,先主求和于布,布還其妻子。</p>
|
||||
|
||||
<p>先主還小沛,復合兵得萬餘人,布惡之,自出攻先主,先主敗走歸曹公。曹公厚遇之,以爲豫州牧。曹公助先主圍布于下邳,生擒布。復得妻子,從曹公還許。表先主爲左將軍,禮之愈重,出則同輿,入則同席。袁術欲經徐州北就袁紹,曹公遣先主督朱靈、路招要擊術。未至,術病死。曹公從容謂先主曰:「天下英雄,惟使君與操耳。本初之徒,不足數也。」先主方食,失匕箸。</p>
|
||||
|
||||
<p>先主據下邳,乃殺操徐州刺史車胄,留關羽守下邳,身還小沛。曹公東征,先主敗績。曹公盡收其衆,虜先主妻子,幷擒關羽以歸。</p>
|
||||
|
||||
<p>先主走青州,青州刺史袁譚,先主故茂才也,將步騎迎先主。先主隨譚到平原,譚馳使白紹。紹遣將道路奉迎,身去鄴二百里,與先主相見。關羽亡歸先主。曹公遣曹仁將騎擊先主,先主還紹軍,陰欲離紹,乃說紹南連荊州牧劉表。紹遣先主將本兵至汝南。先主遣糜竺、孫乾與劉表相聞,表自郊迎,以上賓待之。</p>
|
||||
|
||||
<p>先主在荊州數年,嘗于表坐起至厠,見髀裏肉生,慨然流涕。還坐,表怪問,備曰:「平常身不離鞍,髀肉皆消。今不復騎,髀裏肉生。日月若馳,老將至矣,而功業不建,是以悲耳。」一日,徐庶謂先主曰:「諸葛孔明,臥龍也,將軍豈不欲見乎?」先主曰:「可與俱來。」庶曰:「此人可就見,不可屈致也。宜枉駕顧之。」由是先主遂詣亮廬,凡三,見之,因屏人曰:「漢室傾頽,奸臣竊命。孤不度德量力,欲仗大義于天下而智術淺短,遂用猖蹶,然志由未已,君爲計將安出?」亮曰:「自董卓已來,豪杰幷起,跨州連郡者不可勝計。曹操比于袁紹,則名微而衆寡,操遂能克紹,以弱爲强,非惟天時,抑亦人事。今操已擁百萬之衆,挾天子而令諸侯,此誠不可與爭鋒也。孫權據有江東,已曆三代,國險而民附,賢能爲之用,此可與爲援而不可圖也。荊州北據漢、江,利盡南海,東連吳會,西通巴、蜀,此用武之國也,而其主不能守,殆天所以資將軍也。益州隘塞,沃野千里,天府之土,高祖因之以成帝業。劉璋暗弱,張魯在北,人殷國富而不知恤,智能之士思得明君。將軍既帝室之胄,信義著于四海,總攬英雄,思賢如渴,若跨有荊、益,保其岩阻,西和諸戎,南撫夷越,結好孫權,內修政事;天下有變,則命上將將荊州之軍以向宛、洛,將軍身率益州之衆于秦川,百姓孰不簞食壺漿以迎將軍者乎?誠如是,則霸業可成,漢室可興矣。」先主曰:「善!」于是與亮情好日密。關羽、張飛不悅,先主解之曰:「孤之有孔明,如魚之有水也。願諸君勿復言。」</p>
|
||||
|
||||
<p>十二年,曹公北征烏丸,先主說表襲許,表不能用。及曹公南征,會表死,子琮代立,遣使請降。先主屯樊城,遂將其衆去,過襄陽,諸葛亮說攻琮,荊州可有。先主曰:「荊州臨亡,托我以孤,背信自濟,死何面目見劉荊州乎!吾不忍也。」琮左右及荊州人多歸先主。比到當陽,衆且十萬,輜重數千輛,日行十餘里。或謂先主曰:「宜速行保江陵,今雖擁大衆,被甲者少,若曹公兵至,何以拒之?」先主曰:「夫濟大事者以人爲本,今人歸吾,何忍弃去!」是時,曹公又以江陵有軍實,恐先主據之,乃釋輜重,輕軍到襄陽。聞先主已過,曹公將精騎五千急追之,一日一夜行三百餘里,及于當陽之長阪。先主弃妻子,與諸葛亮、張飛、趙雲等數十騎走,遣諸葛亮自結于孫權,權遣周瑜等助之,與曹公戰于赤壁,大破之,焚其舟船。群下推先主爲荊州牧,治公安。</p>
|
||||
|
||||
<p>益州牧劉璋內懷恐懼,遣法正迎先主。先主留諸葛亮、關羽等據荊州,將步卒數萬人入益州。璋推先主行大司馬,領司隸校尉;先主推璋行鎮西大將軍,益州牧。璋敕關戍諸將文書勿復關通先主。先主大怒,進圍成都,數十日,璋出降。蜀中殷盛豐樂,先主置酒大饗士卒,蜀城中金銀分與將士,還其穀帛。先主復領益州牧。群下尊先主爲漢中王,還治成都。</p>
|
||||
|
||||
<p>魏文帝稱尊號,傳聞漢帝見害,先主乃發喪制服,追謚曰孝湣皇帝。是後建立禮儀,上尊號,即皇帝位于成都。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:221年_(提及)" title="Category:221年 (提及)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="221年">章武元年</span></a>夏四月,大赦,改年。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1100年”或“260年”或“403年”或“530年”">永安三年</span></a>,先主病篤,托孤于丞相亮。夏四月,先主殂于永安宮,時年六十三。五月,梓宮自永安還成都,謚昭烈皇帝。秋八月,葬惠陵。</p>
|
||||
|
||||
<p>《華陽國志》曰:漢末大亂,雄杰幷起。若董卓、呂布、二袁、韓、馬、張楊、劉表之徒,兼州董郡,衆動萬計,叱咤之間,皆自謂漢祖可踵,桓、文易邁。而魏武神武肆略,戡屠蕩盡。于時先主名微衆鮮,而能龍興鳳舉,假翼荊楚,番飛梁、益,建元胤漢,與之鼎峙。非英才命世,孰克如是!</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="liu_chan"><span id="id-.E5.8A.89.E7.A6.AA" typeof="mw:FallbackId"/>劉禪</h2>
|
||||
|
||||
<p>《蜀志》曰:後主諱禪,字公嗣,先主子也。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:219年_(提及)" title="Category:219年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="219年">建安二十四年</span></a>,先主爲漢中王,立爲王太子。即尊號,爲皇太子。先主殂于永安宮,後主襲位于成都,時年十七。是歲,魏<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:223年_(提及)" title="Category:223年 (提及)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="223年">黃初四年</span></a>也。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:263年_(提及)" title="Category:263年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="263年">景耀六年</span></a>夏,魏大興徒衆,命征西將軍鄧艾數道幷攻。用光祿大夫譙周策,奉書于艾。後主輿櫬自縛,詣壘門。艾解縛焚櫬,延請相見。因承制拜後主爲驃騎將軍。諸圍守悉被後主敕,然後降下。艾使後主止其故宮,身往造焉。後主乃舉家東遷,在位凡四十年。既至洛陽,策命爲安樂縣公,食邑萬戶,賜絹萬匹,奴婢百人。後司馬文王與後主宴,爲之作樂,故蜀妓、旁人皆感愴,而後主喜笑自若。王謂賈充曰:「人之無情,乃至于是!雖使諸葛亮在,亦不能輔之,况薑維耶?」充曰:「不如是,殿下何由幷之?」他日,王問禪曰:「頗思蜀否?」禪曰:「此間樂,不思蜀也。」蜀故秘書令郤正聞之,求見禪曰:「王復問,可言『先人墳墓遠在隴、蜀,乃心西悲,無日不思,』因閉其目。」會王復問,禪以此答。王曰:「何乃似郤正之語耶!」禪驚曰:「此實如尊命。」左右皆大笑。後薨于洛陽。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏略》曰:始,備在小沛,不意曹公卒至,迫遽弃家屬,奔荊州。後主時年數歲,匿竄,隨人西入漢中,爲人所賣。及<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:211年_(提及)" title="Category:211年 (提及)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="211年">建安十六年</span></a>,關中破亂,扶風人劉括避亂入漢中,買得禪,問知其良家子,遂養爲子,與娶婦,生一子。始禪與父相失時,識其父字玄德。比舍人有姓簡者,及備得益州而簡爲將軍。備遣簡到漢中,舍都邸。禪乃詣簡,簡相驗訊,事皆符驗。簡喜,以語張魯,魯乃洗沐送詣益州。備乃立爲太子。始備以諸葛亮爲太子太傅,及禪立,以亮爲丞相,委以諸事,謂亮曰:「政由葛氏,祭則寡人。」亮亦以禪未閑于政,遂總內外。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
314
太平御览/OPS/c11_tai_ping_yu_lan_0009.xhtml
Normal file
314
太平御览/OPS/c11_tai_ping_yu_lan_0009.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,314 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷九</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt67"><![CDATA[.mw-parser-output .licenseContainer{box-sizing:border-box;margin-top:1em;margin-bottom:0.25em;clear:both;width:auto;page-break-before:always;break-before:page}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child{display:table;border:2px solid var(--border-subtle,#8888aa);border-collapse:collapse;border-spacing:0 0;empty-cells:hide;box-sizing:border-box;margin:0 auto 0 auto;width:100%;background-color:var(--background-color-neutral-subtle,#f7f8ff);color:var(--color-base,#202122)}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child{display:table-row-group}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child{display:table-row}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div{display:table-cell;padding:5px;vertical-align:middle;width:auto}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:first-child{text-align:left}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(2){text-align:center}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(2)>div{width:100%}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(2)>div:first-child{display:block;margin:0 auto 0 auto;text-align:left}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(2)>div:nth-child(2){display:table;border-top:1px solid var(--border-subtle,#8888aa)}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(2)>div:nth-child(2)>div{display:table-cell;vertical-align:middle}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(2)>div:nth-child(2)>div:first-child{text-align:center;padding:5px 0;width:40px}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(2)>div:nth-child(2)>div:nth-child(2){text-align:left;padding:5px;font-size:92%}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(3){text-align:right}.mw-parser-output .licensetpl{display:none}.mw-parser-output .licenseContainer.wst-collapsible-box{clear:both;margin:0.25em 0 0.25em 0;font-size:95%;background-color:var(--background-color-neutral-subtle,#f7f8ff);color:var(--color-base,#202122);border:2px solid var(--border-subtle,#8888aa);text-align:left;line-height:1.6}.mw-parser-output .wst-license-container-title{display:inline-block;padding:0.5em}.mw-parser-output .wst-license-container-content{background:transparent;color:inherit;margin:0;padding:3px;text-align:left}.mw-parser-output .licenseContainer.warningLicenseContainer>div:first-child{border:2px solid var(--border-color-error,#b22222);background-color:var(--background-color-error-subtle,#ffeeee);color:var(--color-base,#202122)}.mw-parser-output .licenseContainer.warningLicenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(2)>div:nth-child(2){border:2px solid var(--border-color-error,#b22222);color:var(--color-base,#202122)}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha9" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c10_tai_ping_yu_lan_0008.xhtml" title="太平御覽/0008">天部八</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b>太平御覽</b><br/>天部九</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c12_tai_ping_yu_lan_0010.xhtml" title="太平御覽/0010">天部十</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n467" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85451347" title="d:Q85451347" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table></td></tr>
|
||||
|
||||
</tbody></table>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="feng"><span id="id-.E9.A2.A8" typeof="mw:FallbackId"/>風</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/易" title="易" class="mw-redirect">易</a>》曰:撓萬物者,莫疾乎風。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:風以動之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:風行天上,《小畜》。君子以懿文德。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:《巽》為風。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:雲從龍,風從虎。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:風行地上曰《觀》。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書·金縢》曰:周公居東二年,則罪人斯得。於後,公乃為詩以遺王,名之曰《鴟鴞》。王亦未敢誚公。秋,大熟,未獲。天大雷電以風,禾盡偃,大木斯拔,邦人大恐。王與大夫盡弁以啟金縢之書,乃得周公請代武王之說。王執書以泣,曰:「其勿穆卜!昔公勤勞王家,惟予沖人弗及知。今天動威以彰周公之德,朕小子其新迎,我國家禮亦宜之。」王出郊,天乃雨,反風,禾則盡起。</p>
|
||||
|
||||
<p>又:《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/舜典" title="舜典" class="mw-redirect">舜典</a>》曰:納於大麓,烈風雷雨弗迷。</p>
|
||||
|
||||
<p>又:《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/洪範" title="洪範" class="mw-redirect">洪範</a>》曰:休征:曰聖,時風若。咎征:曰蒙,常風若。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt3" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(孔安國曰:君能通理,則時風順之。君行蒙暗,則常風順之。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/詩" title="詩" class="mw-redirect">詩</a>》曰:大風有隧,貪人敗類。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:終風且曀。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(終日而風為終風。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:習習谷風,以陰以雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:凱風自南,吹彼棘心。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(南風謂之凱風。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:冬日烈烈,飄風發發。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記·月令》曰:秋行春令,則暖風來至。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:立春之日,東風解凍。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:春行秋令,則人有大疫,飄風暴雨總至。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:夏行春令,則蟲蝗為災,暴風來至。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:前有塵埃,則載鳴鳶。注:鳶鳴則風生。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《禮運注疏》曰:享帝於郊而風雨節,寒暑時。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(五帝主五行,五行之氣和而庶征得其序也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/左傳" title="左傳" class="mw-redirect">左傳</a>》曰:楚侵鄭,甚雨,楚師多凍,役徒幾盡。晉人聞有楚師,師曠曰:「不害。吾驟歌北風,又歌南風。南風不競。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(注曰:歌者吹律以詠八風。南風音微,故曰不競。師曠惟歌南北風者,聽晉楚之強弱也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:僖公十六年春,六鶂退飛過宋都,風也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又昭公四年:申豐曰:「夫冰以風壯,而以風出。其藏之也周,其用之也遍,則冬無愆陽,夏無伏陰,春無淒風,秋無苦雨。今藏川池之水,棄而不用,則風不越而殺。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/爾雅" title="爾雅">爾雅</a>》曰:祭風曰磔。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(今俗當大道中磔狗以止風,此其象也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:南風謂之凱風,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/詩" title="詩" class="mw-redirect">詩</a>》曰:凱風自南。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>東風謂之穀風,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/詩" title="詩" class="mw-redirect">詩</a>》曰:習習穀風。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>北風謂之涼風,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/詩" title="詩" class="mw-redirect">詩</a>》曰:北風其涼。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>西風謂之大泰風。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/詩" title="詩" class="mw-redirect">詩</a>》曰:泰風有隧。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>焚輪謂之穨,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(暴風從上下也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>扶搖謂之飆<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(暴風從下上也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>風與火為庉<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(燉燉熾盛之貌)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>,回風為飄<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(旋風)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>,日出而風為暴,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/詩" title="詩" class="mw-redirect">詩</a>》曰:終風且暴。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>風而雨土為霾,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/詩" title="詩" class="mw-redirect">詩</a>》曰:終風且霾。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>陰而風為曀。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/詩" title="詩" class="mw-redirect">詩</a>》曰:終風且曀。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:四氣和為通正,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(道平暢也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>謂之景風。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(所以致景風也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/論語" title="論語">論語</a>》云:曾點曰:「暮春者,春服既成,冠者五六人,童子六七人,浴乎沂,風乎舞雩,詠而歸。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:君子之德風,小人之德草。草上之風,必偃。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:迅雷風烈必變。</p>
|
||||
|
||||
<p>《易稽覽圖》曰:太平時,陰陽和,風雨鹹同,海內不偏。地有險易,故風有遲疾。雖太平之政,猶有不能均同也。惟平均乃不鳴條。</p>
|
||||
|
||||
<p>《易通卦驗》曰:冬至,廣莫風至,誅有罪,斷大刑。立春,條風至,赦小罪,出稽留。春分,明庶風至,正封疆,修田疇。立夏,清明風至,出幣帛,禮諸侯。夏至景風至,辯大將,封有功。立秋,涼風至,報土功,祀四鄉。秋分,閶闔風至,解懸垂,琴瑟不張。立冬,不周風至,修宮室,完邊城。八風以時,則陰陽變化道成,萬物得以育生。王當順八風,行八政,當八卦也。</p>
|
||||
|
||||
<p>京房《易候》曰:何以知聖人隱也?風清明,其來長久不動搖物。此有龍德在下也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《易緯》曰:八節之風,謂之八風。立春條風至,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(東北風。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>春分明庶風至,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(東方風。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>立夏清明風至,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(東南方風。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>夏至景風至,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(南方風。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>立秋涼風至,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(西南方風。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>秋分閶闔風至,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(西方風。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>立冬不周風至,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(西北方風。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>冬至廣莫風至,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(北方風。又《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/呂氏春秋" title="呂氏春秋">呂氏春秋</a>》說八風:東北曰焱風。高誘注曰:亦曰融風。東方曰滔風,東南方曰薰風,南方曰巨風,西方曰颼風,西北方曰厲風,北方曰寒風。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/尚書大傳" title="尚書大傳">尚書大傳</a>》曰:舜將禪禹,八風循通。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:王者德及皇天,則祥風起。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:成王時,越裳重譯而來朝,曰:「久矣,天之無烈風澍雨,意中國有聖人乎?」</p>
|
||||
|
||||
<p>《大戴禮》曰:正月時有浚風,浚者大也;大風,南風也。何大於南風也?曰合冰必於北風,解冰必於南風,故大之也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮稽命征》曰:出號令,合民心,則祥風至。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/禮說" title="禮說">禮說</a>》曰:風,萌也,養物成功,所以八風象八卦也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(《禮緯》同。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《禮鬥威儀》曰:人君政頌平則祥風至。宋均注曰:「即景風也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋考異郵》曰:八風殺生以節翱翔。距冬至四十五日條風至,條者,達生也,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(距猶起也。自冬至後四十五日而立春,此風應其方而來,生萬物。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>四十五日明庶風至,明庶迎惠。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(春分之侯,言庶眾也,陽以施惠之恩德迎眾庶而生之。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>四十五日清明風至,精芒挫收。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(立夏之後也。挫猶止也。時薺麥之屬秀出已備,故挫止其鋒芒,收之使成實。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>四十五日景風至,景風強也,強以成之。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(夏至之候也。強言萬物強盛也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>四十五日涼風至,涼風者,寒以閉也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt35" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(立秋之候也。閉,收也。言陰寒收成萬物也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>四十五日閶闔風至,閶闔者,當寒天收也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt36" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(秋收之候也。閶闔,盛也。時盛收物蓋藏之,閶或為當。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>四十五日不周風至,不周者,不交也,陰陽未合化也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt37" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(立冬候也。未合化,言消息純,坤無陽也。《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/月令" title="月令" class="mw-redirect">月令</a>》曰:天地不通而閉塞成冬也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>四十五日廣莫風至,廣莫者,精大滿也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt38" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(冬至之候也。言冬物無見者,風精大滿美無偏。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>風之為言萌也。其立字,蟲動於幾中者為風。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt39" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(蟲動於幾,言陽氣無不周也。明昆蟲之屬得陽乃生,遇陰則死,故風為陰中之陽者也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋元命苞》曰:陰陽怒為風。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/春秋繁露" title="春秋繁露">春秋繁露</a>》曰:恩及金石則涼風出;王者與臣無禮,身不肅敬則木不曲直,而夏多暴風。風者,木之氣,其音角,故應。</p>
|
||||
|
||||
<p>《孝經援神契》曰:德至八方則祥風至。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:項王圍漢王三匝,於是風從西北起,折木、發屋、揚沙石,楚軍大亂,而漢王乃得與數十騎遁去。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:蚩尤氏能征風召雨,與黃帝爭強,滅之中冀。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:庶女者,齊之寡婦,養姑。姑女利母財而殺母,以告寡婦,婦不能自解。以冤告天,而大風襲於齊殿。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:荊軻入秦,燕太子丹送別易水上,歌曰:「風蕭蕭兮易水寒,壯士一去兮不復還。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:燕王都薊,大風拔宮中樹七圍已上十六枚,壞城樓。後王誅。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:高祖過沛,擊築自歌曰:「大風起兮雲飛揚,威加海內兮歸故鄉。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志·管輅傳》曰:輅過清河倪太守。時大旱,輅言:「樹上已有少女征風,樹間又有陰鳥和鳴,其雨應至矣。」果如其言。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/晉書" title="晉書">晉書</a>》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt40" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“136年”或“1375年”或“345年”或“416年”或“935年”">永和元年</span></a>,大風拔柳樹百餘枚,若風從八方來者。時王敦害刁協、周顗等,故風從橫拔樹,非一處也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:賈謐家數有妖異,飄風吹其朝服上數百尺,大蛇出被中,後果及禍。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/晉陽秋" title="晉陽秋">晉陽秋</a>》曰:袁巨集為東郡守,謝安執巨集手授扇,巨集曰:「謹當奉揚仁風,慰彼黎庶。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/宋書" title="宋書">宋書</a>》曰:明帝猜慮,肥體,憎風,夏月常著小皮衣,拜左右二人為司風令史,風起方面,輒先啟聞。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:宗愨,字元幹,征士炳兄子也。少時問愨所志,答曰:「願乘長風,破萬里浪。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《前秦錄》曰:術士蓋欽,符堅召至長安,因宴會,以其惑眾,將誅之。酒酣,將執欽,欽化為旋風飛去。</p>
|
||||
|
||||
<p>《前涼錄》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:311年_(提及)" title="Category:311年 (提及)" about="#mwt41" typeof="mw:Transclusion"><span title="311年">永嘉五年</span></a>,抱罕令嚴羌妾產一龍一鷲。鷲尋飛去,龍十五日雷雨迎之。大風吹拔張掖郡大樹,經宿還立。</p>
|
||||
|
||||
<p>《趙錄》曰:石勒時忽有旋風下屬地,隱隱雷聲,良久,視之,見大石。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/神仙傳" title="神仙傳">神仙傳</a>》曰:老子將去周而出關,以升昆侖。關令尹喜占風逆知當有神人來過,乃掃道見老子。老子知喜命應得道,乃停關下,以長生之事授之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:葛玄行過神廟,乘車不下,須臾有大回風逐玄,埃塵漲天。玄大怒,曰:「小邪敢爾!」即舉手指風,風便止。</p>
|
||||
|
||||
<p>《益都耆舊傳》曰:蜀楊由善風雲占候,文學令豐持雞酒以奉由。時有客不言,客去,豐起欲取雞酒。由止之曰:「向風吹削柿,當有持雞酒來者,度是二人。」豐曰:「實在外,須客去乃取爾。」</p>
|
||||
|
||||
<p>王子年《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/拾遺記" title="拾遺記">拾遺記</a>》曰:伏羲坐於方壇之上,聽八風之氣,乃畫八卦。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:昆山有四面風,又有祛塵之風,若衣服塵汙,風至吹衣則淨。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:瀛洲時有香風,泠然而來,張袖受之,則曆紀不歇,著肌膚必軟滑。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/十洲記" title="十洲記" class="mw-redirect">十洲記</a>》曰:南海中有炎洲,洲上有風生獸,形似狗,青色,狀如狸。以鐵椎鍛其頭數十下乃死。張口向風,須臾即起。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/風土記" title="風土記">風土記</a>》曰:南中六月則有東南長風,風六月止,俗號黃雀長風。時海魚變為黃雀,因為名也。</p>
|
||||
|
||||
<p>庾仲雍《湘州記》曰:零陵山有石燕,遇風雨則飛,雨止還,化為石。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/交州記" title="交州記" class="mw-redirect">交州記</a>》曰:風山在九真郡,風門在山頂,上常有風。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:風母出九德縣,風母似猿,見人若慚而屈頸;若打殺之,得風還活。</p>
|
||||
|
||||
<p>《南越志》曰:熙安間多颶風,颶者,具四方之風也。一曰懼風,言怖懼也。常以六七月興,未至時,三日雞犬為之不鳴,大者或至七日,小者一二日。外國以為黑風。</p>
|
||||
|
||||
<p>盛弘之《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/荊州記" title="荊州記">荊州記</a>》曰:宜都佷山縣山有風穴,張口大數尺,名曰風井。夏則風出,冬則風入。風出之時,吹拂左右,常淨如掃。暑月經之,凜然有衣裘想。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt42" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(《宜都山記》曰:袁山太公以六月至此穴,便思衣裘。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:沮陽縣黃竹山,常肅肅有風,名曰風門。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/西京雜記" title="西京雜記">西京雜記</a>》曰:董仲舒曰:「太平之世,風不搖條,開甲破萌而已。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/老子" title="老子" class="mw-redirect mw-disambig">老子</a>》曰:飄風不終朝。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/莊子" title="莊子">莊子</a>》曰:列子禦風而行,泠然善也,經旬五日而返。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt43" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(司馬彪注曰:列子,鄭人列禦寇也。泠然,涼貌。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:北溟有魚,其名曰鯤。化而為鳥,其名曰鵬。摶扶搖而上者九萬里。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt44" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(司馬彪云:扶搖,上行風也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>風之積也不厚,則其負大翼也無力。故九萬里則風斯在下矣。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:大塊噫<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt45" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(依界反。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>氣,其名曰風。是惟無作,作則萬竅怒號,而獨不聞之翏翏乎長風之聲。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:湯之問棘也是已!窮髮之北,有冥海者,天池也。有魚焉,其廣數千里,其名為鯤。有鳥焉,其名為鵬,背若太山,翼若垂天之雲,摶扶搖羊角而上者九萬里。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt46" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(扶搖,羊角,風也。今旋風上如羖羊角也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/列子" title="列子">列子</a>》曰:列子師老商氏,友伯高子;進二子之道,乘風而歸。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt47" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/莊子" title="莊子">莊子</a>》曰:列子禦風而行,泠然善也,至旬又五日而後發。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/管子" title="管子">管子</a>》曰:吾不能以春風風人,夏雨雨人,吾道窮矣。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:夫兩堯不能相王,兩桀不能相亡。木雖蠹,無疾風不折;牆雖隙,無大雨不壞。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/淮南子" title="淮南子">淮南子</a>》曰:物類之相應,玄妙深微,論辯不能解。故東風至,而酒沉溢。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt48" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(東風,大風也。酒沉,清酌酒也。米物下沉,木味酸,酸風入酒故酢而沉者沸,蓋物類相感也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:烏鵲識歲之多風,去喬木而巢扶枝。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt49" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(扶,傍。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:禹沐淫雨,櫛扶風。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt50" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(扶風,奔風。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:騰蛇雄鳴上風,雌鳴下風,而化成形。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:虎嘯而穀風至。高誘注曰:「虎,陽獸也,與風同類。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:人王之精通於天,故誅暴則多飄風。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/抱樸子" title="抱樸子" class="mw-redirect">抱樸子</a>》曰:用兵之要,惟風為急。扶搖獨鹿之風大起軍中,軍中必有反者。風高者道遠;風下者道近。風不鳴葉者十裡,鳴條搖枝百里,大枝五百里,僕大木千里,折大木五千里。三日三夕,天下盡風;二日二夕,天下半風;一日一夕,萬里風。</p>
|
||||
|
||||
<p>周生《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/列子" title="列子">列子</a>》曰:夫獵葉之風,不應八節。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/呂氏春秋" title="呂氏春秋">呂氏春秋</a>》曰:何謂八風?東北風曰焱風,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt51" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(一曰融風。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>東方曰滔風,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt52" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(一曰庶風。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>東南曰薰風,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt53" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(一曰清明。《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/淮南子" title="淮南子">淮南子</a>》作景風。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>南方曰巨風,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt54" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(一曰凱風。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>西南曰淒風,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt55" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/淮南子" title="淮南子">淮南子</a>》作涼風。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>西方曰颼風,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt56" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(一曰閶闔。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>西北方曰厲風。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt57" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(一曰不周風。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/風俗通" title="風俗通" class="mw-redirect">風俗通</a>》曰:風或清明來,久長不搖樹木枝葉,離地三二丈者,此有龍德在其下。風或清明不及二三尺者,此君子之風也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:猛風曰颲,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt58" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(音列。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>涼風曰瀏,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt59" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(音劉。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>微風曰飉,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt60" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(音遼。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>小風曰颼,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt61" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(音搜。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>小風從孔來曰䫼。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt62" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(呼穴反。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《周書時訓》曰:小暑之日溫風至,立秋之日涼風至。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:小暑之日溫風不至,國無寬教。</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南萬畢術》曰:欲致疾風,焚雞羽。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/帝王世紀" title="帝王世紀">帝王世紀</a>》曰:堯時廚中自生肉脯,薄如翣,搖則生風,使食物寒而不臭,名曰翣脯。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:舜彈五弦琴,歌南風曰:「南風之薰兮,可以解吾人之慍兮。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《括地圖》曰:鍾山之神,名曰「燭龍」,視為晝,暝為夜,吹為冬,籲為夏,息為風。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:奇肱民,能為飛車,從風遠行。湯時西風吹奇肱車至於豫州。湯破其車。不以示民。十年,西風至,乃復作車,遣賜之,去玉門四萬里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《黃帝風經》曰:調悵、祥和,天之喜風也;折揚、奔厲,天之怒風也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/山海經" title="山海經">山海經</a>》曰:法嶽之山有獸,其名曰山犬軍,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt63" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(音輝。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>其行如風,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt64" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(言疾。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>見則天下大風。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:大荒之中有山,名曰鞠陵於天。有人名曰折丹。處東極以出入風。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:扶陽之山多怪風。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:大極山東有溫水湯,風不可過也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《河圖帝通紀》曰:風者,天地之使。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/六韜" title="六韜">六韜</a>》曰:人主好田獵罼弋,則歲多大風,禾穀不實。紂時如此。</p>
|
||||
|
||||
<p>陸機《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/要覽" title="要覽">要覽</a>》曰:列子禦風,常以立春歸於八荒,立秋遊乎風穴。是風至,草木皆生,去則搖落,謂之離合風。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/潛夫論" title="潛夫論">潛夫論</a>》曰:排翣障風,揲沙擁河,無禦也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:黃帝夢大風吹天下塵土,得風後以為相。</p>
|
||||
|
||||
<p>漢武帝《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/秋風辭_(劉徹)" title="秋風辭 (劉徹)">秋風辭</a>》曰:秋風起兮白雲飛,草木搖落兮雁南歸。泛樓船兮濟汾河,橫中流兮揚素波。</p>
|
||||
|
||||
<p>《龍魚河圖》曰:風者,天地之使也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《荊山圖》曰:佷山縣山下有石床,傍生野薤。人往乞者,神許則風吹,制其分齊,隨偃而剪,不得過越。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/廣雅" title="廣雅">廣雅</a>》曰:風伯謂之飛廉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《法訓》曰:利物誘人,猶飄風之加庶草也。惟有直慎者,然後不回。</p>
|
||||
|
||||
<p>《潛潭巴》曰:疾風撥木,讒臣恣,忠臣辱。</p>
|
||||
|
||||
<p>崔豹《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/古今注" title="古今注">古今注</a>》曰:武王伐紂,大風折蓋。太公因折蓋之形而制曲蓋。</p>
|
||||
|
||||
<p>《養性經》曰:治身之道,春避青風,夏避赤風,秋避白風,冬避黑風。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/鹽鐵論" title="鹽鐵論">鹽鐵論</a>》曰:太平之時,風不鳴條,雨不破塊。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:林中多疾風,富貴多諛言。</p>
|
||||
|
||||
<p>《樂動聲儀》曰:風氣者,禮樂之使,萬物之首也,物靡不以風成熟也。風順則歲美,風暴則歲惡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/國語" title="國語">國語</a>》曰:海鳥曰「爰居」,止於魯國東門之外,臧文仲使國人祭之。展禽曰:「今茲海島有災乎?夫廣川鳥獸,恒知避其災也。」是歲也,海多大風。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:飄風之末,不能舉鴻毛。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:火見而清風戒寒,清風至而修城郭。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/物理論" title="物理論">物理論</a>》曰:風者,陰陽亂氣激發而起者也。猶人之內氣,因喜怒哀樂激越而發也。故春氣溫,其風溫以和,喜風也。夏氣盛,其風熛以怒,怒風也。秋氣勁,其風清以貞,清風也。冬氣石,其風慘以烈,固風也。此四正之風也。又有四維之風:東北明庶,庶物出幽入明也;東南融風,其道以長也;西南清和,百物備成也;西北不周,方潛藏也。此八風者,方土異氣,徐疾不同,和平則慎,違逆則凶,非有使之者也。氣積自然怒,則飛沙揚礫,發屋拔樹;喜則不搖枝動草,順物布氣。天地之性,自然之體也。</p>
|
||||
|
||||
<p>楚宋玉《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/風賦" title="風賦" class="mw-disambig">風賦</a>》曰:楚襄王游於蘭台之宮,宋玉景差侍。有風颯然而至,王乃披襟而當之曰:「快哉,此風!寡人所與庶人共者耶!」宋玉對曰:「此獨大王之風耳,庶人安得而共之?夫風生於地,起於青蘋之末,侵淫谿穀,盛怒於土囊之口,緣於太山之阿,舞於松柏之下,故其清涼雄風,則飄忽升降,乘淩高城,入於深宮,徘徊於桂椒之間,翱翔於激水之上。獵蕙草,離秦衡,槩新夷,被荑楊。徜徉中庭,北上玉堂;躋於羅帷,經於洞房。故其風也,清清泠泠,愈病析酲,發明耳目,寧體便人。此謂大王之雄風也。夫庶人之風,塕然起於窮巷之間,堀堁揚塵,勃鬱煩冤,動沙塸,吹死灰,此謂庶人之雌風也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/楚辭" title="楚辭">楚辭</a>》曰:光風轉蕙,泛崇蘭些。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:嫋嫋兮秋風,洞庭波兮木葉下。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="xiang_feng"><span id="id-.E7.9B.B8.E9.A2.A8" typeof="mw:FallbackId"/>相風</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔豹《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/古今注" title="古今注">古今注</a>》曰:司風鳥,夏禹所作。</p>
|
||||
|
||||
<p>王子年《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/拾遺記" title="拾遺記">拾遺記</a>》曰:帝與娥皇泛於海上,以桂枝為表,結芳茅為旌,刻玉為鳩,置於表端,言知四時之候。今之相風,此遺像也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/晉書" title="晉書">晉書</a>》曰:廢帝初即位,有野雉集於相風,後為桓溫所廢。</p>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書·輿服志》曰:案《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/周禮" title="周禮">周禮</a>》辨載法物,莫不詳究,然無相風、罼旄頭之屬。此非古制明矣。愚謂戰國並爭,師旅數出,縣烏之設,務察風祲,疑是秦制矣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/梁書" title="梁書">梁書</a>》曰:長沙王懿孫孝儼,字希莊。射策甲科,除秘書郎、太子舍人。從幸華林園,於坐獻《相風烏》、《華光殿》、《景陽山》等頌,其文甚美,帝深賞之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晉令》曰:車駕出入,相風已前侍御史、令史。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/淮南子" title="淮南子">淮南子</a>》曰:故終身隸於人,譬若綄之見風也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt65" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(綄音緩,候風者也。世所謂五雨。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《述征記》曰:長安宮南靈台,上有相風銅烏,或云此烏遇千里風乃動。</p>
|
||||
|
||||
<p>鄭玄《相風賦》曰:昔之造相風者,其知自然之極乎,其達變通之理乎?上稽天道陽精之運,表以靈鳥物象。其類下憑地,體安貞之德,鎮以金虎,玄成其氣,風雲之應,龍虎是從。觀妙之征,神明所通。夫能立成器,以占志吉凶之先見者,莫精乎此。乃構相風,因象設形,蜿盤虎以為趾,建修竿之亭亭,體正直而無橈,度徑挺而不傾,棲神鳥於竿首,候祥風之來征。</p>
|
||||
|
||||
<p>張華《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/相風賦_(張華)" title="相風賦 (張華)">相風賦</a>》曰:太史候部有相風,在西城上,而作者弗為,豈以其託處幽閒,違眾特立,無羽毛之飾,而丹漆不為之容乎?</p>
|
||||
|
||||
<p>傅咸《相風賦》曰:相風之賦,蓋亦多矣,然辭義大同。惟中書張令,乙太史相風,獨無文飾,故特賦之。太僕寺丞武君賓樹一竹於前庭,其上頗有樞機,插以雞毛,於以占事知來,與彼無異,斯乃簡易之至,有殊太史相風,張氏之賦,非其至者也。翟翟竹竿,在武之庭。厥用自然,既修且貞。插羽其首,丹漆弗營。經之營之,不日而成。</p>
|
||||
|
||||
<p>庾闡《相風賦》曰:雲虎之門,雙竿內啟,祥烏司飆,丹墀竟陛。</p>
|
||||
|
||||
<div class="licenseContainer licenseBanner dynlayout-exempt " about="#mwt67">
|
||||
<div><div><div><div>
|
||||
<p><span class="imageLeft"><span typeof="mw:File"><span><img alt="" resource="./File:PD-icon.svg" src="images/c1006_PD_icon.svg_60px_PD_icon.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:48px; height:48px; " data-title="PD-icon.svg-60px-PD-icon.svg.png"/></span></span></span></p>
|
||||
</div><div>
|
||||
<div>
|
||||
<p>此作品在全世界都属于<b><a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://zh.wikipedia.org/wiki/公有领域" title="w:公有领域" class="extiw">公有领域</a></b>,因为作者逝世已经超过100年,且作品于1931年1月1日之前出版。</p>
|
||||
</div>
|
||||
</div><div>
|
||||
<p><span class="noimageRight"/></p>
|
||||
</div></div></div></div>
|
||||
<div class="licensetpl">
|
||||
<p><span class="licensetpl_short">Public domain</span><span class="licensetpl_long">Public domain</span><span class="licensetpl_link_req">false</span><span class="licensetpl_attr_req">false</span></p>
|
||||
</div>
|
||||
</div></section></body></html>
|
||||
82
太平御览/OPS/c120_tai_ping_yu_lan_0118.xhtml
Normal file
82
太平御览/OPS/c120_tai_ping_yu_lan_0118.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,82 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百一十八</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c119_tai_ping_yu_lan_0117.xhtml" title="太平御覽/0117">偏霸部一</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百一十八·偏霸部二 吳</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c121_tai_ping_yu_lan_0119.xhtml" title="太平御覽/0119">偏霸部三</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2397" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85595870" title="d:Q85595870" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="sun_jian"><span id="id-.E5.AD.AB.E5.A0.85" typeof="mw:FallbackId"/>孫堅</h2>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:孫堅,字文台,吳郡富春人,蓋孫武之後也。少爲縣吏。府召署校尉。會稽妖賊許昌起于句章,堅以郡司馬募精勇,得千餘人,與州郡合討破之。刺史臧旻列上功狀,詔書除堅鹽瀆丞,又徙下邳丞。</p>
|
||||
|
||||
<p>漢<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:184年_(提及)" title="Category:184年 (提及)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="184年">中平元年</span></a>,黃巾賊張角起于魏郡。遣車騎將軍皇甫嵩、中郎將朱俊將兵討擊之。俊表請堅爲佐軍司馬。堅又募精兵千許人與俊幷力奮擊,所向無前。拜別部司馬。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:186年_(提及)" title="Category:186年 (提及)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="186年">中平三年</span></a>,司空張溫西討邊章、韓遂。溫表請堅參軍事。溫以詔書召董卓,卓良久乃詣,應對不順。堅數卓三罪,勸溫斬之。溫不忍發舉。軍還,拜堅議郎。時長沙賊區星自稱將軍,以堅爲長沙太守,克破星等。漢朝錄前後功,封堅烏程侯。</p>
|
||||
|
||||
<p>靈帝崩,董卓專擅朝政,州郡舉義兵討卓,堅亦舉兵。比至南陽,衆數萬人。南陽太守張諮晏然自若,牽諮軍門斬之。郡中震慄,無求不獲。前到魯陽,與袁術相見。術表堅行破虜將軍,領豫州刺史。遂治兵于魯陽城,進軍討卓。卓憚堅猛壯,乃遣將軍李傕<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音覺<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>等求和親。堅曰:「卓逆天無道,蕩覆王室;今不夷汝三族,懸示四海,則吾死不瞑目,豈與汝和耶?」復進軍大穀,距雒九十里。卓尋徙都入關,焚雒邑。堅至雒,修諸陵,平塞卓所發掘。訖,引軍還,住魯陽。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:192年_(提及)" title="Category:192年 (提及)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="192年">初平三年</span></a>,術使堅征荊州,擊劉表。表遣黃祖逆于樊、鄧之間。堅破之,追渡漢水,圍襄陽,單馬行峴山,爲祖軍士射殺。追謚武烈皇帝。兄子賁,帥將士衆還就術,術復表賁爲豫州刺史。堅四子:策、權、翊、匡。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="sun_ce"><span id="id-.E5.AD.AB.E7.AD.96" typeof="mw:FallbackId"/>孫策</h2>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:策,字伯符。堅初興義兵,策將母徙居舒,與周瑜相友,江、淮間人咸向之。堅薨,還葬曲阿。已乃渡江,居江都。策舅吳景,時爲丹陽太守,策乃載母徒曲阿。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“194年”或“486年”">興平元年</span></a>,從袁術。術甚奇之,以堅故部曲還策。太傅馬日磾<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>間低<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>杖節安集關東,辟策,表拜懷義校尉。術常嘆曰:「使術有子如孫郎,死復何恨!」先是,劉繇爲揚州刺史,州舊治壽春。壽春,術已據之。繇乃渡江治曲阿。時吳景尚在丹陽,策從兄賁又爲丹陽都尉,繇至,皆迫逐之。景、賁退舍曆陽。繇遣樊能等屯江津,張英屯當利,以距術。術以景爲督軍中郎將,與賁共將兵擊英等,連年不克。策乃說術,乞助景等平定江東。術表策爲折衝校尉,行殄寇將軍,兵才千餘,騎數十匹,賓客願從者數百人。比至曆陽,衆五千。策又徙母阜陵,渡江轉鬥,所向皆破,莫敢當其鋒,而軍令整肅,百姓懷之。</p>
|
||||
|
||||
<p>策爲人,美姿顔,好笑語,性闊達聽受,善于用人,是以士民樂爲致死。劉繇弃軍遁逃,諸郡守皆捐城奔走。吳人嚴白虎等衆各萬人,處處屯聚。策引兵渡浙江,據會稽,乃攻破虎等。更置長吏,策自領會稽太守,彭城張昭、廣陵張紘、秦松等爲謀主,時袁術僭號,策以書責而絕之。曹公表策爲討逆將軍,封爲吳侯。後術死,長史楊弘、大將張勛等將其衆欲就策,廬江太守劉勛要擊,悉虜之。策輕軍襲拔廬江,勛衆盡降,勛與數百人自歸曹公。是時袁紹方强,而策幷江東,曹公乃以弟女配策小弟匡,又爲子彰取賁女,又命揚州刺史嚴象舉權茂才。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:200年_(提及)" title="Category:200年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="200年">建安五年</span></a>,曹公與袁紹相拒于官渡,策陰謀襲許,迎漢帝,密治兵。未發,爲故吳郡太守許貢客所刺傷,創甚。謂張昭等曰:「中國方亂,以吳、越之衆,三江之固,足觀成敗。公等善相吾弟!」呼權佩以印綬。至夜卒,時年二十六。追謚長沙桓王。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="sun_quan"><span id="id-.E5.AD.AB.E6.AC.8A" typeof="mw:FallbackId"/>孫權</h2>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:孫權,字仲謀。兄策既定諸郡,時權年十五,以爲陽羨長。郡察孝廉,舉茂才,行奉義校尉。漢以策遠修貢職,遣使者劉琬加錫命。琬語人曰:「吾觀孫氏兄弟,雖各才秀明達,然皆祿祚不終;惟中弟孝廉,形奇奇偉,骨體不恒,有大貴之表,年又最壽。」</p>
|
||||
|
||||
<p>策薨,以事授權,權哭未及息,策長史張昭謂權曰:「孝廉,此寧哭時耶?」扶令上馬,使出巡軍,曹公表權爲討虜將軍,領會稽太守,屯吳。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:203年_(提及)" title="Category:203年 (提及)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="203年">建安八年</span></a>,權西征黃祖,破其州軍。劉備表權行車騎將軍,領徐州牧。十六年,權徙治秣陵。明年,城石頭,改秣陵爲建業。二十一年冬,曹公攻濡須。權令都尉徐詳詣曹公,報修好,暫重結婚。二十三年十月,權將如吳,親乘馬射虎,馬爲虎所傷,權投以雙戟,虎却廢,常從張世擊以戈,獲之。二十四年,關羽圍曹仁于襄陽。權內憚羽,外欲以爲己功,飛箋于曹公,乞討關羽。閏月,權征羽,遂定荊州。曹公表權爲驃騎將軍,持節領荊州牧,封南昌侯。權自公安都鄂,改名武昌。魏文帝踐祚,加權九錫,爲吳王。</p>
|
||||
|
||||
<p>初,權外托事魏,而誠心不款。魏欲遣侍中辛毗、尚書桓階往與盟誓,幷征任子。權辭讓不受,遂改元爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:222年_(提及)" title="Category:222年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="222年">黃武元年</span></a>,臨江拒守。權使太中大夫鄭泉聘劉備于白帝,始復通好。猶與魏文帝相往來,至後年乃絕。七年二月,公卿百司皆勸正尊號。夏四月,武昌言黃龍、鳳凰見。丙申,祭南郊,即皇帝位,是日大赦,改元<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“229年”或“761年”或“前49年”">黃龍元年</span></a>。追尊父破虜將軍堅爲武烈皇帝,母吳氏爲武烈皇后,兄討逆將軍策爲長沙桓王。六月,與蜀爲盟。九月,遷都建業。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:235年_(提及)" title="Category:235年 (提及)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="235年">嘉禾四年</span></a>,魏使以馬求易珠璣、翡翠、玳瑁,權曰:「此皆孤所不用,而可得馬,聽與交易。」<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:244年_(提及)" title="Category:244年 (提及)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="244年">赤烏七年</span></a>,步陟、朱然等各上疏云:「自蜀還者,咸言蜀欲背盟與魏交通。宜爲之備。」權曰:「吾待蜀不薄,無以負之。人言若不可信,朕爲君破家保之。」蜀竟無謀,如權所籌。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“251年”或“376年”">太元元年</span></a>,權祭南郊還,寢疾。二年四月,薨,時年七十一。謚曰大皇帝,葬蔣陵。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》評曰:孫權屈身忍辱,任才尚計,有勾踐之奇,英人之杰矣。能自擅江表,成鼎峙之業。然性多嫌忌,果于殺戮,暨臻末年,彌以滋甚。至于讒說殄行,胤嗣廢斃,豈所以貽厥孫謀以宴翼子者哉?其後遂致覆國,未必不由此也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:權自陸口,遂征合肥。合肥未下,撤軍還,兵皆就路,權與淩統、甘寧等在津北。爲魏將張遼所襲,統等以死捍權,權乘駿馬越津渠得去。</p>
|
||||
|
||||
<p>《獻帝春秋》曰:張遼問吳降人曰:「向有紫髯將軍,長上短下,大便馬善射,是誰?」降人答曰:「是孫會稽耶。」張遼、樂進相謂言:早知之,急追即獲。「舉軍嘆恨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳曆》曰:曹公出濡須。權數挑戰,公堅守不出。權乃自乘船,從濡須口入。公見舟船器仗法伍整肅,喟然嘆曰:「生子當如孫權,劉景雲兒若豚犬耳!」權爲箋與曹公說:「春水方生,公宜速去。」別紙言:「足下不死,孤不得安。」曹公語諸將曰:「孫權不欺孤。」乃撤還。</p>
|
||||
|
||||
<p>《江表傳》曰:堅爲下邳丞時,權生,方頤大口,目有精光,堅异之,以爲有貴象。及堅亡,策起事江東,權常隨從。性度弘朗,仁而多斷,好俠養士,始知名,侔於父兄矣。每參問計謀,策甚奇之,自以爲不及也。每請會賓客,顧權曰:「此諸軍之將軍也。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="sun_liang"><span id="id-.E5.AD.AB.E4.BA.AE" typeof="mw:FallbackId"/>孫亮</h2>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:孫亮,字子明,權少子也。權春秋高,而亮最少,故尤留意。姊全氏公主嘗譛太子和子母,心不自安,因倚權意,欲豫自結,數稱述全尚女,勸權爲亮納焉。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:250年_(提及)" title="Category:250年 (提及)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="250年">赤烏十三年</span></a>,和廢,權遂立亮爲太子,以全氏爲妃。權薨,太子即尊號。大赦,改元<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“223年”或“252年”或“304年”或“313年”或“386年”或“819年”">建興元年</span></a>。冬十月,大傅諸葛恪率軍遏巢湖,城東興。十二月,魏使將軍諸葛誕等出騎七萬圍東興。恪以大兵赴敵,大破魏軍。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1021年”或“1356年”或“256年”或“300年”或“409年”或“485年”或“556年”或“617年”或“970年”">太平元年</span></a>,以從兄偏將軍綝<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>醜林切<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>爲侍中、武衛將軍,領中外諸軍事。二年四月,亮臨正殿,大赦,始臨政事。又料兵家子弟十八已下十五以上,得三千餘人,選大將子弟年少有勇者爲之將帥。亮曰:「吾立此軍,欲與之俱長。」日于苑中習焉。三年,亮以綝專恣,與太常全尚、將軍劉承謀誅綝。九月,綝以兵取尚,遣弟恩攻殺承于蒼龍門外,召大臣會宮門,黜亮爲會稽王,時年十六。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳曆》曰:亮出西苑,方食生梅,使黃門至中藏取蜜漬梅,蜜中有鼠屎,召問藏吏,吏叩頭。亮問吏曰:「黃門從汝求蜜耶?」吏曰:「向求,實不敢與。」黃門不服,侍中刁玄、張邠啓:「黃門、藏吏辭語不同,請付獄推。」亮曰:「此易知耳。」令破鼠屎,屎裏燥。亮大笑謂玄、邠曰:「若久在蜜中,中外當濕,今裏燥,必黃門所爲。」黃門首服,左右莫不驚悚。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="sun_xiu"><span id="id-.E5.AD.AB.E4.BC.91" typeof="mw:FallbackId"/>孫休</h2>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:孫休,字子烈,權第六子。年十三,從中書郎謝慈、郎中盛沖受學。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“252年”或“377年”">太元二年</span></a>正月,封琅耶王,居虎林。四月,權薨,休弟亮承統,諸葛恪秉政,不欲諸王在濱江兵馬之處,徙休于丹陽郡。太守李衡數以事侵休,休上書乞徙他郡,詔徙會稽。居數歲,夢乘龍上天,顧不見尾,覺而异之。孫亮廢,孫綝使宗正孫楷與中書郎董朝迎休。休初聞問,意疑,楷、朝具述奉迎本意,留一日一夜,發。行至曲阿,有老公干休叩頭曰:「事久變生,天下喁喁,願陛下速行。」休善之,是日進及布塞亭。武衛將軍孫恩行丞相事,率百僚以乘輿法駕迎于永昌亭。綝以兵千人迎拜于道側,休下車答拜。即日,禦正殿,大赦,改元<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1098年”或“258年”或“304年”或“401年”或“528年”">永安元年</span></a>。冬,綝一門五侯,皆典禁兵,權傾人主。休聞頸逆謀,陰與張布圖計。十二月戊辰臘辰,百僚朝賀,公卿升殿,詔令武士縛綝,即日伏誅。五年,以衛將軍濮陽興爲丞相。休以丞相興及左將軍張布有舊恩,委之以事,布典宮省,興關軍國。休銳意于典籍,欲畢覽百家之言,又好射雉,春夏之間常晨出夜還,惟此時舍書。休欲與博士祭酒韋曜、博士盛沖講論藝,曜、沖素皆切直,布恐入侍,發其陰失,令已不得專,因妄飾說以拒遏之。休答曰:「孤之涉學,群書略遍,所見不少也。其明君暗主,奸臣賊子,古今賢愚成敗之事,無不覽也。今曜等入,但欲與講論書耳,不爲從曜等始更受學也。縱復如此,亦何所損?君特當以曜等恐道臣下奸變之事,以此不欲令入耳。如此事,孤已自備之,不須曜等然後乃解也。此都無所損,君意特有所忌故耳。」布得詔陳謝,重自序述,又言懼妨政事。休答曰:「書籍之事,患人不好,好之無傷也。此無所爲非,而君以爲不宜,是以孤有所及。聖王務學業,其流各异,不相妨也。不圖君今日在事,更行此于孤也,良甚不敢。」布拜表叩頭,休答曰:「卿相開悟耳,何至叩頭乎!如君之忠誠,遠近所知。往者所以相感,今日之巍巍也。《詩》云:『靡不有初,鮮克有終。』終之實難,君其終之。」初,休爲王時,布爲左右將督,素見信愛,及至踐祚,厚加寵待,專擅國事,多行無禮,自嫌瑕短,懼曜、沖言之,故尤患忌。休雖解此旨,心不能悅,更恐其疑懼,竟如布意,廢其講業,不復使沖等入。七年七月,休薨,時年三十。謚曰景皇帝。</p>
|
||||
|
||||
<p>《江表傳》曰:休寢疾,口不能言,乃手書呼丞相濮陽興入,令子単<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音灣<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>出拜之。休把興手,而指単以托之也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《襄陽記》曰:李衡爲丹陽太守,時休在郡,衡數以法繩之。妻習氏每諫衡,衡不從。會休立,衡懼,謂妻曰:「不用卿言,以至於此。」遂欲奔魏。妻曰:「琅邪王素好善慕名,方欲自顯于天下,終不以私嫌殺君明矣。可自囚詣獄,如此,乃當逆見優饒,非但直活而已。」衡從之。果得無恙,又加威遠將軍。授以棨戟。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:休詔曰:「丹陽太守李衡,以往事之嫌,自拘有司。夫射鈎斬祛,在君爲君,遣衡還郡,勿令自疑。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="sun_hao"><span id="id-.E5.AD.AB.E7.9A.93" typeof="mw:FallbackId"/>孫皓</h2>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:孫皓,字元宗,權孫和之子也;一名彭祖,字皓宗。孫休立,封皓爲烏程侯,遣就國。西湖民景養相皓當大貴,皓陰喜而不敢泄。休薨,是時蜀初亡,而交趾携叛,國內震懼,貪得長君。左典軍萬彧者爲烏程令,與皓相善,稱皓才識明斷,是長沙桓王之儔,又加之好學,奉尊法度,屢言之于丞相濮陽興、左將軍張布。布、興說休妃太后朱,欲以皓爲嗣。朱曰:「我寡婦人,安知社稷之慮,苟吳國無隕,宗廟有賴可矣。」于是遂迎立皓,時年二十三。改元,大赦。</p>
|
||||
|
||||
<p>皓既得志,粗暴驕盈,多忌諱,好酒色,大小失望。興、布竊悔之。或以語皓,十一月,誅興、布。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:279年_(提及)" title="Category:279年 (提及)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span title="279年">天紀三年</span></a>冬,晋命鎮東將軍司馬伷<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音宙<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>向塗中,安東將軍王渾,揚州刺史周浚向牛渚,太尉賈充爲大都督,量宜處要,盡軍勢之中。初,皓每宴會群臣,無不咸令沉醉。置黃門郎十人,特不與酒,侍立終日,爲司過之史。宴罷之後,各奏其闕失,罔有不舉。大者即加威刑,小者咸以爲罪。後宮千數,而采擇無已。激水入宮,宮人有不合意者,輒殺流之。或剝人面,或鑿人眼。岑昏險謏貴幸,致位九列,好興功役,衆所患苦。是以上下離心,莫爲皓盡力,蓋積惡已熟,不復堪命故也。晋軍所至,則土崩瓦解,而王濬順流,司馬伷、王渾皆臨近境。皓用光祿勛薛瑩、中書令胡沖等計,分遣使奉書于濬。伷先到,于是受皓之降,解縛焚櫬,延請相見。伷以皓致印綬于己,遣使送皓。皓舉家西遷,以<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:280年_(提及)" title="Category:280年 (提及)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span title="280年">太康元年</span></a>三月丁亥就集于京邑。四月,詔賜號爲歸命侯,給衣服車乘,田三十頃,歲給穀五千斛,錢五十萬,絹五百匹,綿五百斤。皓太子瑾拜郎中。五年,皓死于洛陽。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《吳錄》曰:皓以四年十二月死,時年四十二,葬河南縣也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《世說》曰:晋武帝問孫皓:「聞南人好作女歌,頗能不?」時正飲酒,因舉觴,勸帝而言曰:「昔與汝國鄰,今爲汝作臣。上汝一杯酒,令汝壽萬春。」帝悔之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》評曰:皓淫刑所濫,殞斃流黜者,蓋不可勝數。是以群下人人惴恐。虐用其民,窮淫極侈,宜其腰首分離,以謝百姓。既蒙不死之詔,復加歸命之寵,豈非曠蕩之恩,過厚之澤也哉!</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
67
太平御览/OPS/c121_tai_ping_yu_lan_0119.xhtml
Normal file
67
太平御览/OPS/c121_tai_ping_yu_lan_0119.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,67 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百十九</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c120_tai_ping_yu_lan_0118.xhtml" title="太平御覽/0118">偏霸部二</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百一十九.偏霸部三 前趙</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c122_tai_ping_yu_lan_0120.xhtml" title="太平御覽/0120">偏霸部四</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2410" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85595893" title="d:Q85595893" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="zai_ji_xu"><span id="id-.E8.BC.89.E8.A8.98.E5.BA.8F" typeof="mw:FallbackId"/>載記序</h2>
|
||||
<p>《晋書·載記序》叙曰:劉元海以惠帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“153年”或“1628年”或“1708年”或“304年”或“350年”或“357年”或“409年”或“532年”">永興元年</span></a>據離石稱漢。後九年,石勒據襄國稱趙。張氏先據河西,是歲,自石勒後三十六年也,重華自稱凉王。後一年,冉閔據鄴稱魏。後一年,符健據長安稱秦。慕容氏先據遼東稱燕,是歲,自符健後一年也,俊始僭號。後三十一年,後燕慕容垂據鄴。後二年,西燕慕容沖據阿房。是歲也,乞伏國仁據孢罕稱秦。後一年,慕容永據上黨。是歲也,呂光據姑臧稱凉。後十二年,慕容德據滑台稱南燕。是歲也,禿髮烏孤據廉川稱南凉,段業據張掖稱北凉。後三年,李玄盛據敦煌稱西凉。後一年,沮渠蒙遜殺段業,自稱後凉。四月,譙縱據蜀稱成都王。後二年,赫連勃勃據朔方稱大夏。後二年,馮跋殺離班,據和龍稱北燕。堤封天下,十喪其八,莫不龍旌帝服,建社開祊,華夷鹹暨,人物斯在。或篡通都之鄉,或擁數州之地,雄圖內卷,師旅外幷,窮兵凶于勝負,盡人命于鋒鏑,其爲戰國者一百三十六載,抑元海爲之禍首云。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="liu_yuan"><span id="id-.E5.8A.89.E6.B7.B5" typeof="mw:FallbackId"/>劉淵</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·前趙錄》曰:劉淵,字元海,新興匈奴人。先夏<span typeof="mw:LanguageVariant" data-mw-variant="{"disabled":{"t":"后"}}"/>氏之苗裔曰淳維,世居北狄,千有餘歲,至冒頓,襲破東胡,西走月氏,北服丁零,內侵燕、岱,控弦四十萬。漢祖患之,使劉敬奉公主以妻之,約爲兄弟,故子孫遂冒姓劉氏。建武初,入居西河美稷。後漢中平,單于羌渠使子于扶羅將兵助漢,討平黃巾。會羌渠爲國人所殺,扶羅以其衆留漢,立爲單于。屬董卓之亂,寇掠太原、河東,屯于河內。扶羅死,弟呼厨泉立,以于羅子豹爲左賢王,即元海之父也。入朝,魏武因留之,爲分其衆爲五部,以左賢王豹爲左部帥,其餘帥皆以劉氏爲之。太康中,改置都尉。雖分屬五部,皆家于晋陽汾、澗之賓。</p>
|
||||
|
||||
<p>豹妻呼延氏,魏嘉平中祈子于龍門,有一大白魚,頂有二角,軒鬐躍鱗而至祭所,久之乃去。巫覡皆异之,曰:「此嘉祉。」其夜,夢所見魚變爲人,左手把一物,大如鶏子,光景非常,授呼延曰:「此是日精,服之生貴子。」寤以告豹,豹曰:「吉征也。」自是十二月而生淵。淵生,左手有文曰淵海,遂以名焉。幼而好學,不舍晝夜,常謂同門生朱紀、範隆等曰:「吾每觀書傳,常鄙隨、陸無武,絳、灌無文。一物之不知,固君子耻之也。二生遇高皇不能建封侯之業,兩公屬太宗不能開庠序之美,惜哉!」于是學武事,幷皆工絕,猿臂善射,膂力過人。身長八尺四寸,須長三尺餘,當心有赤毫毛三根,長三尺六寸。太原王渾虛衿友之,命子濟拜焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>咸熙中,爲任子在洛陽,晋文王深待之,時東萊王彌等皆憑結渾,言之于晋武帝。帝召見,與言,大悅之。後謂王濟曰:「劉元海容貌風儀,機談鑒智,雖由餘、日磾無以加也。」會父豹卒,帝以淵代爲左部帥,轉寧朔將軍,監五部軍事。</p>
|
||||
|
||||
<p>大安中,惠帝失政,諸王迭相殘廢,州郡奸豪,所在蜂起。從祖北部都尉、右賢宣等議曰:「右左賢淵姿器絕人,幹宇超世,天下恢崇單于,終不虛生此人也。」于是共推淵爲大單于。淵曰:「當爲崇岡峻阜,何能爲培螻乎!夫帝王豈有常哉,大禹生于西戎,文王生于東夷,顧惟德所授耳。今見衆十餘萬,皆一當晋十,鼓行摧亂晋,猶拉枯耳。上可成漢高之業,下不失爲魏氏,何呼韓耶足道哉!」宣等稱善。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“304年”或“419年”">元熙元年</span></a>,遷于左國城,晋人東附者數萬。宣等上尊號,淵曰:「今晋氏猶在,四方未定,可仰遵高皇初法,且稱漢王,權停皇帝之號,聽宇宙混一當更議之。」十月,爲壇南郊,僭漢王位,改晋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“153年”或“1628年”或“1708年”或“304年”或“350年”或“357年”或“409年”或“532年”">永興元年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“304年”或“419年”">元熙元年</span></a>,大赦天下,追遵劉禪爲孝懷皇帝,立三宗五祖之神主而祭之。置百官,以劉宣爲丞相,拜授各有差。四部之東萊王彌起兵青、徐,遣使來降,拜鎮東大將軍、青州刺史、東萊郡公。四月,汲桑叛,自稱趙王,選置州郡。十一月,石勒及胡部等帥衆來降。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:308年_(提及)" title="Category:308年 (提及)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="308年">永鳳元年</span></a>秋七月,鳳凰集于蒲子,丞相劉宣等六十四人上尊號。十月,僭即皇帝位于南郊,大赦,改元。以衛將軍和爲大將軍,撫軍劉聰爲車騎大將軍,建武曜爲龍驤大將軍。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:309年_(提及)" title="Category:309年 (提及)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="309年">河瑞元年</span></a>,遷都平陽,汾水中得玉璽,大赦,改元。二年,以大司馬、梁王和爲皇太子。八月,淵寢疾,以劉洋爲太傅,延年爲太宰,司徒聰爲大司馬、大單于,幷錄尚書,置單于台平陽西。淵薨于光極殿,太子和即位。聰自西明門攻,斬和于西室。九月,葬淵永陵,謚曰光文皇帝,廟號高祖。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="liu_cong"><span id="id-.E5.8A.89.E8.81.B0" typeof="mw:FallbackId"/>劉聰</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·前趙錄》曰:劉聰,字玄明,一名載,淵第四子。母張夫人之孕,夢日入懷,寤而告淵,淵曰:「吉征也。」自是十五月而生聰,夜有日白光之异。左耳有一白毫,長二尺餘。幼而聰寤,究通經史百家之言,孫吳兵法靡不通之。猿臂善射,彎弓三百斤,膂力驍捷,冠絕一時。以<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:310年_(提及)" title="Category:310年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="310年">永嘉四年</span></a>僭即帝位于光極前殿,大赦,改年<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1578年”或“310年”">光興元年</span></a>。以衛尉呼延宴爲前鋒大都督,配禁兵二萬七千,自宜陽入洛州;命東萊彌、龍驤曜、鎮軍勒進軍會之。比及河南,十二敗晋師,長驅圍洛陽,陷之,縱兵大掠。幽晋帝于端門,殺晋太子及諸百官已下二十餘人,洛水北築爲京觀。遷帝及太后、侍中庾瑉等于平陽。大赦,改元興爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“249年”或“311年”或“408年”">嘉平元年</span></a>。二月,晋帝進號儀同三司、會稽郡公。聰引帝入宴,謂曰:「卿爲豫章王時,朕曾與王武子相造,武子示朕于卿,言聞其名久矣。以卿所作樂府歌文示朕,謂朕曰:『聞君善爲辭賦,試爲看之。』朕時與武子俱爲《盛德頌》,卿稱善久之,又引朕射于皇堂,朕得十二籌,卿與武子俱得九籌,卿贈朕柘弓、銀硯,頗憶不?」帝曰:「臣敢忘之,俱恨爾日不早識龍顔。」聰曰:「卿家骨肉相殘,何其甚也?」帝曰:「此殆非人事,皇天之意。大漢將應乾受曆,故爲陛下自相驅除。且臣家若能奉武皇之業,九族敦睦者,陛下何由得之!」三年正月,宴于光極前殿,逼晋帝行酒,庾瑉、王隽等起而大哭,聰惡之。二月丁未,懷帝崩于平陽,于是誅瑉等。三月,立貴嬪劉氏爲皇后。四月,湣帝即位于長安,車騎曜等攻長安。河東地震,雨于平陽。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“315年”或“343年”或“365年”或“479年”或“536年”或“前140年”">建元元年</span></a>正月,黑霧四塞,著人如墨,五日而止。辛酉庚時,日落地,三月相承出于西方東行,平陽地震,崇明觀陷爲池,水赤如血,赤氣至天,有赤龍奮迅而去。流星起于牽牛,入紫微,龍形逶迤,其光照地,落于平陽北十里。視之,則肉臭聞于平陽,長三十步,廣二十七步,肉旁常有哭聲,晝夜不止。聰甚惡之。癸未,劉後産一蛇一虎,各害人而走,尋之不得,頃之,見在隕肉之旁。己丑,劉氏卒,乃失此肉,哭聲亦止。十一月,以晋王粲爲國相、大單于,總百揆。十二月,宣光陵石人皆行數步,宮中鬼哭。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“316年”或“389年”">麟嘉元年</span></a>,武庫陷入地一丈五尺。聰自去冬至是,遂不復受朝賀,軍國之事一决于粲,立市于後庭,與宮人宴戲,或三日不醒。秋七月,河東大蝗,惟不食粟豆。司隸靳准率部民收而埋之,哭聲聞于十餘里,然後鑽土飛出,復食黍豆。大司馬曜攻陷長安外城。九月,犬與豕交于宮門,有豕著進賢冠,升聰御坐。犬冠帶綬,與豕幷升。俄而,鬥死殿上,宿衛莫有見其入者。長安饑甚,死半。麯允爲粥以供帝膳,帝泣曰:「今窘厄如此,外無救援,勢不自支。」乃使侍中宗敞奉箋降曜。敞隨使者至,帝肉袒牽羊,輿櫬銜璧,出降東門。曜受璧焚櫬,遷湣帝及司徒梁汾、驃騎麯允等諸臣百餘人至于平陽。聰臨光極殿,帝稽顙于前,麯允伏地大哭,扶不能起,聰大怒,允自殺。以帝爲光祿大夫、懷安侯。以大司馬曜假黃鉞,大都督陝西諸軍事、太宰、秦王。</p>
|
||||
|
||||
<p>二年正月,東平王約卒。十一月,聰校獵上林,以晋帝行車騎大將軍,戎服執戟前導,行三驅之禮。觀者皆指帝曰:「此故長安天子。」聚而觀之,故老亦有悲泣者。十二月,大饗于光極前殿,聰欲觀晋臣之意,使帝行酒洗爵更衣,又使帝執蓋。多有涕泣,或有失聲者。尚書郎辛賓起而抱帝大哭,引出斬之。戊戌,湣帝崩于平陽。</p>
|
||||
|
||||
<p>三年,聰所居螽斯則百堂灾,會稽王康已下二十一子焚焉而卒。自此鬼哭宮,至于九月,夜聲不絕。四月,尚書令王監、崔懿之等極諫,聰大怒,收監等斬之。七月,鬼哭于光極殿,聰晝見東平王約,甚惡之。征秦王曜爲丞相,錄尚書事;固辭,仍以丞相領雍州牧。靳准爲大司空,領司隸校尉。癸亥,薨于建始殿。甲子,粲即位,大赦,改年漢昌。葬宣光陵,爲謚昭武皇帝,廟號烈宗。八月,以丞相曜爲相國、大都督;司空靳准爲將軍,領尚書事。粲荒酗酒色,游宴後庭,軍國之事一决于准。准遂勒兵入宮,執粲,數而殺之。追謚靈帝。劉氏無少長男子盡刑于市,發掘二陵,焚燒宗廟。鬼大哭,聲聞百里。准自號漢大王,置百官,遣使稱藩于晋。相國曜自長安赴難。</p>
|
||||
|
||||
<p>《前趙錄》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“316年”或“389年”">麟嘉元年</span></a>十二月,大將軍、東平王約卒,一指猶暖,遂不殯殮。至甲戌乃蘇,言見淵于不周山,經五日,遂復從至昆侖山,三日而復反于不周,見諸王公卿將相死者悉在,大有人民宮室,甚壯麗,號曰蒙珠離國。淵謂約曰:「東北遮須夷國,無主久,待汝父爲之。汝後二年當來,後國中大亂相殺害,吾家死亡略盡,但可永明輩十數人在耳。汝但還,後年當來,見汝不遲。」不久,約拜辭而歸,道過一國曰猗尼渠餘國,引約入宮,與皮囊一枚,曰:「爲吾遺漢皇帝。」約辭而歸,謂約曰:「劉郎後年來必見過,當以女相妻。」約歸,置皮囊于機上,俄而蘇,謂左右曰:「機上取囊來。」左右取得,開有一方白玉,題文曰:「猗尼渠餘國天王敬信遮須夷國天王,歲在攝提,當相見。」馳使奏呈聰曰:「若當如此,吾不懼死也。」及聰以戊寅歲薨,與此玉幷葬焉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="liu_yao"><span id="id-.E5.8A.89.E6.9B.9C" typeof="mw:FallbackId"/>劉曜</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·前趙錄》曰:劉曜,字永明,淵之族子。少孤,見養于淵。幼而聰慧,性托落高亮,與衆不群。鐵厚一寸,射而洞之。身長九尺三寸,手垂過膝,生而眉白,目有赤光,須不過百餘根,皆長五尺。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:318年_(提及)" title="Category:318年 (提及)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="318年">光初元年</span></a>十月,太保呼延宴等自平陽來奔,上尊號于曜,僭即皇帝位。十二月,靳准左右軍騎喬太、王騰等殺准,奉六璽來降。</p>
|
||||
|
||||
<p>二年夏四月,徙都長安,立子熙爲皇太子。六月,繕宗廟,社祭,南北郊于長安,令曰:「蓋王者之興,必禘始祖,我皇家之先出自夏後,居于北夷,世跨燕朔,光文以漢有天下歲久,恩德結于民庶,故立漢祖宗之廟以懷民望,昭武因循,遂未悛革。今欲除宗廟,改國號,禦以大單于爲太祖,其速議以聞。」于是太保呼延宴等議曰:「今宜承晋母子傳號,以光文本封盧奴,中山之屬城,陛下勛功懋于平、洛,終于中山,中山分野屬大梁,趙也。宜革稱大趙,遵以水行。」曜從之。于是以冒頓配天,淵配上帝。</p>
|
||||
|
||||
<p>三年五月,西明門內大樹風吹折,一宿,樹撥撥變爲人形,須長一尺,鬚眉長三寸,皆黃白色,有斂手之狀,亦有兩脚著履之形,惟無目鼻,每夜有聲,十日而生柯條,遂爲大樹,枝葉甚茂。</p>
|
||||
|
||||
<p>四年,將于霸陵西南營壽陵。侍中喬豫、和苞上疏諫曰:「伏聞敕旨營陵,將周回四十,下深二十五丈,以銅爲棺椁,黃金飾之。臣聞堯葬谷林,市不改肆;顓頊葬廣陽,下不及泉。聖王之終也如是。秦始皇下固三泉,周逾七里,身亡之後,毀不旋踵,暗王之終也如此。從喪亂已來,漢帝諸陵咸見踐辱,惟霸陵獨全。此雖太宗之達至然,抑亦釋之之功。興亡奢儉,冏然于前,惟陛下覽之。」曜大悅。終南山崩,崩所得白玉一尺,有字曰:「皇亡,皇亡,敗趙昌。」以爲己瑞,群臣咸賀。中書監劉均曰:「山崩石壞,國傾民亂。『皇亡,皇亡,敗趙昌,』者,此言皇室將爲趙所敗,趙因之而昌。大趙都于秦、雍,而勒跨全趙,趙昌之應,當在石勒,不在我也。」曜撫然改容。</p>
|
||||
|
||||
<p>五年,曜後羊氏卒,故晋惠後也,洛陽之陷納之。</p>
|
||||
|
||||
<p>六年正月,天裂,廣一丈餘,長五十丈。</p>
|
||||
|
||||
<p>十一年七月,石虎帥衆四萬人寇擾河東,進攻蒲阪。曜盡中外精銳,自潼關北濟。虎懼,引師而還。曜追而敗之,枕尸二百餘里,虎奔朝歌。遂攻石生于金墉,分遣諸將攻討汲郡、河內。十二月,勒自帥衆拒之,陣于洛西。曜性少酗酒,末年尤甚。將戰,飲數斗。常乘赤馬無故跼頓,乃乘小馬。比出,復飲斗餘。至于西陽門,撝陣就平,勒將石堪因而乘之,師遂大潰。曜昏醉奔退,馬陷石渠,墜于水上,爲堪所執。勒將還襄國,喻曜使與太子毗書,令速降,曜但敕毗「與諸大臣匡維社稷,勿以吾易意。」建平末,爲勒所殺。</p>
|
||||
|
||||
<p>十二年正月,太子毗、大司馬南陽王胤等議欲西保秦州,遂相率奔上邽。石虎乘勝追戰,枕尸千里,上邽潰。虎執毗及王公已下三千餘人皆殺之。自劉淵建號西河,至是二十有六載。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書·載記》曰:曜在位十年而敗。始,元海以懷帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:310年_(提及)" title="Category:310年 (提及)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="310年">永嘉四年</span></a>僭立,至曜三世,凡二十有七載,以成帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“329年”或“834年”">咸和四年</span></a>滅。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
70
太平御览/OPS/c122_tai_ping_yu_lan_0120.xhtml
Normal file
70
太平御览/OPS/c122_tai_ping_yu_lan_0120.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,70 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百二十</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha9" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c121_tai_ping_yu_lan_0119.xhtml" title="太平御覽/0119">偏霸部三</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百二十·偏霸部四 後趙</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c123_tai_ping_yu_lan_0121.xhtml" title="太平御覽/0121">偏霸部五</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2419" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85595895" title="d:Q85595895" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="shi_lei"><span id="id-.E7.9F.B3.E5.8B.92" typeof="mw:FallbackId"/>石勒</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·後趙錄》曰:石勒,字世龍,上党武鄉羯人。父周易朱。勒生時赤光滿室,白氣自天屬于庭中。長而壯健有膽力,雄武好騎射。幼而力耕,每聞鞞鐸之聲,或在前後,歸以告父母,曰:「作勞耳鳴,無不祥也。」會幷州史司馬騰執諸胡山東賣充軍實,將詣冀州,兩胡一枷。勒亦在中。東至平原,賣茌平人師愌爲奴。每夜于野,嘗聞鼓角之聲,諸奴亦聞,歸以白愌,愌奇而免之。鄰于馬牧率汲桑往來,勒以能馬自托于桑。而傭武安臨水,爲游軍所囚。會有群鹿旁過,軍人競逐之,勒乃獲免。俄而見一老父,謂勒曰:「群鹿者,我也。君應爲中州主,故相救耳。」勒拜而受命。遂招集王陽、夔安等十八騎,復東如赤龍騎諸苑中,乘苑馬遠掠繒寶,以賂汲桑。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“153年”或“1628年”或“1708年”或“304年”或“350年”或“357年”或“409年”或“532年”">永興元年</span></a>,關東所在兵起。二年,陽平人公師蕃等自稱將軍,起兵趙、魏,衆至數萬。勒與桑率牧人乘苑馬數百騎以赴之。桑始命勒以石爲姓,以勒爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:307年_(提及)" title="Category:307年 (提及)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="307年">永嘉元年</span></a>,勒歸劉淵,淵拜爲輔漢將軍、平晋王。淵薨,聰襲位。劉曜、王彌圍洛陽,勒帥精騎二萬會之。王彌既平洛陽,將先誅勒。勒請彌宴于己營,手斬彌,幷其衆。將軍郭默獲沙門天竺浮圖澄,以其有道術,進之于勒。試澄有效,甚尊重之。前趙<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“250年”或“312年”或“409年”">嘉平二年</span></a>,張賓說勒曰:「邯鄲、襄國,趙之舊都,依山憑險,形勢之國。可擇此二邑而都之。然後命將四出,授以奇略,王業可圖。」勒于是進據襄國。聰授勒都督幽、冀、幷、營四州諸軍事、冀州牧,進封本國上黨公,邑萬戶。三年,以征虜將軍爲魏郡太守鎮業三台,基謀之崩,兆于此矣。前趙<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“316年”或“389年”">麟嘉元年</span></a>,劉琨遣姬淡帥衆來討。勒與戰,淡軍大敗。琨長史李弘以幷州來降。七月,劉聰疾甚,以勒爲大將軍、錄尚書事,受遺輔政,勒固辭,乃止。</p>
|
||||
|
||||
<p>劉曜稱尊號,將授勒太宰、大將軍,加九錫,增封十郡,幷前二十郡,出入警蹕,如曹公輔故事。曜聞曹平樂之言,停太宰之授。勒大怒曰:「趙王、趙帝,孤自取之,名號大小,豈爾所呼耶!」征虜虎與左右長史張敬、張賓等上疏曰:「大司馬雖位冠九台,非霸者之號,請改稱大將軍、大單于、領冀州牧、趙王,依魏王在鄴故事,以二十四郡、戶十九萬爲趙國。」十一月,勒即位,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:319年_(提及)" title="Category:319年 (提及)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="319年">光初二年</span></a>爲趙王元年。建社稷、宗廟。主書司典胡人出內,重其禁法,不得侮易衣冠華族。號胡爲國人。二年,令曰:「國人不得報嫂,在喪婚聚,至于燒葬,令如本俗。」八月,繕軒懸,舞八佾,作金銀大輅、黃屋左纛,天子禮樂于斯備矣。三年,黎陽民陳武妻産三男一女,上書自陳。令曰:「昔周之興也,四乳八子。今武妻乳四子,可謂慶過姬祥,美加曩日。其賜乳婢一人,谷百石、雜繒四十匹,庶以肅迎嘉祥。」冬十月,勒與鄉親齒坐,語及平生。勒曰:「李陽,壯士也。孤方任之。何以不來?父老歸語令速來,漚麻麻之忿是布衣之恨,孤方崇信于天下,寧仇匹夫乎!」令曰:「武鄉,吾之豐,沛也。其復之三世。」十一月,李陽至,引入歡酣,宣陽臂笑視之,曰:「卿雖老,臂中猶有力,頗復與人鬥不?孤往曰厭卿老拳,卿亦飽孤毒手。」賜甲第一,拜爲都尉。陽與勒鄰居,歲常爭漚麻池,迭相毆擊。四年二月,拜子弘爲世子。勒雅好文學,雖在軍旅之中,常令儒生讀《春秋》、《史》、《漢》諸傳而聽之,聞酈食其勸立六國後,大驚曰:「此法當失,何以得成天下?」至留侯諫,乃曰:「賴有此侯耳。」其天資英達如此。八年八月,修三台。十月,以世子衛將軍弘鎮鄴。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:486年_(提及)" title="Category:486年 (提及)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="486年">太和十年</span></a>,劉曜圍洛陽,襄國大震。勒統步騎四萬赴金墉,濟河,先是流澌風猛,軍至冰泮清和,濟畢流澌大至。以爲神靈之助,命曰靈昌津。戰于西陽門,曜軍大潰,石堪執曜送之。二年,曜子熙等去長安,奔于上邽。車騎虎克上邽,遣主簿趙封奉傳國玉璽送之。秦、隴悉平。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“315年”或“343年”或“365年”或“479年”或“536年”或“前140年”">建元元年</span></a>二月,車騎虎等上尊號,勒不許。固請,勒以趙天王行皇帝事,大赦。八月,群臣又固請,以名位不正,宜即尊號。九月,僭即皇帝位,大赦,改年。正月,勒南郊,有白氣自壇屬天,勒大悅。四月,如鄴,議營新宮,廷尉續鹹諫曰:「臣聞唐虞之治,采椽茅茨,土階三尺,美彰于《詩》、《書》。漢文惜百金,不營露臺,稱之于千古。迨夏商之瓊台瑤室,楚秦章華阿房,資財內竭,華夷外叛。」詔曰:「且敕停作,申吾直臣之氣。」九月,以太尉中山王虎爲大司馬,程遐開府儀同。是月,大雨霖,中山西北暴水,流巨木萬餘根,集于堂陽。勒大悅,謂公卿曰:「此非爲灾,天意欲吾營鄴都耳。」于是營之。勒以成周漢晋舊京,欲有移都之意,乃命洛陽爲南都,置行台治書侍御史于洛陽。</p>
|
||||
|
||||
<p>三年正月,大饗于建德殿,酒酣,勒謂徐光曰:「朕方自古開基何等主也?」光對曰:「陛下神武籌略邁于高皇,雄藝卓犖超絕魏祖,自三王已來無可比也,其軒轅之亞乎!」勒笑曰:「人豈不自知,卿言亦已太過。朕若逢高皇,當北面而事之,然猶與韓、彭競鞭而爭先耳。朕遇光武者,當幷驅于中原,未知鹿死誰手。丈夫行事當礌礌落落,如日月皎然,終不能如曹孟德、司馬仲達父子,欺他孤兒寡婦,狐媚以取天下。朕當在二劉之間,軒轅豈所擬乎!」群臣皆稱萬歲。</p>
|
||||
|
||||
<p>四年,雍州刺史石生上言:「西鄉竹死。蛇鼠鬥于安定府間,二日,蛇死。臨涇馬生角。長安城中鶏鳴,音皆曰基茲。安定廳事前夜聞誦書聲,求之不得,七日乃止。隕石于肥鄉。」六月,勒寢疾,召中山王虎、太子弘、侍中嚴震等侍疾禁中。七月,薨于西閣,僞謚明皇帝,廟號高祖。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:勒年十四,隨邑人行販洛陽,倚嘯上東門。王衍見而异之,顧謂左右曰:「向胡雛,吾觀其聲視有奇志,恐將爲天下之患。」馳遣收之,會勒已去。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="shi_hong"><span id="id-.E7.9F.B3.E5.BC.98" typeof="mw:FallbackId"/>石弘</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·後趙錄》曰:石弘,字大雅,勒第三子。母程夫人,右光祿遐之妹。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“330年”或“386年”或“398年”或“400年”或“415年”或“454年”或“508年”或“前6年”">建平元年</span></a>立爲太子。虛衿愛士,好爲文咏,其所親昵,莫非儒素。勒謂徐光曰:「大雅愔愔,殊不似將家子。」光曰:「漢祖以馬上取天下,孝文以玄默治之,聖人之後,必世勝殘,天之道也。」勒大悅。程遐言於勒曰:「中山怏怏,不可以輔少主,宜早除之,以便大計。」勒不從。勒薨,虎執政臨軒,召子冀州刺史遂帥兵入禁宿衛,文武無不奔散。弘大懼,策拜中山王虎爲丞相,以十三郡封爲魏王,又加九錫。虎僞讓,後乃受之。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“238年”或“334年”">延熙元年</span></a>七月,改頓丘爲魏國,公魏郡立黎陽。十月,弘賫璽綬親詣魏宮,喻禪意。虎曰:「弘昏昧愚暗,處喪無禮,不可以君臨萬國,奉承宗廟,便當廢之,云何禪讓也。」十一月,廢弘爲海陽王,弘就車,容色自若。幽弘及太后、南陽王恢于崇訓宮,煞之,時年二十二。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="shi_hu"><span id="id-.E7.9F.B3.E8.99.8E" typeof="mw:FallbackId"/>石虎</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·後趙錄》曰:石虎,字季龍,勒之從子。勒父朱幼而子之,故或謂之爲勒弟。晋永興中與勒相失。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“249年”或“311年”或“408年”">嘉平元年</span></a>,劉琨送勒母王及虎于葛陂,時年十七。殘忍,好馳獵,喧游無紀度,尤善彈人,軍中每患之。勒白王曰:「此兒凶暴,無使軍人煞之,聲名可惜,宜自除也。」王曰:「快牛犢子,小時多能破車,爲復小忍,勿怯之。」至十八,檢攝恭謹,嚴重愛士,弓馬迅健,勇冠當時。勒深嘉焉,拜征虜將軍。性酷虐無道,軍中勇幹策略與已侔者,輒因事害之。至於降城陷壘,坑斬士女,鮮有遺類。勒屢加責誨,而行意自若。然禦衆嚴而不煩,莫敢犯者,指授攻討,所向無前,故勒寵信彌隆,杖以專征之任。</p>
|
||||
|
||||
<p>既廢殺弘,稱居攝趙大王。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1334年”或“25年”或“304年”或“317年”或“335年”或“386年”或“494年”或“529年”">建武元年</span></a>正月,大赦,改年。虎志荒內游。外耽營繕,使太子邃省可尚書奏事,選守牧,祀郊廟;征伐刑斷乃親覽之。三月,南游,臨江而還,江東地震。是日,鶴省台成,賜匠有差。九月,遷都鄴宮。二年,徙洛陽鍾簴、九龍等于鄴。是歲,大武殿、東西宮皆就。大武殿基高二丈八尺,穿爲伏室,置衛士五百人于其中。東西七十五步,南北六十五步,皆漆瓦、金鐺、銀楹、金柱、珠簾、玉璧,窮極伎巧。起靈台之殿于顯陽後,采召百官、州郡民女以充之。後庭服綺縠珍奇者萬餘人,內置宮女十八等,教宮人星占及馬步射。置女太史靈台,仰觀灾祥,以考外太史虛實。禁郡國不得私知學星讖。左校令成公段造庭燎于崇杠之末,高十餘丈,上置燎,下盤置人,ㄌ繳上下。虎試而悅之。</p>
|
||||
|
||||
<p>三年,太保安夔等文武五百九十人上皇帝尊號勸進,方入,而庭燎油灌下盤,死者七人。虎大怒,腰斬成公段于閶闔門。即天王位,南郊,大赦。親王貶爲郡公,藩王爲縣侯。太子邃總百揆,其後荒酒淫色,驕恣無道,或盤游于畋,懸管而入,或夜百騎宿于宮臣家,淫其妻妾。裝飾宮人美淑者,斬首洗血置盤上,傳首視之。又納諸比丘尼有姿色者,與其交褻後煞之,合牛羊肉煮而食,亦賜左右,所以識其味也。虎荒耽內游,威恕違度,邃以事可呈之,怒曰:「此小事,何足呈也。」時有所不聞,復怒曰:「何以不呈?」誚責杖捶,月至再三。邃甚慍,私謂中庶子李顔等曰:「官家難稱,吾欲行冒頓之事,卿從我乎?」顔等伏不敢對。事發,幽邃于東宮。殺之,及妃張氏男女二十六人盡賜死,合一棺埋之。誅其宮臣友党二百餘人。立河間公宣爲太子。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“30年”或“340年”">建武六年</span></a>,追尊號考樂平孝公爲太宗孝皇帝。八年六月,上党孟門上有神人之像,坐于山上,三日而去。虎遣使以太牢祀之。九年十二月,武鄉送雄虎,變爲雌,乳一狼子,七日,噬虎腦而殺之,後三日,狼子亦死。佛圖澄聞之流涕。</p>
|
||||
|
||||
<p>十年,虎起河橋于靈昌津,采石爲中濟,石無大小輒隨流,用功五百餘萬,不成。虎如靈昌津,沉璧告誠,壁浮于渚上,水波騰上,津所殿觀莫不傾壞,死者百餘人。虎恚甚,斬工匠而還。十一年,發雍、梁十六萬人成長安未央宮,又發司、豫、荊、兗二十六萬人成洛陽宮。十三年正月,虎親耕籍田于桑梓苑。十四年三月,虎夢龍飛西南,自天落地。旦而問澄公,公曰:「禍將至矣,陛下宜父慈子和,深以慎之。」四月,秦公韜起宣光殿于太尉府,梁長九丈。太子宣視而惡之,斬匠截梁而去。韜怒,增之十丈。宣聞之,恚甚,謂楊柸、牟成等曰:「韜凶竪悖逆,敢違我如是!汝等能殺之者,吾入宮,盡以韜之國邑分封汝等。韜既死,主上必親臨喪,因行大事,無不濟矣。」柸等許諾。八月,煞韜,宣奏之,虎哀絕,久之乃蘇。召太子宣鎖系于鄴北,火焚殺之。議立太子于東堂,虎曰:「吾欲以純灰三斗洗吾腹,腹穢惡,故生凶子,兒年二十便欲煞父。今世方十歲,比其二十,吾已老矣。」齊公世爲皇世子,立昭儀劉氏爲皇后。十一月,饗群臣于大武殿前,佛圖澄殿上褰衣而行吟曰:「棘子成林,將壞人衣。」虎發石而視之,有棘子生焉。冉閔小字棘奴也。十二月,辛巳,雷,大雨霖。虎問佛圖澄,澄曰:「其爲我乎!」至戊子而澄卒。</p>
|
||||
|
||||
<p><span about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion">大寧元年</span>正月,虎僭即皇帝位于南郊,大赦,改年。二月,有沙門從雍州來,稱見佛圖澄西入關。虎掘之,無尸,惟有一石。虎惡之,曰:「石者,朕也。葬我而去,吾將死矣。」因而寢疾。四月,薨于金華殿。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《晋書》曰:「季龍始<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年"><span title="請指定為“335年”或“925年”">咸康元年</span></a>僭立,至此<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年"><span title="請指定為“232年”或“371年”或“482年”">太和六年</span></a>,凡在位十五年。」<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>子世即位,尊劉後爲太后。彭城王遵先鎮關右,至是勒兵而還,戎卒九萬,次于蕩陰,石閔爲前鋒都督。太后令授遵丞相,加九錫,增封十郡。己丑,至安陽亭。慶甲,曜兵,入自鳳陽門,升太武前殿,盡哀,退如東閣。群臣敦勸即位,大赦。封世爲譙王,邑萬戶;廢太后劉氏爲昭儀,尋皆殺之。世立凡三十三日。尊其母鄭氏爲皇太后,立妃張氏爲皇后,大司馬義陽王鑒爲太傅,沛王沖爲太保,石閔爲都督中外諸軍事、錄尚書事。甲午,太武殿灾,諸門觀閣蕩然,服御燒者太半,光炎照天,月餘乃滅。乙未,雨血周遍鄴城。六月,葬虎顯原陵,僞謚武皇帝,廟號太祖。</p>
|
||||
|
||||
<p>十一月,石閔劫司空李農、右衛王基密,謀共廢遵。閔使將軍蘇彥、周成帥甲士三十人執遵于南台如意觀。遵時方與婦人彈棋,問成等曰:「反者誰也?」成曰:「義陽王鑒當立。」遵曰:「我尚如是,汝等立鑒,復幾時!」遂殺之于琨華殿,幷誅鄭太后、張皇后。遵字太祗,虎第九子,凡在位百八十三日。</p>
|
||||
|
||||
<p>鑒即位,大赦。以石閔爲將軍,封武德王;李農爲大司馬。鑒使中書令李松、殿中將軍張才等夜誅閔、農于琨華殿,不克,禁中擾亂。鑒僞不知,夜斬松、才于西中華門。龍驤將軍孫伏都、劉誅等結羯士三千人伏于胡天,亦欲誅閔等。鑒在中台,伏都帥三十人將升台挾鑒以攻之。鑒見,問其故。伏都曰:「閔、農等反,已在都掖門,臣嚴帥衛士,謹先啓知。」鑒曰:「卿好陳力,勿憂無報也。」伏都等攻閔、農,不克。閔、農攻斬伏都等,自鳳陽門至琨華,橫尸相枕。諸胡羯無少長斬之,死者二十餘萬人,于時高鼻多須至有濫死者。</p>
|
||||
|
||||
<p>初,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“233年”或“350年”或“398年”">青龍元年</span></a>正月,石閔欲滅二石之號,議曰:「孔子曰:『易姓而王七月者,七十有二國。』繼趙李,讖書炳然,且德星鎮衛,宜改號大衛,易姓李氏。」又大赦,改元。閏月,廢鑒,煞之。誅虎孫三十八人,盡殪石氏。鑒在位一百三日。鑒字太朗,虎第三子也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:季龍十三子,五人爲冉閔所殺,八人自殘害。讖言滅石者陵,尋而石閔徙封蘭陵公。季龍惡之,改蘭陵爲武興郡,至是終爲閔所滅。石勒以成帝鹹和三年僭立,二主四子,凡二十三年,以穆帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1379年”或“140年”或“349年”">永和五年</span></a>滅。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="shi_min"><span id="id-.E7.9F.B3.E9.96.94" typeof="mw:FallbackId"/>石閔</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·後趙錄》曰:石閔,字永曾,虎之養孫也。父瞻,字弘武,本姓冉,名良,魏郡內黃人也。其先漢黎陽騎督,累世牙門。勒破陳午于河內,獲瞻,時年十二。長而勇悍,便弓馬,臨陣不顧。勒奇之曰:「此兒壯健可嘉。」命虎子之。歷位左積射將軍,封西華侯。閔幼而果銳,虎撫之如孫。及長,身長八尺,善謀,勇力絕人。虎即位,爲修武侯,曆北中郎將。虎之敗昌黎,閔軍獨全,由此功名大顯。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“153年”或“1628年”或“1708年”或“304年”或“350年”或“357年”或“409年”或“532年”">永興元年</span></a>閏月,司徒申鍾、司空郎闓等四十八人上尊號于閔,僭皇帝位于南郊,大赦,改元,號稱大魏,復姓冉氏。追尊祖隆元皇帝,考瞻烈祖皇帝,母王氏爲皇太后,妻董氏爲皇后,子智爲皇太子。以司馬李農爲太宰,諸子皆爲縣公。</p>
|
||||
|
||||
<p>新興王祗聞石鑒之死,稱尊號于襄國,改年永寧。石祗遣相國汝陰王石琨帥衆十萬伐鄴。六月,進據邯鄲。閔盡衆拒之。琨軍大敗。二年三月,閔攻襄國百餘日,祗懼,乃去皇帝之號,改稱趙王,遣太尉張奉乞師于慕容俊,中軍張春請救于姚弋仲。三月,祗相國汝陰王琨自冀州救祗,弋仲遣子襄帥騎三萬八千,俊遣將軍悅綰帥甲士三萬,勁卒十三萬,四方攻之,祗衛其後,閔師大敗。閔與十餘騎奔還鄴。祗使劉顯帥衆七萬追奔伐鄴。閔盡衆出戰,大敗之,追奔至于陽平。顯懼,密使請降,求煞石祗爲效。四月,劉顯煞祗及其丞相樂安王炳、太保張舉等。遣拜顯上大將軍,大單于、冀州牧。祗、炳皆虎之庶子也。</p>
|
||||
|
||||
<p>七月,劉顯稱尊號襄國。三年二月,劉顯帥衆伐常山,太守蘇彥告難。閔率騎八千救彥,敗顯于常山,追奔及于襄國。顯大將軍曹伏駒開門爲應,遂入襄國,誅顯及其公卿已下百餘人,焚襄國宮室,遷其民于鄴。</p>
|
||||
|
||||
<p>三月,慕容俊已克幽、薊,略地至于冀州。閔帥騎擊之,與慕容恪遇于廣台。恪方陣而前,閔衆寡不敵。所乘赤馬曰朱龍,日行千里,潰圍出,東奔二十餘里,馬無故而死,遂爲恪所擒。送之于薊,俊立閔而問之曰:「汝奴僕下才,何敢妄稱天子?」閔曰:「天下大亂,爾曹夷狄,人面獸心,尚欲篡逆。我一時英雄,何爲不可作王耶!」俊怒,鞭之三日。遣慕容評帥衆圍鄴。五月,送閔龍城,告<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"></dfn>而煞之。鄴中餓人相食,虎時宮人略盡。冉智尚幼,蔣幹遣詹事劉猗奏表降晋。八月,長水校尉馬願、龍驤將軍田香開門隆評。蔣幹懸而下,奔于倉垣。評送閔後董氏、太子智、太尉申鍾及諸王公卿于薊。初,慕容俊斬閔于遏陘山,山左右七里草木悉枯,蝗蟲大起,自五月不雨,至于十二月。俊遣使者祀之,謚曰武悼天王,其日大雨雪。是歲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:352年_(提及)" title="Category:352年 (提及)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="352年">永和八年</span></a>也。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
71
太平御览/OPS/c123_tai_ping_yu_lan_0121.xhtml
Normal file
71
太平御览/OPS/c123_tai_ping_yu_lan_0121.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,71 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百二十一</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c122_tai_ping_yu_lan_0120.xhtml" title="太平御覽/0120">偏霸部四</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百二十一.偏霸部五</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c124_tai_ping_yu_lan_0122.xhtml" title="太平御覽/0122">偏霸部六</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2428" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85595914" title="d:Q85595914" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="qian_yan_mu_rong_gui"><span id="id-.E5.89.8D.E7.87.95.E6.85.95.E5.AE.B9.E5.BB.86" typeof="mw:FallbackId"/>前燕慕容廆</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·前燕錄》曰:慕容廆,字奕洛環,昌黎棘城人。昔高辛氏游于海濱,留少子厭次以君北夷,世居遼左,號曰東胡。秦漢之際爲匈奴所敗,分保鮮卑山,因復以爲號。曾祖莫護跋,于魏初率其諸部入居遼西,從司馬宣王討公孫淵,拜率義王,始建國大棘城之北。見燕代少年多冠步搖冠,意甚好之,遂斂暐襲冠,諸部因呼之步搖,其後音訛,遂爲慕容焉。祖木延,從毋丘儉征高麗有功,加號大都督。父涉歸,以全柳城勛進拜單于,遷邑遼東,于是漸變胡風。自雲慕二儀之德,繼三光之容,遂以慕容爲姓。廆身長八尺,有大度。晋安北將軍張華一見奇之,謂曰:「君後必爲命世之器,匡難濟時者也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>涉卒,弟耐立,將謀殺廆,廆亡潜于遼東徐鬱家。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:280年_(提及)" title="Category:280年 (提及)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="280年">太康元年</span></a>,國人殺耐,迎廆立之。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:289年_(提及)" title="Category:289年 (提及)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="289年">太康十年</span></a>,又還于徒河之青山。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“294年”或“前62年”">元康四年</span></a>,定都大棘城,所謂紫蒙之邑也。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:312年_(提及)" title="Category:312年 (提及)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="312年">永嘉六年</span></a>,王沉承制以廆爲散騎常侍、冠軍將軍、前鋒大都督、大單于,皆讓不受。擢舉賢才,官方授任。魯國孔纂,宿德清望,請爲賓友;平原劉贊,儒學洽通,爲東庠祭酒;世子率國胄受業焉。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:434年_(提及)" title="Category:434年 (提及)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="434年">太興四年</span></a>,晋遣謁者拜廆使持節、督幽平東夷諸軍事、車騎將軍、平州牧,封遼東郡公,丹書鐵券,承制海東。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“326年”或“831年”">咸和元年</span></a>,加侍中,位特進。八年夏五月,薨于文德殿,年六十五,葬于青山。晋遣使者贈車騎大將軍開府儀同三司,謚襄公。廆爲燕王,追謚武宣王。儁稱尊,追尊曰武宣帝。廟號高祖。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:廆在位四十九年。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="mu_rong_huang"><span id="id-.E6.85.95.E5.AE.B9.E7.9A.9D" typeof="mw:FallbackId"/>慕容皝</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·前燕錄》曰:慕容皝字元真,廆第二子,小字萬年。長七尺八寸,雄毅善權略,博學多才藝。晋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1334年”或“25年”或“304年”或“317年”或“335年”或“386年”或“494年”或“529年”">建武元年</span></a>,拜振武將軍。永昌初,拜左賢王,太寧末,拜平北將軍、朝鮮公。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“333年”或“838年”">咸和八年</span></a>六月,即遼東公位,行平州刺史,督攝部內。九年八月,晋遣謁者拜皝鎮軍大將軍、平州刺史、大單于、遼東公,承制一如廆故事。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:336年_(提及)" title="Category:336年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="336年">咸康二年</span></a>七月,立子儁爲世子。四年,以左司馬封奕爲左長史。九月,奕等以皝任重位輕,宜稱燕王,于是上議。十月,僭即燕王位于文德殿,大赦境內。改備群司,以封奕爲相國。追尊先公爲武宣王,先妣爲王后。起文昌殿,出入警蹕。立夫人段氏爲王后,世子儁爲太子。是歲,棘城黑石谷有大石自立而行。八年七月,晋使鴻臚郭忱持節拜皝侍中、大都督河北諸軍事、大將軍、燕王,餘如故,封諸功臣百餘人。九月,遷都龍城宮闕。十二年四月,黑龍一、白龍一見于龍山。皝率群僚觀龍,去龍二百步。祭以太牢。二龍交首嬉翔,解角而去。皝大悅,赦境內,號新宮曰和龍,立龍翔寺于山。皝雅好文籍,親造《太上章》以代《急就》,又著《典誡》十五篇,幷以教胄子。十四年,皝親臨東庠考試學生,其通經秀異者,擢充近侍。十月,饗群僚于承乾殿,右長史宋諺性貪,賜布百匹,令自負而歸,以愧其心。十五年八月,皝因見白兔,馳射,馬倒。輦而還宮,引太子儁囑以後事,謂曰:「今中原未平,方須經建,委賢任哲,此其時也。恪智勇兼濟,力堪任重,汝其委之,以成吾志。」九月,薨于承乾殿,年五十二。十月,葬龍山,謚文明王。儁稱尊,追尊曰文明皇帝,廟號太祖,陵曰龍平。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:皝嘗畋于西鄙,將濟河,見一老父,服朱衣,乘白馬,舉手麾皝曰:「此非獵所,王其還也。」秘之不宣。遂濟河,連日大獲,後見白兔,馳射之,馬倒被傷,乃說所見。輦而還宮,引儁囑以後事。以<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1378年”或“139年”或“348年”">永和四年</span></a>死,在位十五年。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="mu_rong_jun"><span id="id-.E6.85.95.E5.AE.B9.E5.84.81" typeof="mw:FallbackId"/>慕容儁</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·前燕錄》曰:「慕容儁,字宣英,皝第二子,小字賀賴跋。十三月而生,有神光之異。身長八尺一寸,善屬文,雅長辭賦,至于器服、車、室皆著銘贊以爲勸戒。皝之八年,晋遣使者拜皝燕王,以儁爲安北將軍、東夷校尉。十一年,進拜使持節、鎮東將軍。皝薨,即燕王位,赦其境內。元年春正月,儁依春秋列國故事,稱元年。五月,聞趙亂,乃嚴兵將爲進取之計。七月,晋使謁者陳沈拜儁侍中、都督河北諸軍事、幽冀幷平四州牧、大將軍、燕王,承制封拜,一如廆、皝故事。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:352年_(提及)" title="Category:352年 (提及)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="352年">元璽元年</span></a>正月,司南車成,儁大悅,告于皝廟。四月,遣輔國恪、相國奕討冉閔,戰于魏昌廉台,閔師大敗,擒送之。閔大將軍蔣幹輔閔子智固守鄴城。遣輔弼評等帥騎一萬以討之,鄴北郡縣悉降。輔國奕等二百一十人勸稱尊號,令曰:「非常之事,匪寡德所宜聞也。」八月,克鄴。輔弼評等送閔後董氏、太子智、太尉申鍾幷乘輿服物及六璽送于中山。傳國璽蔣幹先以送晋。儁欲神其事業,言數運在己,乃詐雲閔妻得之以獻,賜閔妻號奉璽君。封冉智爲海濱侯,以輔弼評爲司州刺史鎮鄴。十月,輔國恪等三百五人奉皇帝璽。十一月,僭即皇帝位于正陽前殿,大赦,改年。時晋遣使詣,儁謂之曰:「還白汝天子,我承人乏,爲中國所推,己爲帝矣。」庚午,書曰:「追崇祖考,古人之令典。武宣王遵爲高祖武宣皇帝,文明王爲太祖文明皇帝。」二年正月,立後可足渾氏爲皇后。</p>
|
||||
|
||||
<p><span about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion">升平元年</span>正月,立中山王暐爲皇太子,赦其境內,改年曰光壽。初,廆有駿馬曰赭白,有奇相逸力。石虎之伐棘城,皝將出避難,欲乘之,馬悲鳴蹄嚙,人莫能近。皝曰:「此馬見異先朝,孤嘗仗之濟難,今不欲出者,蓋先君之旨也。」乃止。虎尋奔退,皝益奇之。至是年四十九歲,而駿逸不虧,儁比之于鮑氏騘,命鑄銅以圖其像,親爲銘贊,鐫頌其旁,置之薊城東掖門。是月,象成而馬死。十一月,自薊遷鄴。十二月,入鄴宮,大赦。繕宮殿,復銅雀台。以吳王垂爲東夷校尉、平州刺史,鎮遼東。二年三月,常山寺大樹自拔根,出璧七十三,光色精奇,有異常玉。以爲岳神之命,遣尚書郎段勤以太牢祀之。五月,遼西獲黑兔。三年三月,儁夜夢石虎嚙其臀,寤而惡之,命發其墓,剖棺出尸,踏而駡之曰:「死胡,安敢夢生天子!」遣御史中尉伯約數其殘酷之罪,鞭而投之漳水。十二月,儁寢疾,謂大司馬恪曰:「吾患悵頓,恐不濟。修短命也,復何所恨!但二寇未除,景茂沖幼,慮其未堪家國多難。吾欲遠追宋宣,以社稷屬汝。」恪曰:「太子雖幼,天縱聰聖,必能勝殘致治,不可以亂正統。」儁怒曰:「兄弟之間豈虛飾乎!」恪曰:「陛下若以臣堪荷天下之任者,寧不能輔少主也!」儁曰:「若汝行周公之事,吾復何憂!」四年正月,儁薨于應福前殿,年五十三。僞謚景昭皇帝,廟號烈祖,葬龍陵。儁雅好文籍,性嚴重,未曾以慢服臨朝,雖閑居宴處,亦無懈怠之色。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:儁在位十一年,自初即位至于末年,講論不倦,覽政之暇,惟與侍臣錯綜義理,凡所著述四十餘篇也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="mu_rong_wei"><span id="id-.E6.85.95.E5.AE.B9.E6.9A.90" typeof="mw:FallbackId"/>慕容暐</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·前燕錄》曰:慕容暐,字景茂,儁之第三子。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:354年_(提及)" title="Category:354年 (提及)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="354年">元璽三年</span></a>,封中山王,尋立爲皇太子。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:360年_(提及)" title="Category:360年 (提及)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="360年">光壽四年</span></a>,僭即帝位,大赦,改元。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:360年_(提及)" title="Category:360年 (提及)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="360年">建熙元年</span></a>,以太原王恪爲太宰、錄尚書,行周公事,專百揆上;庸王評爲太傅,副贊朝政;司空陽騖爲太保;吳王垂爲河南大都督十州諸軍事,兗州牧,鎮梁國。四年正月,暐南郊。十月,太尉奕迎神主和龍。初,暐委政太宰恪,專受經于博士王勸、助教尚鋒、秘書郎杜詮,幷以明經講論左右。至是通諸經,祀孔子于東堂,以勸爲國子祭酒,鋒國子博士,詮散騎侍郎,其執經侍講皆有拜授。八年,太宰恪卒。九年十二月,有神降于鄴,自稱湘女,有聲,與人相接,數日而去。十年四月,立貴妃可朱渾氏爲皇后。六月,晋大司馬桓溫率衆五萬來伐,遂至枋頭,吳王垂大敗之,斬獲三萬餘級,溫奔還淮南。垂既敗溫,威德彌振。太傅評大不便之,太后遂與評謀殺垂。十二月,垂出奔秦。</p>
|
||||
|
||||
<p>十一年六月,秦輔國將軍王猛、鎮南將軍楊安率衆六萬來伐。以太傅評、下邳王厲等帥精卒三十萬,拒秦師于潞川。州郡盜賊大起,鄴中怪異非常。十月,評及猛戰于潞川,評師敗績,單騎遁還。猛乘勝追奔,長驅至鄴。十月,苻堅帥衆會猛來攻,拔鄴。城外亂,散騎侍郎徐蔚等率扶餘、句麗及上黨質民子弟五百餘人夜開城北門,引納秦師。暐與太傅評、左衛將軍孟高等數十騎出奔昌黎。堅遣將軍郭慶帥騎五千追之,及暐于高陽,秦將巨虎執暐,將縛之,暐曰:「汝何小人,而敢縛天子!」虎曰:「我梁山巨虎,受詔縛賊,何謂天子也!」執暐送鄴。堅問其本狀,暐曰:「狐死首丘,欲歸死于先人陵墓!」堅哀而釋之,令還宮率文武出降。堅入鄴宮,升正陽殿,徙暐及王公已下幷諸鮮卑四萬餘戶于長安,封暐新興郡侯,邑五千戶,尋拜尚書。堅征台城,爲平南將軍別部都督。淮南之敗,隨堅還長安。既而吳王垂攻苻丕于鄴,中山王沖起兵關中,暐謀殺堅,事發,爲堅所誅,年三十五。德稱尊號,僞謚幽皇帝。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:始廆以武帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:285年_(提及)" title="Category:285年 (提及)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="285年">太康六年</span></a>稱公,至暐四世。暐在位十一年,以海西公<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“231年”或“370年”或“481年”">太和五年</span></a>滅,通皝凡八十五年。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="qian_qin_fu_hong"><span id="id-.E5.89.8D.E7.A7.A6.E8.8B.BB.E6.B4.AA" typeof="mw:FallbackId"/>前秦苻洪</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·前秦錄》曰:苻洪,字廣世,略陽臨渭氐人。其先有扈氏之苗裔,子孫强盛,世爲氐酋。其後家池生蒲,長五丈,節如竹形,于時鹹異之,謂之蒲家,因以氏焉。父懷歸,爲部落小帥。母姜氏,寢産洪。先是隴右大雨霖,百姓苦之,謠曰:「雨若不止,洪水必起。」故名之曰洪。年十二,父卒,代爲部帥。好學多權略,善騎射。</p>
|
||||
|
||||
<p>屬劉氏之亂,散千金,招延儁杰,戎晋繈負奔之,推爲盟主。劉聰遣使拜平遠將軍,不受,自稱護氐校尉、秦州刺史、洛陽公,群氐推爲首。劉曜以洪爲氐王,及曜敗于洛陽,洪率部人西堡隴山。石虎將軍攻上邽,洪詣虎,降。虎跣出迎之,拜冠軍將軍、監六夷諸軍事、涇陽伯。趙<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“333年”或“403年”或“前3年”">建平四年</span></a>,石生起兵于關中,洪遂西結張駿,自稱晋北平將軍、雍州刺史。石虎既滅生,洪遂率戶二萬下隴東,如馮翊,虎拜洪護氐校尉,進爵爲侯。徙秦雍州民羌十餘萬戶于關東,遷洪龍驤將軍、流民都督,處之枋頭。從征段遼有功,進封西平郡公。佛圖澄言符氏有王氣,虎陰欲殺之。洪稱疾不朝。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1072年”或“323年”或“349年”或“561年”">太寧元年</span></a>,進位侍中、車騎大將軍、開府儀同三司、雍州刺史,進封本國略陽郡公。時姚弋仲亦圖據關中,恐洪先之,遣子襄率衆五萬來伐洪。洪逆擊,敗之。于是安定梁擾楞等幷關西民望說洪曰:「今胡運已終,中原喪亂,明公神武自天,必繼踪周、漢,宜稱尊號,以副四海之望。」洪以讖文有「草付應王」,又孫堅之生背有「符」字,遂改姓符氏,自稱大將軍、單于、三秦王。初,趙將軍麻秋西鎮孢<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音符<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>罕,聞冉閔之亂,率衆歸鄴,洪使子龍驤雄逆擊獲之,以爲軍師將軍。秋說洪西都長安。既而秋因宴鴆洪,將幷其衆,世子健收而殺之。洪將死,謂健曰:「關中周、漢舊都,形勝之國,吾亡之後便可鼓行而西。」言終而薨,年六十六。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="fu_jian"><span id="id-.E7.AC.A6.E5.81.A5" typeof="mw:FallbackId"/>符健</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·前秦錄》曰:健字建業,洪第三子。母薑氏夢感大羆而生。生之夜,洪夢族曾氐王蒲健謂之曰:「是兒興家門,可以吾名字之。」於是名羆,字世健,後避石虎外祖張羆之名,故改焉。晋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“141年”或“350年”">永和六年</span></a>,自稱晋征西大將軍、開府、都督關西諸軍事、雍州刺史。于是盡衆西行,至盟津,起浮橋以濟,濟訖焚橋。三輔堡壁悉降。十一月,入都長安,于是左長史賈玄碩等依諸葛亮、劉備故事,表健爲秦王。玄碩等乃上尊號,健僞讓再三,乃從之。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“351年”或“396年”">皇始元年</span></a>正月,僭即天王位于南郊,大赦,改晋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:351年_(提及)" title="Category:351年 (提及)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span title="351年">永和七年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“351年”或“396年”">皇始元年</span></a>。追尊父洪爲太祖武惠皇帝,繕宗廟、社稷于長安。立妻强氏爲皇后,子萇爲皇太子,靚爲平原公,生爲淮南公,弟雄丞相、東海公,其餘封授各有差。是年,野蠶成繭,野禾被原,百姓采野繭而衣,收野粟而食,關西家給人足。</p>
|
||||
|
||||
<p>二年正月,丞相雄等固請:「宜依漢、晋,兼皇王之美,不可過自謙沖,同趙之初號。」健從之,僭即皇帝位于太極殿,大赦。諸公進爵爲王,立五等之封,以次進之。三年正月下書曰:「其令公卿已下,歲舉賢良方正、孝廉、清才多略、博學秀才、異行各一人,或獻書規諫,或面陳朕過。其速以聞,勿俱貴賤。」四年,丞相東海王雄卒,贈相國,進封魏王,謚敬武王。雄字元才,洪之季子,趙建武中拜龍驤將軍,頭大足短,故軍中稱爲大頭龍驤。健甚重之,曰:「元才,吾之姬旦。」五年四月,立淮南王生爲皇太子。六月,健寢疾,引太師魚尊、丞相雷弱兒、太傅毛貴、司空王隨等囑以後事,受遺輔政。乙酉,薨于太極前殿,年四十九。葬原陵,僞謚明皇帝,廟號世宗。永興初,追尊曰景明皇帝,廟號高祖。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="fu_sheng"><span id="id-.E7.AC.A6.E7.94.9F" typeof="mw:FallbackId"/>符生</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·前秦錄》曰:符生,字長生,健第三子。幼而粗暴,昏醉無賴,祖洪甚惡之。生無一目,七歲,洪戲之,問侍者曰:「吾聞瞎兒一泪,信乎?」侍者曰:「然。」生怒,引佩刀自刺出血,曰:「此亦一泪耶!」洪大驚,鞭之。生曰:「性耐刀槊,不堪鞭捶。」洪曰:「汝爲爾不已,吾將以汝爲奴。」生曰:「可不如石勒也。」及長,力舉千鈞,走及奔馬。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:355年_(提及)" title="Category:355年 (提及)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span title="355年">皇始五年</span></a>,僭即皇帝位,大赦,改年。群臣奏「先帝晏駕甫爾,不宜改號。」生怒,不從,窮推議主。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:355年_(提及)" title="Category:355年 (提及)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span title="355年">壽光元年</span></a>七月,殺右僕射段純,以太子門大夫趙韶爲僕射,太子舍人趙誨爲中護軍,著作佐郎董榮爲尚書,幷以佞幸進也。九月,中書監胡文言于生:「昆頻有客星孛于大角,熒惑入東井。大角爲帝座,東井秦之分野,不出三年,國有大喪,大臣戮死。願陛下遠追周文,修德以攘之」。生曰:「皇后與朕對臨天下,足塞大喪之變。」于是殺皇后梁氏,誅太傅錄尚書毛貴、車騎尚書令梁楞、左僕射梁安。後,安之女孫。又誅丞相雷弱兒。諸羌悉叛。弱兒,南安羌酋也。生雖在諒暗,游飲荒淫,殺戮無道,彎弓露刃以見朝臣,錘鉗鋸鑿備置左右。未幾,后妃公卿已下至于僕隸,誅五百餘人。二年正月,嬖臣右僕射董榮言于生曰:「日蝕之灾,宜以貴臣應之。」生曰:「惟有大司馬。」「國之懿戚,不可,其在王司空。」生從之,誅司空王隨。壬戌,饗群臣于太極殿,樂奏,生親歌以和之。命尚書令辛牢典勸,既而生怒曰:「何不强酒?猶有坐者!」引弓矢射牢殺之。于是百僚大懼,無不引滿昏醉,污服,蓬頭僵僕,生以爲樂。</p>
|
||||
|
||||
<p>三年四月,姚襄遣姚蘭等衆二萬七千進據黃洛。生遣平王黃眉、東海王堅、建節將軍鄧羌等步騎萬五千以討之。羌僞不勝,引騎而退。襄追之,至于三原,羌回騎拒襄,大戰,獲襄。襄有駿馬,日行千里,是戰也,馬倒而擒之。眉等振旅而歸。</p>
|
||||
|
||||
<p>初,長安謠曰:「東海大魚化爲龍,男爲王,女爲公,問在何所洛門東。」東海,即堅封也,第在洛門東。生荒暴日滋,殘虐彌甚。群臣朔望漏盡請見,生曰:「知盡乎?須待飲訖。」或日暮而不出,百僚饑弊。或至申酉之間方出臨朝,酒怒色厲,多有殺戮。或連月昏醉,弗堪省覽。或使宮人與男子裸交于殿前,引群臣臨而觀之。或生剝牛羊驢馬,活閹鶏鴨,三五十爲群,放之殿中。或生剝死囚面皮,令其歌舞,觀以爲樂。勛戚忠良,殺害略盡。朝士奔逃草野,皆曰從虎口出。左右得度一日,如過十年。至於截脛、刳胎、拉助、鋸頭殺者動有千數。生夜對侍婢曰:「阿法兄弟亦不可信,明當除之。」是夜清河王符法夢神告之:「旦將禍集汝門,先覺,可以免。」寤而心悸。會侍婢來告,乃與特進梁平老等帥壯士數百人潜入雲龍門,東海王堅帥麾下三百人繼集,宿衛將士皆舍仗歸堅。生猶昏寢不寤,堅衆既至,生驚問左右曰:「此輩何等人?」引生至別室,廢爲越王,俄而殺之,時年二十三歲。謚厲王,封子馗爲越侯。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
96
太平御览/OPS/c124_tai_ping_yu_lan_0122.xhtml
Normal file
96
太平御览/OPS/c124_tai_ping_yu_lan_0122.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,96 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百二十二</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c123_tai_ping_yu_lan_0121.xhtml" title="太平御覽/0121">偏霸部五</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百二十二.偏霸部六 前秦</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c125_tai_ping_yu_lan_0123.xhtml" title="太平御覽/0123">偏霸部七</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2443" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85595957" title="d:Q85595957" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="fu_jian"><span id="id-.E7.AC.A6.E5.A0.85" typeof="mw:FallbackId"/>符堅</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·前秦錄》:符堅,字永固,健弟雄之子。趙建武中,母苟氏祈西門豹祠,歸而夜夢與神交,遂孕,十二月而生。有神光之异,自天屬庭,背有赤文,隱起成字,曰:「草付臣又土王咸陽。」秘而莫之傳也。姿貌魁杰,臂垂過膝,目有紫光。祖洪奇而愛之,名「堅頭」,因而謂健曰:「此兒頭大鎮重,身長任大,足短安下,非常相。」趙右光祿大夫司隸校尉高平徐統有知人之鑒,遇堅於路,异之,執其手曰:「符郎,此官之禦街,小兒敢戲!」統顧左右曰:「此兒有霸王之相。」後復遇之,統下車謂曰:「符郎當大貴,但僕不及見,如何?」堅曰:「若如公言,不敢忘德。」八歲,請就師學。洪曰:「尚小未可,吾年十三,方欲求師,時人猶以爲速成。」健之入關,次於曲沃,夢天神遣使,朱衣赤冠,命拜堅爲龍驤將軍。旦而爲壇於曲沃,拜堅,泣謂曰:「先王昔始受此號,汝父次爲之,今若<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>若,汝也<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>復爲神明所授,可不勉之!」性至孝,有器度,博學多才藝,年十一,便有經略大志。</p>
|
||||
|
||||
<p>堅既殺符生,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“153年”或“1628年”或“1708年”或“304年”或“350年”或“357年”或“409年”或“532年”">永興元年</span></a>六月去皇帝之號,僭稱大秦天王,即位太極殿,誅董龍等二十餘人,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:357年_(提及)" title="Category:357年 (提及)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="357年">壽光三年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“153年”或“1628年”或“1708年”或“304年”或“350年”或“357年”或“409年”或“532年”">永興元年</span></a>。追尊父爲文桓皇帝,世子宏爲皇太子。兄清河王法爲丞相、東海公,永安公符侯爲太尉,諸王皆貶爵爲公。符柳爲尚書令,封弟融爲陽平公,雙河南公,子丕爲長樂公,輝爲平原公,熙爲廣平公。李威爲左僕射,梁平老爲右僕射,席寶爲丞相長史,王猛爲中書令侍郎,權翼爲黃門郎。諸公卿爲生所誅者,悉復本官。十月,丞相東海公法以疑忌賜死,苟太后之意也。堅性友愛,與法訣於東堂,慟哭嘔血。</p>
|
||||
|
||||
<p>二年四月,堅如雍,祀五畤。六月,如河東,祀后土。八月,自臨晋登龍門,顧謂群臣曰:「美哉!山河之固。」權翼對曰:「吳起有言:『在德不在險。』願陛下追踪唐、虞,懷遠以德,山河之固不足恃也!堅大悅。至韓原,觀晋魏顆鬼結草抗秦軍之處,賦詩而歸。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“256年”或“265年”或“359年”或“525年”或“926年”或“前53年”">甘露元年</span></a>正月,起明堂,禪南北郊。六月,甘露降,乃大赦,改年。八月,堅下書曰:「咸陽內史猛聲彰出納,所在著績,有臥龍之才,宜入贊百揆,絲綸王言,可征拜侍中、中書令、領京兆尹。」中丞鄧羌性鯁直,與猛協規齊志,於是百僚肅整,豪右屏氣,風化大行。堅嘆曰:「吾今始知天下之有法也!」以猛爲吏部尚書,遷太子詹事。十一月,以猛爲司隸、侍中,領選如故,猛上疏曰:「伏見陽平公融明德懿親,光祿西河任群,忠禎淑慎,處士朱彤博識聰辯,幷宜左右彌綸,輝贊九棘。愚臣庸鄙,請避賢路。」堅曰:「機務俟才,允屬明哲,朝野所望,豈容致辭?所舉融等,尋別銓授。」於是以融爲侍中、中書監、右僕射,任群爲光祿大夫、領太子家令,朱彤爲中書侍郎、領太子庶子。</p>
|
||||
|
||||
<p>三年九月,鳳皇集於東閣,大赦天下。初,將爲赦,與左僕射猛、右僕射融議於露堂,悉屏左右。堅自爲文,猛、融進紙筆。有一大蒼蠅入自牖間,鳴聲甚大,集於筆端,而復來,堅惡之,久而乃去。俄而長安街巷市里民相告曰:「官今大赦。」有司以聞。堅驚謂融曰:「事何從而泄?」敕外窮推,咸言有一小人衣黑衣,呼於市曰:「官今大赦。」須臾不見。堅嘆曰:「其向蒼蠅乎?聲狀非常,吾固惡之。」</p>
|
||||
|
||||
<p>四年七月,黃龍見於成紀,梁山崩。</p>
|
||||
|
||||
<p>五年,白虎見天水。</p>
|
||||
|
||||
<p>六年,遣鴻臚拜張天錫爲大將軍、凉州牧、西平公。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“315年”或“343年”或“365年”或“479年”或“536年”或“前140年”">建元元年</span></a>正月,雍州秀才段鏗對策上第,拜吏部郎中。孝廉通經者十餘人皆拜令長。</p>
|
||||
|
||||
<p>五年六月,晋大司馬桓溫伐燕,次於枋頭。燕師屢敗,遣散騎侍郎樂嵩來乞師,請賂秦以虎牢以西之地。八月,遣將軍苟也、洛州刺史邵羌帥步騎二萬救燕。溫敗歸。是月,京兆民王攸上書獻十略:「一曰君道宜明,二曰臣尚忠敬,三曰子貴孝養,四曰民生在勤,五曰教無偏黨,六曰養民在惠,七曰延聘耆賢,八曰懲惡顯善,九曰伐叛柔服,十曰易簡弘大。」堅納之,以攸爲諫議大夫。十一月,燕車騎吳王垂來奔。桓溫既走,慕容暐悔割河洛之地以賂秦,乃曰:「行人失辭。分灾救患,理之常也。」堅大怒。</p>
|
||||
|
||||
<p>六年,令輔國王猛帥鎮南楊安、虎牙將軍張蚝、建節鄧羌等步騎六萬討平燕冀。八月,猛攻克壺關。暐遣太傅上庸王評等帥四十萬屯於潞川。猛覘<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>醜艶切。覘:候也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>知評賣水鬻樵,不撫將士,大笑謂楊安等曰:「慕容評真奴才,雖億兆之衆,尚不足爲慮,况數十萬乎!今破之必矣。」甲戌,陳於渭原,猛誓衆曰:「王景略受國厚恩,任兼內外,今與諸君深入賊地,宜各勉進,不可退也。受爵明君之朝,慶觴父母之室,不亦美乎!」衆皆勇奮,破釜弃糧,大呼競進。猛望燕師之衆,惡之,謂鄧羌曰:「今日之事,非將軍莫可以捷也。成敗之機,在此一舉。」羌曰:「若以司隸見與,公無以爲憂。」猛曰:「此非吾所及,必以安定太守、萬戶侯相處。」羌不悅而退。俄而兵交,猛召羌,羌寢而不應。猛乃馳就許之,羌於是飲,與張蚝、徐成等跨馬馳入,旁若無人,搴旗斬將。燕師敗績,進師圍鄴。猛之未至鄴也,劫盜公行,及猛至,遠近怗然。十一月,堅自帥精銳十萬攻鄴,七日而至於安陽故宅,引諸耆老語及祖父舊事,泫然流涕。猛潜如安陽迎堅,堅謂曰:「昔亞夫不出軍迎漢文,將軍何以臨敵背衆乎?」猛曰:「臣每覽亞夫之事,常謂前却人主,以此而爲名將,竊未多之。臣奉陛下神算,擊垂亡之虜,若摧枯拉朽,何足憂也!」戊寅,克鄴。慕容暐出奔,將軍郭慶執暐於高陽,送之。辛巳,堅入鄴宮,大赦。閱其圖籍,郡百五十七,縣一千五百七十九,戶二百四十五萬八千九百六十九。以王猛爲都督諸軍事、車騎大將軍、開府儀同、冀州牧,鎮鄴,封清河郡侯,以僞太宰恪、太傅評之第盡賜之,加美妾五人、上女妓十人、中女妓三十八人。猛辭,堅曰:「昔魏絳和戎,猶有金石絲竹之賞,山甫翼周,實受四牡之錫。卿功超二子,任過管、葛,安得辭也!其敬受之,無逆朕命。」以鄧羌爲散騎常侍、安定太守、真定郡侯,邑三千戶,賞潞川之功。</p>
|
||||
|
||||
<p>七年七月,日堅如洛陽,下書曰:「士死知己,猶來格模,故喬公一言,魏祖追慟。趙司隸高平徐統往在鄴都,識朕於童稚,每思其殷勤之言,弗敢忘也。可召其子孫詣行所。」</p>
|
||||
|
||||
<p>八年五月,以高平徐攀爲琅琊太守。攀,統之少子,以舊恩拔之也。六月,冀州牧猛入爲丞相、中書監、司隸校尉,猛固辭丞相,改授司徒,又固辭,不拜,乃停司徒之授。四月,天鼓鳴,彗出於尾箕,長十餘丈,或名蚩尤旗。太史令張猛言於堅曰:「尾,燕之分野;而掃東井,東井秦之分,灾深禍大,十年之後,燕滅秦之象。二十年之後,燕當爲岱所滅。慕容暐父子兄弟,亡虜也,而布列朝廷,貴盛不二,宜除渠帥以寧皇秦。若旦誅鮮卑,不夕滅客彗者,臣請就妖言之戮。」堅不納,更以暐爲尚書,垂爲京兆尹,沖爲平陽太守。</p>
|
||||
|
||||
<p>十年三月,侍中太尉李威卒。威字伯龍,漢陽人,苟太后姑子。少與苻雄刎頸之交,苻生屢欲誅堅,賴威以免。堅深德之,事威如父。誅苻生及法,皆威與太后潜决大謀,遂有辟陽之寵。雅重王猛,勸堅以國事任之。堅常謂猛曰:「李公知卿,猶鮑叔之於夷吾,罕虎之於子産。」猛兄事之。夏四月,堅下書曰:「巴夷嶮逆,寇亂益州,招引吳軍爲唇齒之勢,特進鎮軍將軍護羌校尉鄧羌可帥甲士五萬星夜赴討。」五月,蜀人張育、楊光等起兵二萬以應巴獠<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音老<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>晋威遠將軍桓石帥衆三萬入據墊江。張育自號蜀王,稱藩於晋。八月,鄧羌敗晋師於涪,西擊張育、楊光於綿竹,皆斬之。益州平,羌勒銘於岷山而還。十二月,羌至自成都,堅引見東堂,謂之曰:「將軍之先仲華遇漢世祖於前,將軍復逢朕於後,何鄧氏之多幸!」羌曰:「臣常謂光武之遇仲華,非獨仲華之遭光武!」堅笑:「將軍蓋以自貺,非直將軍之幸,亦朕之遇賢。」</p>
|
||||
|
||||
<p>十一年正月,以征士樂陵王忻爲國子祭酒,堅雅好文學,英儒畢集,純博之精,莫如忻也,終於太子少傅。五月,猛寢疾,堅親祈南北郊、宗廟、社稷,分遣使臣禱河岳諸神,無不周備。以猛少瘳,赦殊死。七月,堅臨省疾,問以後事,猛曰:「晋僻陋吳越,乃正朔相承。臣沒之後,願不以晋爲圖。鮮卑,羌虜,我之仇仇,終爲大患,宜漸除之,以便社稷。」言終而卒,年五十一。堅哭之慟,謂太子宏曰:「天不欲使吾平一六合,何奪吾景略之速也!」贈侍中、丞相,餘如故,謚武侯。朝野巷哭三日。</p>
|
||||
|
||||
<p>十二年正月,高陵民穿井得龜,大三尺六寸,背有八卦文。命太卜池養之,食之以粟。四月,堅下書曰:「凉州刺史張天錫雖稱藩受位,而臣道未純,可遣步兵校尉姚萇等自石城津伐。」天錫率勁勇五萬來拒。戰於赤岸,凉師大潰。天錫率騎數千奔還姑臧,箋降於萇。甲午,大軍至姑臧,天錫素車白馬,面縛舁櫬,降於軍門。萇釋縛焚櫬,送之長安。諸郡悉降,凉州平。九月,以梁熙爲西中郎將、凉州刺史,鎮姑臧。徙豪右七千戶於關中。封天錫重光縣之東寧鄉二百戶,號歸義侯,拜比部尚書,遷右僕射。萇之征也,堅爲天錫立第,既至如歸。</p>
|
||||
|
||||
<p>十三年正月,太史奏:「有星見於外國之分,當有聖人之輔中國,得之者昌。」堅聞西域有鳩摩羅什,襄陽有釋道安,幷遣求之。</p>
|
||||
|
||||
<p>十七年正月,不雨,至於六月,徹樂减膳,出宮女以迎和氣。八月,堅收起居注及著作所錄而觀之,見苟太后、李威之事,慚怒,乃焚其書。著作郎董朏<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音斐<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>雖更書時事,然十不留一。</p>
|
||||
|
||||
<p>十八年三月,徙鄴銅駝、銅馬、飛廉、翁仲於長安。十月,堅引群臣於太極殿議曰:「東南一隅,未賓王化,今欲起天下兵討之。計其兵仗精卒九十七萬,吾將先啓行,薄伐南裔。此行也,朕與陽平公之任,非諸將之事。」左右僕射權翼、沙門道安、陽平公融、尚書石越等上書面諫,前後數十,堅終不納。</p>
|
||||
|
||||
<p>十九年,晋車騎桓沖率衆十萬攻襄陽,遣其前將軍劉波攻沔北。堅大怒,遣其子征南鉅鹿公叡、冠軍慕容垂,佐衛毛當等將步卒五萬救襄陽。堅下書曰:「吳人敢恃江山,屢寇王境,宜時進討,以清宇內。便可戒嚴,速修戎備,發州民則十丁遣一,兵若門在灼然者爲崇文義從。朕將登會稽,復禹績,伐國存君,義同三王。其以司馬昌明爲左僕射,謝安爲吏部尚書,桓沖爲侍中,勢還不遠,可幷爲起第。」八月戊午,遣征南大將軍陽平公融、騎從張蚝、撫軍大將軍高陽公符方,衛軍梁成、平南慕容暐、冠軍慕容垂步騎二十五萬爲前鋒。甲子,堅發長安戎卒六十餘萬、騎二十七萬,前後千里。九月,堅至項城,凉州之兵始達咸陽,蜀漢之軍順流而下,幽冀之衆至於彭城,東西萬里,水陸齊進。融等攻壽春。晋遣都督謝石、徐州刺史謝玄、豫州刺史桓伊水陸七萬,敗堅於淝水。堅爲流矢所中,單騎遁還於淮北,顧謂夫人張氏曰:「朕用朝臣之言,豈見今日之事耶!何面目復臨天下?」泫然流涕。堅諸軍悉潰,及慕容垂一軍獨全。比至洛陽,百官威儀,軍容粗備。未及關而垂有貳志,說堅請巡撫燕、代,幷求拜墓,堅許之。權翼固諫,以爲不可,堅不從。堅至自淮南,次於長安東之行宮,入告罪於太廟。</p>
|
||||
|
||||
<p>丁零翟斌反於河南,長樂公符丕遣慕容垂及符飛龍討之。垂南結丁零,殺飛龍,盡坑其衆。垂引丁零、烏丸之衆二十餘萬,爲飛梯、地道以攻鄴城。慕容暐弟泓先爲北城長史,聞垂攻鄴,亡命奔關東,收諸馬牧鮮卑,衆數千,還屯華陰。暐乃潜使諸弟及宗人起兵於外。堅遣將軍强永騎擊之,爲泓所敗。泓自稱大都督、雍州牧、濟北王,推叔父垂爲丞相、大司馬、冀州牧、吳王。</p>
|
||||
|
||||
<p>堅謂權翼曰:「將若泓何?」翼曰:「慕容垂正可據山東爲亂,不暇近逼。今暐宗族盡在京師,鮮卑之衆布在畿甸,實社稷之憂,宜遣重將討之。」堅乃以廣平公符熙鎮蒲阪;符叡爲都督,配兵五萬,姚萇爲司馬,討泓於華陽。平原太守慕容沖起兵河東,有衆二萬,進攻蒲阪,堅命竇沖討之。符睿勇果輕敵,戰於華陰,睿敗績被殺。堅大怒,萇懼誅,遂叛。竇沖大破慕容沖於河東,沖奔於泓。泓衆至十萬餘,遣使謂堅曰:「秦師傾敗,將欲興復大燕。吳王以定關東,可速資備大駕,奉送家兄皇帝返鄴都,與秦以虎牢爲界,分王天下。」堅大怒,召暐責之。暐叩頭流血陳謝。堅曰:「此自三竪之罪,非卿之過。」復其位,待之如初。命暐以書招諭垂及泓、沖,使息兵。暐密遣使謂之曰:「今秦數已終,當不能復久。吾籠中之人,必無還理,勉建大業,以興復爲務。」泓於是進向長安。</p>
|
||||
|
||||
<p>堅率步騎二萬討姚萇於北地。萇率衆七萬來攻,堅爲萇所敗。聞慕容沖去長安二百餘里,退師而歸,使符方戍驪山,符輝都督中外諸軍事,配兵五萬拒沖。輝師敗績。堅又以尚書姜宇與苻琳率衆三萬,擊沖於霸上,爲沖所敗,宇死之,琳中流矢,沖遂據阿房城,進逼長安。堅登城觀之,嘆曰:「此虜從何出也?吾不用王景略、陽平公之言,使白虜敢以至於此。」長樂公符丕在鄴糧竭,馬又無草,削松木而食之。會丁零叛慕容垂,引師去鄴,始具西問,知長安危逼,遣從弟求救於謝玄。</p>
|
||||
|
||||
<p>二十一年,慕容沖僭稱尊號於阿房,改年更始。沖率衆登城,堅身貫甲胄,督戰拒之,飛矢滿身,血流被體。時雖兵寇危逼,馮翊諸堡猶有負糧冒難而至者,多爲賊所殺。先是,謠言「堅入五將久長得」。堅乃留太子宏守長安,謂之曰:「天或導餘,留汝兼總戎政,勿與爭利,吾當出隴收兵運糧以給汝。」自將張夫人及中山公詵率騎數百出奔,如五將山。六月,太子宏將母、妻、數千騎出奔。沖入據長安。</p>
|
||||
|
||||
<p>堅至五將山,姚萇遣將軍吳忠圍之。堅衆奔散,獨侍御數十人而已,神色自若,召宰人進食。俄而忠至,執堅以歸新平縣,幽之別室。萇求傳國璽於堅曰:「萇次應符曆,可以爲惠。」堅叱之曰:「小羌乃敢幹逼天子,豈以傳國璽授汝羌乎!五胡次序,無汝羌名。違天不祥,其能久乎!璽已送晋,不可得也。」萇遣右僕射尹偉說堅,求爲堯舜禪代之事。堅曰:「姚萇叛賊,奈何擬之古人!」因問偉曰:「卿於朕朝作何官?」對曰:「尚書令史。」堅嘆曰:「卿宰相才也,王景略之流,而朕不知卿。亡也,不亦宜乎!」。</p>
|
||||
|
||||
<p>八月,縊堅於新平佛寺中,時年四十八。張夫人、中山公等皆自殺。三軍莫不哀慟。萇欲匿煞殺堅之名,乃謚爲莊烈天王。長樂公稱尊號,僞謚堅爲世祖宣昭皇帝。初,太子之奔也,假道歸晋,歷位輔國將軍,桓玄篡位,以爲梁州刺史。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:堅在位二十七年。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="fu_pi"><span id="id-.E7.AC.A6.E4.B8.95" typeof="mw:FallbackId"/>符丕</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·前秦錄》曰:符丕字永叙,堅之長庶子。少而聰慧好學,堅與之言將略,嘉之。才幹亞於符融,爲將善收士卒,時出鎮於鄴,東夏安之。</p>
|
||||
|
||||
<p>堅敗歸長安,丕爲慕容垂所逼,自鄴奔於枋頭。堅之死也,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:385年_(提及)" title="Category:385年 (提及)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="385年">建元二十一年</span></a>丕復入鄴城,將收兵趙、魏,西赴長安。會平州刺史符沖帥幽、幷之衆擊慕容垂,頻爲垂將帶方等所敗,乃率衆三萬進屯壺關,使招丕。丕乃去鄴,率男女六萬進如潞州。驃騎將軍張蚝、幷州刺史王騰迎之,入據晋陽,始知長安不守,堅爲姚萇所殺,乃舉哀於晋陽。僭即皇帝位於晋陽南,立堅行廟,大赦,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:385年_(提及)" title="Category:385年 (提及)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="385年">建元二十一年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1021年”或“1356年”或“256年”或“300年”或“409年”或“485年”或“556年”或“617年”或“970年”">太平元年</span></a>。九月,置百官。是月,安西呂光自西域還師。二年正月,慕容垂僭稱尊號。二月,慕容沖左將軍韓延殺沖,立段隨爲燕王,改年昌平。五月,丕以呂光爲車騎將軍、梁州牧、酒泉公。是月,姚萇僭稱尊號,氐有啖青者,謂諸將曰:「狄道長符登,雖王室疏屬,而志略雄明,請共立之,以赴大駕。」於是推登爲使持節,督隴右、雍河二州牧,率衆五萬,東下隴右,據南安,馳使請命。八月,丕以登爲征南大將軍、開府儀同、南安王、持節、雍州牧,因其所稱而授之。九月,丕下書:「鮮卑慕容永,我之騎將,首亂京畿,禍傾社稷,其遣丞相王永帥禁衛虎旅覆而取之。」十月,與慕容永戰於襄陵,王師大敗。丕懼,帥騎數千南奔東垣。晋揚威將軍馮該自陝要擊,斬之,送丕首於江東。符登稱尊號,謚爲哀平皇帝。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="fu_deng"><span id="id-.E7.AC.A6.E7.99.BB" typeof="mw:FallbackId"/>符登</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·前秦錄》曰:「符登字文高,丕之族子。父敞,太尉司馬。登少勇,有壯氣。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“315年”或“343年”或“365年”或“479年”或“536年”或“前140年”">建元元年</span></a>初,拜殿中將,遷羽林監、長安令,坐事黜爲狄道長。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1022年”或“1357年”或“257年”或“301年”或“410年”或“486年”或“557年”或“618年”或“971年”">太平二年</span></a>,與姚萇戰於胡奴塠,大破之。十一月,丕子渤海王懿自杏城奔登,登乃具丕死問,於是爲丕發喪行服。爲壇於隴東。僭即皇帝位,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1022年”或“1357年”或“257年”或“301年”或“410年”或“486年”或“557年”或“618年”或“971年”">太平二年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“386年”或“388年”或“397年”或“453年”或“前104年”">太初元年</span></a>。十二月,立堅神主於軍中,引師而告堅神主曰:「今收合義族,衆餘五萬,星言邁,直造賊庭,庶上報皇帝酷怨,下雪民人大耻。」</p>
|
||||
|
||||
<p>二年,登次於凡亭。九月,進據胡空堡,戎夏歸之者十有餘萬。姚萇掘堅尸,鞭撻無數,裸剝衣裳,附之以棘,坎土埋之。</p>
|
||||
|
||||
<p>三年,登次朝那,姚萇據武都相持,累戰互有勝負。萇以登戰勝,謂堅神象所助,亦於軍中立堅神主,謂曰:「往年新平之禍,非萇之罪。陛下假臣龍驤曰:『朕以龍驤建業,卿其勉之。』明詔昭然,言猶在耳,豈假手符登而圖臣,忘前征時之言耶!今爲陛下立神像,可歸休於此,勿計臣過,聽臣至誠。」</p>
|
||||
|
||||
<p>四年正月,登雲樓謂萇曰:「自古安有殺君反立神像!」大呼曰:「殺君賊姚萇出來,與汝决之,何爲枉害無辜!」萇憚而不應。萇自立堅神像,戰未有利,軍每夜驚,乃斬像首送登。</p>
|
||||
|
||||
<p>六年三月,登自雍攻長安。七月,登攻新平,姚萇救之,登引退。八年十二月,姚萇薨。</p>
|
||||
|
||||
<p>九年,登聞萇死,喜曰:「姚興小兒,吾折杖以笞之。」於是大赦,盡衆而東。四月,登從六陌趣廢橋,興將軍尹緯據橋以待。登與緯大戰,爲緯所敗,登單馬奔雍。初,登之東也,留太子崇守胡空堡。崇聞登敗,弃城出奔。登至無歸,乃奔平凉,收集遺兵入馬毛山。七月,興攻登於馬毛,登遣子崇質於隴西鮮卑乞伏乾歸,結婚請援。乾歸遣騎二萬救登。登引軍出迎,與興戰於山南,爲興所敗,死之,時年五十二。子崇奔隍中,復稱尊號,改年延初。謚登爲高皇帝。十月,崇爲乾歸所逐,奔於楊定,與崇帥衆二萬攻乾歸,爲乾歸所敗,崇、定皆死之。自符健<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“351年”或“396年”">皇始元年</span></a>,歲在辛亥,晋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:351年_(提及)" title="Category:351年 (提及)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span title="351年">永和七年</span></a>;是歲,歲在甲午,四十四年,晋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:394年_(提及)" title="Category:394年 (提及)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="394年">太元十九年</span></a>也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:登在位九年,始健以穆帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:351年_(提及)" title="Category:351年 (提及)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span title="351年">永和七年</span></a>僭立,至登五世,凡四十有四年,以孝武帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:394年_(提及)" title="Category:394年 (提及)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span title="394年">太元十九年</span></a>滅。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
88
太平御览/OPS/c125_tai_ping_yu_lan_0123.xhtml
Normal file
88
太平御览/OPS/c125_tai_ping_yu_lan_0123.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,88 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百二十三</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c124_tai_ping_yu_lan_0122.xhtml" title="太平御覽/0122">偏霸部六</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百二十三.偏霸部七</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c126_tai_ping_yu_lan_0124.xhtml" title="太平御覽/0124">偏霸部八</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2449" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85595977" title="d:Q85595977" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="qin_yao_yi_zhong"><span id="id-.E7.A7.A6.E5.A7.9A.E5.BC.8B.E4.BB.B2" typeof="mw:FallbackId"/>秦姚弋仲</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·後秦錄》曰:姚弋仲,南安赤亭羌人也。其先有虞氏之苗裔。昔夏禹封舜少子于西戎,世爲羌長。其後燒當雄于洮罕之間,當七世孫填虞。虞九世孫遷那率種人內附,漢朝嘉之,假西羌校尉、歸順王,處之赤亭。那玄孫柯迥,魏假綏戎校尉、西羌都督。回生弋仲,少而聰猛,英果雄毅。永嘉之亂,戎夏隨之數萬,自稱雍州刺史、護羌校尉、扶風公。</p>
|
||||
|
||||
<p>劉曜以弋仲爲平西將軍。石虎廢石弘自立,仲稱疾不賀。虎累召之,乃赴。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1072年”或“323年”或“349年”或“561年”">太寧元年</span></a>,拜侍中、征西大將軍。石祗稱尊號于襄國,以仲爲右丞相。石祗爲劉顯所殺,仲乃與燕連和。仲有子四十二人,誡諸子曰:「我死之後,汝歸晉家,竭盡臣節。」乃使使降晉。晉<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:351年_(提及)" title="Category:351年 (提及)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="351年">永和七年</span></a>,拜仲使持節、六夷大都督、江北諸軍事、儀同三司、大單于,封高陵郡公。八年,薨,七十三。後仲尸柩爲苻生所得,生以王禮葬之于天水。萇稱尊號,追謚景元皇帝,廟號始祖,陵曰高陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="yao_xiang"><span id="id-.E5.A7.9A.E8.A5.84" typeof="mw:FallbackId"/>姚襄</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·後秦錄》曰:姚襄,字景國,仲第五子。雄武多才藝,能明察,善撫納。士民愛敬之,鹹請爲嗣。仲以襄非長,不許。石祗僭號,以襄爲使持節、驃騎將軍,護烏丸校尉。晉遣使拜襄持節、平北將軍、幷州刺史、即丘縣公。</p>
|
||||
|
||||
<p>弋仲薨,率戶六萬南至滎陽。晉處襄于譙城,遣弟爲任,單騎度淮,見豫州刺史謝尚,一面交款,便若平生。楊州刺史殷浩憚其威名,遣謝萬討襄,逆擊破之。鼓行濟淮,屯于盱眙,朝廷大震。襄方軌引北,自稱大將軍、大單于。據許昌,自許遂攻洛陽,逾月不克。晉征西大將軍桓溫自江陵伐襄,溫至伊水,襄徹圍拒之,爲溫所敗。襄奔還洛陽,率數千騎奔于北山。百姓隨襄者四千餘戶。襄尋從北山將圖關中,進屯杏城,遣輔國將軍姚蘭略地畦城。符生遣符飛拒戰。襄率衆西引,與符堅戰于三原,爲堅所殺,時年二十七。萇稱尊,追謚魏武王。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="yao_chang"><span id="id-.E5.A7.9A.E8.90.87" typeof="mw:FallbackId"/>姚萇</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·後秦錄》曰:姚萇,字景茂,仲之第二十四子。少聰哲,多權略,不修行業。兄襄爲符堅所殺,萇率諸弟降秦,符堅以爲揚武將軍、步兵校尉。潞川之戰有殊功,遷左衛將軍,累受幽州刺史。符堅伐晉,以萇爲龍驤將軍、督益梁二州諸軍事,謂曰:「朕本以龍驤建業,龍驤之號未曾假人,特以相授,山南之事一以委焉。」左將軍竇衛進曰:「王者無戲言,此不祥之衛也。」堅默然。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:384年_(提及)" title="Category:384年 (提及)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="384年">白雀元年</span></a>,慕容泓起兵,堅遣子睿討之,萇爲睿司馬。既而,爲泓所敗,睿死。萇遣參軍薑協討罪,堅怒,殺之。萇懼,奔于渭北。歸者五萬餘家,鹹推萇爲盟主。自稱大將軍、大單于、萬年秦王,大赦,改元,稱制行事。二年六月,慕容沖入長安,司隸崔翼、尚書趙遷等數百人來奔。萇聞符堅在五將山,遣驍騎吳忠車騎圍之,萇自故縣如新平。吳忠執堅,送之。萇將求禪代,堅不許,慕容沖遣率騎大將軍尚書令高蓋來伐,戰于新平,大破之,蓋率麾下數千人來降。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“303年”或“386年”或“405年”或“489年”或“76年”">建初元年</span></a>,僭即皇帝位于長安,大赦,改年,國號大秦,改長安爲常安。追尊考仲景元皇帝,妣曰德皇后,興爲皇太子。秋七月,萇如安定。二年,徙秦州三萬戶于安定。七月,以太子興鎮長安。四年十月,立社稷于長安。六年,大敗符登于長安。七年三月,萇寢疾,遣鎮東姚碩德守長安,召太子興詣行在所。八年十月,萇如長安,至于新支堡,疾篤,輿疾而進。十二月,至長安,召太尉姚旻、僕射尹緯等,受遺詔輔政。萇曰:「吾氣力轉微,將不能復臨天下,卿等善相吾子。」謂興曰:「有毀此諸人者,慎勿受之。汝撫骨肉以仁,接大臣以禮,待物以信,遇民以恩,四者既備,吾無恨矣。」庚子,薨于永安宮,年六十四。謚武昭皇帝,葬元陵,廟號太祖。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="yao_xing"><span id="id-.E5.A7.9A.E8.88.88" typeof="mw:FallbackId"/>姚興</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·後秦錄》曰:姚興,字子略,萇之太子。萇薨,秘不發喪。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:394年_(提及)" title="Category:394年 (提及)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="394年">皇初元年</span></a>,乃發喪行服。即天子位于槐裏,大赦,改元。七月,如涇陽,與符登戰,斬登。徙陰密三萬戶于長安。二年,以叔父緒爲晉王,征西將軍碩德爲隴西王,弟崇爲齊公,顯爲常山公。三年,以緒爲<span typeof="mw:LanguageVariant" data-mw-variant="{"disabled":{"t":"并"}}"/>、冀二州牧,鎮蒲阪。四年……(六年)二月,遣齊公崇伐洛陽。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:399年_(提及)" title="Category:399年 (提及)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="399年">弘始元年</span></a>九月,大赦,改元。冬十月,克洛陽,以東平公紹爲都督山東諸軍事、豫州牧,鎮洛陽。四年五月,遣大將軍隴西王碩德率步騎六萬伐呂隆于凉州。先是,吐蕃傉<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>內沃切<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>檀據西平,沮渠蒙遜據張掖,李駿據敦煌,各制方域,共相侵伐。碩德從金城濟河,直趣廣武,徑蒼松,至隆城下。隆遣弟輔國超、龍驤邈等率衆拒碩德。碩德大破之,生擒邈。傉檀、蒙遜、李駿等各修表奉獻。九月,隆奉表請降。興答報嘉美,以隆爲鎮西將軍、凉州刺史、建康公。十一月,鳩摩羅什至長安。七年正月,興如逍遙園,引諸沙門聽什說佛經。九年,以太子泓錄尚書事。慕容超遣使稱蕃。十年,與魏通和,貢馬千匹。十一年,蜀譙縱遣使稱藩。</p>
|
||||
|
||||
<p>十六年五月,興疾于內寢,太子泓以兵屯東華門,侍疾于諮議堂。尚書令廣平公弼潜謀爲亂,招集數千人,持兵于第。興疾損,升前殿,百官鹹會,征虜劉羌泣曰:「陛下寢疾數旬,奈何忽有斯事!」興曰:「朕過庭無訓,諸子交惡,含耻胡顔,愧于四海。」興以弼文武兼才,未忍致法,免其尚書令,以公就第。十七年十二月,興疾重,廣平公弼告病不朝,集兵于第,興怒,乃收弼囚之。十〔八年〕二月,興疾甚,遣收廣平公弼第甲仗,還武庫。于是弼黨率甲仗攻端門,興力疾臨前殿,賜弼死。丁未,薨於前殿,年五十三。謚文桓皇帝,廟號高祖,墓曰偶陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="yao_hong"><span id="id-.E5.A7.9A.E6.B3.93" typeof="mw:FallbackId"/>姚泓</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·後秦錄》曰:姚泓,字元子,興之太子。興薨,即位,大赦,改爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“136年”或“1375年”或“345年”或“416年”或“935年”">永和元年</span></a>,廬于諮議堂。訖葬,乃親庶政。</p>
|
||||
|
||||
<p>晉相劉裕來伐,遣冠軍檀道濟、龍驤王鎮惡入自淮肥。二年七月,劉裕次于陝城,泓次于灞上。裕至潼關,泓自灞上還軍,次于石橋。裕進據鄭城,泓遣姚裕屯兵宮中,將軍姚丕守渭橋,泓軍于逍遙園。丕爲晉所敗。泓自赴之,因丕之敗,遂相踐而退。泓與河間公裕等數百騎出奔于石橋。大將軍東平公贊聞泓之敗,率諸軍赴難。會泓于石橋,晉人已固青門<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>一雲諸門,<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>諸軍不得入,衆皆驚散。泓與河間公裕等詣裕請降,泓子彭城公伏念,年十二,謂泓曰:「陛下今雖降晉,劉裕待人無禮,終必不全,願自裁决。」泓憮然不答。念遂登宮墻自投而死。平原公璞、幷州刺史尹昭以蒲阪降晉。東平公率宗室子弟百餘人降于裕,裕盡殺之。九月,裕至長安,送泓于建康市戮之,時年三十。建康百里之內,草木焦死。自姚萇<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:384年_(提及)" title="Category:384年 (提及)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="384年">白雀元年</span></a>,歲在甲申,至于是歲,歲在丙辰,三十有三歲。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="shu_li_te"><span id="id-.E8.9C.80.E6.9D.8E.E7.89.B9" typeof="mw:FallbackId"/>蜀李特</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·蜀錄》曰:李特,字玄休,巴西宕渠人。其先廩君之苗裔。秦併天下,以爲黔中郡,薄賦其人口,歲出錢四十。巴人謂賦爲賨,遂因名焉。及高祖爲漢王,始募賨民平定三秦,既而不願出關,求還鄉里。高祖以其功,復同豐、沛,更其地爲巴郡。土有鹽漆之利,民用殷阜,俗性剽勇,又善歌舞。高祖愛其舞,詔樂府習之,今巴渝舞是也。其後繁昌,分爲數十姓。及魏武克漢中,特祖父虎歸魏,魏武嘉之,遷略陽,拜虎等爲將軍。內徙者亦萬餘家,散居隴右諸郡及三輔、弘農。所在號爲巴人。虎子慕爲東羌獵將,慕凡有五子:輔、特、庠、流、驤。特身長八尺,雄武善騎射,沉毅有大度。元康中,氐齊萬年擾亂,天水、略陽、扶風、始平諸郡皆被兵寇。民頻歲大饑,流移就穀,相與入漢川者數萬家。特至劍閣,顧盼險阻,曰:「劉禪有如此地而面縛于人,豈非庸才耶!」同移者閻彧<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音鬱<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>等咸歎異之。</p>
|
||||
|
||||
<p>初,流民既至漢中,上書求寄食巴、蜀,朝廷從之。由是散在梁、益,不可禁止。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:299年_(提及)" title="Category:299年 (提及)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="299年">元康九年</span></a>,詔徵益州刺史趙廞<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音歆<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>爲大長秋,以成都內史耿勝代廞。廞遂謀叛,有劉氏割據之志,勝率衆入州,廞遣衆迎之,戰于西門,勝敗走,廞獲煞之。廞自稱大將軍、益州牧。時李庠與兄弟及李合、任回等以四千騎歸廞,廞以庠爲威寇將軍,使斷北道。庠素東羌良將,曉兵陣,軍部肅然。廞惡其齊整,煞之,復以特爲督將。特兄弟既怨廞,引兵歸綿竹。廞恐朝廷討己,遣長史費遠、犍爲太守李苾督萬餘人斷北道,次綿竹之石亭。特密收合得七千餘人,夜襲遠軍,遠軍大潰,因放火燒之,死者十八九。進攻成都。廞聞兵至,驚懼不知所爲。李苾等夜斬關走出,文武盡散。廞獨與妻子乘小船走至廣都,爲其下人朱竺所殺。</p>
|
||||
|
||||
<p>先是,梁州刺史羅尚聞廞叛,上表稱廞非雄才,又蜀人不願爲亂,事終無成,願欲征之。惠帝遣尚爲平西將軍、益州刺史,率七千餘人入蜀。特等聞尚來,甚懼,使弟驤于道奉迎,并貢寶物。尚甚悅。</p>
|
||||
|
||||
<p>冬十月,六郡流人推特行鎮北將軍,承制封拜,其弟流行鎮東將軍,弟驤驍騎將軍,少子雄爲前將軍,以相統領。進兵攻尚于成都。尚頻爲特所敗,乃阻長圍,緣水作營,自都安至犍爲七百里,與特相距。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1076年”或“1086年”或“1210年”">大安二年</span></a>,都下推特爲大將軍,改元爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“303年”或“386年”或“405年”或“489年”或“76年”">建初元年</span></a>。益州從事任明說尚曰:「特既凶逆,侵暴百姓,又分人散衆在各村堡,驕怠無備,是天亡之時也。可告諸村密刻期日,內外擊之,破之必矣。」尚從之。遣大衆奄襲特營,尚出逆戰,到官桑,特軍敗績,死之。雄稱成都王,追謚景王。及稱尊號,追尊曰景皇帝,廟號始祖。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="li_liu"><span id="id-.E6.9D.8E.E6.B5.81" typeof="mw:FallbackId"/>李流</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·蜀錄》曰:李流,字玄通,特第四子也。少好學,便弓馬。東羌校尉何攀稱流有賁育之勇,舉爲東羌校尉。平趙廞于成都,晉朝論功,拜奮威將軍,封武陽侯。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“303年”或“386年”或“405年”或“489年”或“76年”">建初元年</span></a>,特既見殺,流自稱大將軍、益州牧。九月,流疾篤,謂諸將曰:「驍騎高明仁愛,識量多奇,固足以濟大事,然前軍<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>李雄也<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>英武,殆天所相,可共受事于前軍,以爲成都王也。」遂薨,年五十六。諸將共立雄爲主。雄稱尊號,追謚流秦文王。子龍嗣。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="li_xiong"><span id="id-.E6.9D.8E.E9.9B.84" typeof="mw:FallbackId"/>李雄</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·蜀錄》曰:李雄,字仲俊,特第三子。母羅氏,夢雙虹自門升天,一虹中斷,既而生蕩。後羅氏汲水,忽然而寐,夢大虹繞其身,遂有孕,十四月而生雄。常言二子若有先亡,在者必大貴。蕩以李流世卒。雄身長八尺三寸,美容貌。相工相之曰:「此君將貴,其相有四:目如重雲,鼻如龜龍,口方如器,耳如相望。法爲貴人,位過三公不疑。」雄少以烈氣聞,識者皆器重之。特稱益州牧,以雄鎮梓潼,又拜前將軍。</p>
|
||||
|
||||
<p>流薨,雄稱大將軍、益州牧,治郫城。以西山范長生岩居穴處,求遵養之志,雄欲迎爲君。長生固辭曰:「推步太元,五行大會甲子,祚鍾于李,非吾節也。」<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“223年”或“252年”或“304年”或“313年”或“386年”或“819年”">建興元年</span></a>十月,雄即成都王位于南郊,大赦,改元。約法七章。以叔父驤爲太傅,兄虎威爲太保。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:306年_(提及)" title="Category:306年 (提及)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="306年">晏平元年</span></a>三月,范長生乘素輿詣城,雄迎于大門,執版延坐,長生請雄對坐,即拜丞相,尊曰範賢。長生勸雄稱尊號。夏六月,僭即帝位,大赦,改年,國號大成。追尊父特爲景帝,母羅氏爲太皇后。十月,加丞相范長生爲天地太師之號,封西山侯。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:315年_(提及)" title="Category:315年 (提及)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span title="315年">玉衡五年</span></a>正月,立妻任氏爲皇后。八年四月,范長生卒,以其子侍中賁爲丞相。長生善天文,有術數,民奉之如神。十四年,立兄子班爲太子。二十四年五月,雄寢疾。六月丁卯,薨,年六十一。謚武皇帝,廟號太宗。十月,葬安都陵。太子班襲位。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h2 id="li_qi"><span id="id-.E6.9D.8E.E6.9C.9F" typeof="mw:FallbackId"/>李期</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·蜀錄》曰:李期字世運,雄第四子。聰惠好學,弱冠能屬文。雄甍,班即位。雄子車騎將軍越自江陽奔喪,以班非雄所生而嗣位,心不平。十月,因夜哭臨,越煞班于殯宮。班字世文,雄兄蕩第四子。雄妻任氏無子,養班爲子。越既殺班,于是矯太后令罪狀,謚戾太子,立期爲主。甲子,期僭即皇帝位。玉恒元年正月,大赦,改年,立妻閻氏爲後。四月,大將軍漢王壽率步騎一萬自涪向成都。期不虞至,預不設備,至即克城,屯兵宮門。殺相國建寧王越、尚書令景騫、尚書田袞等,廢期爲邛都公,幽之別宮。期自殺,年二十五。謚曰幽公。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h2 id="li_shou"><span id="id-.E6.9D.8E.E5.A3.BD" typeof="mw:FallbackId"/>李壽</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·蜀錄》曰:李壽,字武考,特季弟驤之子。少尚禮容,敏而好學。雄奇其才秀,以爲足荷重任,封爲建寧王。既而期立,改封漢王,領梁州刺史,治涪城。壽見期兄弟十餘人幷有强兵,懼不自全,陰謀據成都,稱藩于晉。乃誓文武,得數千人,襲成都,克之,放兵虜掠,數日乃定。于是僭即皇帝位于南郊,大赦,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:338年_(提及)" title="Category:338年 (提及)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span title="338年">咸康四年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:338年_(提及)" title="Category:338年 (提及)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span title="338年">漢興元年</span></a>。追尊父驤獻皇帝。</p>
|
||||
|
||||
<p>三年六月,壽下書曰:「吳會遺燼,久逋天誅,今將太興百萬,躬行天罰。」九月,大閱,軍士七萬餘人,舟師溯江而上。過成都,鼓噪盈江,壽登城觀之。群臣以國小衆寡,江吳險遠,圖之未易,叩頭泣諫,乃止兵,人咸呼萬歲。十月,宴禮于太學,舉明經者封好學侯。四年,以太子勢領大將軍、錄尚書事。六年,分寧州興古、永昌、雲南、朱捉、越巂、河陽六郡爲漢州。四月,壽寢疾,常見李期爲祟。八月,薨,年四十。謚昭文皇帝,廟號中宗,葬安昌陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h2 id="li_shi"><span id="id-.E6.9D.8E.E5.8B.A2" typeof="mw:FallbackId"/>李勢</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·蜀錄》曰:李勢,字子仁,壽之長子。身長七尺九寸,腰帶十四圍,善于俯仰,時人異之。壽既薨,僭即帝位,大赦,改元太和。元年正月,尊母閻氏爲皇太后,妻季氏爲皇后。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:347年_(提及)" title="Category:347年 (提及)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span title="347年">嘉寧二年</span></a>,晉遣安西將軍、荊州刺史桓溫來伐,勢大發軍禦之。鎮東李位都逆往降。溫達成都之十里陌,勢衆自潰。三月,溫至城下,縱火燒其大城諸門。勢衆惶懼,無復固志。勢乃夜開東門,走九百里至晉壽,然後送降文于溫。尋輿櫬面縛軍門,溫解縛焚櫬,送勢及叔父福《載記》云:及弟福等十餘人于建康,晉封爲歸義侯。<span about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion">升平五年</span>,卒。</p>
|
||||
|
||||
<p>常璩,字道將,蜀成都人,少好學,著《華陽國志》十篇,序開闢以來,迄于李勢,皆有條理,云:「宕渠,古賨國。今有賨城。秦始皇時,有長人長五丈見宕渠。」秦史胡毋敬曰:「五百年外,其地必有異人爲大人者。」及雄之稱號,祖先出自宕渠,有識者皆以爲應之。譙周云:「我死後三十年,當有異人入蜀。」又著讖云:「廣漢城北有大賊,曰流曰特攻難得,歲在玄宮自相克。」又惠帝之世,蜀童謠曰:「江橋頭,闕下市,成都北門十八字。」至是而應焉。李特以晉<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“136年”或“1375年”或“345年”或“416年”或“935年”">永和元年</span></a>,歲在辛酉起兵,至勢<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:347年_(提及)" title="Category:347年 (提及)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span title="347年">嘉寧二年</span></a>,爲晉<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1377年”或“138年”或“347年”">永和三年</span></a>,歲在壬戌而降晉,合四十七年。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
100
太平御览/OPS/c126_tai_ping_yu_lan_0124.xhtml
Normal file
100
太平御览/OPS/c126_tai_ping_yu_lan_0124.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,100 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百二十四</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c125_tai_ping_yu_lan_0123.xhtml" title="太平御覽/0123">偏霸部七</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百二十四.偏霸部八</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c127_tai_ping_yu_lan_0125.xhtml" title="太平御覽/0125">偏霸部九</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2472" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85595999" title="d:Q85595999" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="qian_liang_zhang_gui"><span id="id-.E5.89.8D.E5.87.89.E5.BC.B5.E8.BB.8C" typeof="mw:FallbackId"/>前凉張軌</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·前凉錄》曰:張軌,字士彥,安定烏氏人,漢常山王耳十七世孫。祖烈,魏外黃令。父溫,太官令。母隴西辛氏。軌少好學,明經,與同郡皇甫士安友善,拜宮守舍人。京兆杜預以所注《易》遺之。太康中,爲尚書郎、太子洗馬、中庶子,遷散騎常侍、征西軍司馬。</p>
|
||||
|
||||
<p>軌以晋室多難,陰圖據河西、追竇融故事,筮之,遇《泰》之《觀》,軌喜曰:「霸者之兆。」乃求爲凉州,公卿亦舉軌,拜凉州刺史。課農桑,拔賢才,置崇文祭酒,征九郡胄子五百人,立學校以教之。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“154年”或“305年”或“351年”或“358年”或“410年”">永興二年</span></a>,拜西安將軍,封安樂鄉候。惠帝崩,遣長史北宮純、司馬纂、別駕陰監奉表京師。是歲,大城姑臧。姑臧城匈,奴所築也,南北七里,東西三里,地有龍形,故名臥龍城,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:310年_(提及)" title="Category:310年 (提及)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="310年">永嘉四年</span></a>十一月,黃龍出于臨羌河,發水升天,身長十餘丈。五年,帝遣使拜車騎大將軍、開府儀同三司。策命未至,而劉曜攻陷長安,遷晋帝于平陽。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“223年”或“252年”或“304年”或“313年”或“386年”或“819年”">建興元年</span></a>,晋湣帝即位于長安,遣使者拜軌鎮西大將軍、開府儀同三司,加侍中,封西平郡公,固讓不受。二年,進拜太尉、凉州牧,以軌年老多疾,拜子實行撫軍,副凉州刺史。五月,軌寢疾,立子實爲世子。己丑,薨于正寢,年六十。葬建陵,册贈侍中、太尉,謚武穆公。張祚僭號,追尊武王,廟號太宗。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="zhang_shi"><span id="id-.E5.BC.B5.E5.AF.A6" typeof="mw:FallbackId"/>張實</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·前凉錄》曰:張實,字安遜,軌之世子也。學尚明察,敬賢愛士,晋舉秀才,除尚書郎。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:307年_(提及)" title="Category:307年 (提及)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="307年">永嘉元年</span></a>,固辭驍騎將軍,請還凉州,帝許之,改授議郎、西中郎將。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“223年”或“252年”或“304年”或“313年”或“386年”或“819年”">建興元年</span></a>,長史張璽等表實嗣位。十月,帝遣使授西中郎將,凉州刺史、西平公。二年十一月,帝將降劉曜,進實侍中、司空、凉州牧。三年,始知劉曜逼遷天子平陽,大臨三日。五年,南陽王寶聞湣帝崩,自稱晋王,年號建康,置百官,遣拜實征西大將軍,開府儀同三司,增邑三千戶。</p>
|
||||
|
||||
<p>六年六月,京兆人劉弘使左道以眩惑百姓,密與實左右十餘人謀殺實,皆懷刃入內,斬實于外寢,時年五十。葬寧陵,晋元寶册贈實大司馬、凉州牧,謚元公。張祚僭號,追尊曰明王,廟號高祖。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="zhang_mao"><span id="id-.E5.BC.B5.E8.8C.82" typeof="mw:FallbackId"/>張茂</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·前梁錄》曰:張茂,字成遜,實之母弟。虛靖好學,不以勢利爲心。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“223年”或“252年”或“304年”或“313年”或“386年”或“819年”">建興元年</span></a>,相國南陽王寶辟從事中郎,又薦爲給事黃門侍郎,皆不就。二年,征爲侍中,以父疾固辭。四年,拜秦州刺史,加散騎常侍,領雍州,皆不受。實左司馬陰元等以實既被害,子駿沖幼,宜立長君,乃推茂爲大都督、太尉、凉州牧,茂不從,以平西將軍行都督凉州諸軍事、護羌校尉、凉州牧、西平公,大赦境內。九月,立實子駿爲世子。三年,劉曜遣鴻臚拜茂太師、凉王。四年,茂寢疾,執駿手泣曰:「吾先人以孝友見稱,自漢以來,世康忠順。汝謹守忠節,無或失墮。」薨于正寢,年四十八。劉曜遣使贈太宰,謚成烈王。張祚僭號,追尊曰成王,廟號太宗。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="zhang_jun"><span id="id-.E5.BC.B5.E9.A7.BF" typeof="mw:FallbackId"/>張駿</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·前凉錄》曰:張駿,字公庭,實之世子。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:307年_(提及)" title="Category:307年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="307年">永嘉元年</span></a>生,幼而奇偉,十歲能屬文。茂之四年,拜使持節、大都督、大將軍、梁州牧、西平公,大赦境內。劉曜遣使拜大將軍、梁州牧。元年正月,親耕籍田。二月,始承晋元帝崩問,大臨三日。四年十二月,劉曜爲勒所擒,曜太子毗及劉胤等率衆奔上邽。六年二月,石勒稱天王,遣使拜駿征西大將軍、凉州牧,加五錫之禮。</p>
|
||||
|
||||
<p>八年,群寮勸駿稱凉王,置百官,駿曰:「此非人臣所言,敢有此言,罪在不赦。」又請立世子,乃立重華爲世子。十二月,鄯善王元孟獻女殊好,號曰美人,立賓遐觀以處之。十四年五月,雨雪降霜,駿避正殿,素服,命群寮極言得失。十五年,以右長史任處領國子祭酒,立辟雍、明堂而行禮焉。命西曹椽集閣內,外事付索綏,以著《凉春秋》。十一月,以世子重華行凉州事。十九年八月,田于建西,逾玉右縣。九月,改玉右縣爲金澤縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>二十一年,始置百官官號,皆擬天朝,車服旌旗,一如王者。酒泉太守馬岌上言:「酒泉南山,既昆侖之體。周穆王見西王母,樂而忘歸,即謂此山。有石室王母堂,珠璣鏤飾,煥若神宮。《禹貢》『昆侖在臨羌之西』,即此明矣。宜立西王母祠,以裨朝廷無疆之福。」駿從之。二十二年六月,薨于正德前殿,年四十。晋遣策贈大司馬,謚忠成公。七月,葬大陵。張祚僭號,追尊文王,廟號世祖。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="zhang_zhong_hua"><span id="id-.E5.BC.B5.E9.87.8D.E8.8F.AF" typeof="mw:FallbackId"/>張重華</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·前凉錄》曰:張重華,字泰臨,駿第二子。寬和懿重,沉毅少言。駿薨,右長史任處上華爲使持節、大都督、太尉、凉州牧、護羌校尉、西平公、假凉王,大赦境內。三年九月,晋遣使者拜侍中、大都督隴右諸軍事、大將軍、凉州刺史、領護羌校尉、西平公。重華以位號未稱,怒不受詔。群寮上重華爲丞相、凉王、雍秦凉三州牧。</p>
|
||||
|
||||
<p>五年,重華宴群寮于閑預庭,論講經義,碩問索綏曰:「孔子婦誰家女?老聃父字爲何?四皓既安太子,住乎還山乎?」綏曰:「孔子婦姓幷官氏女。聃父名乾,字元杲,胎則無耳,一目不明,孤單,年七十二,無妻,與鄰人益壽氏老女野合,懷胎,十年乃生老子。四皓還否,臣所未悉。」重華曰:「卿不知乎?四皓死于長安,有四皓冢,爲不還山也。」七年十月,重華寢疾臨春坊,遣左長史馬岌策拜子靈曜爲世子,大赦境內。十一月,薨于平章殿,年二十七,葬顯陵。張祚僭號,追謚桓王,廟號世祖。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="zhang_zuo"><span id="id-.E5.BC.B5.E7.A5.9A" typeof="mw:FallbackId"/>張祚</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·前凉錄》曰:張祚,字太伯,駿之長庶子。博學雄武,有政治之才。駿之二十一年,拜延興太守,封寧侯。重華薨,子靈曜嗣,七年十一月,右長史趙長等矯稱遺令,以祚爲使持節、都督中外諸軍事、撫軍大將軍輔政。十二月,趙長等議,以靈曜沖幼,世難未夷,宜立長君,廢曜爲凉寧侯,立祚爲大將軍、護羌校尉、凉州牧、凉公。又從趙長等議,僭即王位于謙光殿,大赦,改年爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“150年”或“354年”或“460年”或“551年”">和平元年</span></a>。立咤千氏爲皇后,子太和爲太子,封弟天錫爲長寧侯,重華少子玄靖爲凉武侯,置百官。二月,尊祖父,郊祀天地。</p>
|
||||
|
||||
<p>二年,有神降于玄武殿,自稱玄冥,與人交語。祚日夜祈之,神言與福利,祚甚信之。征東張瓘遣兵,傳檄廢祚,以侯還第,復立靈曜。八月,祚收瓘弟琚及其子嵩等。驍騎將軍宋混兄修素與祚有隙,祚疑之,混西奔,招合夷晋,衆至萬餘人,還向姑臧。祚大懼,遣楊秋胡將靈曜于苑,拉其腰而殺之,埋于沙坑。九月,宋混次于武始大澤,爲靈曜發哀。閏月,混至姑臧。祚登神雀觀。張琚、張嵩殺祚守卒,死者四百餘人,斬西門關內混。領軍趙長開宮門以應琚,長馳入殿中,大呼稱萬歲。祚以長敗賊,下觀勞之。長奮槊刺祚中額,奔入萬秋閣,爲厨士徐裏所殺。以庶人禮葬之。天錫即位,備禮改葬于湣陵,追謚威王,封子廷堅爲金澤侯。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="zhang_hong_jing"><span id="id-.E5.BC.B5.E5.BC.98.E9.9D.96" typeof="mw:FallbackId"/>張弘靖</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·前凉錄》曰:張玄靖,字元安,重華少子。母郭夫人。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“355年”或“461年”或“552年”">和平二年</span></a>,宋混、張琚等上玄靖爲大將軍、凉州牧、護羌校尉、西平公,時年七歲。張瓘至姑臧,推立玄靖爲大將軍、凉王,自爲使持節、都督中外諸軍事、尚書令、凉州牧、張掖郡公。</p>
|
||||
|
||||
<p>四年五月,東苑大冢上忽有池,東大澤地燃,廣袤數丈。執法御史杜逸言于瓘曰:「此皆變之大者,可移之它族」瓘徵兵數萬,集于姑臧,謀討宋氏。混與弟澄及左右壯士楊和等四十餘騎奄入南城,申令諸營曰:「張瓘謀逆,被太后詔誅之。」俄而衆至二千。瓘率衆出戰,混擊敗之,衆悉去,瓘自殺。混入見玄靖,以混爲使持節、都督中外外諸軍事、驃騎大將軍、酒泉郡侯輔政。</p>
|
||||
|
||||
<p>五年六月,大旱,令諸祈雨之官皆咏《雲漢詩》,儒林祭酒索綏曰:「《雲漢》,陳周宣之美,非旱之文。昔神鼎之出漢,虞丘不賀。今辭與事違,恐非致澤之意也。」綏字士艾,敦煌人。父戢、晋司徒。綏家貧好學,舉孝廉,爲記室祭酒,母喪去官,又舉秀才,著《凉春秋》五十卷,又作《六夷頌》,《符命傳》十餘篇,以著述之功封平樂亭侯。六年,宋混卒,天錫以使持節、都督中外諸軍輔政。八月,右將軍齊肅等議,以靖多難務殷,須立長君,勸天錫自立。閏月,天錫遣肅等夜害玄靖,時年十四,葬平陵,謚沖王。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="zhang_tian_xi"><span id="id-.E5.BC.B5.E5.A4.A9.E9.8C.AB" typeof="mw:FallbackId"/>張天錫</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·前凉錄》曰:張天錫,字純嘏,駿之少子。母曰劉美人。玄靖八年即位,年十八,謁于太廟,尊母劉氏爲太后。元年四月,秦遣鴻臚回國拜天錫大將軍、凉州牧、西平公。三年,姑臧北山楊樹生松葉,西苑牝鹿生角,東苑銅佛生毛,延興地震,陷裂水出。天錫避正殿,引咎責躬。晋遣使拜隴右關中諸軍大將軍、凉州牧、西平公。</p>
|
||||
|
||||
<p>八年,郡國火燃于泥中三十所。符堅復有幷兼之規。天錫大懼,遣從事中郎韓博奉表于晋,又與桓溫書,克其年大舉,都會上邽。十年,以世子懷爲使持節、鎮西將軍、高昌郡公,次子太豫爲世子,豫母焦氏爲左夫人。七月,大水,地震西平,五十日中地十動,土樓崩。天錫疾,美人閻姬、薛姬皆自殺。二姬,國色,幷有殊寵,天錫每謂之曰:「汝二人將何以報我?我死之後,豈可更爲人妻!」皆曰:「尊若不諱,妾請效死于前,灑掃于地下,無他志。」十月,天錫疾瘳,大赦境內,追悼二姬,葬以夫人禮。</p>
|
||||
|
||||
<p>十三年五月,符堅遣武衛將軍苟長等率衆十萬來伐。天錫遣中衛將軍史景等拒戰赤岸,爲秦所敗。天錫納左長史馬芮之言,面縛降秦。東徙長安,拜歸義侯、北部尚書,遷右僕射。隨符堅敗于淮南,又入晋爲員外散騎常侍,復本封。薨,贈鎮西將軍,謚悼公。張軌以晋<span about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion">永寧九年</span>,辛酉之歲牧凉州,至天錫敗亡之歲,歲在丙午,八主,七十六年。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h2 id="xi_liang_li_jun__gu_lao_qie_"><span id="id-.E8.A5.BF.E5.87.89.E6.9D.8E.E9.A7.BF.E3.80.88.E5.8F.A4.E8.80.81.E5.88.87.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>西凉李駿<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>古老切<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·西凉錄》曰:李駿,字玄盛,隴西狄道人也,漢前將軍廣十六世孫,廣子侍中敢之後。世李氏世爲西州右姓。祖父<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"></dfn><small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音掩<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>前凉武衛將軍、天水太守、安世亭侯。父昶,字中堅,幼有令名,世子侍講,年十八卒。駿,昶之遺腹子,少而好學,沉敏有器度。後凉<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:397年_(提及)" title="Category:397年 (提及)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="397年">龍飛二年</span></a>,建康太守段業自稱凉牧,號神璽。元年,拜駿郊、禋令。二年,敦煌索仙等以駿溫毅有惠政,推駿爲敦煌太守。段業復駿鎮西將軍,領護西夷校尉。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:400年_(提及)" title="Category:400年 (提及)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="400年">庚子元年</span></a>十一月,晋昌太守唐瑤移檄六郡,推駿爲大將軍、凉公、領秦凉二州牧。大赦,改年。追尊祖<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"></dfn>凉公,父昶凉簡公。以瑤爲征東將軍。三年,于南門起靖恭堂,以議朝政,圖贊自古聖帝明王、忠臣孝子、烈士貞女,親爲序頌,以作鑒戒。五年正月,起泮宮,增高門學生五百人。四月,敦煌有葛緣木而生,作黃鳥之形。世子譚卒。九月,立二子歆爲世子。正月,大赦,改年爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“303年”或“386年”或“405年”或“489年”或“76年”">建初元年</span></a>。三月,宴于曲水,命群寮賦詩,駿親爲之序文,寫諸葛亮訓厲以誡諸子。十三年正月,寢疾,顧命長史宋繇曰:「吾終之後,嗣子即卿子也,善相輔導。」二月,薨于恭德殿,年六十七。葬建世陵,謚武昭王,廟號太祖。</p>
|
||||
|
||||
<p>初,駿爲群雄所推,定千里之地,謂張氏之業不足成,河西十郡,歲月而一。既而傉檀入據姑臧,蒙遜基宇稍廣,于是慨然著《述志賦》。初,河右不生楸、槐,張駿之世,取秦隴植之,皆死,至是,酒泉宮西北有槐生焉,乃作《槐樹賦》,又作《婦辛氏誄》。自餘賦數十篇。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h2 id="li_xin"><span id="id-.E6.9D.8E.E6.AD.86" typeof="mw:FallbackId"/>李歆</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·西凉錄》曰:李歆字士業,駿第二子。駿薨,左長史宋謠等上爲大將軍、凉公、領凉州牧、護羌校尉。大赦,改年爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:417年_(提及)" title="Category:417年 (提及)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span title="417年">嘉興元年</span></a>。七月,歆聞蒙遜南伐西秦,命中外戒嚴,將攻張掖。尹太后以爲不可,宋瑤亦諫,歆怒不從。遂率步騎三萬東伐,次于都瀆澗。蒙遜自浩亹來,戰于懷城,歆敗。左右勸還,歆曰:「吾違太后明誨,遠取敗辱,不煞此胡,復何面目以見母也!」勒衆復戰,敗于蓼泉,爲蒙遜所殺。歆弟驍騎將軍翻、擊虜將軍豫等西奔敦煌,遜遂入酒泉。</p>
|
||||
|
||||
<p>翻及敦煌太守恂與諸子等弃敦煌,奔于北山。郡人宋承、張弘等以恂在郡有惠政,密信招恂。恂率數千騎入于敦煌,宋承推恂爲凉州刺史。遜率衆二萬攻恂,宋承等開門出降,恂自殺。恂,駿之第六子也。遜獲翻子寶,徙于姑臧,歲餘,北奔伊吾。</p>
|
||||
|
||||
<p>後二十餘年,至魏<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1023年”或“1358年”或“258年”或“411年”或“487年”或“619年”或“972年”">太平三年</span></a>,寶至伊吾率流人及虜騎南襲敦煌,據之。遣使降魏,魏以寶爲使持節、侍中、都督西垂諸軍事、鎮西大將軍、開府儀同三司、領護西戎校尉、沙州牧、敦煌公,承制玉門以西。寶寬雅有度量,甚著威惠于西土,在敦煌三年,徙幷州刺史。薨,謚宣公。自駿元年歲在庚子,至爲蒙遜所滅,二十一年。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h2 id="bei_liang_ju_qu_meng_xun"><span id="id-.E5.8C.97.E5.87.89.E6.B2.AE.E6.B8.A0.E8.92.99.E9.81.9C" typeof="mw:FallbackId"/>北凉沮渠蒙遜</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·北凉錄》曰:沮渠蒙遜,臨松盧水胡人。其先世爲匈奴左沮渠,遂以官爲氏。遜好學,涉群史,雄烈有英略。後凉<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:397年_(提及)" title="Category:397年 (提及)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span title="397年">龍飛二年</span></a>,遜伯父羅仇、麯粥從呂光征河南,光前軍大敗,皆爲光所煞。宗部會葬者萬餘人,遜哭謂衆曰:「昔漢祚中微,吾之乃祖翼獎竇融,保寧河右。呂王耄荒,虐民無道,豈可坐觀成敗,不上繼先祖安民之志,下使二父有恨黃泉!」衆咸稱萬歲,遂立盟約,一旬之間,衆至萬餘。與從兄男成推建康太守段業爲凉州牧、康公,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:397年_(提及)" title="Category:397年 (提及)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span title="397年">龍飛二年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:397年_(提及)" title="Category:397年 (提及)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span title="397年">神璽元年</span></a>。業以遜爲張掖太守,男成爲輔國大將軍,委以軍國之任。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1098年”或“258年”或“304年”或“401年”或“528年”">永安元年</span></a>三月,遜以爲業所憚,內不自安,請爲安西太守。四月,業收男成,賜死。遜聞男成死,泣告衆曰:「男成忠于段公,枉見屠害,諸君能爲報仇乎?」成素有恩信,衆皆憤泣從之,北至氐地,衆余一萬。業遣右將軍田昂、武衛將軍梁中庸等攻侯塢。遜自氐地救之。昂率騎五百歸遜,軍遂大潰,中庸來奔。五月,遜至張掖,田昂兄子承愛斬關內遜,業左右散走,遜大呼曰:「鎮西何在?」軍人曰:「在此。」業曰:「孤單飄一己,爲貴門所推,可見乞餘命,投身嶺南,庶得東還,與妻子相見。」遜遂斬之。六月,右長史梁中庸等推遜爲大將軍、凉州牧、張掖公。大赦,改元。四年,秦遣鴻臚梁斐拜遜鎮西大將軍、開府儀同三司、沙州牧、西海公。九年二月,兩月幷出。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“240年”或“407年”或“504年”">正始元年</span></a>冬十月,遷都姑臧。十一月,僭即河西王位于謙光殿,大赦,改元,置百官,始如呂光爲三河王故事。二年四月,立子政德爲世子。三年二月,與西秦通和。遜西巡,遂循海至鹽池,祀西王母等寺。寺中有玄石圖,命中書侍郎張穆賦焉,銘之于寺前。十四年,起游林堂于內苑,圖列古聖賢之像。九月,堂成,遂宴群臣,談論經傳,顧謂郎中劉昞曰:「仲尼何如人也?」昞曰:「聖人也。」遜曰:「聖人者,不凝滯于物,而能與世推移。畏于匡,辱于陳,伐樹削迹,聖人固若是乎!」昞不能對。遜曰:「卿知其外,未知其內。昔魯人有浮海而失津者,至于亶州,仲尼及七十二子游于海中,與魯人一木杖,令閉目乘之,使歸告魯侯,築城以備寇。魯人出海,投杖水中,乃龍也。具以狀告魯侯,不信。俄而有群燕數萬銜土培城,魯侯信之,大城曲阜。訖而齊寇至,攻魯,不克而還。此其所以稱聖也。」<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“431年”或“614年”">義和元年</span></a>十二月,魏遣太常李慎拜遜太傅、凉州牧、凉王,加九錫之禮。三年夏四月,遜寢疾,立子茂虔爲世子。薨于路寢。五月,葬元陵,謚武宣王,號太祖。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="12"><h2 id="ju_qu_mao_qian"><span id="id-.E6.B2.AE.E6.B8.A0.E8.8C.82.E8.99.94" typeof="mw:FallbackId"/>沮渠茂虔</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·北凉錄》曰:沮渠茂虔,遜第三子。聰穎好學,和雅有度量。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“433年”或“616年”">義和三年</span></a>,立爲世子,加中外都督、大將軍、錄尚書。遜薨,僭即河西王位,大赦,改元爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“136年”或“1375年”或“345年”或“416年”或“935年”">永和元年</span></a>。立子封疆爲世子,加撫軍大將軍、錄尚書事。</p>
|
||||
|
||||
<p>三年正月,西中郎將、敦煌太守沮渠唐兒上言曰:「有一老父見于郡城東門,投書于地,忽然不見,其書一紙,八字滿之,文曰:『凉王三十年若七年。』」虔訪于奉常張慎,慎曰:「昔虢將亡,神降于莘,深願陛下克念修政,以副三十之慶。若盤于游田,荒于酒色,臣恐七年將有大變。」虔不悅。七年正月,朝群臣于謙光殿,有狐在于東序,門者不見其入,左右以告,命射之,不獲。二月,端門崩。初,虔爲酒泉太守,起浮圖于中街,有石像在焉。是月,目流血。五月,太廟基陷。六月,當陽門崩。魏常山王赤堅率衆至姑臧,虔嬰城拒守。九月,面縛出降。魏釋其縛,徙虔及宗室、士民十萬戶于平城,拜虔征西大將軍、王如故。八年,賜死,謚哀王。自遜<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1098年”或“258年”或“304年”或“401年”或“528年”">永安元年</span></a>歲在辛丑,至是歲庚寅,三十九載。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:蒙遜以安帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:397年_(提及)" title="Category:397年 (提及)" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span title="397年">隆安元年</span></a>自稱牧,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“412年”或“517年”">義熙八年</span></a>僭立,後八年而宋氏受禪,以<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:433年_(提及)" title="Category:433年 (提及)" about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion"><span title="433年">元嘉十年</span></a>死,時年六十六,在位三十二年。子茂虔立六年,爲魏所滅。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
92
太平御览/OPS/c127_tai_ping_yu_lan_0125.xhtml
Normal file
92
太平御览/OPS/c127_tai_ping_yu_lan_0125.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,92 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百二十五</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c126_tai_ping_yu_lan_0124.xhtml" title="太平御覽/0124">偏霸部八</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百二十五.偏霸部九</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c128_tai_ping_yu_lan_0126.xhtml" title="太平御覽/0126">偏霸部十</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2497" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596002" title="d:Q85596002" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="hou_liang_lu_guang"><span id="id-.E5.BE.8C.E5.87.89.E5.91.82.E5.85.89" typeof="mw:FallbackId"/>後凉呂光</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·後凉錄》曰:呂光,字世明,洛陽人。其先自沛遷洛陽,因家焉,世爲氐酋。父婆樓,字廣平,佐命前秦,官至太尉。光以趙建武中生于方頭,夜有神光之异,故名焉。年十歲,與諸童兒游戲邑裏,爲戰陣之法,童兒咸推爲主。長而身長八尺四寸,目重童子,左肘有肉印。沉粹凝重,寬簡有大量。人莫之知,惟王猛异之,曰:「此非常人。」言之符堅,舉賢良,除美陽令,民夷憚愛,鄰境肅清。遷鷹揚將軍,以功賜爵關內侯。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:383年_(提及)" title="Category:383年 (提及)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="383年">建元十九年</span></a>,以光爲使持節、都督西討諸軍事,率將軍姜飛、彭晃、杜進等步騎七萬討西域。十二月,至龜茲,龜茲王帛純捍命不降。光軍其城南,五里爲一營,深溝高壘,廣設疑兵,爲木被甲,羅之壘上,以爲持久之計。二十五年五月,帛純乃傾財寶,請救于獪胡。獪胡王遣弟率二十餘萬救之。胡便弓馬,善矛槊,鎧如連鎖,射不可入,及以革索爲╆,策馬擲人,多有中者。衆甚憚之。姑默、宿、尉頭等國及諸胡外內七十萬人。光遷營相接,陣爲勾鎖之法,精騎爲游軍,彌縫其闕。秋七月,戰于城西,大敗之。帛純逃奔,王侯降者三十餘國。進入其城,城有三重,廣輪與長安地等。城中塔廟千數,帛純宮室壯麗,煥若神居。胡人奢侈,富于生養,家有蒲桃酒至千斛,經十年不敗,士卒淪沒酒藏者相繼。諸國貢款屬路,立帛純弟震爲王以安之。</p>
|
||||
|
||||
<p>光撫寧西域,威恩甚著,秦以光爲使持節、散騎常侍、都督玉門已西諸軍事、安西將軍、西域校尉,進封順鄉侯。二十一年正月,大饗文武,博議進止。衆鹹請還,光從之。三月,引還,以駝二萬餘頭致外國珍异千餘品、駿馬萬餘匹而還。九月,光入姑臧,自領凉州刺史,護羌校尉。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1075年”或“1085年”或“1209年”">大安元年</span></a>,符丕以光爲車騎大將軍、凉州牧,領護西域大都督、酒泉公。</p>
|
||||
|
||||
<p>光始聞符堅爲姚萇所害,奮袂哀怒,三軍縞素,大臨于城南。傳檄諸州,期孟冬大舉。謚堅爲文昭皇帝。十月,大赦境內,改建元爲大安。十一月,群寮勸進曰:「長蛇未殄,方掃清國難,宜進位元台。」十二月,上光爲侍中、中外都督隴右諸軍、大將軍、凉州牧、酒泉公。三年八月,甘露降逍遙園,白燕翔于酒泉,衆燕成列而從之。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“316年”或“389年”">麟嘉元年</span></a>正月,麟見金澤縣,百獸從之。于是群寮奉請崇進名號,光從之。二月,僭即王位于南郊,大赦,改元。置官司,丞郎以下猶攝州縣事。三年九月,大廟新成,追尊父爲景昭王,祖爲宣公,曾祖爲恭公,高祖爲敬公。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:396年_(提及)" title="Category:396年 (提及)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="396年">龍飛元年</span></a>,五龍見于浩亹,群臣咸賀,勸光稱號。六月,僭即天王位于南郊。大赦,改年。備置群司,立世子紹爲太子。四年九月,光寢疾。十二月,疾甚,立太子紹爲天王,光自號爲太上皇帝,以子纂爲太尉,弘爲司徒,詔曰:「吾疾病不濟,吾終之後,使纂統六軍,弘管朝政,汝恭己無爲,委重二兄,庶可以濟。今外有强寇,民心未寧,汝兄弟輯睦,則貽厥萬世。若內相圖,則禍不旋踵。」纂、弘泣曰:「不敢有二心。」薨,葬高陵。謚武皇帝,廟號太祖。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="lu_zuan"><span id="id-.E5.91.82.E7.BA.82" typeof="mw:FallbackId"/>呂纂</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·後凉錄》曰:呂纂,字永緒,光之長庶子。母趙淑媛。少便弓馬,不好書。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1075年”或“1085年”或“1209年”">大安元年</span></a>,至于姑臧。光臨薨,執手戒之曰:「汝性粗武,深爲吾憂。開基既難,守成不易。善輔永業,勿聽讒言。」光薨,紹秘不發喪,纂排閣入哭,盡哀而出。紹懼,以位讓之曰:「兄功高年長,宜承大統。」纂曰:「臣雖長,陛下國家之嫡,不可以私愛而亂大倫。」驍騎呂超謂紹曰:「纂臨喪不哀,步高視遠,觀其舉止,恐成大變,宜早除之。」纂聞超謀,遂率壯士數百,逾北城,攻廣夏門,入自青角門,升謙光殿。紹登紫閣自殺,呂超出奔廣武。纂遂僭即天王位,大赦,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:399年_(提及)" title="Category:399年 (提及)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="399年">龍飛四年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“275年”或“399年”">咸寧元年</span></a>。謚紹隱王。</p>
|
||||
|
||||
<p>纂游田無度,荒躭酒色,常與左右因醉馳獵于坑澗之間。殿中侍御史王回扣馬諫,不納。番和太守呂超擅伐鮮卑思盤。思盤訴超于纂,纂召超入朝,怒曰:「卿恃兄弟桓桓,欲欺吾也,要當殺卿,然後天下可定。」超頓首曰:「不敢。」纂引諸臣宴于內殿,呂隆屢勸纂酒,已至昏醉,乘步雲免車將超等游于內。至琨華堂東閣,車不得過,篡親將竇川、駱騰倚劍于壁,推車過閣。超取劍擊纂,纂下車擒超,超刺纂洞胸,奔于宣德堂。將軍魏益入,斬纂首以徇。隆既篡位,謚纂靈帝,葬白石陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="lu_long"><span id="id-.E5.91.82.E9.9A.86" typeof="mw:FallbackId"/>呂隆</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·後凉錄》曰:呂隆,字永基,光弟寶之子。既殺纂,遂僭即王位。大赦,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“277年”或“401年”">咸寧三年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:401年_(提及)" title="Category:401年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="401年">神鼎元年</span></a>。二月,追尊父寶爲文皇帝。超有佐命之勛,拜爲侍中、都督中外諸軍事、輔國大將軍、錄尚書事,封安定公。二年,秦遣鴻臚恒敦拜隆征北大將軍、都督河西諸軍事、凉州牧、建康公。</p>
|
||||
|
||||
<p>三年,隆以二凉之逼,遣超賫珍寶請迎于秦。秦遣尚書、左僕射齊難率步騎四萬來迎。隆率戶一萬隨難東遷。既至長安,秦以隆爲散騎常侍、尚書、公如故,超爲安定太守。其後坐與姚興少子廣平公弼謀反,誅。呂光以乙酉歲據凉州,至于是歲,歲在癸卯,凡一十九年。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="hou_yan_mu_rong_chui"><span id="id-.E5.BE.8C.E7.87.95.E6.85.95.E5.AE.B9.E5.9E.82" typeof="mw:FallbackId"/>後燕慕容垂</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·後燕錄》曰:慕容垂,字道明,皝第五子,小字阿六敦。母蘭淑儀。垂少有器度,身長七尺七寸,手垂過膝。皝甚寵之,常曰:「此兒闊達好奇,終能破人家,或能成人家。」故名霸,字道業。因墜馬傷前二齒。後改名<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"></dfn>,外以慕卻<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"></dfn>爲名,內實惡而改之。尋以讖記之文,去<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"></dfn>,以垂爲名。及俊僭稱尊號,封吳王。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:369年_(提及)" title="Category:369年 (提及)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="369年">建熙十年</span></a>,以車騎大將軍敗桓溫于枋頭,威名大震。太傅上庸王評深忌之,垂遂出奔秦。符堅聞垂至,大悅,郊迎執手,禮之甚重。王猛惡垂雄略,勸堅殺之。堅不從,以爲冠軍將軍,封賓都侯,曆京兆尹。</p>
|
||||
|
||||
<p>符堅敗于淮南,垂軍獨全,堅以千餘騎奔之。世子寶言于垂曰:「家國傾喪,皇綱廢弛,當隆中興之業,建少康之功。宜恭承皇天之意,因而取之。」垂曰:「彼悉心投命,若何害之!」乃以兵屬堅,垂至澠池,言于堅曰:「王師不利,北境之民或因此輕動,臣請奉詔輯寧朔裔。且龍、鄴舊都,陵廟所在,乞過展拜,以申罔極。」堅許之。權翼諫曰:「垂爪牙名將,今之韓、白,且世豪東夏,志不爲人下。頃避禍歸誠,非慕義也。而恐冠軍之號不飽其志,列地百里未滿其心。且垂猶鷹也,饑則附人,飽便高揚,遇風塵之會,必有淩霄之志。」堅曰:「卿言是也,但朕已許之,匹夫猶重信,况萬乘之主乎!」翼曰:「陛下重小信而忽輕社稷,臣見其往,不見其還,關東之變,垂其首乎!」</p>
|
||||
|
||||
<p>自凉馬台結草筏而渡,至安陽,修箋于長樂公丕。垂至,館之于鄴西。會符輝告丁零翟斌聚衆四千謀逼洛陽,丕于是配垂兵二千,遣廣武將軍符飛龍率氐騎一千爲垂之副貳。戒飛龍曰:「垂爲三軍之統,卿爲垂之謀主。」符輝告急,簡書相尋,垂方圖飛龍,停河內不進,悉誅氐兵,命左右殺飛龍,濟河焚橋,衆三萬。及洛陽,符輝閉門拒守,不與交通。翟斌率衆會垂,勸稱尊號,垂曰:「新興侯國之正統,孤之君也。若以諸軍之力,得平關東,當以大義喻秦,奉迎反正。誣上自尊,非孤心也。」乃自稱大將軍、燕王,承制行事。翟斌爲建義將軍,封河南王;弟德爲范陽王。衆至二十萬,濟自石門,長驅攻鄴。元年正月,朝群寮于清陽宮,以輝在長安,依晋湣帝在平陽,中宗稱王,改年建武故事,改秦建元爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:384年_(提及)" title="Category:384年 (提及)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="384年">燕元元年</span></a>,立太子寶爲燕王太子。攻弘鄴郛,丕固守中城,垂塹而圍之。于魏郡肥鄉築新興以置輜重,進師攻鄴,開其西奔之路。二年三月,符丕弃鄴,奔幷州,以魯陽王和爲南中郎將鎮鄴。</p>
|
||||
|
||||
<p>十二年,垂定都中山。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“223年”或“252年”或“304年”或“313年”或“386年”或“819年”">建興元年</span></a>正月,群寮勸垂正尊號。辛卯,僭即皇帝位于南郊。大赦,改元。立子寶爲皇太子。十年五月,太子寶率衆八萬伐魏,范陽王德爲之後繼。魏聞寶將至,徙于河西。寶臨河不敢濟,引師還,次于參合。俄而魏軍大至,三軍奔清,寶與德等數千騎奔免。十一年三月,垂大衆出參合,太子寶出天門。垂至參合,見積骸如山,設祭吊之,死者父兄各皆號哭,軍中哀慟。垂慚憤嘔血,因而寢疾,築燕昌城而還。寶等至雲中,聞垂疾,皆引歸,及垂于平城。夏四月,薨于上谷沮陽,年七十一。謚武成皇帝,廟號世祖。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:垂以<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:396年_(提及)" title="Category:396年 (提及)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="396年">太元二十一年</span></a>死,在位十三年。墓曰宣平陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="mu_rong_bao"><span id="id-.E6.85.95.E5.AE.B9.E5.AF.B6" typeof="mw:FallbackId"/>慕容寶</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·後燕錄》曰:慕容寶,字道祐,垂第四子。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:355年_(提及)" title="Category:355年 (提及)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span title="355年">元璽四年</span></a>生于信都。少輕果無志操,好人佞己。段後謂垂曰:「太子姿質雍容,柔而不斷,非濟世之雄。遼西、高陽,陛下兒之賢者,宜擇一樹之。」垂不納,謂曰:「汝謂我爲晋獻公乎!」<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“233年”或“323年”或“396年”或“829年”">建興十一年</span></a>四月,僭即皇帝位。大赦,改爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“167年”或“300年”或“396年”或“412年”或“464年”">永康元年</span></a>。寶遣將軍趙王麟逼段後曰:「常謂主上不能嗣守大統,今竟能不?宜早自裁,以全段氏。」後怒曰:「汝兄弟尚逼殺母,豈能保守社稷?吾豈惜死,念國滅。」不久,遂自殺。八月,立妃段氏爲皇后,濮陽公策爲皇太子。</p>
|
||||
|
||||
<p>二年正月,魏使修和,寶不許。二月,魏攻中山。其夜,尚書慕容皓謀殺寶,立趙王麟。寶與太子榮等萬騎就清河王公于薊,以開封公慕容詳守中山。五月,詳遂僭稱尊號。九月,趙王麟率衆入中山殺詳,麟復僭尊號。中山饑,麟出據新市,與魏師戰于義台,敗績,南奔。魏入中山。</p>
|
||||
|
||||
<p>寶遣御史中丞兼鴻臚魯遂持節,授司徒、范陽王德丞相、冀州牧,承制南夏,封公、侯、牧、守。三年二月,寶發龍城,以撫軍慕容騰爲前軍,步騎三萬,將南伐,次于乙連。長上段速骨、宋赤眉因民之憚遠役,殺司空樂浪王宙,衆既幸亂,投仗奔走。寶馳還龍城,又與長樂王盛等南奔。尚書蘭汗殺速骨等十餘人,奉太子策承制,大赦,遣迎寶還,及于薊,寶欲北還,盛等咸以汗忠款虛寶未明,宜就范陽王德。寶從之,乃自薊而南。四月,寶至鄴,鄴中遺民固請留之,寶不從。南至黎陽城西,聞范陽王德稱制,懼而退,乃還龍城,次于廣都。蘭汗又遣左將軍護超迎寶,具申款誠,忠節無差,寶于是命發。汗遣弟難率五百騎逆寶至龍城。難引寶入于外邸,殺之,年四十四。殺太子榮及王公卿士百餘人。汗自稱大將軍、大單于、昌黎王,號年青龍。七月,長樂公盛襲誅汗。盛即位,僞謚寶惠湣皇帝,廟號列宗。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="mu_rong_sheng"><span id="id-.E6.85.95.E5.AE.B9.E7.9B.9B" typeof="mw:FallbackId"/>慕容盛</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·後燕錄》曰:慕容盛,字道運,寶之庶長子。秦<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“374年”或“545年”">建元十年</span></a>,生于長安。二十年,符堅誅慕容氏,盛奔。東歸至垂,問以西事,畫地成圖,垂笑,謂之曰:「昔魏武撫明帝之首,遂乃侯之。祖之愛孫,有由來矣。」于是封長樂公。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“228年”或“318年”或“391年”或“824年”">建興六年</span></a>,領北中郎將鎮薊,進爵爲王。</p>
|
||||
|
||||
<p>及寶爲蘭難所殺,盛馳赴哀。盛潜結大衆,謀討難及汗等,斬之。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“330年”或“386年”或“398年”或“400年”或“415年”或“454年”或“508年”或“前6年”">建平元年</span></a>七月,告成宗廟,大赦,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“233年”或“350年”或“398年”">青龍元年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“330年”或“386年”或“398年”或“400年”或“415年”或“454年”或“508年”或“前6年”">建平元年</span></a>。謙揖自卑,不稱尊號,以長樂王稱制,諸王貶爵爲公。東陽公慕容根等九十八人上尊號,盛不許。十月,根等又請,盛許之。丙子,僭即皇帝位。正月,朝群臣于承乾殿,大赦,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“330年”或“386年”或“398年”或“400年”或“415年”或“454年”或“508年”或“前6年”">建平元年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:399年_(提及)" title="Category:399年 (提及)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span title="399年">長樂元年</span></a>。二年正月,大赦,盛去皇帝之號,稱庶民天王。</p>
|
||||
|
||||
<p>三年八月,右將軍慕容國謀率禁兵襲盛,前將軍段璣等因衆心阻動,潜于禁中,鼓噪大呼。盛聞變,率左右出戰,衆皆披潰,一賊從暗中擊盛,傷足。遂取輦升前殿,召叔公河間公熙囑以後事。熙未至而薨,年二十九,僞謚昭武皇帝,廟號中宗。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:盛幼而羈賤流漂,長則遭家多難,夷險安危,備嘗之矣。懲寶暗而不斷,遂峻極威刑,纖介之嫌,莫不裁之于未萌,防之于未兆。于是上下震恐,人不自安,雖推忠誠親戚亦皆離貳,舊臣靡無夷滅,安忍無親,所以卒于不免。是歲,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:401年_(提及)" title="Category:401年 (提及)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span title="401年">隆安五年</span></a>也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="mu_rong_xi"><span id="id-.E6.85.95.E5.AE.B9.E7.86.99" typeof="mw:FallbackId"/>慕容熙</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·後燕錄》曰:慕容熙,字道文,一名長生,垂之少子。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:385年_(提及)" title="Category:385年 (提及)" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span title="385年">燕元二年</span></a>,生于常山。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“230年”或“320年”或“393年”或“826年”">建興八年</span></a>,封河間王。永康初,隨寶奔龍城,拜司隸校尉。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:399年_(提及)" title="Category:399年 (提及)" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span title="399年">長樂元年</span></a>,遷僕射、中外督領、昌黎尹。盛薨,遂僭即皇帝位。大赦,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:401年_(提及)" title="Category:401年 (提及)" about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion"><span title="401年">長樂三年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:401年_(提及)" title="Category:401年 (提及)" about="#mwt35" typeof="mw:Transclusion"><span title="401年">光始元年</span></a>。</p>
|
||||
|
||||
<p>二年正月,熙引見州郡耆舊于東宮,問以民所疾苦。司隸部民劉瓚對問稱旨,拜帶方太守。是春,大治宮室。四月,立符貴人爲昭儀。五月,築龍騰苑,廣十里餘,役徒二萬人。起景雲山于苑內。又起逍遙宮、甘露殿,連房數百,觀閣相交。鑿天河渠,引水入宮。又爲符昭儀鑿曲光海、清凉池。季夏暑熱,士卒不得休息,渴死者大半。四年二月,昭儀符氏卒,符貴嬪爲皇后。九月,符後游畋,熙從之,北登白鹿山,東過青嶺,南臨滄海,冬十一月乃還。百姓苦之,士卒爲狼虎所害及凍死者五千餘人。五年十月,擬鄴之鳳陽作弘光門,累級三層。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt36" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“301年”或“397年”或“407年”或“前32年”">建始元年</span></a>正月,大赦天下。三月,太史丞梁延年夢月化爲五白龍,夢中占之,曰:「月,臣也;龍,君也,月化爲龍,當有臣爲君。」寤而告人,曰:「國符,其將盡乎。」是月,符後起承華殿,高承光一倍。負土膾北門,土與雲同價。典軍杜靜載棺詣闕上書諫,熙大怒,斬之。後嘗季夏思凍魚鱠,冬鬚生地黃,皆下有司切責,不得,加以大辟。四月,符後卒,熙悲號<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt37" typeof="mw:Transclusion"></dfn>辟踴,若喪考妣,擁其尸而撫之曰:「體已就冷,命遂斷矣!」于是僵僕絕息,久而乃蘇。服斬縗,食粥。百寮宮內設位哭臨,有司按檢哭者,有泪則,無泪則加罪,群臣振懼,莫不含辛以爲泪。高陽王妃張氏,熙之嫂也,美姿容。熙欲以爲殉,乃毀其礻遂靴,中有弊氈,遂賜死。三女叩頭求哀,熙弗許。營陵周輪數里,下固三泉,內圖畫尚書八座之像。熙曰:「善爲之,朕將隨後入此陵。」雲需車高大,毀北門而出。</p>
|
||||
|
||||
<p>中衛將軍馮跋、左衛將軍張興,先皆坐事亡奔,以熙政之虐也。與跋從兄萬泥等二十二人結盟,推夕陽公慕容雲爲主,發尚方徒五千人分屯四門,入宮授甲,閉門拒守。中黃門趙洛生奔告熙,熙曰:「此鼠盜耳,朕還,當誅之。」乃收雲貫甲,馳還赴難。夜至龍城,攻北門不克,遂入龍騰苑,左右潰散,熙微服逃于林中,爲人執送雲等,殺之,年二十三。雲葬之徽平陵,謚曰昭文皇帝。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:垂以孝武帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:383年_(提及)" title="Category:383年 (提及)" about="#mwt38" typeof="mw:Transclusion"><span title="383年">太元八年</span></a>僭立,至熙四世,凡二十四年,以安帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt39" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“406年”或“511年”">義熙二年</span></a>滅。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="mu_rong_yun"><span id="id-.E6.85.95.E5.AE.B9.E9.9B.B2" typeof="mw:FallbackId"/>慕容雲</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·後燕錄》曰:慕容雲,字子雨,寶之養子。祖父和,高勾麗之支庶,自雲高陽氏之苗裔,故以高爲氏。寶之爲太子,雲以武藝給侍東宮。永康初,拜侍御郎,以疾去官。</p>
|
||||
|
||||
<p>及熙葬後,馮跋詣之,告以大謀,雲懼,跋等强之。四月,即天王位,復姓高氏,大赦,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt40" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“301年”或“397年”或“407年”或“前32年”">建始元年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt41" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“240年”或“407年”或“504年”">正始元年</span></a>,國仍號大燕。以馮跋爲侍中、中外都督、錄尚書事、武邑公。二年,慕容歸爲遼東公,主燕之宗祀。</p>
|
||||
|
||||
<p>三年冬十月,雲臨東堂,幸臣離班、桃仁懷劍執紙而入,稱有啓,抽劍擊雲,雲以幾拒班,桃仁進而殺之。推立馮氏爲主,跋即位,謚爲懿惠皇帝。始垂以丙戌之歲建號中山,馮跋即位之歲,歲在己酉,二十四年。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
72
太平御览/OPS/c128_tai_ping_yu_lan_0126.xhtml
Normal file
72
太平御览/OPS/c128_tai_ping_yu_lan_0126.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,72 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百二十六</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c127_tai_ping_yu_lan_0125.xhtml" title="太平御覽/0125">偏霸部九</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百二十六.偏霸部十</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c129_tai_ping_yu_lan_0127.xhtml" title="太平御覽/0127">偏霸部十一</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2514" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596019" title="d:Q85596019" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="nan_liang_tu_fa_wu_gu"><span id="id-.E5.8D.97.E5.87.89.E7.A6.BF.E9.AB.AE.E7.83.8F.E5.AD.A4" typeof="mw:FallbackId"/>南凉禿髮烏孤</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·南凉錄》曰:禿髮烏孤,河西鮮卑人也。八世祖匹孤自塞北遷于河西。孤卒,子壽闐立。闐孫機能,壯果多謀略。晋太始中,殺秦州刺史胡列于萬斛堆,敗凉州刺史蘇愉于金山,又殺凉州刺史楊欣于丹嶺,盡有凉州之地。武帝爲之肝食。能死,從弟務丸代立。丸死,孫推斤立。斤死,子思復■立,部落轉盛,遂據凉土。■卒,子烏孤襲位,養民務農,循結鄰好。呂光進封孤廣武郡公、益州牧、左賢王。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“386年”或“388年”或“397年”或“453年”或“前104年”">太初元年</span></a>正月,改元,自稱大將軍、大單于、西平王。以弟鹿孤爲驃騎將軍,傉檀爲車騎將軍。二年,改稱武威王。三年正月,徙治樂都。八月,孤因酒走馬,馬倒傷脅,笑曰:「幾使呂光父子大喜。」俄而患甚,顧謂群臣曰:「方難未靖,宜立長君。」言終而薨。謚武王,廟號高祖。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:禿髮烏孤,其先與後魏同出。八世祖匹孤率其部自塞北遷于河西,其地東至麥田、牽屯,西至顯羅,南至澆河,北接大漠。匹孤子壽闐之在孕,母胡掖氏因寢而産于被中,鮮卑謂被爲禿髮,因而氏焉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="tu_fa_li_lu_gu"><span id="id-.E7.A6.BF.E9.AB.AE.E5.88.A9.E9.B9.BF.E5.AD.A4" typeof="mw:FallbackId"/>禿髮利鹿孤</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·南凉錄》曰:利鹿孤,烏孤弟。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“388年”或“390年”或“399年”或“前102年”">太初三年</span></a>八月,即位,大赦,改治西平。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“147年”或“400年”">建和元年</span></a>正月,大赦,改元。延耆老訪政治。二年,群臣固請即尊號,不許,乃僭稱河西王。</p>
|
||||
|
||||
<p>三年三月,寢疾,令曰:「昔我諸兄弟傳位非子者,蓋以泰伯三讓,周道以興故也。武王創踐寶曆,垂諸樊之試,終能克昌家業者,其在車騎乎!吾寢疾悵頓,是將不濟,內外多虞,國機務廣,其令車騎經總百揆,以成先王之志。」薨,謚康王,葬西平陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="tu_fa_nu_tan"><span id="id-.E7.A6.BF.E9.AB.AE.E5.82.89.E6.AA.80" typeof="mw:FallbackId"/>禿髮傉檀</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·南凉錄》曰:傉檀,利鹿孤弟也。少機警,有才略。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“149年”或“402年”">建和三年</span></a>襲位,徙號凉王,遷于樂都,改爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:402年_(提及)" title="Category:402年 (提及)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="402年">弘昌元年</span></a>。秦遣使拜車騎將軍、廣武公。四年六月,秦遣授河右諸軍事、凉州刺使,鎮姑臧。</p>
|
||||
|
||||
<p>七月,宴群寮于宣德堂,仰視而嘆曰:「古人言作者不居,居者不作,信矣。」前昌松太守孟禕進曰:「張文王築城苑,繕宗廟,構此堂爲貽厥之資,萬世之業,秦師濟河,漼然瓦解。此堂之建,年垂百載,十有三主,惟信順可以久安,仁義可以永固。願大王勉之。」檀曰:「非君無以聞讜言也。」八月,以鎮南大將軍文攴鎮姑臧。檀遷于樂都,雖受制于秦,車服禮制一如王者。十一月,遷于姑臧。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“249年”或“311年”或“408年”">嘉平元年</span></a>十一月,即凉王位于南郊,大赦,改年嘉平,置百官。立世子虎台爲太子。二年正月,以子明德歸爲南中郎將,領昌松太守。歸俊爽聰悟,檀甚寵之,年始十三,命爲《昌高殿賦》,援筆即成,影不移漏,檀覽而善之,擬之曹子建。</p>
|
||||
|
||||
<p>七年,傉檀議欲征西乙弗,孟愷諫曰:「連年不收,上下饑弊,南逼熾盤,北迫蒙遜,今遠征雖克,後患必深。」傉檀曰:「孤將略地,卿無阻衆。」謂其太子武台曰:「今不種多年,內外俱窘,事宜西行,以拯此弊。蒙遜近去,不能卒來,旦夕所慮,惟在熾盤。彼名微衆寡,易以討禦,吾不過一月,自足周旋。汝謹守樂都,無使失墜。」傉檀乃率騎七千西襲乙弗,大破之,獲牛馬羊四十餘萬。</p>
|
||||
|
||||
<p>熾盤乘虛來襲,一旦而城潰。安西樊尼自西平奔告傉檀,傉檀謂衆曰:「今樂都爲熾磐所陷,卿等能與吾藉乙弗之資,取契汗以贖妻子者,所望也。」遂引師而西,衆多逃返,遣鎮北段荀追之,荀亦不還。于是將士皆散。傉檀曰:「熾盤昔委質于吾,今而歸之,不亦鄙乎!四海之廣,無所容其身,何其痛哉!吾老矣,寧見妻子而死。」遂歸熾盤。六月,至西平,盤遣使郊迎,以上賓之禮。歲餘,爲熾盤所鴆。謚景王,時年五十一。武台亦爲熾磐所害。少子保周歸魏,魏以爲張掖王。自烏孤<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“386年”或“388年”或“397年”或“453年”或“前104年”">太初元年</span></a>歲在丁酉,至檀薨之歲甲寅,十有八歲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:烏孤以安帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:397年_(提及)" title="Category:397年 (提及)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="397年">隆安元年</span></a>僭立,至傉檀三世,凡十九年,以安帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“414年”或“519年”">義熙十年</span></a>滅。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="nan_yan_mu_rong_de"><span id="id-.E5.8D.97.E7.87.95.E6.85.95.E5.AE.B9.E5.BE.B7" typeof="mw:FallbackId"/>南燕慕容德</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·南燕錄》曰:慕容德,字玄明,皝之少子。皝每對諸宮人言:「婦人<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"></dfn>任娠,夢日入懷,必生天子。」公孫夫人方娠,夢日入臍中,獨喜而不敢言。晋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:336年_(提及)" title="Category:336年 (提及)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="336年">咸康二年</span></a>,晝寢生德,左右以告,方寤而起。皝曰:「此兒易生,似鄭莊公,必有大德。」遂以德爲名。年十二而皝薨,哀毀過禮。年十八,長八尺二寸,額上有日月兩角,下偃月重文。元璽初,封梁公。建熙初,進號安北將軍,封范陽王,入爲魏尹。秦滅燕,徙于長安。秦伐凉,德請征自效,後爲張掖太守。符堅伐晋,垂請德爲副。堅敗,德乃隨垂如鄴。垂稱燕王,復封范陽王。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“223年”或“252年”或“304年”或“313年”或“386年”或“819年”">建興元年</span></a>,爲司隸校尉。八年,拜司徒。垂臨薨,謂太子寶曰:「鄴是舊郡,宜委范陽王。」<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“167年”或“300年”或“396年”或“412年”或“464年”">永康元年</span></a>,以德鎮鄴。</p>
|
||||
|
||||
<p>及寶失中山,奔龍城,以德爲丞相,領冀州,承制南夏。德曰:「中山既沒,魏必乘勝來攻鄴。」元年正月,德率戶四萬三千、車二萬七千乘,自鄴徙滑台黎陽。魏軍垂至,三軍危懼,欲堡據黎陽,昏日流澌冰合,是夜濟訖,冰亦尋消。德大悅,改黎陽津爲天橋津。德入滑台,趙王麟等九十八人上言:「今中山傾陷,龍都蕭條,趙魏遺黎,鵠企皇澤,伏願仰承俯順,以安宗廟,謹上皇帝尊號。」德許之,令曰:「令假順來議,且依燕元故事,統符行帝制奏詔而已。」改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“398年”或“414年”或“466年”">永康三年</span></a>爲元年,大赦殊死以下,置百官,封進有差。</p>
|
||||
|
||||
<p>寶自龍城南奔,至黎陽城西數里,伏于河西,遣中黃門趙思告北地王鍾曰:「上以去二月得丞相表即自南征,段速骨作逆于乙連,今失據來此,呼丞相奉迎。」鍾馳使白狀。寶遣思之後,見采樵者,知德稱帝,懼而北奔。</p>
|
||||
|
||||
<p>初,符登既滅,登弟廣率所部三千來降,拜冠軍將軍,處之乞活塹。至是復叛,稱秦王。德留撫軍魯陽王和守滑台,德率衆攻廣,斬之。和長史李辨殺和,以滑台降魏。德曰:「符廣雖平,撫軍失據,進有强敵,退無所托,計將安出?」尚書潘聰曰:「滑台四通八達,非帝王之居。青、齊沃壤,號曰東秦,地方二千里,戶餘十萬,四塞之固,可謂用武之國。」德猶預未决。于是遣牙門蘇撫問沙門朗公,報曰:「山栖絕俗之士,不應預問朝議,但有待之累,非有托無以立。陛下今來,即朗之檀越,敬覽潘尚書之議,可謂興邦。」撫又問以年世,朗以《周易》筮之,曰:「燕衰庚戌。」撫曰:「幾何?」曰:「年則一紀,世則及子。」撫曰:「何其促乎?」朗曰:「卦兆然也,豈關人哉!」撫秘不敢言,德大悅。三月,德引歸而南。五月,次薛城。八月,入廣固,即皇帝位于南郊。大赦,改元爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“330年”或“386年”或“398年”或“400年”或“415年”或“454年”或“508年”或“前6年”">建平元年</span></a>。又曰:「漢宣憫吏民犯諱,故改名,朕今增一備字,以爲復名,庶開臣子避諱之路。」于是叙賞有差。褒德仕賢,新舊咸悅。十月,太極、端門幷就,以公匠張剛爲材官將軍、尚方令。</p>
|
||||
|
||||
<p>二年十月,徐州刺史潘聰、青州刺史鞠仲來朝,宴于延賢堂,酒酣,德嘆謂群臣曰:「朕雖寡薄,拱己南面,在上不驕,夕惕于位,可稱自古何等主也?」仲曰:「陛下中興之聖後,少康、光武之儔也。」顧命左右賜仲帛千匹。仲疑,多陳讓。德曰:「卿知調朕,朕不知戲卿乎!卿飾對非實,故亦虛言相賞。賞不謬加,何足謝也!」韓範進曰:「臣聞天子無戲言,忠臣無妄對。今日之論,可謂君臣俱失。」德大悅,賜範絹五十匹。</p>
|
||||
|
||||
<p>三年三月,德如齊城,登營丘,望見晏嬰冢,顧左右曰:「禮,大夫不逼城葬。平仲,古之一賢人達者,而生居近市,死葬近城,豈有意乎?」青州秀才晏謨對曰:「孔子稱臣先人平仲賢矣,豈不知高其梁,豐其禮?蓋政在家門,故儉以矯世。存居湫隘,卒豈擇地而葬乎!所以不遠門者,猶冀悟平生意也。」德悅之。三月,以太牢祀漢城陽景王廟,遂北登社首山,東望鼎足,因目牛山,問謨以齊之山川、賢哲故事。謨曆對詳辯,畫地成圖。德深嘉之,拜尚書郎。</p>
|
||||
|
||||
<p>五年二月,夜地震,在栖之鶏皆驚擾飛散。三月,德疾動經旬,幾于不振,會前尚書右丞曹默自冀州來奔,以白酒解之,乃瘳。以默爲御史中丞,封永熙侯。五年正月,兄子超自秦還。九月,汝水竭。十一月,德疾篤,夜夢皝曰:「汝既無子,何不早立超爲太子。不爾,惡人生心。」戊午,引見群臣于東陽殿,議立超爲太子,俄而震起,百寮驚越,德亦不安,還宮,疾甚,呼段後、公主及超申以後事,執超手曰:「若得至曉更見公卿,顧托以汝,死無所恨。」目視公主,欲有所言,竟遂不能。段後大言:「今日召董中書造浩立超。」開目頷之。是夕,薨于顯安宮,年七十。爲十餘棺,夜分出四門,潜瘞山谷,莫知其尸所在,虛葬于東陽陵。謚獻武皇帝,廟號世宗,在位五年。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="mu_rong_chao"><span id="id-.E6.85.95.E5.AE.B9.E8.B6.85" typeof="mw:FallbackId"/>慕容超</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·南燕錄》曰:慕容超,字祖明,德兄北海王納之子。秦滅燕,以納爲廣武太守,數歲去官,與母公孫太妃就弟德于張掖。德從符堅南征,留金刀,辭母而去。及垂兵山東,張掖太守符昌誅納及德之諸子,公孫太妃以耄不合刑,納妻段氏以懷妊未决,執于郡獄。獄掾呼延平,德之故吏也,將公孫、段氏逃于羌中,而生超焉。公孫氏臨卒,授超金刀,曰:「聞汝伯已中興于鄴都,吾朽病將沒,相見理絕。汝脫得東歸,可以此刀還汝叔也。」後因呂隆歸秦,秦徙凉州民于長安,超因而東歸。母謂超曰:「母子得全濟者,呼延氏之力也。惠而不報,天不祐人。平今雖死,吾欲爲汝納其女,以答厚惠。于是納之。超至長安,佯狂行乞,由是往來無禁。濟陰人宗正謙善卜相,西至長安,賣術于路,超行而遇之,因就謙相。謙奇其姿貌。超乃內斷于心,不告母妻,辭母詣霸上,乃與謙俱歸。至諸關禁,自稱張伏生。二十日達梁父。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:405年_(提及)" title="Category:405年 (提及)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="405年">建平六年</span></a>四月,至廣固,呈以金刀,且宣祖母臨終之言,德撫之號慟。</p>
|
||||
|
||||
<p>超身長八尺,腰帶九圍,姿器魁杰,有類于德。德愛之,名之曰超,封北海王,拜侍中、驃騎大將軍、司隸校尉,開府置佐。十一月,立爲太子。己未,僭即皇帝位,大赦,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:405年_(提及)" title="Category:405年 (提及)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span title="405年">建平六年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:405年_(提及)" title="Category:405年 (提及)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span title="405年">太上元年</span></a>。</p>
|
||||
|
||||
<p>三年七月,遣中書令韓范聘秦,姚興許還超母妻。八月,秦使兼員外散騎常侍韋宗還聘,贈以千金。超復遣右僕射張華、給事中宗正元聘秦,送大樂伎一百二十人。姚興大悅,還超母妻。十月,華髮長安,宗正元馳先反命。超大悅,遣征虜公孫五樓率騎二千迎于境上,超親率六宮迎于馬耳關。四年正月,大赦,尊父北海穆王爲穆皇帝,母段氏爲皇太后,居長樂宮,妻呼延氏爲皇后。</p>
|
||||
|
||||
<p>五年二月,晋相劉裕率衆來伐。三月,晋師渡淮,超聞晋軍之盛,自率衆四萬拒戰,大敗,奔還廣固,徙郭內民入保小城。晋攻陷大城,長圍列守,超請爲藩臣,以大峴爲界,裕不許。六年正月,超登天門,朝群臣于城上,殺馬以饗將士。十一月,尚書悅壽開門納晋師,超出奔,爲晋所執。送建康市斬之,時年二十六。殺鮮卑王公已下三千餘人,以男女萬餘口爲軍賞。始德<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“330年”或“386年”或“398年”或“400年”或“415年”或“454年”或“508年”或“前6年”">建平元年</span></a>歲在己亥僭號居齊,至爲劉裕所滅在己酉,凡二十二年。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:超在位六年,初德以安帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:400年_(提及)" title="Category:400年 (提及)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span title="400年">隆安四年</span></a>僭立,至超二世,凡十一年,以<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“410年”或“515年”">義熙六年</span></a>滅。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
92
太平御览/OPS/c129_tai_ping_yu_lan_0127.xhtml
Normal file
92
太平御览/OPS/c129_tai_ping_yu_lan_0127.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,92 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百二十七</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c128_tai_ping_yu_lan_0126.xhtml" title="太平御覽/0126">偏霸部十</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百二十七.偏霸部十一</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c130_tai_ping_yu_lan_0128.xhtml" title="太平御覽/0128">偏霸部十二</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2525" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596022" title="d:Q85596022" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="xi_qin_qi_fu_guo_ren"><span id="id-.E8.A5.BF.E7.A7.A6.E4.B9.9E.E4.BC.8F.E5.9C.8B.E4.BB.81" typeof="mw:FallbackId"/>西秦乞伏國仁</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·西秦錄》曰:乞伏國仁,隴西鮮卑人。其先自漠北南出太陰山。五世祖拓鄰,者晋<span about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion">太始五年</span>率戶五萬遷居高平川。鄰卒,子結權立,遷于牽屯。權卒,子利那立。那卒,弟祁泥立。祁泥卒,那子述延立,遷于苑川。延卒,祁泥子傉大寒立,石勒之滅劉曜也,懼而遷于麥田無孤山。寒卒,子司繁立,秦皇始中遷于度堅山。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“371年”或“542年”">建元七年</span></a>,秦將王統來伐,繁率騎三萬拒統于苑川,統潜襲度堅山,部民五萬餘落悉降于統。繁乃詣統歸降,符堅拜南單于,留之長安。後以爲鎮西將軍,鎮勇士川,甚有威惠之稱。</p>
|
||||
|
||||
<p>司繁卒,國仁即位。聞符堅征晋奔敗,仁收衆至十餘萬。又聞堅爲姚萇所殺,于是自稱大都督、大將軍、大單于、領秦河二州牧,改秦<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:385年_(提及)" title="Category:385年 (提及)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="385年">建元二十一年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“385年”或“436年”或“500年”或“528年”">建義元年</span></a>。置武陵、苑川等十一郡,築勇士都城以都之。三年,符登遣使拜仁大將軍、苑川王。四年六月,薨,僞謚曰烈王,廟號烈祖。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="qi_fu_qian_gui"><span id="id-.E4.B9.9E.E4.BC.8F.E4.B9.BE.E6.AD.B8" typeof="mw:FallbackId"/>乞伏乾歸</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·西秦錄》曰:乞伏乾歸,國仁弟。雄武有度略。仁薨,群僚以仁子公府幼稚,乃立乾歸爲將軍、大單于、河南王。大赦,改四年爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“386年”或“388年”或“397年”或“453年”或“前104年”">太初元年</span></a>。立妻邊氏爲後,以南川侯出連乙都爲丞相。</p>
|
||||
|
||||
<p>二年正月,符登遣使拜爲大將軍、金城王。六年,立子熾盤爲太子。七年,登遣使授左丞相、河南王、假黃鉞,加九錫之禮。十月,氐王楊定步騎四萬來伐,歸勒衆而進,大敗定軍,斬定及首級萬有七千。于是盡有隴西之地。十二月,僭稱秦王,大赦。八年,呂光來伐,歸乃稱藩,遣子勃勃爲質,既而悔之。</p>
|
||||
|
||||
<p>十三年,秦征西大將軍姚碩德率衆來伐,入自南安峽。乾歸次于隴西以拒碩德。興潜師繼發。乾歸聞興至,自率輕騎數千候興。俄與中軍相失,爲興追騎所逼,戰敗。遁歸苑川,乃率騎數百馳至允吾。禿髮利鹿孤迎歸,處之于晋。歸將叛,謀泄,懼爲利鹿孤所害,謂其子熾盤曰:「姚興方盛,吾將歸之。今送汝兄弟及汝母爲質。」于是送熾盤兄弟于西平,歸遂奔長安。姚興大悅,拜河南諸軍事、河州刺史、歸義侯。十四年,姚興遣乾歸還鎮苑川,盡以部民配之。十八年正月,乾歸自長安。十九年五月,苑川地震裂。十一月,又朝于長安。二十年,姚興慮乾歸終爲西州之患,留拜主客尚書,以其子熾盤爲西夷校尉,行河州刺史。</p>
|
||||
|
||||
<p>二十一年,盤以長安亂將始,乃招結諸部,築城于<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>康琅山以據之。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“23年”或“385年”或“409年”">更始元年</span></a>,歸隨姚興如平流。盤攻抱罕,克之,遂遣使來告,歸奔還苑川。遂如孢罕,留熾盤鎮之。歸將衆二萬遷于度堅山。諸將勸稱王,七月,僭稱秦王,大赦,改年,置百官,公卿以下皆覆命本位,四年五月,歸畋于五溪山,有梟集于其手,歸惡之。六月,爲兄子公府所殺,公府出奔。盤遷于孢罕,遣弟廣武將軍智達追擒公府于<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>康琅山南,に裂之。八月,葬歸于孢罕平元陵。僞謚武元王,廟號高祖。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="qi_fu_chi_pan"><span id="id-.E4.B9.9E.E4.BC.8F.E7.86.BE.E7.9B.A4" typeof="mw:FallbackId"/>乞伏熾盤</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·西秦錄》曰:乞伏熾盤,乾歸太子。歸薨,自稱大將軍、河南王,改年爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“167年”或“300年”或“396年”或“412年”或“464年”">永康元年</span></a>。以尚書令翟就爲相國,封拜各有差。</p>
|
||||
|
||||
<p>二年,討吐谷渾別統屈達于渴渾川,大破之,俘獲男女二萬三千。三年正月,有五色雲起于南山。熾磐悅,謂群臣曰:「吾今年應有所定,王業成矣!」于是繕甲整兵,以待四方之隙。五月,傉檀西征,率步騎二萬襲樂都,傉檀降。遂幷南凉,兵强地廣。</p>
|
||||
|
||||
<p>十月,僭即秦王位,置百官,立妻吐蕃<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>氏爲皇后。四年,盤子元基自長安逃歸,拜尚書左僕射。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:420年_(提及)" title="Category:420年 (提及)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="420年">建弘元年</span></a>,立第二子慕末爲太子,領撫軍。改年,大赦。九年,盤寢疾,顧命太子慕末,乃薨于外寢。六月,葬武平陵。謚文昭王,廟號太祖。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="qi_fu_mu_mo"><span id="id-.E4.B9.9E.E4.BC.8F.E6.85.95.E6.9C.AB" typeof="mw:FallbackId"/>乞伏慕末</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·西秦錄》曰:乞伏慕末,字安石,熾盤之太子。幼而好學,有文才。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:420年_(提及)" title="Category:420年 (提及)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="420年">建弘元年</span></a>立爲太子。盤薨,即秦王位,大赦,改年爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:428年_(提及)" title="Category:428年 (提及)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="428年">永弘元年</span></a>。二月,立子萬載爲太子。</p>
|
||||
|
||||
<p>三年九月,部民多叛,末焚城邑,毀寶器,率戶五千東如上邽,爲赫連定所拒,遂國南安。十一月,魏遣尚書庫結率騎五千迎末。衛軍吉毗固諫,以爲不宜遂內徙,從之。庫結引還。</p>
|
||||
|
||||
<p>四年,赫連定遣其叔北平公韋代率衆一萬攻南安。城內大饑,人相食,傅侍中乞伏延祚、吏部尚書乞伏跋跋逾城奔代,末乃銜璧出降。送于上邽,及宗族五百餘人,悉爲赫連定所誅。自國仁<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“385年”或“436年”或“500年”或“528年”">建義元年</span></a>乙酉歲,至辛未,四十七載。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:熾盤在位七年而宋氏受禪,以宋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:427年_(提及)" title="Category:427年 (提及)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="427年">元嘉四年</span></a>死。子慕末嗣,在位三年,爲赫連定所殺。始,國仁以孝武<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:385年_(提及)" title="Category:385年 (提及)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="385年">太元十年</span></a>僭位,至慕末,四世,凡四十有六載而滅。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="bei_yan_feng_ba"><span id="id-.E5.8C.97.E7.87.95.E9.A6.AE.E8.B7.8B" typeof="mw:FallbackId"/>北燕馮跋</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·北燕錄》曰:馮跋,字文起,長樂信都人。其先畢萬之後也。子孫食采馮鄉,因以氏焉。晋永嘉之亂,祖父和避地上黨。父安,雄武有器量,爲慕容永將。永滅,跋東徙和龍。長樂中,跋夜見天門開,神光赫然,燭于庭中。永康末,拜中衛將軍。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“301年”或“397年”或“407年”或“前32年”">建始元年</span></a>,與二弟結謀,襲殺慕容熙,立高<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>爲主。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“240年”或“407年”或“504年”">正始元年</span></a>,以跋爲中外都督、開府儀同三司、錄尚書,封武邑公。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1021年”或“1356年”或“256年”或“300年”或“409年”或“485年”或“556年”或“617年”或“970年”">太平元年</span></a>,<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>爲離班、桃仁所殺。帳下督張垂等誅班及仁。群臣推跋爲主,僭即天王位,大赦,令曰:「義貴適時,不必改作,故陳氏代薑,不徙齊號。即號燕國,改爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1021年”或“1356年”或“256年”或“300年”或“409年”或“485年”或“556年”或“617年”或“970年”">太平元年</span></a>。」追尊祖和爲元皇帝,父安爲宣帝,子永爲太子。</p>
|
||||
|
||||
<p>三年七月,以太子永領大單于,內置四輔。七年,建太學,以長樂劉軒、營丘張熾、成周翟崇爲博士,簡二千石已下子弟年十五以上教之。十四年,宿軍地燃,一旬乃滅。十七年二月,北部人趙壽女既嫁,化爲男,娶妻而無子。跋問諸群臣曰:「此何祥乎?」尚書左丞傅權對曰:「漢世雌鶏爲雄,陰變爲陽,君替臣僭之象。卒有婦人專寵,王莽篡集。今女爲男,臣將爲君之征。」跋曰:「將何以禳之?」權曰:「桑穀生朝,大戊修德,而殷道中興。熒惑守心,宋景責躬,延齡二紀。唯修身崇善可以轉禍。」十八年八月,立子翼爲太子,跋戒之曰:「吾聞君人以學爲本,不學無以立尊。敬師傅,人倫之始。汝其夙夜虔虔,欽承明訓。」</p>
|
||||
|
||||
<p>二十二年八月,跋寢疾,召中書監申秀、侍中陽哲于內寢,謂之曰:「吾患當不濟,卿等善相吾子,參决萬機。」九月,跋疾甚,輦而臨軒,命太子翼勒兵聽政,以備非常。宋夫人規立其子受,惡翼聽政,謂之曰:「上疾將瘳,奈何便欲代臨天下乎!」翼性仁弱,遂還東宮,一日三省疾。宋夫人矯絕內外,遣閽寺傳問而已,翼及大臣皆不得見。跋弟弘于是舉壯士數十人裹甲入禁中,宿衛皆不戰而散。宋夫人命閉東閣。弘家僮庫鬥頭徑捷有勇力,逾閣而入,至于黃堂,射殺女禦一人。跋驚懼而薨。弘遣巡城告曰:「天降凶禍,大帝崩背,太子不侍疾,群公不奔喪,疑有逆謀國危社稷。吾備太弟之親,遂攝大位以寧國家。百官叩門入者進階二等。」太子翼率東宮兵出戰,敗退,兵皆奔散。弘遣使賜死。命宗正馮哲、黃門盧昭典葬事于東宮。葬跋于長穀陵。僞謚文成皇帝,廟號太祖。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="feng_wen_tong"><span id="id-.E9.A6.AE.E6.96.87.E9.80.9A" typeof="mw:FallbackId"/>馮文通</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·北燕錄》曰:馮弘,字文通,跋之季弟。高<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>篡位,拜中領軍,封汲郡公。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1021年”或“1356年”或“256年”或“300年”或“409年”或“485年”或“556年”或“617年”或“970年”">太平元年</span></a>,拜尚書右僕射,改封中山公,遷尚書令、司徒、錄尚書事。</p>
|
||||
|
||||
<p>跋薨,僭即天王位。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“318年”或“738年”">大興元年</span></a>正月壬午朔,大赦,改年。二月,立夫人慕容氏爲皇后。二年正月,立少子玉仁爲太子。六月,有鼠集城西,盈數里地中,西行至水,前者銜馬尾,後者迭相銜尾而渡。識者以爲民遷之象。七月,魏師來伐神高。八月,石城、遼東、營丘、成周四郡幷降魏。九月,魏師引還,徙民四萬餘戶而西。</p>
|
||||
|
||||
<p>三年六月,魏永昌王健來伐。五年四月,遣右衛孫德乞師于宋。十二月,又遣尚書陽伊請迎于句麗。六年三月,端門崩。四月,魏又遣侍中建興公虞弼、東平公鵝青來伐,攻克白狼。句麗將葛居、孟光率數萬隨陽伊來迎,屯于臨川。尚書令郭生因民之憚遷,開門而引魏軍。魏軍疑而不赴,生遂勒衆攻弘。弘引句麗兵入自東門,與生戰于闕下,生中流矢卒。句麗軍既入城中,取武庫甲以給其衆,城內美女皆句麗軍人所掠。五月乙卯,弘率龍城見戶東徙,焚燒宮殿,火一旬不絕。令婦人被甲居中,陽伊等勒精兵于外,葛居、孟光率騎後殿,方軌而進,前後八十餘里。魏軍追至遼水,不擊而還,遣使征弘于句麗。後二年爲句麗所殺。僞謚昭成皇帝。自馮跋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1021年”或“1356年”或“256年”或“300年”或“409年”或“485年”或“556年”或“617年”或“970年”">太平元年</span></a>歲在己酉,至弘亡之歲丙子,二十八載。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="xia_he_lian_bo_bo"><span id="id-.E5.A4.8F.E8.B5.AB.E9.80.A3.E5.8B.83.E5.8B.83" typeof="mw:FallbackId"/>夏赫連勃勃</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·夏錄》曰:赫連勃勃,朔方人。匈奴右賢王去卑之後,劉元海之族也。曾祖父劉虎,前趙嘉平中以宗室封樓煩公,拜安北將軍、丁零中郎將。祖父豹,後趙建武中拜平北將軍、左賢王。父衛辰,符堅以爲西單于,督攝河西諸虜,屯于代來城。因秦末兵亂,遂有朔方之地,控弦之士三萬八千。姚萇拜辰大將軍、河西王、大單于。魏師來伐。辰遣子右地代率騎二萬拒戰河東,爲魏所敗。遂乘勝濟河,攻克代來,執辰殺之。勃勃,辰第三子,奔秦。高平公沒弈于妻之以女。姚興以勃勃爲持節、安北將軍、五原公,配以三交五部鮮卑及雜虜二萬餘落,鎮朔方。</p>
|
||||
|
||||
<p>時河西鮮卑杜倫獻馬八千匹于秦,濟河至大城,勃勃留之。召其衆二萬襲殺高平公沒弈于而幷其衆。衆至數萬。自稱天王、大單于,大赦,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:408年_(提及)" title="Category:408年 (提及)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span title="408年">弘始十年</span></a>爲龍杬年,置百官。以匈奴夏後氏之苗裔,僭稱大夏。以大兄右地代爲丞相、代公。發嶺北民夷十萬,于朔方黑渠之南營起京城。大赦,改龍升七年爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:413年_(提及)" title="Category:413年 (提及)" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span title="413年">鳳翔元年</span></a>,令曰:「朕之皇祖,北遷幽朔,改姓姒氏,後從母爲劉氏。子從母姓,非禮也。古之氏族無常。王者繼天爲子,是爲徽赫,實與天連。今改姓曰赫連氏,庶協皇天之意。支庶非正統者以鐵伐爲氏,庶朕宗子剛銳如鐵,皆堪伐人。」二年,立夫人梁氏爲後,立子<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>貴爲太子。</p>
|
||||
|
||||
<p>四年九月,劉裕滅秦,入于長安。十二月,裕留子義真鎮長安而還。勃大悅,遂圖進取之計,遣太子<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>貴率騎二萬南伐長安。五年,義真遣龍驤將軍沈田子率衆逆戰,<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>貴擊敗之,退屯劉迥堡。八月,勃進據咸陽。劉裕大懼,乃召義真東鎮洛。勃入長安。正月,群臣勸勃稱皇帝。三月,壇于霸上,即皇帝位,大赦,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:418年_(提及)" title="Category:418年 (提及)" about="#mwt35" typeof="mw:Transclusion"><span title="418年">鳳翔六年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:418年_(提及)" title="Category:418年 (提及)" about="#mwt36" typeof="mw:Transclusion"><span title="418年">昌武元年</span></a>。冬十月,以太子<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt37" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>貴領大將軍、雍州牧、錄南台尚書事,鎮長安。十一月,勃勃還統萬。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt38" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>統萬,勃勃所都之城名也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>統萬宮殿大成,大赦,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:419年_(提及)" title="Category:419年 (提及)" about="#mwt39" typeof="mw:Transclusion"><span title="419年">昌武二年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:419年_(提及)" title="Category:419年 (提及)" about="#mwt40" typeof="mw:Transclusion"><span title="419年">真興元年</span></a>。刻石都南,頌紀功德。四月,追尊父衛辰曰桓皇帝,廟號太祖,母符氏爲桓文皇后,祖父豹子曰宣皇帝,曾祖虎曰景皇帝,高祖訓兒曰元皇帝。五月,雨魚于統萬。二年十月,起沖天台于統萬南山,欲登之以望長安。</p>
|
||||
|
||||
<p>六年,勃將廢太子<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt41" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>貴爲秦王,以酒泉公倫爲太子。<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt42" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>貴聞將廢己,率衆七萬北伐倫。倫率騎三萬拒之,戰于平城,爲<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt43" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>貴所敗,倫死之。太原公昌率騎一萬襲殺<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt44" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>貴,率衆八萬五千歸于統萬。勃大悅,立昌爲太子。七月,勃寢疾。八月,疾甚,輦升永安殿,召群臣屬以後事,薨于永安殿,年四十五。謚武烈皇帝,葬嘉平陵,廟號世祖。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="he_lian_chang"><span id="id-.E8.B5.AB.E9.80.A3.E6.98.8C" typeof="mw:FallbackId"/>赫連昌</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·夏錄》曰:赫連昌,一名折,勃勃之第三子。身長八尺,魁岸美姿貌。</p>
|
||||
|
||||
<p>勃薨,即位于永安台,大赦,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:425年_(提及)" title="Category:425年 (提及)" about="#mwt45" typeof="mw:Transclusion"><span title="425年">真興七年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt46" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“455年”或“465年”或“前43年”">永光元年</span></a>。七月,杏城劉睹川有青石大如馬頭,浮在水上逆流而行,人見而送之。十月,魏乘虛來伐。三年五月,戰于黑渠,爲魏所敗,昌與數千騎奔還。魏追騎亦至。昌留河內公費連烏提守高平,徙諸城民七萬戶于安定以都之。四年二月,魏軍至安定。三月,城潰,昌奔秦州。魏東平公鵝青追擒之,送于魏。魏封昌秦王,尚始平公主。尋爲魏所殺。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h2 id="he_lian_ding"><span id="id-.E8.B5.AB.E9.80.A3.E5.AE.9A" typeof="mw:FallbackId"/>赫連定</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·夏錄》曰:赫連定,勃勃第五子。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:417年_(提及)" title="Category:417年 (提及)" about="#mwt47" typeof="mw:Transclusion"><span title="417年">鳳翔五年</span></a>,封平原公、雍州牧,鎮長安。率衆赴安定,進封平原王、大將軍、領司徒。</p>
|
||||
|
||||
<p>昌爲魏所擒,遂率遺衆數萬據平原,僭稱皇帝,大赦,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:428年_(提及)" title="Category:428年 (提及)" about="#mwt48" typeof="mw:Transclusion"><span title="428年">承光四年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:428年_(提及)" title="Category:428年 (提及)" about="#mwt49" typeof="mw:Transclusion"><span title="428年">勝光元年</span></a>。進征南大將軍、白蘭王吐谷渾莫<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt50" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>貴爲開府儀同三司、河南王。十月,畋于陰磐,登苛藍山而望統萬城,泣曰:「先帝以朕承大業者,豈有今日之事乎!使天假朕年,當與諸卿建王季之業。」俄而,有群狐百數鳴于定旁,命射之,無所獲,定惡之曰:「此大不善,咄咄天道,復何言!」</p>
|
||||
|
||||
<p>三年八月,魏軍來襲。十月,克安定,進攻平原。十一月,定遂掠民五萬西奔上邽。四年,河南王莫<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt51" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>貴因戎狄之衆,東面以爭天下。魏遣益州刺史沒利延、寧州刺史拾虎率騎三萬來伐,遂擒定,送于魏。勃勃初號龍杬年歲在丁未,至是歲在辛未,二十五載也</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
279
太平御览/OPS/c12_tai_ping_yu_lan_0010.xhtml
Normal file
279
太平御览/OPS/c12_tai_ping_yu_lan_0010.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,279 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷十</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt27"><![CDATA[.mw-parser-output .licenseContainer{box-sizing:border-box;margin-top:1em;margin-bottom:0.25em;clear:both;width:auto;page-break-before:always;break-before:page}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child{display:table;border:2px solid var(--border-subtle,#8888aa);border-collapse:collapse;border-spacing:0 0;empty-cells:hide;box-sizing:border-box;margin:0 auto 0 auto;width:100%;background-color:var(--background-color-neutral-subtle,#f7f8ff);color:var(--color-base,#202122)}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child{display:table-row-group}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child{display:table-row}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div{display:table-cell;padding:5px;vertical-align:middle;width:auto}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:first-child{text-align:left}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(2){text-align:center}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(2)>div{width:100%}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(2)>div:first-child{display:block;margin:0 auto 0 auto;text-align:left}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(2)>div:nth-child(2){display:table;border-top:1px solid var(--border-subtle,#8888aa)}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(2)>div:nth-child(2)>div{display:table-cell;vertical-align:middle}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(2)>div:nth-child(2)>div:first-child{text-align:center;padding:5px 0;width:40px}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(2)>div:nth-child(2)>div:nth-child(2){text-align:left;padding:5px;font-size:92%}.mw-parser-output .licenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(3){text-align:right}.mw-parser-output .licensetpl{display:none}.mw-parser-output .licenseContainer.wst-collapsible-box{clear:both;margin:0.25em 0 0.25em 0;font-size:95%;background-color:var(--background-color-neutral-subtle,#f7f8ff);color:var(--color-base,#202122);border:2px solid var(--border-subtle,#8888aa);text-align:left;line-height:1.6}.mw-parser-output .wst-license-container-title{display:inline-block;padding:0.5em}.mw-parser-output .wst-license-container-content{background:transparent;color:inherit;margin:0;padding:3px;text-align:left}.mw-parser-output .licenseContainer.warningLicenseContainer>div:first-child{border:2px solid var(--border-color-error,#b22222);background-color:var(--background-color-error-subtle,#ffeeee);color:var(--color-base,#202122)}.mw-parser-output .licenseContainer.warningLicenseContainer>div:first-child>div:first-child>div:first-child>div:nth-child(2)>div:nth-child(2){border:2px solid var(--border-color-error,#b22222);color:var(--color-base,#202122)}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha9" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c11_tai_ping_yu_lan_0009.xhtml" title="太平御覽/0009">天部九</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>天部十 雨上</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c13_tai_ping_yu_lan_0011.xhtml" title="太平御覽/0011">天部十一</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n472" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85451303" title="d:Q85451303" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table></td></tr>
|
||||
|
||||
</tbody></table>
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/釋名" title="釋名">釋名</a>》曰:雨,羽也。如鳥羽,動則散。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:雨,水從雲下也。雨者,輔也。言輔時而生養。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/說文" title="說文" class="mw-redirect">說文</a>》曰:零,徐雨也。𩆵,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt3" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(音斯。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>小雨裁落也。𩂢,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(一林本反。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>霖雨也。南陽名霖雨曰霢。𩆑,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(音酸。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>小雨也。𩃔,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(子廉反。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>微雨也。𩆃,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(音資。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>雨聲也。溟,小雨也。澍,時雨也。滑,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(子八反。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>雨下也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/易" title="易" class="mw-redirect">易</a>》曰:密雲不雨,自我西郊。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:匪寇,婚媾。往遇雨則吉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:雲行雨施。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:雨以潤之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/書" title="書" class="mw-redirect">書</a>》曰:若歲大旱,用汝作霖雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/洪範" title="洪範" class="mw-redirect">洪範</a>》休征,曰肅,時雨若。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:納於大麓,烈風雷雨弗迷。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/詩" title="詩" class="mw-redirect">詩</a>》曰:有渰淒淒,興雨祁祁,雨我公田,遂及我私。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(渰,陰雲興貌。淒淒,雲行之貌。祁祁猶徐徐也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:月離於畢,俾滂沱矣。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(月離陰星則雨。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:我來自東,零雨其濛。鸛鳴於垤,婦歎於室。鄭玄注曰:「將陰,則穴處者先知之。鸛好水,將雨,長鳴而喜也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:習習谷風,以陰以雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記·月令》曰:仲春之月,始雨水。孟春行夏令,則雨水不時;行秋令,則暴雨總至;行冬令,則水潦為敗。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:季春行夏令,則時雨不降;行秋令,則淫雨早降。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:時雨將降,下水上騰。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:立夏,命有司祀雨師。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孟夏行秋令,則苦雨數來。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:六月中氣後五日,大雨時行。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:仲秋行春令,則秋雨不降。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:仲冬行秋令,則天時雨汁,瓜瓠不成。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:諸侯朝天子,雨霑服失容則止。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:天降時雨,山川出雲。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:風雨不節則饑。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:疾風、迅雷、甚雨則必變。</p>
|
||||
|
||||
<p>《傳》曰:隱公九年三月癸酉,大雨霖以震,書始也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:宋大水,魯莊公吊焉,曰:「天作淫雨,以害于粢盛,若之何不吊?」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:如百穀之仰膏雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:雨三日以往為霖。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:衛大旱,卜有事於山川,不吉。寧莊子曰:昔周饑,克殷而年豐。今邢方無道,欲使衛討邢焉?」從之,師興而雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:臧武仲如晉,雨,過禦叔。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(禦叔,魯大夫。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>禦叔在其邑,將飲酒,曰:「焉用聖人!<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(武仲多智,時人謂聖人也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>我將飲酒而已,雨行,何以聖為?」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/公羊傳" title="公羊傳" class="mw-redirect">公羊傳</a>》曰:觸石而出,膚寸而合。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(側手為膚,案指為寸,信觸石理而出無有膚寸而不合也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>不崇朝而遍雨天下者,惟泰山云爾。</p>
|
||||
|
||||
<p>《谷梁傳》曰:春正月不雨,不雨者,勤雨也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(欲雨之心勤也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>夏四月不雨。言不雨者,閔雨也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(經一時不雨,民之至憂也。閔,憂。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>六月雨,喜雨也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/爾雅" title="爾雅">爾雅</a>》曰:甘雨時降,萬民以喜,謂之醴泉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:暴雨謂之凍,小雨謂之霡霂,久雨謂之淫,霪雨謂之霖。</p>
|
||||
|
||||
<p>《易稽覽圖》曰:降陰為雨。降陰之雨,潤而不破塊。</p>
|
||||
|
||||
<p>京房《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/易飛候" title="易飛候">易飛候</a>》曰:凡候雨,以晦朔弦望雲漢四塞者,皆當雨。東風曰雷雨,有黑雲,氣如覆船於日下,當雨。有黑雲,氣如牛彘,當雨暴。有異雲如水牛,不出三日大雨。有黑雲如群羊,奔如飛鳥,五日必雨,有雲如浮船,皆為雨。北斗獨有雲,不出五日大雨。四望見青白雲,名曰天塞之雲,雨征也。有蒼黑雲,細如杼軸蔽日月,五日必雨。雲如兩人提鼓持桴,皆為暴雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:太平之時,十日一雨,凡歲三十六雨,此休征時若之應。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書說》曰:淮雨。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(淮,暴雨之名也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/尚書大傳" title="尚書大傳">尚書大傳</a>》曰:五嶽皆觸石而出雲,不崇朝而雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:成王時,有越裳氏來朝,曰:「久矣,天之無烈風,東西南北來也,無澍雨。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(暴雨也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>意中國有聖人乎?」</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮統》曰:雨者,輔時生養均遍,故謂之雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《大戴禮》曰:天地之氣和即雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮鬥威儀》曰:君乘金而王,其政象平,則嘉雨時至。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋說題辭》曰:一歲三十六雨,天地之氣宣;十日小雨,應天文;十五日大雨,以升運也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:陽制陰,故水為雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋元命包》曰:陰陽和而為雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/春秋繁露" title="春秋繁露">春秋繁露</a>》曰:木有變則春多雨,此徭役眾,賦斂重故也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:秦始皇時,置酒而天雨,陛楯者皆沾寒。優旃見而哀之,謂之曰:「汝欲休乎?」陛楯者曰:「幸甚」。優旃曰:「我即行,呼汝,汝疾應曰諾。」居有頃,殿上上壽呼萬歲。旃大呼曰:「陛楯郎!」曰:「諾。」優旃曰:「汝雖長,何益,幸雨立。我雖短,幸休居。」於是使得半相代。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:夫子當行,命弟子持雨具,既而果雨,曰:「昨夜月不宿畢,故知之。」</p>
|
||||
|
||||
<p>范曄《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/後漢書" title="後漢書">後漢書</a>》曰:高鳳,字文通,家貧,好學不休,其家曝麥,令鳳守雞,以竿授其手中。鳳執竿讀書,雨大至,鳳讀書不覺,執竿如故。其妻還,麥流,甚以為怒,鳳亦不愧。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/後漢書" title="後漢書">後漢書</a>》曰:郭林宗嘗于陳梁間行,遇雨,巾一角墊。時人乃故折角以為林宗巾,其見慕如此。</p>
|
||||
|
||||
<p>謝承《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/後漢書" title="後漢書">後漢書</a>》曰:百里嵩,字景山,為徐州刺史。境旱,嵩出巡遽,甘雨輒澍。東海、祝其、合鄉等三縣父老訴曰:「人等是公百姓,獨不迂降?回赴,雨隨車而下。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/東觀漢記" title="東觀漢記" class="mw-disambig">東觀漢記</a>》曰:王郎起,光武自薊東南馳,及至南宮,遇大風雨,而引車入道傍舍,馮異抱薪,鄧禹爇火,光武對灶燎衣。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:順帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:132年_(提及)" title="Category:132年 (提及)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="132年">陽嘉元年</span></a>,立順烈皇后。是時,自冬至春不雨,尊後之日,嘉澍沾渥。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:沛獻王輔善《京氏易》。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“512年”或“62年”或“915年”">永平五年</span></a>,京師少雨,上御雲台,自卦,以《周易林》占之。其繇曰:「蟻封穴戶,大雨時至。」上以問輔,輔上書曰:「《蹇》,艮下為山,坎上為水。山雲為雨,蟻穴居,知雨將至,故以蟻為興。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢書名臣奏》曰:天陰雨,人之病為之先動,是陰相應而起也。天將陰雨,又使人睡臥者,陰氣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:曹真伐蜀,從子午道南入。司馬宣王溯漢水,當會南鄭。諸軍或從斜穀道,或從武威入。會大霖雨四十餘日,棧道斷絕,詔真還。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:太祖在長安,使曹仁討關羽于樊。秋,大霖雨,漢水溢,平地水數丈,六軍皆沒。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/晉書" title="晉書">晉書</a>》曰:詔以王雅為太子少傅,將拜,遇雨,請以傘入。王珣不許,因冒雨而拜。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/後漢書" title="後漢書">後漢書</a>》曰:樊英隱壺山,嘗有暴風從西南起,英謂學者曰:「成都失火甚盛。」因含水西向漱之,乃令記其時日。後有從蜀郡來者,云:「是日大火,有雲從東起,須臾大雨。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/神仙傳" title="神仙傳">神仙傳</a>》曰:欒巴,蜀人,征為尚書,大朝,得酒不飲,西南噀之,詔問巴,巴曰:「臣本縣成都大火,臣以酒為雨救之。」帝驚驛問,咸云:「是時雨從北來,猶有酒氣。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《襄陽傳》曰:巫山神女,朝為行雲,暮為行雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/西京雜記" title="西京雜記">西京雜記</a>》曰:董仲舒曰:「太平之時,雨不破塊,津莖潤枝而已。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:董仲舒曰:「陰陽二氣之初蒸也,若有若無,若實若虛,團攢聚合,其體稍重,乘虛而墜,風多則合速,故雨大而疏;風少則合遲,故雨細而密。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《湘州記》曰:零陵山有石燕,遇風雨則飛,止還為石。</p>
|
||||
|
||||
<p>王采《安城記》曰:萍鄉西津,名玉女岡,天當雨,輒先湧五色氣於石間,俗謂玉女披衣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/搜神記" title="搜神記">搜神記</a>》曰:武王伐紂至河上,雨甚疾,雷晦冥,揚波於河。眾甚懼,武王曰:「餘在,天下誰敢幹餘者。」風波立濟。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/述異記" title="述異記">述異記</a>》曰:廬山有康王穀,北嶺上有一城,號劉城。天每有雨,輒聞山上有鼓角笳簫之聲,村人以為常候。</p>
|
||||
|
||||
<p>《武昌記》曰:武昌城東南有金牛岡,西有石鼓山,上有三石鼓,石鼓鳴,天必雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《羅浮山記》曰:山有龜淵,淵有神龜,龜鼻貫銅環。若有人穢此淵,即注雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>周處《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/風土記" title="風土記">風土記</a>》曰:榆莢雨,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(春雨。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>黃雀風,濯枝雨。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(六月之風雨也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>又曰:六月有大雨,名濯枝雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/荊楚歲時記" title="荊楚歲時記">荊楚歲時記</a>》曰:六月必有三時雨,田家以為甘澤,邑裡相賀,曰賀嘉雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>王子年《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/拾遺記" title="拾遺記">拾遺記</a>》曰:甘雨濛濛,似露委草木,則滴瀝雨也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:香雲成香雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/帝王世紀" title="帝王世紀">帝王世紀</a>》曰:黃帝游洛水上,見大魚,殺五牲以醮,天乃甚雨,七日七夜,魚流始得圖書,今河圖是也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/家語" title="家語" class="mw-redirect">家語</a>》曰:孔子將行,遇雨,不假蓋於子夏,護其短也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:齊有一足之鳥,集於殿前,舒翅而跳,齊侯異之,使聘魯訪諸孔子,曰:「此鳥名曰商羊。昔童兒有屈一腳振訊兩臂而跳且謠曰:『天將大雨,商羊鼓舞。』今齊有之,其應至矣,急告民趣治溝渠,修堤防,將有大雨水為災。」果大霖雨,水溢泛諸國,傷害人民,惟齊有備不敗。景公曰:「聖人之言,信而有征矣。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/老子" title="老子" class="mw-redirect mw-disambig">老子</a>》曰:暴雨不終日。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/莊子" title="莊子">莊子</a>》曰:宋景公時大旱三年,卜云:「以人祀乃雨。」公下堂頓首曰:「吾所求雨者,為人。今殺人,不可!將自當之。」言未卒,天大雨,方千里。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:堯讓天下於許由,由曰:「日月出矣,而爝火不息,其於光也,不亦難乎?時雨降矣,而猶浸灌,其於澤也。不亦勞乎?。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/文子" title="文子">文子</a>》曰:若與俗處,猶走逃雨也,無之而不濡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/列子" title="列子">列子</a>》曰:赤松子,神農時雨師也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《廣成子》曰:黃帝時,雲不待族而雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/尸子" title="尸子">尸子</a>》曰:神農理天下,欲雨則五日為行雨,旬為穀雨,旬五日為時雨。萬物鹹利,故謂之神雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/孟子" title="孟子">孟子</a>》曰:油然作雲,霈然下雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/抱樸子" title="抱樸子" class="mw-redirect">抱樸子</a>》曰:軍始發,大風甚雨起於後,大勝之征也。軍始出,雨沾衣者,是謂潤兵,軍有功。雨不足沾衣裳,是謂泣軍,必敗。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:無雲而雨,是謂雨血,將軍當揚兵講武以應之;雨軍中尤甚者,將軍戰必無功也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/管子" title="管子">管子</a>》曰:冬作土功,發地藏,則夏多暴雨,秋霖不止。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:春秋五政:一曰論幼孤,赦有罪;二曰賦爵列,授祿位;三曰脩溝洫,覆亡人;四曰治封疆,正阡陌;五曰無殺麂卵,無絕華萼。五政徇時,春雨乃來。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/淮南子" title="淮南子">淮南子</a>》曰:失火遇雨,禍中有福。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:人莫鑒於沫雨而鑒於止水者,以其淨也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(沫雨,雨潦上沫起覆蓋也,言其濁擾不見人形也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:朱鱉浮於水上,必大雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:天。且雨也,魚已噞噞。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(音宜檢反。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:黑蜧神虯,潛泉而居,將雨而躍。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(蜧,音麗)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《鄒子》曰:朱買臣孜孜修學,不覺雨之流粟。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/韓子" title="韓子">韓子</a>》曰:荊人伐陳,吳救之。軍間三十裡,雨十日夜。左史倚相謂子期曰:「雨十日,甲輯兵聚,吳人必至,不如備之。」乃為陣,未成,而吳人至,見荊有戒而反。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/傅子" title="傅子">傅子</a>》曰:昔者伯牙子游於泰山之陰,逢暴雨,止於岩下,援琴而鼓之,為淋雨之音,更造崩山之曲。每奏,鍾期輒窮其趣。曰:「善哉,子之聽也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/孔叢子" title="孔叢子">孔叢子</a>》曰:子思答懸子曰:「以子產仁愛譬夫子,猶浸水之與膏雨。夫浸所及則生,不及則死,民皆知焉;膏雨之所生也,廣莫大焉,民之受賜也普矣,莫識其由也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/呂氏春秋" title="呂氏春秋">呂氏春秋</a>》曰:武王伐紂,至鮪水。使膠鬲候周師,問武王曰:「西伯何時至?」曰:「將以甲子日至。」膠鬲行矣,大雨,日夜不休,武王疾行不輟。軍吏諫,武王曰:「吾疾行以救膠鬲之死也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>揚子《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/法言" title="法言">法言</a>》曰:震風淩雨,然後知夏屋之帡幪。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(震雨淩暴也。夏,大也。帡,彰。幪,覆。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/廣雅" title="廣雅">廣雅</a>》曰:雨師謂之屏翳。</p>
|
||||
|
||||
<p>《纂要》曰疾雨曰:驟雨,徐雨曰零雨,雨久曰苦雨,亦曰愁霖,雨晴曰啟,雨水曰潦,雨雲曰渰雲,亦曰油云。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/戰國策" title="戰國策" class="mw-disambig">戰國策</a>》曰:文侯與虞人期獵。是日天雨,文侯將出,左右諫止,曰:「吾與虞人期,不可失。」乃往,魏於是始強。</p>
|
||||
|
||||
<p>《易林變占》曰:雷公出裝,隱隱西行,霖雨不止,流為江河。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周易集林·雜占》曰:占天雨否,外卦得陰為雨,得陽不雨。其爻發變。得坎為雨,得離不雨,坎化為巽,先雨後風。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/博物志" title="博物志">博物志</a>》曰:太公為灌壇令,武王夢婦人當道夜哭,問之,曰:「吾是東海神女,嫁于西海神童,今為灌壇令當道,廢我行。我行必有大風疾雨,大風疾雨是毀君之德也。」武王覺,召太公問之,果有疾雨暴風在太公邑外而過。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/六韜" title="六韜">六韜</a>》曰:武王問散宜生卜伐紂吉乎?曰:「不吉。」鑽龜,龜不兆,數蓍交加而折。將行之日,雨輜車至軫。行之日,幟折為三。散宜生曰:「此卜四不祥,不可舉事。」太公進曰:「是非子之所知也。祖行之日,輜車至軫,是洗濯甲兵也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《師曠占》曰:候月知雨多少,入月一日二日三日,月色赤黃者,其月少雨。月色青者,其月多雨。常以五卯日候,西北有雲如群羊者,即有雨至矣。冬戊巳、春辰巳日雨,蝗蟲食禾稼。立春日雨傷五木,立秋日雨害五穀。常以戊巳日,日入時、出時欲雨,日上有冠雲,大者即雨,小者少雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《天文要集》曰:北斗之傍有氣,往往而黑,狀如禽獸,大如皮席,不出三日必雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:河有雲黑狀似船,若一匹布維河,不出十日大雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:辰口守心,有水災,一日大雨不可當。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:北斗者,不欲雲覆之,黑雲覆之,大雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/范子計然" title="范子計然">范子計然</a>》曰:風為天氣,雨為地氣。風順時而行,雨應風而下,命曰:天氣下,地氣上,陰陽交通,萬物成矣。</p>
|
||||
|
||||
<p>劉義慶《世說》曰:謝太傅無嗔喜,曾送兄征西葬還,日暮雨,馭人皆醉,不可處分。公乃于車中手取車柱撞馭人,聲色甚怒。</p>
|
||||
|
||||
<p>劉義慶《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/幽明錄" title="幽明錄">幽明錄</a>》曰:河南人趙良與其鄉人諸生至長安。至新安界,遇霖雨,糧乏。相謂曰:「饑,那得美食邪!」應時羹飯備具。有人聲語云「進疏食」。</p>
|
||||
|
||||
<p>黃子發《相雨書》曰:常以戊申日候日欲入時,日上有冠雲,不問大小,視四方黑者大雨,青者小雨。候日始出,日正中,有雲覆日而四方有雲,黑者大雨,青者小雨。四方有雲如羊豬,雨立至。四方北斗中有雲,後五日大雨。四方北斗中無雲,惟河中有雲三枚相連,狀如浴豬犬希,三日大雨。以丙丁之辰,四方無雲,惟漢中有者,六十日風雨和。常以六甲之日平旦清明,東向望日,始出時日上有雲大小貫日中,青者以甲乙日雨,赤者以丙丁日雨,白者以庚辛日雨,黑者壬癸日雨,黃者以戊己日雨。六甲日四方雲皆合者,即雨。以天方雨時,視雲有五色,黑赤並見者即雹,黃白雜者風多雨少,青黑雜者雨隨之,必滂沛流潦。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:四方有濯魚雲遊疾者,即日雨;游遲者雨少難至。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/說苑" title="說苑">說苑</a>》:管仲曰:「吾不能以春風風人,夏雨雨人,吾道窮矣。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:楚莊王伐陳,吳救之,雨十日十夜晴。左史倚相曰:「吳師必夜至,甲裂壘壞,彼必薄我,何不行列鼓出待之。」吳師至,見楚軍成陳而還。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:武王伐紂,過隧則斬岸,過水則沉舟,示人無反志也。至於有戎之隧,大風折旆,散宜生諫曰:「此其妖與?」武王曰:「非也,天落兵也。」風霽而乘以大雨,散宜生又諫曰:「此非妖與?」王曰:「非也,天洗兵也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/風俗通" title="風俗通" class="mw-redirect">風俗通</a>》曰:雨師為玄冥。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/山海經" title="山海經">山海經</a>》曰:羽山,其上多雨。將陽之山多怪雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《括地圖》曰:穀山有簇雲甘雨。</p>
|
||||
|
||||
<div class="licenseContainer licenseBanner dynlayout-exempt " about="#mwt27">
|
||||
<div><div><div><div>
|
||||
<p><span class="imageLeft"><span typeof="mw:File"><span><img alt="" resource="./File:PD-icon.svg" src="images/c1006_PD_icon.svg_60px_PD_icon.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:48px; height:48px; " data-title="PD-icon.svg-60px-PD-icon.svg.png"/></span></span></span></p>
|
||||
</div><div>
|
||||
<div>
|
||||
<p>此北宋作品在全世界都属于<b><a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://zh.wikipedia.org/wiki/公有领域" title="w:公有领域" class="extiw">公有领域</a></b>,因为作者逝世已经超过100年,且作品于1931年1月1日之前出版。</p>
|
||||
</div>
|
||||
</div><div>
|
||||
<p><span class="noimageRight"/></p>
|
||||
</div></div></div></div>
|
||||
<div class="licensetpl">
|
||||
<p><span class="licensetpl_short">Public domain</span><span class="licensetpl_long">Public domain</span><span class="licensetpl_link_req">false</span><span class="licensetpl_attr_req">false</span></p>
|
||||
</div>
|
||||
</div></section></body></html>
|
||||
118
太平御览/OPS/c130_tai_ping_yu_lan_0128.xhtml
Normal file
118
太平御览/OPS/c130_tai_ping_yu_lan_0128.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,118 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百二十八</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c129_tai_ping_yu_lan_0127.xhtml" title="太平御覽/0127">偏霸部十一</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百二十八.偏霸部十二 宋</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c131_tai_ping_yu_lan_0129.xhtml" title="太平御覽/0129">偏霸部十三</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2544" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596039" title="d:Q85596039" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="liu_yu"><span id="id-.E5.8A.89.E8.A3.95" typeof="mw:FallbackId"/>劉裕</h2>
|
||||
|
||||
<p>徐爰《宋書》曰:高祖武皇帝姓劉氏,諱裕,彭城綏輿裏人。夜生,有神光之异。是夕,甘露降于墓樹。嘗游下邳,遇一沙門于逆旅,沙門言及中原事故,因云:「江表尋當喪亂。」高祖曰:「便遂至亂亡,當有拯之者不?」沙門曰:此瘡難治,先有良藥,當以相與。」因取懷中黃散裹留之。沙門既去,高祖追而望之,倏忽不見。以黃散治瘡,一傅而愈。餘散寶錄之,被金瘡輒用,有驗。晋陵人韋叟,少以占相爲事,其言多驗,嘗相高祖,曰:「君當立,主方伯。」久之,又曰:「君相輒進,貴不可言,惟願富貴無相忘。」</p>
|
||||
|
||||
<p>晋末妖賊孫恩作亂,前將軍劉牢之東討。牢之請高祖參軍事。牢之命高祖覘賊遠近。將勇士數十人,會遇賊至,仍迎擊之。賊衆數千,高祖所將人多死,而戰意方酣,奮長刀,所殺傷甚衆。牢之子敬宣疑高祖淹久,恐爲賊所殺,乃輕騎赴之。既而衆騎幷至,賊遂大崩。高祖爲流矢所傷,通中信宿而愈。自後屢被重傷,皆弗以爲患。軍中益加敬憚。</p>
|
||||
|
||||
<p>恩北走海鹽,高祖追而翼之,築城于海鹽故治,恩知城弗可下,乃進向滬,高祖復弃城追之。恩乘風浮海,奄至丹徒,師衆數萬,鼓噪登幹蒜山,居民皆荷擔而走。高祖率所領奔擊,大敗之,投𪩘赴水死者甚衆。恩顛沛,僅得還船。雖被摧破,猶恃衆力,遂徑向京師。朝廷震懼,以高祖爲建武將軍、下邳太守,帥舟師討恩于鬱州,復大破之。桓玄從兄循以撫軍將軍鎮丹徒,以高祖爲中軍參軍。</p>
|
||||
|
||||
<p>玄篡帝位,循入朝玄,高祖從至京師。玄既宿憚高祖威名,又悅高祖之風儀姿貌,語司徒王謐曰:「昨見劉裕,卿不得獨擅其清!」或說玄曰:「劉裕龍行虎步,瞻視不凡,恐必不爲人下,宜早爲其所。」玄曰:「我方欲平蕩中原,使裕以萬人爲前驅,關隴不足定也。事定之後,當更議之耳。」</p>
|
||||
|
||||
<p>高祖乃與弟道規、沛郡劉毅、東海何無忌潜謀匡復。桓循弟弘以征虜將軍領廣陵,以道規爲中兵參軍。劉毅先亦爲弘吏佐,遭母憂還京口,是至住往江北,與道規共集義徒。高祖托游獵,會無忌及任城魏咏之、高平檀憑之及從弟蕃等同謀二十七人,幷願從者百餘人。是時,大風暴起。丙辰,詰朝,城門開,義衆馳入,稱有詔,齊聲大呼,吏士驚散,即獲桓循,斬而徇之。與桓弘主簿平昌孟昶等帥將士六十人,斬弘于廣陵城,因收衆濟江。</p>
|
||||
|
||||
<p>玄遣頓丘太守吳甫之、右衛將軍皇甫敷北拒義軍。咸曰:「裕等衆力甚弱,豈有辦成,陛下何慮之甚!」玄曰:「劉裕足爲一世之雄;劉毅家無擔石之儲;摴蒲一擲百萬;何無忌,劉牢之甥,酷似其舅。共舉大事,何謂無成!」</p>
|
||||
|
||||
<p>衆推高祖爲盟主,移檄京邑。遇吳甫之于江乘。甫之,玄驍將也,其兵甚銳。高祖躬執長刀,徑入其陣,衆皆披靡,即斬甫之。進至羅落橋,高祖望賊旗鼓誓,衆馳進。挺劍指麾,光耀如電,將士皆莫敢仰視,但憑神武,爭爲先登,殊死而戰,無不一當百,呼聲動天地。風火幷起,鉦鼓之音震駭京邑。桓謙等諸軍,一時土崩。</p>
|
||||
|
||||
<p>高祖鎮石頭,留台百官群寮宿衛各率其職。于是推高祖爲使持節、都督楊徐兗豫青冀幽幷八州諸軍事、鎮軍將軍、徐州刺史。</p>
|
||||
|
||||
<p>桓玄經潯陽,江州刺史郭昶之備乘輿法服以資之。收略二千餘人,挾天子奔于江陵。冠軍將軍劉毅、輔國將軍何無忌帥諸軍南討,破玄大將軍郭鈐等于桑落洲。玄弃衆,復挾天子西走。初,益州刺史毛璩遣弟子修之誘玄以入蜀。至于枚回州,益州都護馮遷斬玄,首傳于京師。天子反正,詔進位侍中、都督中外諸軍事。高祖固讓。加錄尚書,封豫章公,邑萬戶,絹三萬匹。</p>
|
||||
|
||||
<p>鮮卑慕容德僭號于青州,德死,從子超襲僞位。公抗表北討。屠廣固,超逾城走,獲之。戮其王公以下,納口萬餘,馬二千匹,夷其城隍。獻超于京師,斬于建康市。</p>
|
||||
|
||||
<p>盧循寇南康、廬陵、豫章,諸郡守皆委任奔走。馳使征公。公至下邳,留船運輜重,自帥精騎步歸。孟昶、諸葛長民懼寇之深也,欲擁天子過江,公弗聽。昶窮窘無餘圖,飲藥而卒。群賊大至,公悉出輕利,帝躬提幡鼓,命軍衆齊力擊之,賊衆大敗。追奔,逮夜乃收兵而歸。循等還潯陽。公更簡練三軍,將進攻討。循聞大軍至,欲遁還豫章,乃悉力栅斷左裏。丙申,大軍至左裏。將戰,公麾以進兵,幡竿折,遂沉于水。衆皆失色,公自忻笑曰:「往年覆舟之戰,亦幡竿折,今復然,賊必破矣。」衆乃大悅,即攻栅幷進。循兵雖死戰,猶弗能禁。諸軍乘勝擊之,循單舸走。劉蕃、孟懷玉斬徐道覆于始興,傳首京師。交州刺史杜慧度斬盧循父子,函七首送都。</p>
|
||||
|
||||
<p>劉毅爲荊州刺史,矜功驕縱。公表請討之。毅單騎出,自隘道側。分遣諸軍伐蜀,以朱齡石爲益州刺史,公授以謀略,遂平成都,斬僞蜀王譙縱。荊州刺史司馬休之僭結雍州刺史魯宗之,宗之得書響應。公帥衆軍西討。休之不敢戰,乃弃城奔走僞羌。僞主姚興死,子泓新立,人情騷擾。公乃抗表北伐。諸軍入關,及姚泓戰,大破之,泓肉袒稽首。公至長安。長安豐稔,帑藏盈積,後宮數千人。公先收彝器、渾儀、土圭之屬,獻于京師;其餘珍寶珠玉,悉以班諸將士。執姚泓歸之,有司斬于建康市。</p>
|
||||
|
||||
<p>公至洛陽,常有紫雲見于軍上,晋帝乃命有司禪位于王。改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“305年”或“420年”">元熙二年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“107年”或“420年”">永初元年</span></a>。三年正月,崩于西陵,年六十。</p>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:高祖諱裕,字德輿,漢楚元王交之後也,小字寄奴。初,高祖家貧,嘗負刁逵社錢三萬,經時無以還。逵執錄甚嚴,王謐造逵見之,乃密以錢代還,由是得釋。高祖名微位薄,盛流皆不與相知,惟謐交焉。桓玄將篡,謐手解安帝璽紱,爲玄佐命功臣。及義旗事建,衆幷謂謐宜誅,惟高祖保持之。</p>
|
||||
|
||||
<p>上清簡寡欲,嚴整有法度,不視珠玉輿馬之飾,後庭無絲竹之音。寧州嘗獻虎魄枕,光色甚麗。時將北征,以虎魄治金瘡,上大悅,命扌壽碎分付諸將卒。關中得姚興從女,有盛寵,以之廢事。謝晦諫,即時遣出。錢帛皆付外府,內無私藏。宋台建,有司奏東西堂施局脚床、銀塗釘,上不許。使用直脚床,釘用鐵。孝武帝大明中,壞上所居陰室,于其處起玉燭殿,與群臣觀之,床頭土鄣,壁上挂葛燈籠、麻繩紼。侍中袁覬盛稱上儉素之德,故能光有天下,克成大業者焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋書》:高祖游京口竹林寺,獨臥講堂前,上有五色龍章。衆僧見之,驚以白帝,帝獨喜,曰:「上人無妄言也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《述异記》曰:宋高祖微時常游會下,過孔靜宅,正晝臥,有神人衣服非常,謂之曰:「起,天子在門。」既而失之。靖遽出,適與帝遇。延入,結交贈遺。臨別,執帝手曰:「卿後必當大貴,願以身嗣爲托。」帝許之。及京邑定,靜自山陰令擢爲會稽內史。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="liu_yi_fu"><span id="id-.E5.8A.89.E7.BE.A9.E7.AC.A6" typeof="mw:FallbackId"/>劉義符</h2>
|
||||
|
||||
<p>徐爰《宋書》曰:少帝諱義符,高祖長子也。高祖崩,五月即皇帝位。廬陵王義真明隽秀令,朝野屬望,而司空徐羨之、尚書僕射傅亮、領軍謝晦等貪弄朝權,深相忌憚,乃共誣罔,構成其釁。是日上疏,收義真,徙于新安郡。徐羨之、王弘、傅亮、謝晦、檀道濟等守門,露仗入殿。時上在華林園寢舟中,兵士競進,殺侍御者二人,遂扶上出東閣,廢爲滎陽王。一依漢昌邑、晋海西故事,遂徙于吳郡。六月,徐羨之等使邢安太殺滎陽王于金昌亭,年十九。</p>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:羨之等將謀廢立,而廬陵王義真輕動多過,不任主四海,乃先廢義真,然後廢帝。侍中程道惠勸立第五皇弟恭,羨之不許。遣使殺真于新安,殺帝于吳縣。帝突走出門,追者以門關擊之,倒地,然後加害。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="liu_yi_long"><span id="id-.E5.8A.89.E7.BE.A9.E9.9A.86" typeof="mw:FallbackId"/>劉義隆</h2>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:太祖文皇帝諱義隆,小字車兒,武帝第三子也。授西中郎將、荊州刺史。長七尺五寸,博涉經史,善隸書。少帝廢,百官備法駕奉迎,即皇帝位,改元<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“151年”或“424年”">元嘉元年</span></a>。</p>
|
||||
|
||||
<p>三年,司徒、錄尚書令、楊州刺史徐羨之,尚書令、護軍將軍傅亮,有罪伏誅。遣中領軍到彥之、征北將軍檀道濟討荊州刺史謝晦,上親帥六師,擒晦于延頭,送京師伏誅。京師疾疫,遣使存問,給醫藥,死者若無家屬,賜以棺木。十二年,大水,京邑乘舡。二十四年,貨貴,制大錢一當兩。三十年三月,遇弑于含光殿,年四十七。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="liu_shao"><span id="id-.E5.8A.89.E5.8A.AD" typeof="mw:FallbackId"/>劉劭</h2>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:劉劭,字休遠,文帝長子。六歲,拜爲皇太子。二十七年,有巫嚴道育,自言通靈,夫爲劫,沒入奚官。劭姊東陽公主應閣婢王鸚鵡白公主云:「道育有异術。」主乃白上,求入道育。道育自言服食,主及劭皆惑之。始興王濬與劭幷多過失,使道育祈請,令不上達,遂巫蠱。事泄,道育叛亡,變服爲尼,逃東宮,濬往京口。覆載將去。三十年二月,濬自京口入朝,覆載還東宮。有告上云:「京口有一尼,服食,出入征北內,似是嚴道士。」上使掩捉,得二婢,云:「道育隨濬還都。」上乃使京口送道育二婢,頃至檢覆,廢劭,賜濬死。母潘淑妃具以告濬。濬馳報劭,劭因是有异謀。其月二十一日,召前中庶子蕭斌,告以逆事。明旦,與斌同載,從萬春門入。張超之手行殺逆,又使人殺潘淑妃。濬屯中堂,劭即僞位,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“153年”或“426年”">元嘉三年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“386年”或“388年”或“397年”或“453年”或“前104年”">太初元年</span></a>。</p>
|
||||
|
||||
<p>世祖及南譙王義宣,隨王誕幷舉義兵。劭以事委王羅漢、魯秀,以拒義軍。三月十九日,義軍至新林。二十一日,至新亭。二十二日,劭衆連敗,相繼散奔。四月四日,義軍薛安郡等幷入殿,臧質從廣莫門入,同會太極殿。劭穿西垣入武庫井中。即從井中牽出,縛劭于馬上,防送軍門,斬于牙下。濬、劭及四子幷梟首,暴尸于市,投劭、濬尸于江。張超之爲亂軍剖腹刳心,臠食其肉,焚其骨頭。道育、鸚鵡幷都街鞭殺于石頭四望山下,焚尸揚灰于江。後史官目劭爲元凶。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="liu_jun"><span id="id-.E5.8A.89.E9.A7.BF" typeof="mw:FallbackId"/>劉駿</h2>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:世祖孝武皇帝諱駿,字休龍,小字道民,文帝第三子。遷南中郎將,元凶殺逆,以爲征南將軍,加散騎常侍。上帥衆入討,荊州刺史南譙王義宣、雍州刺史臧質幷舉義兵。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:453年_(提及)" title="Category:453年 (提及)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="453年">元嘉三十年</span></a>四月,上至于新亭,即皇帝位。五月,克京城。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:454年_(提及)" title="Category:454年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="454年">孝建元年</span></a>春,親祠南郊,改元,大赦。詔:「凡諸守莅親民之官,可申詳舊條,勸盡地利。力田善蓄者,具以名聞。」更鑄四銖錢。立子業爲太子。賜爲父後者爵一級。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“457年”或“931年”">大明元年</span></a>正月,大赦,改元。四月,京師疾疫,遣使案行,賜給醫藥。死而無收斂者,官爲斂埋。諸王及妃主庶姓位從公者,喪事聽設凶門,餘悉斷。司空南兗州刺史竟陵王誕有罪,貶爵。誕不受命,據廣陵反。上親禦六師,車駕出頓宣武堂。三年七月,克廣陵城,斬誕。初立馳道自閶闔門至朱雀門,又自朱雀門至于玄武湖。七年,于博望山立雙闕。八年閏五月,帝崩于玉燭殿,年三十五。</p>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:世祖游幸無度,太后、六宮常乘副車在後。沈懷文與王景文每諫不宜數出。後同從,坐松樹下,風雨甚驟,景文曰:「卿可以言矣。」懷文曰:「獨言無系,宜相與諫之。」江智淵臥草側,亦謂「言之爲善。」俄而被召,俱入雉場,懷文曰:「風雨如此,非聖躬所宜冒。」景文又曰:「懷文所啓宜從。」智淵未及有言,上乃注弩作色曰:「卿欲效顔峻耶,何以恒知人事?」又曰:「顔峻小子,恨不得鞭其面首。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="liu_zi_ye"><span id="id-.E5.8A.89.E5.AD.90.E6.A5.AD" typeof="mw:FallbackId"/>劉子業</h2>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:前廢帝諱子業,小字法師,孝武帝長子也。世祖入伐元凶,被囚于侍中下省,將見害者數矣,卒得無恙。世祖崩,其日,太子即皇帝位。罷南北二馳道,孝建以來所改制度還依元嘉。是歲,諸郡大旱甚,米一斗數百,京邑亦至百餘。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“455年”或“465年”或“前43年”">永光元年</span></a>春,改元,大赦。八月,帝自率宿衛兵,誅太宰江夏王義恭、尚書令驃騎大將軍柳元景、尚書左僕射顔師伯、廷尉劉德願。改元爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:465年_(提及)" title="Category:465年 (提及)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="465年">景和元年</span></a>。以宮人謝氏爲貴嬪夫人,加虎賁<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"></dfn>皮戟,鸞輅龍旗,出警入蹕。時帝凶悖日甚,誅殺相繼,內外百司,不保首領。先訛言云:「湘中出天子。」帝將南巡荊湘二州,以厭之。先欲誅除諸叔,然後發。太宗與左右阮佃夫、王道隆、李道兒密結帝左右壽寂之、薑産之等十一人,謀共廢帝。戊午夜,帝于華林園竹林堂射鬼。時巫云:「見此堂有鬼。」故帝自射之。壽寂之懷刀入,薑産之爲副。帝欲走,寂之追而殞之,時年十七。</p>
|
||||
|
||||
<p>帝幼而狷急,在東宮每爲世祖所責。世祖西巡,子業啓參承起居,書迹不謹,上讓之。子業啓事陳謝,上答曰:「書不長進,此是一條耳。聞汝素業都懈,狷戾日甚,何以頑固爾耶!」帝少好讀書,頗識古事,自造《世祖誄》及雜篇章,往往有辭彩。</p>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:前廢帝景和末,召南平王鑠妃江氏入宮,使左右于前逼迫之,江氏不受命。謂之曰:「若不從,當殺汝三子。」江氏猶不肯。于是遣使于弟,殺敬猷,敬淵等杖一百。其夕,廢帝亦殞。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="liu_yu"><span id="id-.E5.8A.89.E5.BD.A7" typeof="mw:FallbackId"/>劉彧</h2>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:太宗明皇帝諱彧,字休炳,小字榮期,文帝第十一子也。爲雍州刺史。景和末,上入朝,被留停。廢帝誅害宰輔,殺戮大臣,恒慮有圖之者,疑畏諸父,幷拘之殿內。收上付廷尉,一宿被原。將加禍害者,前後非一。既而害上意定,明旦便應就禍。上先與腹心阮佃夫、李道兒、壽寂之等密共合謀,殞廢帝於後堂。建安王休仁便稱臣,引升西堂御坐,召見諸大臣。于時,事出倉卒,上失履,跣至西堂,猶著烏帽。坐定,休仁呼主衣以白帽代之,引備羽儀,雖未即位,凡衆事悉稱令書施行。</p>
|
||||
|
||||
<p>上即皇帝位,大赦天下,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:465年_(提及)" title="Category:465年 (提及)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="465年">景和元年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“551年”或“818年”或“前96年”">太始元年</span></a>。鎮軍將軍、江州刺史晋安王勛舉兵反,鎮軍長史鄧琬爲其謀主,雍州刺史袁顗帥衆赴之。車駕親禦六師,出頓中興堂。司徒建安王休仁帥衆軍大破賊,斬僞尚書僕射袁顗,進討江郢荊雍相五州,平定之。晋安王子勛幷賜死,同黨皆伏誅。</p>
|
||||
|
||||
<p>太豫元年四月,上大漸,袁粲,褚淵、劉π、蔡興宗、沈攸之同被顧命。上崩于景福殿,年四十四。</p>
|
||||
|
||||
<p>帝少而和美,風姿端雅。早失所生,養于路太后房內。大明世,諸弟多被猜忌,惟上見親,常侍路太后醫藥。好讀書,愛文義,在藩時,撰《江左以來文章志》,又續衛瓘所注《論語》二卷行世。及即大位,四方反叛,以寬仁待物,諸將帥有父兄子弟同逆者,幷授以禁兵,委任不异,故衆爲之用,莫不盡力。平定天下,逆党多被全宥,其才者幷見授用,有如舊臣。才學之士,多蒙引進,參究典籍,應對左右。于華林園茆堂講《周易》,常自臨聽。末年好鬼神,多忌諱,近讒慝,剪落皇枝,宋氏之業自此衰矣。</p>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:王景文爲揚州刺史。上既有疾,而諸弟幷已見殺,惟桂陽王休范人才本下,不見疑,出爲江州刺史。慮一旦晏駕,皇后臨朝,景文自然成宰相,門族强盛,籍元舅之重,歲暮不爲純臣,太豫元年春,上疾篤,乃遣使送藥賜景文死,手詔曰:「與卿周全,欲全卿門戶,故有此處分。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="liu_yu"><span id="id-.E5.8A.89.E6.98.B1" typeof="mw:FallbackId"/>劉昱</h2>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:廢帝諱昱,字德融,小字慧震,明帝長子也。太宗諸子在孕,皆以《周易》筮之,即以得之卦爲少字,故帝字慧震。立爲皇太子。太宗崩,太子即位。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:473年_(提及)" title="Category:473年 (提及)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="473年">元徽元年</span></a>正月,改元。二年,太尉、江州刺史桂陽王休範舉兵反。賊奄至,攻新亭壘。齊王拒擊,大破之。越騎校尉張苟兒斬休范。五年七月戊子夜,帝殞于仁壽殿。</p>
|
||||
|
||||
<p>初,帝在東宮,年五六歲時始就書學,而墮業好嬉戲,主師不能禁。好緣漆帳竿,去地二丈餘,如此者半食久,乃下。年漸長,喜怒無節,左右有失旨者,輒手加撲打。徒跣蹲踞,以此爲常。主師以白太宗,上輒敕昱所生,嚴加捶訓。及嗣位,內畏太后,外憚諸臣,猶未得肆志。自加元服,變態轉興,內外稍無以制。三年秋冬間,便好出游行,太妃每乘青篾車,隨相檢攝。漸自放恣,太后不復能禁。單將左右,弃部伍,或十里、二十里、或入市里,或往營署,旦出,日暮乃歸。四年春夏,此行彌數。自京城克定,意志轉驕,于是無日不出。與左右人解僧智、張立鬼恒自馳逐,夜出承明門,夕去晨反,旦去暮歸。從者幷執鋋矛,行人男女及馬驢值無免者。民間憂懼,晝日不敢開門,道上行人殆絕。常著小■,未嘗服衣冠。有白雲<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"></dfn>數十枚,各有名號。鉗鑿錐鋸之徒,不離左右。常以鐵錐錐人陰破,左右人見斂眉者,昱大怒,令此人袒臂正立,以矛刺臂洞骨。于耀靈殿上養驢數十頭,所自乘馬,養于御床側。先是民間訛言,謂太宗不男,昱是李道兒子。昱每出入去來,常自稱劉統,或自號李將軍。與右衛翼輦營女子私通,每從之游,持百數十錢,供酒肉之費。輅車一乘,其上施蓬,乘以出入,從者不過數十人。羽儀追之恒不及,又各慮禍,亦不敢追尋,惟整部伍,別在一處瞻望而已。凡諸鄙事,過目即能,鍛金銀,裁衣作帽,莫不精絕。未嘗吹篪,執管便韵。天性好殺,以此爲忻,一日無事,慘慘不樂。</p>
|
||||
|
||||
<p>齊王潜圖廢立,與直閣將軍王敬則謀之。七月七日,昱乘露車,從二百許人,無復鹵簿羽儀,往青園尼寺,曉至新安寺就曇渡道人飲酒,醉,扶夕還仁壽殿東阿氈幄中臥。時昱出入無禁,大內諸閣,夜皆不閉。厢下畏相逢值,無敢出者。宿衛幷逃避,內外無相禁攝。王敬則先結昱左右楊萬年等二十五人,謀共取昱。其夕,王敬則出外,楊玉夫見昱醉熟無所知,乃與萬年同入氈幄內,以昱防身刀斬之。提昱首,依常行法,稱敕開承明門出,以首與敬則,馳至領軍府,以首付齊王。齊王乃戎服,率左右數十人,稱行還,開承明門入。昱他夕每開門,門者震懼不敢視,至是弗之疑。齊王既入,曉,乃奉太后令奉迎安成王。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h2 id="liu_zhun"><span id="id-.E5.8A.89.E5.87.86" typeof="mw:FallbackId"/>劉准</h2>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:順皇帝諱准,字仲謨,小字知觀,明皇帝第三子也。封安成王。廢帝殞,奉迎王入居朝堂。壬辰,即皇帝位。升明元年,改元,大赦。齊王出鎮東城,輔政作相。三年,加相國,總百揆,備九錫之禮。四月,禪位于齊王。壬辰,帝遜于東邸。既而遷居丹陽宮,封爲汝陰王。殂于丹陽,謚曰順皇帝,時年十三。</p>
|
||||
|
||||
<p>史臣曰:「聖王膺錄,自非接亂承微,則天曆不至也。自三、五以來,受命之主,莫不乘淪亡之極,然後符樂推之運。水德遷謝,其來久矣,豈止于區區汝陰揖讓而已哉!」</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
88
太平御览/OPS/c131_tai_ping_yu_lan_0129.xhtml
Normal file
88
太平御览/OPS/c131_tai_ping_yu_lan_0129.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,88 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百二十九</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c130_tai_ping_yu_lan_0128.xhtml" title="太平御覽/0128">偏霸部十二</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百二十九·偏霸部十三·南齊</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c132_tai_ping_yu_lan_0130.xhtml" title="太平御覽/0130">偏霸部十四</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2561" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596042" title="d:Q85596042" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="xiao_dao_cheng"><span id="id-.E8.95.AD.E9.81.93.E6.88.90" typeof="mw:FallbackId"/>蕭道成</h2>
|
||||
|
||||
<p>蕭子顯《齊書》曰:太祖高皇帝諱道成,字紹伯,小字鬥將,漢相何二十四世孫也。何孫侍中彪,免官居東海蘭陵郡,于是爲蘭陵人。太祖以<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:427年_(提及)" title="Category:427年 (提及)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="427年">元嘉四年</span></a>丁卯歲生,龍顙鍾聲,鱗文遍體。儒士雷次宗立學鶏籠山,年十三,受業治《禮記》及《左氏春秋》。襲爵晋興男,除江夏王大司馬參軍、員外侍郎、直閣中書舍人、右軍將軍。</p>
|
||||
|
||||
<p>尋陽王子房反,加輔國將軍,帥衆東討,一日破十二壘。轉冠軍將軍、持節、北討諸軍事,鎮淮陰。征還,遷督徐兗二州軍事、南兗州刺史。明帝嫌太祖非人臣相,民間流言,云:「蕭道成當爲天子」,帝愈以爲疑,遣鎮軍將軍吳喜以三千人北使,令喜留軍破釜,自將銀壺酒封賜。太祖戎服出門迎,即酌飲之。喜還,帝意乃悅。七年,征還京師,部下勸勿就征,太祖曰:「諸卿暗于見事。主上誅諸弟,太子稚弱,作萬歲後計,何關他族。惟應速發,事緩必見疑。今骨肉相害,自非靈長之運,禍難將興,方與卿等戮力。」及還京,拜散騎常侍、太子左衛率。時世祖以功當別封贛縣,太祖以一門二封,固辭不受。詔許之,加二百戶。</p>
|
||||
|
||||
<p>明帝崩,遺詔爲右衛將軍,領衛尉,加兵五百人。與尚書令袁粲、護軍褚淵、領軍劉π共掌機事,加侍中。江州刺史桂陽王休範反,出頓新亭以拒之,加使持節、平南將軍,給鼓吹一部。治新亭城壘未畢,賊前軍已至,太祖方解衣高臥,以安衆心。乃索白虎幡,登西垣,使寧朔將軍高道慶、羽林監陳顯達、員外郎王敬則浮舸與賊水戰,自新林至赤岸,大破之。賊平,振旅凱旋入,百姓緣道聚觀,曰:「全國家者此公也。」遷散騎常侍、中領軍、都督二兗徐青冀五州、鎮軍將軍、南兗州刺史,進爵爲公,增邑二千戶。與袁粲、褚淵、劉秉更日入直,號爲四貴。四年,加尚書左僕射。</p>
|
||||
|
||||
<p>太祖威名既重,蒼梧王深相猜忌,幾加大禍。陳太妃駡之曰:「蕭道成有功于國,今若害之,誰復爲汝著力者?」乃止。楊玉夫等殺蒼梧王,迎立順帝。太祖移鎮東府,進侍中、司空、錄尚書事,封竟陵郡公。進太尉、十二州諸軍事。</p>
|
||||
|
||||
<p>大明、太始以來,相承奢侈,百姓成俗。太祖輔政,罷禦府尚方諸飾玩。至是,又上表禁人間華僞,雜物不得以金銀爲薄,馬乘具不得金銀渡,不得織成綉裙衣,道路不得著錦履,不得用紅色爲幡蓋衣服,不得剪彩帛爲雜花,不得以七寶飾樂器,不得以金銀爲花獸,不得輒鑄金銅爲像。</p>
|
||||
|
||||
<p>又進假黃鉞、都督中外諸軍事、太傅,領揚州牧。劍履上殿,入朝不趨,贊拜不名。署左右長史、司馬、從事中郎、掾、屬各四人,太尉、錄尚書事、南徐州刺史如故。三月,進相國,總百揆,封十郡爲齊公,備九錫之禮,加璽紱遠游冠,位在諸侯王上。四月,進爵爲王。又命冕十有二旒,建天子旌旗,出警入蹕,樂舞八佾。辛卯,宋使兼太保淵、兼太尉僧虔奉璽紱,禪位。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“315年”或“343年”或“365年”或“479年”或“536年”或“前140年”">建元元年</span></a>四月甲午,即位于南郊,柴燎告天,升壇受禪。禮畢,即建康宮,大赦,改升明三年爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“315年”或“343年”或“365年”或“479年”或“536年”或“前140年”">建元元年</span></a>。封宋帝爲汝陰王。五月,汝陰王薨,追謚爲宋順帝。四年三月庚申,有疾,召司徒褚淵、左僕射王儉,曰:「吾遘疾彌留,至于危篤。公等奉太子如事吾,當令太子敦睦親戚,委任賢才,崇尚節儉,弘宣簡惠,則天下之理盡矣。」壬戌,崩于臨光殿,年五十六。謚曰太祖高皇帝。</p>
|
||||
|
||||
<p>上少有大量,博涉經史,善屬文。雖經綸夷險,不廢素業。後宮器物欄杆以銅爲飾者,改用鐵。內殿施黃紗帳,宮人著紫皮履。欲以身率下,移風變俗。每曰:「使我治國十年,當使金土同價。」四月庚寅,葬武進大安陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="xiao_ze"><span id="id-.E8.95.AD.E8.B3.BE" typeof="mw:FallbackId"/>蕭賾</h2>
|
||||
|
||||
<p>蕭子顯《齊書》曰:世祖武皇帝諱賾,字宣遠,太祖長子也。小諱龍兒。生于建康清溪宅,其夜,陳孝後、劉昭後同夢龍據屋上,故以字上。初爲尋陽國侍郎,辟爲西曹書佐,出爲贛令、尚書庫部。桂陽王休範反,上遣軍襲尋陽,事平,除晋熙王諮議,遷司徒右長史、黃門郎、散騎常侍、江州刺史。征拜侍中、領軍將軍,給鼓吹一部。又加持節、都督京畿諸軍事、僕射、中軍大將軍、開府儀同三司,進爵爲公,給班劍二十人。齊國建,爲世子,加侍中、南豫州刺史,給油絡車、羽葆鼓吹。以石頭爲世子宮,置二率,坊省服章,一如東宮。進爲太子。及太祖即位,爲皇太子。</p>
|
||||
|
||||
<p>太祖崩,上即位。乙丑,稱先帝遺詔,以司徒褚淵錄尚書,左僕射王儉爲尚書令。丙申,立皇太子妃王氏。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:483年_(提及)" title="Category:483年 (提及)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="483年">永明元年</span></a>正月辛亥,南郊,大赦,改元。四年正月辛亥,藉田禮畢。甲寅,幸閱武堂勞酒小會。</p>
|
||||
|
||||
<p>十一年正月,皇太子長懋薨。甲午,立太孫昭業爲皇太孫。七月,上不豫,徙居延昌殿,始登階而屋鳴,咤甚,惡之。戊寅,大漸。詔曰:「始終大期,聖賢不免,吾行年六十,亦復何恨。但皇業艱難,萬機事重,不能無遺慮耳。太孫進德日茂,社稷有寄。子良善相毗輔,思弘治道。百辟庶條,各奉爾職,謹事太孫,勿有懈怠。知復何言。」又詔曰:「我識滅之後,身著夏衣畫天衣,純烏犀導路,器服悉不得用寶物及織成。常所服身刀長短二口鐵環者,隨我入梓宮。靈上勿以牲牢爲祭,祭惟設餅、茶飲、乾飯、酒脯而已。喪禮每存省約,不須煩民。百官六時入臨。又顯陽殿玉像諸佛及供養,具如別牒,可盡心禮拜供養。自今公私皆不得出家爲道,及起立塔寺,以宅爲精舍,幷嚴斷之。惟年六十,必有道心者,聽朝賢選序,已有別詔。」是日崩,年五十四。丙寅,葬景安陵。</p>
|
||||
|
||||
<p>帝剛毅有斷,爲治總大體,以富國爲先。頗不喜游宴、雕綺之事,言常恨之,未能頓遣。詔「凡諸游煩,宜從休息。自今遠近薦獻,務存節儉。珠玉玩好,傷工尤重,嚴加禁絕。」</p>
|
||||
|
||||
<p>蕭昭業==</p>
|
||||
|
||||
<p>蕭子顯《齊書》曰:郁林王昭業,字元尚,小名法身,文惠太子長子也。世祖即位,封南郡王。文惠太子薨,立爲皇太孫。即位,追尊文惠太子爲世宗文皇帝。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:494年_(提及)" title="Category:494年 (提及)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="494年">隆昌元年</span></a>正月,大赦,改元。加太傅竟陵王子良殊禮。閏月丁卯,以鎮軍大將軍西昌侯鸞即本號、開府儀同三司。七月癸巳,太后令:「嗣主特鍾沵氣,爰表弱齡。自入纂鴻業,長惡滋甚。居喪無一日之哀,衰絰爲忻宴之服。昏酣長夜,萬機斯壅。社稷危殆,有過綴旒。鎮軍居正體道,國家是賴,伊、霍之舉,實寄淵謨,便可依舊典,以禮廢黜。中軍新安王,體自文皇,<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>哲天秀,宜入嗣鴻業,永寧四海,外即以禮奉迎。」</p>
|
||||
|
||||
<p>昭業少美容止,好隸書,世祖敕皇孫手書不得妄出,以貴重之。進對音吐,甚有令譽。王侯五日一問訊,世祖常獨呼昭業至幄座,別加撫問,呼爲法身,重愛甚。文惠太子崩,昭業每臨哭,輒號<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>兆不自勝,俄而還內,歡笑極樂。在世祖喪,泣竟,入後宮,常列胡伎二部入閣迎奏。爲南郡王時,文惠太子禁其起居,節其用度,昭業謂豫章王妃庾氏曰:「阿婆,佛法言有福德福生帝王之家。今日見作天子,便是大罪,左右主師,動見拘執,不如作市邊屠沽富兒百倍矣。」及即位,極意賞賜,動百數十萬。每見錢,曰:「昔時思汝,一個不得,今用汝未?」期年之間所出,諸庫儲錢數億垂盡。開主衣庫,與不逞群小,又給閹人竪子各數人,隨其所欲,恣意輦取,取諸寶器以相剖擊破碎之,以爲笑樂。好鬥鶏,密買鶏至數千價。世祖禦物甘草杖,宮人寸斷用之。毀世祖招婉殿以封賜閹人徐龍駒爲齋。龍駒尤親幸,爲後閣舍人,日夜在宮房內。昭業與文帝幸姬霍氏淫通,龍駒勸長留內,聲言度霍氏爲尼,以餘人代之。皇后亦淫亂,齋閣通夜洞開,內外淆雜,無復分別。</p>
|
||||
|
||||
<p>壬辰,使蕭鸞等率兵自尚書入雲龍門,戎服加朱衣于上。帝在壽昌殿,聞外有變,使閉內殿,諸閹人登興光樓望,報云:「見一人戎服,從數百人,在西鍾樓下。」須臾,蕭鸞領兵先入,帝走向愛姬徐氏房,拔劍自刺不中,以帛纏出,殺之,餘黨亦見誅。卒時年二十二,葬以王禮。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="xiao_zhao_wen"><span id="id-.E8.95.AD.E6.98.AD.E6.96.87" typeof="mw:FallbackId"/>蕭昭文</h2>
|
||||
|
||||
<p>蕭子顯《齊書》曰:海陵恭王昭文字季尚,文惠太子第二子也。封臨汝公。郁林王即位,改封新安王。及郁林王廢,尚書令西昌侯鸞奉帝纂統。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“471年”或“494年”">延興元年</span></a>七月丁酉,即位。以尚書令、鎮軍大將軍西昌侯鸞錄尚書事、楊州刺史,封宣城郡公。十月,進爲太傅、楊州牧,加殊禮,進爵爲王,輔政,帝起居皆諮而後行。思食蒸魚菜,太官令以無錄公命,不與。辛亥,皇太后令曰:「嗣主幼沖,庶政多昧,且早膺<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>疾,弗克負荷。太傅宣城公宜入承寶命,式寧宗祏。帝可降封海陵王。」</p>
|
||||
|
||||
<p>十一月,稱王有疾,數遣禦師占視,乃殞之。時年十五,謚曰恭王。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="xiao_luan"><span id="id-.E8.95.AD.E9.B8.9E" typeof="mw:FallbackId"/>蕭鸞</h2>
|
||||
|
||||
<p>蕭子顯《齊書》曰:高宗明皇帝諱鸞,字景栖,始安貞王道生子也。少孤,太祖撫育,恩過諸子。宋世爲安吉令,有嚴能之名,遷寧朔將軍、淮南宣城二郡太守。太祖踐祚,遷侍中,封西昌侯。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1334年”或“25年”或“304年”或“317年”或“335年”或“386年”或“494年”或“529年”">建武元年</span></a>,持節、冠軍將軍、郢州刺史。世祖即位,轉度支尚書、侍中,領驍騎將軍。王子侯舊乘纏帷車,高宗獨乘下帷,儀從如素士。遷中領軍、左衛將軍、豫州刺史、尚書僕射,領右衛將軍。武帝遺詔爲侍中、尚書令,加鎮軍、中書監、開府儀同三司。海陵即位,爲使持節、都督揚、南徐二州諸軍事、揚州刺史,鎮東城,給兵五千人。錄尚書、假黃鉞、中外都督,加殊禮,進爵爲王。太后令廢海陵王,以上入纂大位,群臣三請,乃受命。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1334年”或“25年”或“304年”或“317年”或“335年”或“386年”或“494年”或“529年”">建武元年</span></a>十月癸亥,即皇帝位,大赦,改元。戊子,立皇太子寶卷。賜天下爲父後者爵一級。二年十月丁卯,詔曰:「軌業去奢,事殷哲後,訓物以儉,理鏡前書。朕思所以遷淳改俗,反古移民。可罷東田,毀興光樓。」幷敕水衡量省禦乘。永太元年四月甲寅,改元,大赦。五月,以太子中庶子梁王爲雍州刺史。己酉,崩于正福殿,年四十七。</p>
|
||||
|
||||
<p>帝明審有吏才,持法無所借。大存儉約。罷世祖所起新林苑,以地還百姓。廢文帝所起太子東田,賣之。永明中,輿輦舟乘,剔去金銀還主衣庫。太官進食,有裹蒸,帝曰:「可四片破之,餘充晚食。」世祖掖庭中宮殿服御,一無所改。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="xiao_bao_juan"><span id="id-.E8.95.AD.E5.AF.B6.E5.8D.B7" typeof="mw:FallbackId"/>蕭寶卷</h2>
|
||||
|
||||
<p>蕭子顯《齊書》曰:東昏侯諱寶卷,字智臧,高宗第二子。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1334年”或“25年”或“304年”或“317年”或“335年”或“386年”或“494年”或“529年”">建武元年</span></a>,立爲皇太子。高宗崩,即位。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“499年”或“89年”">永元元年</span></a>正月,大赦,改元。辛卯,南郊。詔二品清官以上應食祿者,有二親或祖父母年登七十,幷給見錢二千貫。二年八月甲申夜,宮內失火。十二月,雍州刺史梁王起義兵于襄陽。三年正月丙申,合朔,事畢,與宮人于閱武堂元會,皇后正位,帝戎服臨事。三月,南康王寶融即皇帝位于江陵,以太子左率李居士總督西討諸軍事,屯新亭。九月,義軍至南州,輔國將軍申曹軍二萬人于姑熟奔歸。丙辰,李居士與義軍戰于新亭,敗績。十月,冀青二州刺史桓和入衛,屯東宮;己卯,以衆降。光祿大夫張瑰先守石頭,弃城奔還。于是閉宮城自守。李居士以新亭降。軍築長圍守宮城。十二月,王珍國、侍中張謏等帥兵入殿廢帝。</p>
|
||||
|
||||
<p>帝在東宮,便好弄,不喜書學。及即位,性重澀少言,不與朝士接,惟親信閹人。日夜于後堂戲馬,五更方臥,至晡乃起。漸出游走,屏逐居民,從萬春門游東宮以東至于郊外,數十百里,皆空家靜室。巷陌懸幔爲高障,置仗防之,謂之屏除。夜出晨反,火光照天。拜愛姬潘氏爲貴妃。仍以金蓮帖地,使妃行于其上,曰此步步蓮花耶。每出,妃乘臥輿,帝騎馬從後。著織成袴褶,金薄帽,執七寶纏槊,戎服急裝,不變寒暑,淩冒雨雪,不避坑阱;馳騁渴乏,輒下馬解取腰間蠡器,酌水飲之,復上馬馳去。選無賴小兒善走者爲逐馬,左右百人,常以自隨。置射雉場二百九十六處,翳中帷帳及步障,皆夾緣以紅錦,金銀鏤弩牙,玳瑁帖箭。郊郭四民,樵蘇路絕,吉凶失時,輿疾弃尸,不得殯葬。後宮遭火之後,更起仙華、神仙、玉壽諸殿,刻畫雕彩,麝香塗壁,錦幔珠簾,窮極綺麗。</p>
|
||||
|
||||
<p>又信鬼神,崔惠景事時,拜蔣子文神爲假黃鋮、使持節、相國、太宰、大將軍、楊州牧、鐘山王,以至尊爲皇帝。迎神像及諸廟雜神皆入後宮,禱祀祈福。及聞兵入,趨出戶,閹人黃大刀傷其膝,僕地,曰:「奴反耶?」直後張齊斬首送梁王。宣德太后令依漢海昏侯故事,追封東昏侯。</p>
|
||||
|
||||
<p>唐秘書監虞世南《公子先生論》云:公子曰:「宋齊二代,廢王有五,幷驕淫狂暴,前後如一,或身被殺戮,或傾墜宗社,豈厥性頑凶,自貽非命,將天之所弃用傾代業者乎?」先生曰:「夫木之性直,匠者揉以爲輪;金之性剛,工人理以成器。豈人事也?惟上智下愚,特禀异氣;中庸之才,全由訓習。自宋、齊以來,東宮師傅,備員而已,貴賤禮隔,規獻無由,且多以位升,罕由德進。善乎哉!賈生之言:『昔者成王幼在繈褓之中,召公爲太保,周公爲太傅,太公爲太師。保則保其身體,傅則傅以德義,師則導之教訓,此三公之職也。又置三少曰少保、少傅、少師,是與太子晏者也。故乃孩提有識。三公、三少固明者孝仁禮義,以導習之,遂去邪人,不使見惡行。選天下之儒士,孝悌博聞有道術者,以翼衛之,使與太子居處。故太子生乃見正事,聞正言,行正道,左右前後皆正人也。習與正人居,不能無正,猶生長齊地不能不齊言;習與不正人居,猶生長楚地不能不楚言也。』秦使趙高傅胡亥,教之獄訟,所習者非斬劓人,則夷人之三族也。故胡亥今日即位,明日射人,有忠諫者謂之誹謗,深計者謂之妖言,視殺人如刈草菅然。豈胡亥之性惡哉?彼其導之者非其理也。故選左右禪教之,最急此五。君者禀凡庸之性,無周召之師,遠益友之箴規,狎不尚之近習,以斯下質,生而楚言,覆國忘身,理故然也。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="xiao_bao_rong"><span id="id-.E8.95.AD.E5.AF.B6.E8.9E.8D" typeof="mw:FallbackId"/>蕭寶融</h2>
|
||||
|
||||
<p>蕭子顯《齊書》曰:和帝諱寶融,字智昭,高宗第八子。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1334年”或“25年”或“304年”或“317年”或“335年”或“386年”或“494年”或“529年”">建武元年</span></a>,封隨郡王。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“499年”或“89年”">永元元年</span></a>,改封南康王,出爲荊雍寧益梁南北秦七州諸軍事、西中郎將、荊州刺史。蕭穎胄殺巴西、梓潼二郡太守劉山陽,奉王舉兵。以雍州刺史蕭衍爲使持節、都督諸軍事、左將軍。以蕭穎胄爲右將軍、督行諸軍事。夏侯亶自京師至江陵,稱宣德太后令:「南康王宜纂成國祚,光臨億兆,方俟清宮,未即大號,可且封十郡爲宣城王,加相國、荊州牧,又加黃鉞。」蕭穎胄爲左長史,進號鎮軍;蕭衍進號征東將軍。己巳,群僚上尊號。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1647年”或“386年”或“501年”或“531年”或“794年”或“897年”或“958年”或“978年”">中興元年</span></a>正月乙巳,即皇帝位,大赦,改元。以相國左長史蕭穎胄爲尚書令、領軍將軍,蕭衍爲雍州刺史。十二月,建康平。皇太后令以蕭衍爲大司馬、錄尚書事、驃騎大將軍、楊州刺史,封建安郡公,依晋武陵王遵承制故事,百僚致敬。二年正月,皇太后臨朝,入居內殿。以大司馬蕭衍爲都督中外諸軍事,殊禮,進位相國,總百揆,楊州牧,封十郡爲梁公,備九錫之禮,加遠游冠,位在諸王上。二月,進梁公爵爲王,增封十郡,建天子旌旗,出警入蹕。三月景辰,遜位于梁。丁卯,梁奉帝爲巴陵王,徙姑熟。戊辰,薨,年十五。追爲和帝,葬恭陵。</p>
|
||||
|
||||
<p>史臣曰:夏以桀亡,殷因紂滅,郊天改朔,理無延世。而皇符所集,重興西楚,神器暫來,雖有冥數,徽名大號,斯爲幸矣。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
88
太平御览/OPS/c132_tai_ping_yu_lan_0130.xhtml
Normal file
88
太平御览/OPS/c132_tai_ping_yu_lan_0130.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,88 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百三十</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c131_tai_ping_yu_lan_0129.xhtml" title="太平御覽/0129">偏霸部十三</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百三十.偏霸部十四</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c133_tai_ping_yu_lan_0131.xhtml" title="太平御覽/0131">偏霸部十五</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2574" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596062" title="d:Q85596062" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="bei_qi_gao_huan"><span id="id-.E5.8C.97.E9.BD.8A.E9.AB.98.E6.AD.A1" typeof="mw:FallbackId"/>北齊高歡</h2>
|
||||
|
||||
<p>《北齊書》曰:高祖神武皇帝姓高氏,諱歡,字賀六渾,渤海蓚人也。六世祖隱,玄菟太守。皇考樹,性通率,不事家業。住居白道南,數有赤光紫氣之异,鄰人以爲怪,勸徙居以避之。皇考曰:「安知非吉?」居之自若。及神武生而皇妣韓氏殂,養于同産姊婿鎮岳隊尉景家。神武既累世北邊,故習其俗,遂同鮮卑。長而深沉有大度,輕財重士,爲豪俠所宗。目有精光,長頭高顴,齒白如玉,少有人杰。素家貧,及娉武明皇后,始有馬,得給鎮爲隊主。鎮將遼西段長常奇神武貌,謂曰:「君有康濟之才,終不徒然。」便以子孫爲托。神武自隊主轉輪爲函使。嘗乘驛過建興,雲霧晝晦,雷聲隨之,半日乃絕,若有神應者。每行道路,往來無風塵之色。又嘗夢履衆星而行,覺而內喜。爲函使六年,每至洛陽,給令史麻祥使。祥嘗以肉<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"></dfn>神武,神武性不立食,坐而進之,祥以爲慢己,笞神武四十。及自洛陽還,傾産以結客。親故怪問之,答曰:「吾至洛陽,宿衛羽林相率焚領軍張彝宅,朝廷懼其亂而不問,爲政若此,事可知也。財物豈可常守邪?」自是乃有澄清天下之志。與懷朔省事雲中司馬子如及秀容人劉貴、中山人賈顯智爲奔走之友,懷朔戶曹史孫騰、外兵使侯景亦相友結。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:525年_(提及)" title="Category:525年 (提及)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="525年">孝昌元年</span></a>,歸爾朱榮于秀容。先是劉貴事榮,盛言神武美,至是始得見。以憔悴故,未之奇也。貴乃爲神武更衣,復求見焉。因隨榮之厩,厩有惡馬,榮命剪之,神武乃不加羈絆而剪,竟不蹄嚙。已而起曰:「禦惡人亦如此馬矣。」榮遂坐神武于床下,屏左右而訪時事。神武曰:「聞公有馬十二穀,色別爲群,將此竟何用也?」榮曰:「但言爾意。」神武曰:「方今天子愚弱,太后淫亂,孽寵擅命,朝政不行。以明公雄武,乘時奮發,討鄭儼、徐紇而清帝側,霸業可舉鞭而成。此賀六渾之意也。」榮大悅。語自日中至夜半乃出。自是每參軍謀。</p>
|
||||
|
||||
<p>既而,榮以神武爲親信都督。于時魏明帝銜鄭儼、徐紇,逼靈太后,未敢制,私使榮舉兵內向。榮以神武爲前鋒。至上黨,明帝又私詔停之。及帝暴崩,榮遂入洛邑。將篡位,神武諫,恐不聽,請鑄像卜之,鑄不成,乃止。孝莊帝立,以定策勛,封銅鞮伯。榮嘗問左右曰:「一日無我,誰可主軍?」皆稱爾朱兆。榮曰:「此正可統三千騎以還。堪代我主衆者,惟賀六渾耳。」因誡兆曰:「爾非其匹,終當爲其子穿鼻。」乃以神武爲晋州刺史。于是大聚斂,因劉貴貨榮下要人,盡得其意。州庫角無故自鳴,神武异之,無幾而孝莊誅榮。</p>
|
||||
|
||||
<p>及爾朱兆自晋陽將舉兵赴洛,召神武。使長史孫騰辭以絳蜀、汾胡欲反,不可委去,兆恨焉,騰覆命,神武曰:「兆舉兵犯上,此大賊也,吾不能久事之。」自是始有圖兆計。及兆入洛,執莊帝以北,神武聞之大驚,又使孫騰僞賀兆,因密覘孝莊所在,將劫以舉義,不果。乃以書喻之,言不宜執天子以受惡名于海內。兆不納,殺帝而與爾朱世隆等立長廣王曄,改元建明,封神武爲平陽郡公。</p>
|
||||
|
||||
<p>魏<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:531年_(提及)" title="Category:531年 (提及)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="531年">普泰元年</span></a>二月,神武自領軍次信都,高乾、封隆之開門以待,遂據冀州。是月,爾朱度律廢元曄而立節閔帝,欲羈縻神武。三月,乃白節閔帝,封神武爲渤海王,徵使入覲。神武辭。四月癸巳,又加授東道大行台、第一鎮人酋長。龐蒼鷹自太原來奔,神武以爲行台郎,尋以爲安州刺史。</p>
|
||||
|
||||
<p>神武自向山東,養士繕甲,禁兵侵掠,百姓歸心。乃詐爲書,雲爾朱兆將以六鎮人配契胡爲部曲。衆皆愁。又爲幷州符,徵兵討步落稽。發萬人,將遣之,孫騰、尉景爲請留五日,如此者再。神武親送之郊,雪涕執別。人號慟,哭聲動地,神武乃喻之曰:「與爾俱失鄉客,義同一家,不意在上乃爾徵召!直向西已當死,後軍期又當死,配國人又當死,奈何?」衆曰:「唯有反耳!」神武曰:「反是急計;須推一人爲主。」衆願奉神武。神武曰:「爾鄉里難制,不見葛榮乎?雖百萬衆,無刑法,終自灰滅。今以吾爲主,當有前异,不得欺漢兒,不得犯軍令,生死任吾,則可。不爾,不能爲取笑天下。」衆皆頓顙:「死生惟命。」神武曰:「若不得已。」明日,椎牛饗士,喻以討爾朱兆之意。封隆之進曰:「千載一時,普天幸甚。」神武曰:「討賊,大順也;拯時,大業也。吾雖不武,以死繼之,何敢讓焉!」</p>
|
||||
|
||||
<p>六月庚子,建義于信都。乃抗表罪狀爾朱氏。世隆等秘表不通。八月,爾朱兆攻陷殷州,李元忠來奔。孫騰以爲朝廷隔絕,不權立天子,則衆望無所系。十月壬寅,奉章武王融子渤海太守朗爲皇帝,年號中興,是爲廢帝。十一月,攻鄴,相州刺史劉誕嬰城固守。神武起土山,爲地道,往往建大柱,一時焚之,城陷入地。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“290年”或“532年”">永熙元年</span></a>正月壬午,拔鄴城,據之。廢帝進神武大丞相、天柱大將軍、太師。是時,青州建義大都督崔靈珍、大都督耿翔皆遣使歸附。行汾州事劉貴弃城來降。</p>
|
||||
|
||||
<p>閏三月,爾朱天光自長安,兆自幷州,度律自洛陽,仲遠自東郡,同會鄴,衆號二十萬,挾洹水而軍。節閔以長孫承業爲大行台,總督焉。神武令封隆之守鄴,自出頓紫陌。時馬不滿二千,步兵不至三萬,衆寡不敵。乃于韓陵爲圓陣,連牛驢以塞歸道。于是將士皆有死志,四面合擊之。爾朱兆責神武以背己。神武曰:「本戮力者,共輔王室,今帝何在?」兆曰:「永安枉害天柱,我報仇耳。」神武曰:「我昔日親聞天柱計,汝在戶前立,豈得言不反耶!且以君殺臣,何報之有?今日義絕矣。」乃合戰,大敗之。</p>
|
||||
|
||||
<p>四月,斛斯椿執天光、度律送洛陽。長孫承業遣都督賈顯智、張歡入洛陽,執世隆、彥伯斬之。兆奔幷州。仲遠奔梁州,遂死焉。時凶蠹既除,朝廷慶悅。既而神武至洛陽,廢節閔及中興主而立孝武孝。孝武既即位,授神武大丞相、天柱大將軍、太師,世襲定州刺史,增封幷前十五萬戶。神武辭天柱,减戶五萬。壬辰,還鄴,魏帝餞于乾脯山,執手而別。</p>
|
||||
|
||||
<p>七月壬寅,神武帥師北伐爾朱兆。封隆之言:「侍中斛斯椿、賀拔勝、賈顯智等往事爾朱,普皆反噬,今在京師寵任,必構禍隙。」神武深以爲然。乃歸天光、度律于京師,斬之。遂自滏口入。爾朱兆大掠晋陽,北保秀容,幷州平。神武以晋陽四塞,乃建大丞相府而定居焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>爾朱兆既至秀容,分兵守險,出入寇抄。神武揚聲討之,師出止者數四,兆意怠。神武揣其歲首當宴會,遣竇泰以精騎馳之,一日一夜行三百里,神武以大軍繼之。二年正月,竇泰奄至爾朱兆庭。軍人因宴休惰,忽見泰軍,驚走,追破之于赤洪嶺。兆自縊,神武親臨,厚葬之。慕容紹宗以爾朱榮妻子及餘衆自保焉,突城降,神武以義故,待之甚厚。</p>
|
||||
|
||||
<p>神武之入洛也,爾朱仲遠部下都督橋寧、張子期自滑台歸命,神武以其助亂,且數反復,皆斬之。斛斯椿由是內不自安,乃與南陵王寶炬及武衛將軍元毗、魏光、王思政構神武于魏帝。帝舍人元士弼又奏神武受敕大不敬,于是魏帝與神武隙矣。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“534年”或“729年”">天平元年</span></a>正月,魏帝下詔罪狀神武,爲北伐經營。神武亦勒馬宣告曰:「孤遇爾朱擅權,舉大義于四海,奉戴主上,義貫幽明。橫爲斛斯椿讒構,以誠節爲逆首。昔晋趙鞅興晋陽之甲,誅君側惡人,今者南邁,誅椿而已。」以高昂爲前鋒,曰:「若用司空言,豈有今日之舉!」司馬子如答神武曰:「本欲立小者,正爲此耳。」</p>
|
||||
|
||||
<p>魏帝徵兵關右,召賀拔勝赴行在所,遣大行台長孫承業、大都督穎川王斌之、斛斯椿共鎮武牢。七月,魏帝躬率大衆,屯河橋。神武至河北十餘里,再遣口申誠款,魏帝不報。神武乃引軍渡河。魏帝問計于群臣,或云南依賀拔勝,或云西就關中,或云守洛口,未决。而元斌之與斛斯椿爭權不睦,斌之弃椿徑還,紿帝雲神武兵至。即日,魏帝遜位于長安。</p>
|
||||
|
||||
<p>己酉,神武入洛陽,止于永寧寺。八月,神武以萬機不可曠廢,乃與百僚議,以清河王亶爲大司馬,居尚書下舍而承制决事焉。神武尋至弘農,遂克潼關。九月庚寅,神武還至洛陽,乃遣僧道榮奉表關中,又不答。乃集百僚、沙門、耆老,議所推立。以爲自孝昌衰亂,國統中絕,神主靡依,昭穆失序,遂議立清河王世子善見。議定,白清河王。王曰:「天子無父,苟使兒立,不惜餘生。」乃立之,是爲孝靜帝。魏于是始分爲二。</p>
|
||||
|
||||
<p>神武以孝武既西,恐逼崤峽,洛陽復在河外,接近梁境,如向晋陽,形勢不能相接,議遷鄴。護軍祖榮贊焉。詔下三日,車駕便發,戶四十萬,狼狽就道。神武留洛陽部分,事畢還晋陽。自是軍國政務,皆歸相府。二年正月,魏帝褒詔,以神武爲相國、假黃鉞,劍履上殿,入朝不趨,神武固辭。</p>
|
||||
|
||||
<p>四年十一月壬辰,神武西討,自蒲津濟,衆二十萬。周文軍于沙苑。神武以地厄少却,西人鼓噪而進,軍大亂,弃器甲十有八萬。神武跨橐駝,候船以歸。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:538年_(提及)" title="Category:538年 (提及)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="538年">元象元年</span></a>三月辛酉,神武固請解丞相,魏帝許之。四月庚寅,神武朝于鄴。壬辰,還晋陽。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:539年_(提及)" title="Category:539年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="539年">興和元年</span></a>七月丁丑,魏帝進神武爲相國、錄尚書事,固讓乃止。十一月,神武以新宮成,朝于鄴。魏帝與神武宴射。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:546年_(提及)" title="Category:546年 (提及)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="546年">武定四年</span></a>八月癸巳,神武將西征,自鄴會兵晋陽。九月,神武圍王壁以挑西師,不敢應。西魏晋州刺史韋孝寬守玉壁。頓兵五旬,城不拔,死者七萬人,聚爲一冢。有星墜于神武營,衆驢幷鳴,士皆<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"></dfn>懼。神武有疾。十一月庚子,輿疾班師。庚戌,遣太原公洋鎮鄴。辛亥,徵世子澄至晋陽。有惡鳥集亭樹,世子使斛律光射殺之。己卯,神武以無功,表解都督中外諸軍事,魏帝優詔許焉。是時西魏言神武中弩,神武聞之,乃勉坐見諸貴。使斛律金敕勒歌,神武自和之,哀感流涕。</p>
|
||||
|
||||
<p>侯景素輕世子,嘗謂司馬子如曰:「王在,吾不敢有异;王無,吾不能與鮮卑小兒共事。」子如掩其口。至是,世子爲神武書,召景。景先與神武約,得書,書微點,乃來。書至,無點,景不至。又聞神武疾,遂擁兵自固。神武謂世子曰:「我雖疾,爾面更有餘憂色,何也?」世子未對。又問曰:「豈非憂侯景叛耶?」曰:「然。」神武曰:「景專制河南十四年矣,常有飛揚跋扈志,顧我能養,豈爲汝駕禦也。今四方未定,勿遽發哀。庫狄幹鮮卑老公,斛律金敕勒老公,幷性純道直,終不負汝。可朱渾道元、劉禮生遠來投我,必無异心。賀拔焉過兒樸實無罪過,潘樂和厚,汝兄弟當得其力。韓軌少戇,宜寬借之。彭樂心腹難得,宜防護之。少堪敵侯景者,惟有慕容紹宗,我故不貴之,留以與汝,宜深加殊禮,委以經略之事。」</p>
|
||||
|
||||
<p>五年正月朔,日蝕。神武曰:「日蝕,其爲我耶?死亦何恨。」景午,陳啓于魏帝。是日,崩于晋陽,時年五十二。秘不發喪。天保初,追崇爲獻武帝,廟號太祖。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="gao_cheng"><span id="id-.E9.AB.98.E6.BE.84" typeof="mw:FallbackId"/>高澄</h2>
|
||||
|
||||
<p>《北齊書》曰:世祖文襄皇帝諱澄,字子惠,神武長子也。母曰婁太后。生而岐嶷,神武异之。魏<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1647年”或“386年”或“501年”或“531年”或“794年”或“897年”或“958年”或“978年”">中興元年</span></a>,立爲渤海王世子。就杜詢講學,敏悟過人,詢甚嘆服。二年,加侍中、開府儀同三司,尚孝靜帝妹馮翊長公主。時年十三,神情俊爽,便若成人。神武試問以時事得失,辯析無不中理。自是軍國籌策皆預之。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“534年”或“729年”">天平元年</span></a>,加使持節、尚書令、大行台、幷州刺史。三年,入輔朝政,加領軍左右、京畿大都督。時人雖聞器識,猶以少年期之,而機略嚴明,事無凝滯,于是朝野振肅。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:546年_(提及)" title="Category:546年 (提及)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="546年">武定四年</span></a>十一月,神武西討,不豫,班師。文襄馳赴軍所,侍衛還晋陽。</p>
|
||||
|
||||
<p>五年正月丙午,神武崩。七月戊戌,魏帝詔以文襄爲使持節、大丞相、都督中外諸軍、錄尚書事、大行台、渤海王。文襄啓辭,願停王爵。壬寅,魏帝詔太原公洋攝理軍國,遣中使敦喻。八月壬辰,文襄啓申神武遺令,請减國邑,分封將督各有差。辛未,朝于鄴,固辭丞相。魏帝詔曰:「既朝野攸憑,安危所系,不得令遂本懷,須有權奪。可復前大將軍,餘如故。」</p>
|
||||
|
||||
<p>七年五月,文襄帥師赴穎川。六月,克之,獲西魏大將王思政等。八月,文襄遇盜,崩。初,梁將蘭欽子京見虜,文襄以配厨,欽求贖之,不許。京與其黨六人謀作亂。時京將進食,文襄却之,謂人曰:「昨夜夢此奴殺我。」又曰:「急殺却。」京聞之,置刃于盤下,冒言進食。文襄怒曰:「我未索食,何遽來?」京揮刀曰:「將殺汝!」文襄自投,傷足,入床下。賊黨至,去床,遇弑,時年二十九。追謚文襄皇帝。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="gao_yang"><span id="id-.E9.AB.98.E6.B4.8B" typeof="mw:FallbackId"/>高洋</h2>
|
||||
|
||||
<p>《北齊書》曰:顯祖文宣皇帝諱洋,字子進,高祖第二子,世宗之母弟。後初孕,每夜有赤光照室,後私常怪之。初高祖之歸爾朱榮,時經危亂,家徒壁立,後與親姻相對,共憂寒餒。帝時尚未能言,欻然曰:「得活。」太后及左右大驚,而不敢言。鱗身重踝,不好戲弄,深沉有大度。晋陽曾有沙門,乍愚乍智,時人不測,呼爲阿禿師。帝曾與諸童共見之,曆問祿位。至帝,舉手再三,指天而已,口無所言,見者异之。高祖嘗試觀諸子意識,各使治亂絲,帝獨抽刀斬之,曰:「亂者須斬。」高祖是之。又各配兵四去,而使甲騎僞攻之,世宗等怖撓,帝乃勒衆與彭樂敵,樂免胄言情,猶擒之以獻。後從世宗行,過遼陽山,獨見天門開,餘人無見者。內雖明敏,貌若不足,世宗每嗤之云:「此人亦得富貴,相法亦何由可解。」惟高祖异之。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:535年_(提及)" title="Category:535年 (提及)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="535年">天平二年</span></a>,授驃騎大將軍、儀同三司。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:543年_(提及)" title="Category:543年 (提及)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="543年">武定元年</span></a>,加侍中。五年,授尚書令、中書監、京畿大都督。</p>
|
||||
|
||||
<p>七年八月,世宗遇害,事出倉卒,內外震駭。帝神色不變,指麾部分自若,臠斬群賊而漆其頭。徐宣言曰:「奴反,大將軍被傷,無大苦也。」當時內外,莫不驚异焉。乃赴晋陽,親總庶政。務從寬厚,事有不便者,鹹蠲省焉。八年正月戊辰,魏帝詔進使持節、丞相、都督中外諸軍、錄尚書事、大行台、齊郡王,食邑一萬戶。三月辛酉,又進封齊王,邑十萬戶。帝自居晋陽,寢室夜有光如晝。既爲王,夢人以筆點己額。旦以告館客王曇哲,曰:「吾其退乎?」曇哲再拜,賀曰:「王上加點爲主字,乃當進也。」夏五月辛亥,帝如鄴。甲寅,進位相國,總百揆,加九錫殊禮,齊王如故。魏帝遣兼太尉彭城王韶奉皇帝璽綬,禪位于帝。</p>
|
||||
|
||||
<p>戊午,乃即皇帝位于南郊,升壇,柴燎告天。事畢還宮,禦太極前殿,詔大赦天下,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:550年_(提及)" title="Category:550年 (提及)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="550年">武定八年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“550年”或“562年”">天保元年</span></a>。辛酉,尊王太后爲皇太后。辛未,遣大使于四方觀察風俗,問民疾苦,嚴勒長吏,厲以廉平,興利除害,務存安靜。六月,詔:吉凶車服制度,各爲等差,具立條式,使儉而獲中。又詔:「冀州之渤海、長樂二郡,先帝始封之國,義旗初起之地。幷州之太原,青州之齊郡,霸業所在,王命是基。君子有作,貴不忘本,思申恩洽,蠲復田租。」丁亥,詔立王子殷爲皇太子,王后李氏爲皇后。八月,詔曰:「有能直言正諫,不避罪辜,謇謇若朱雲,諤諤若周舍,開朕意,沃朕心,弼予一人利兼百姓者,必當寵以榮祿,待以不次。又諸牧民之官,仰專意農桑,勸課廣收天地之利,以備水旱之灾。」庚寅,詔曰:「朕以虛寡,嗣弘王業,思所以贊揚盛績,播之萬古。雖史官執筆,有聞無墜,猶恐緒言遺美,時或未書。在位王公,文武大小,降及民庶,爰至僧徒,或親奉音旨,或承傳旁說,凡可載之文籍,悉宜條錄封上。」冬十月己卯,備法駕,禦金輅,入晋陽宮,朝皇太后于內殿。十一月,周文帝率衆至陝城,分騎北渡至建州。景寅,帝親戎出次城東,周文帝聞帝軍嚴盛,嘆曰:「高歡不死矣!」遂退。</p>
|
||||
|
||||
<p>明年,征契丹。帝親逾山嶺,爲士卒先。露頭袒身,晝夜兼行千餘里,惟食肉飲水,壯氣彌厲。竟大破契丹,獲十餘萬口,雜畜數十萬頭。</p>
|
||||
|
||||
<p>嘗于東山游宴,以關隴未平,投杯震怒,將俟西伐。西人爲之震恐。</p>
|
||||
|
||||
<p>帝素沉敏有遠亮。初,文襄崩,秘不發喪,其後漸露,魏帝竊謂左右曰:「大將軍此殂似是天意,威權當歸王室矣。」及帝將幸晋陽,親入辭謁于昭陽殿,從者千人,居前持劍者十餘輩。帝在殿下數十步立,而衛士升階已二百許,皆攘袂扣刃,若對嚴敵。帝令主者傳奏,須詣晋陽,言訖,再拜而出。魏帝失色,目送帝曰:「此人似不能見容,吾不知死在何日。」</p>
|
||||
|
||||
<p>洎受禪之後,留心政術,禦下肅清。六七年後,以天下無事,便留連飲宴。通日竟夜,躬自鼓舞。袒露形體,傅粉塗黛。乘駝牛驢,不施鞍勒。親戚貴臣,雜錯侍從。徵集淫嫗,分付從官親看,無禮以爲戲樂。貴妃薛氏甚被愛寵,忽憶其經與清河王岳私通,命支解之,弄其髀以爲琵琶。嘆曰:「佳人難再得。」後又以刀子劃楊愔腹,崔季舒托俳優言曰:「老小公子惡戲?」因掣刀子而去之。又置愔于棺中,載以<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>需車,幾下釘者數焉。發丁匠三十萬人,營三台于鄴,構木高二十七丈,兩棟相去二百餘步,工匠危怯,皆繫繩自防;帝登脊疾走,無怖畏。時復雅舞,折旋中節,傍人見者,莫不寒心。</p>
|
||||
|
||||
<p>帝沉湎日甚,婁太后舉杖擊之,曰:「如此父生如此兒。」帝曰:「天子母豈不知共婿眠時即當嫁老母與胡?」太后大怒,自此不復開顔。帝免冠辭謝,乃設席于地,脫背就罰。苦請,笞脚五十。因此戒酒,一旬,還復如初。又令元黃頭與諸國自金鳳台各乘紙鴟以飛,黃頭至紫陌,乃墜于地。凡所殺害,或支解,或火燒,或投水,蓋以萬數。又誅元氏或父母爲主或身常貴盛,皆斬于東市,凡七百餘人。悉投尸漳水,剖魚者多獲爪甲,都下爲之久不食魚。</p>
|
||||
|
||||
<p>七年秋,自河西總秦戍築長城東至于海,前後所築,東西凡三千餘里;率十里一戍,其要害置州鎮,凡二十五所。八年春,帝在城東馬射,敕京城婦女悉赴觀,不赴者,罪以軍法,七日乃止。是年,于長城內築重城,自庫洛拔而東,至于塢紇戍,凡四百餘里。先是,發丁匠三十餘萬,營三台于鄴下,因其舊基而高博之,大起宮室及游豫園。至是,三台成,改銅爵曰金鳳,金武曰聖應,冰井曰崇光。十一月甲午,帝登三台,禦乾象殿,朝宴群臣,幷命賦詩。以新宮成故也。十年春正月甲寅,帝如遼陽甘露寺。二月景戌,帝于甘露寺禪居深觀,惟軍國大政奏聞。三月景辰,帝至自遼陽。十月甲午,帝暴崩于晋陽宮。還京師,葬于武寧陵。謚曰文宣皇帝,廟號高祖。武平初,又改廟號顯祖。</p>
|
||||
|
||||
<p>先是,帝問泰山道士曰:「吾得幾年爲天子?」答曰:「得三十年。」帝曰:「十年十月十日,得非三十也?吾甚畏之,過此無慮。人生有死,又何致惜,但憐兒正道尚幼,人將奪之耳。」帝及期而崩,年三十一。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
69
太平御览/OPS/c133_tai_ping_yu_lan_0131.xhtml
Normal file
69
太平御览/OPS/c133_tai_ping_yu_lan_0131.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,69 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百三十一</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c132_tai_ping_yu_lan_0130.xhtml" title="太平御覽/0130">偏霸部十四</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百三十一.偏霸部十五</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c134_tai_ping_yu_lan_0132.xhtml" title="太平御覽/0132">偏霸部十六</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2581" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596178" title="d:Q85596178" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="bei_qi_gao_yin"><span id="id-.E5.8C.97.E9.BD.8A.E9.AB.98.E6.AE.B7" typeof="mw:FallbackId"/>北齊高殷</h2>
|
||||
|
||||
<p>《北齊書》曰:廢帝殷字正道,文宣帝之長子也。母曰李皇后。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“550年”或“562年”">天保元年</span></a>,立爲皇太子,時年六歲。性敏慧,初學反語,于迹字下注云「自反」。時侍者未達其故,太子曰:「迹字,足傍亦爲迹,豈非自反耶?」文宣每言「太子得漢家性質,不似我」,欲廢之,立太原王。初詔國子博士李寶鼎傅之,鼎卒,復詔國子博士邢峙侍講。太子雖富于春秋,而溫裕開朗,有人君之度,貫綜經業,省覽時政,甚有美名。七年冬,文宣召朝臣文學者及禮學官于東宮宴會,令以經義相質,親自臨聽。太子手筆措問,在坐莫不嘆美。九年,文宣在晋陽,太子監國。十年十月,文宣崩。癸卯,太子即位于晋陽宣德殿,大赦。庚戌,尊皇太后爲太皇太后,皇后爲皇太后。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:560年_(提及)" title="Category:560年 (提及)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="560年">乾明元年</span></a>庚辰,春正月癸丑朔,改元。己未,詔寬徭賦。癸亥,高陽王<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"></dfn>薨,車駕至自晋陽。戊申,以常山王演爲大丞相、都督中外諸軍、錄尚書事。三月甲寅,詔軍國事皆申晋陽,禀大丞相常山王規算。</p>
|
||||
|
||||
<p>秋八月,太皇太后令廢帝爲濟南王,以大丞相常山王演入纂大統。是日,王居別宮。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1211年”或“561年”">皇建二年</span></a>九月,殂于晋陽,時年十七。謚閔悼王。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="gao_yan"><span id="id-.E9.AB.98.E6.BC.94" typeof="mw:FallbackId"/>高演</h2>
|
||||
|
||||
<p>《北齊書》曰:孝昭皇帝演字延安,神武皇帝第六子,文宣皇帝之母弟也。幼而英峙特,早有大成之量,武明皇太后早所愛重。魏<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:538年_(提及)" title="Category:538年 (提及)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="538年">元象元年</span></a>,封常山郡公。天保初,進爵爲王。五年,除幷省尚書令。帝善斷割,長于文理,省內畏服。七年,從文宣還鄴。以尚書奏事有异同,令帝與朝臣先論得失,然後敷奏。帝長于政術,剖斷鹹盡其理,文宣嘆重之。八年,轉司空、錄尚書事。九年,除大司馬,仍錄尚書。文宣崩,帝居禁中護喪事,幼主即位,朝班。除太傅、錄尚書事,朝政皆决于帝。月餘,乃居藩邸,自是詔敕多不關帝。客或言於帝曰:「鷙鳥舍巢,必有探卵之患,今日之地,何宜屢出。」</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:560年_(提及)" title="Category:560年 (提及)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="560年">乾明元年</span></a>,從廢帝赴鄴,居于領軍府。時楊愔、燕子獻、可朱渾天和、宋欽道、鄭子默等以帝威望既重,內懼權逼,請以帝爲太師、司州牧、錄尚書事,長廣王湛爲大司馬、錄幷省尚書事,解京畿大都督。帝既以尊親而見猜斥,乃與長廣王期獵,謀之于野。三月甲戌,帝初上省,旦發領軍府,大風暴起,壞所禦車幔,甚惡之。及至省,朝士咸集。坐定,酒數行,于坐執尚書令楊愔、右僕射燕子獻、領軍可朱渾天和、侍中宋欽道等于坐。帝戎服與平原王段韶、平秦王高歸彥、領軍劉洪徽入自雲龍門,于中書省前遇散騎常侍鄭子默,又執之,同斬于禦府之內。帝至東閣門,都督成休寧抽刃呵帝。帝令高歸彥喻之,寧厲聲大呼不從。歸彥既爲領軍,素爲兵士所服,悉皆<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"></dfn>耳伏,寧方嘆息而罷。帝入至洛陽殿,幼主、太皇太后、皇太后幷出臨御坐。帝奏愔等罪,求伏專擅之辜。時庭中及兩廊下衛士二千餘人,皆披甲待詔,武衛娥永樂武力絕倫,又被文宣重遇,撫刃思效。廢帝性吃訥,兼倉促不知所言,太皇太后又爲皇太后誓,言帝無异志,惟去逼而已。高歸彥敕勞衛士解嚴,永樂乃內刀而泣。帝乃令歸彥引侍衛之士向華林園,以京畿軍入守門閣,斬娥永樂于園。詔以帝爲大丞相、都督中外諸軍、錄尚書事,相府佐史進位一等,帝尋如晋陽,有詔軍國大政鹹諮决焉。帝既當大位,知無不爲,擇其令典,考綜名實,廢帝恭己以聽政。太皇太后尋下令廢少主,命帝統大業。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1210年”或“560年”">皇建元年</span></a>八月壬午,皇帝即位于晋陽宣德殿,大赦,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:560年_(提及)" title="Category:560年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="560年">乾明元年</span></a>爲皇建。壬辰,詔分遣大使巡省四方,觀察風俗,問人疾苦,考求得失,搜訪賢良。二年十一月甲辰,詔曰:「朕嬰此暴疾,奄忽無遠。今嗣子沖眇,未嫻政術,社稷業重,理歸上德。右丞相長廣王湛研機測化,體道居宗,人雄之望,海內瞻仰,同胞共氣,家國所憑。可遣尚書左僕射趙郡王睿喻旨,徵王統此大寶。」先是,帝不豫而無闕聽覽,是日,崩于晋陽宮,時年二十七。<span about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion">大寧元年</span>閏十二月癸卯,梓宮還鄴。上謚曰孝昭皇帝,葬於文野陵。</p>
|
||||
|
||||
<p>帝聰敏有識度,深沉能斷,不可窺測。身長八尺,腰帶十圍,儀望風表,迥然獨秀。自居台省,留心政術,閑明簿領,吏所不逮。及正位宸居,彌所克勵。輕徭薄賦,勤恤人隱。內無私寵,外收人物,雖後父,位亦特進無別。日是臨朝,務知人之善惡。每訪問左右,冀獲直言。曾問舍人裴澤在外議論得失,澤率爾對曰:「陛下聰明至公,自可遠侔古昔,而有識之士,咸言傷細,帝王之度,頗爲未弘。」帝笑曰:「誠如卿言。朕初臨萬機,慮不周悉,故致爾耳。此事安度可久行,恐後又嫌疏漏。」澤因被寵遇。其樂聞過也如此。趙郡王睿與庫狄安侍坐,帝曰:「須拔我同堂弟,顯安我親姑子,今序家人禮,除君臣之敬,可言我之不逮。」顯安曰:「陛下多妄言。」曰:「若何?」對曰:「陛下昔見文宣以馬鞭撻人,常以爲非,而今行之,非妄言耶?」帝握其手謝之。又使直言,對曰:「陛下太細,天子乃更似吏。」帝曰:「朕甚知之,然無法來久,將整之以至無爲耳。」又問王晞,晞答如顯安,皆從容受納。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="gao_zhan"><span id="id-.E9.AB.98.E6.B9.9B" typeof="mw:FallbackId"/>高湛</h2>
|
||||
|
||||
<p>《北齊書》曰:世祖武成皇帝諱湛,神武皇帝第九子,孝昭皇帝之母弟也。儀錶瑰杰,神武尤所鍾愛。神武方招懷荒遠,乃爲帝娉蠕蠕<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>而蠢切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>太子庵<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>烏含切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>羅辰女,號鄰和公主。帝時年八歲,冠服端嚴,神情閑遠,華戎嘆异。元象中,封長廣郡公。天保初,進爵爲王,拜尚書令,尋兼司徒,遷太尉。乾明初,楊愔等密相疏忌,以帝爲大司馬,領幷州刺史。帝既與孝昭謀誅諸執政,遷太傅、錄尚書事,領京畿大都督。皇建初,進位右丞相。孝昭幸晋陽,帝以懿親居守鄴,政事咸見委託。二年,孝昭崩,遺詔徵帝入統大位。及晋陽宮,發喪于崇德殿。皇太后令所司宣遺詔,左丞相斛律金率百僚敦勸,三奏,乃許之。</p>
|
||||
|
||||
<p><span about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion">大寧元年</span>冬十一月癸丑,皇帝即位于南宮,大赦,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1211年”或“561年”">皇建二年</span></a>爲大寧。庚申,詔大使巡行天下,求政善惡,問人疾苦,擢進賢良。是歲,周武帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:561年_(提及)" title="Category:561年 (提及)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="561年">保定元年</span></a>也。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:562年_(提及)" title="Category:562年 (提及)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="562年">河清元年</span></a>春正月乙亥,車駕至自晋陽。辛巳,祀南郊。壬午,享太廟。景戌,立妃胡氏爲皇后,子緯爲皇太子,大赦。四月乙巳,青州刺史上言,今月庚寅,河、濟清。以河、濟清改<span about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion">大寧二年</span>爲河清。二年癸未春正月乙卯,帝詔臨朝堂,策試秀才。以太子少傅魏收爲兼尚書右僕射。十二月,大雨雪連月,南北千餘里平地數尺,霜晝下,雨血于太原。</p>
|
||||
|
||||
<p>四年三月,彗星見;有物隕于殿庭,如赤漆鼓帶小鈴;殿上石自起,兩兩相對。又有神見于後園萬壽堂前山穴中,其體壯大,不辨其面,兩齒絕白,長出于唇。帝直宿嬪御已下七百人咸見焉。帝又夢之。夏四月戊午,大將軍東安王婁睿坐事免。乙亥,陳人來聘。太史奏天文有變,其占當有易王。景子,乃使太宰段韶兼太尉,持節奉皇帝璽綬,傳位于皇太子。大赦,改元爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1363年”或“528年”或“565年”">天統元年</span></a>。百官進級,降罪各有差。又詔皇太子妃斛律氏爲皇后。于是群公上尊號爲太上皇帝,軍國大事,咸以奏聞。始將傳政,使內參乘子尚乘送詔書于鄴。子尚出晋陽城,見人騎馬隨後,忽失之,尚未至鄴,而其言已布矣。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1366年”或“568年”">天統四年</span></a>十二月辛未,太上皇帝崩于鄴宮乾壽堂,時年三十二。謚曰武成皇帝,廟號世祖,葬永平陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="hou_zhu_gao_wei"><span id="id-.E5.BE.8C.E4.B8.BB.E9.AB.98.E7.B7.AF" typeof="mw:FallbackId"/>後主高緯</h2>
|
||||
|
||||
<p>《北齊書》曰:後主諱緯,字仁綱,武成皇帝之長子也。母曰胡皇后,夢于海上坐玉盆,日入裙下,遂有孕。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“556年”或“568年”">天保七年</span></a>五月五日生帝于幷州邸。帝少美容儀,武成特所愛寵,拜王世子。及武成入纂太業,立爲皇太子。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:565年_(提及)" title="Category:565年 (提及)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span title="565年">河清四年</span></a>,武成禪位于帝。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1363年”或“528年”或“565年”">天統元年</span></a>乙酉夏四月景子,皇帝即位于晋陽宮,大赦,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:565年_(提及)" title="Category:565年 (提及)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span title="565年">河清四年</span></a>爲天統。三年二月壬寅朔,帝加元服,大赦。四年秋,周人來通和,太上皇帝詔侍中斛斯文略報聘于周。十二月辛未,太上皇帝崩。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:572年_(提及)" title="Category:572年 (提及)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span title="572年">武平三年</span></a>二月,侍中祖<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"></dfn>爲左僕射。是月,敕撰《玄洲苑御覽》,後改名《聖壽堂御覽》。三月辛酉,詔文武官五品以上舉一人。秋七月戊辰,誅左丞相咸陽王斛律光及其弟幽州行台荊山公豐樂。八月庚寅,廢皇后斛律氏爲庶人。是月,《聖壽堂御覽》成,敕付史閣,後改修《文殿御覽》。</p>
|
||||
|
||||
<p>六年八月,周師入洛川,屯芒山,攻逼洛城,縱火船焚浮橋,河橋絕。閏月己丑,遣右丞相高阿那肱自晋陽禦之,師次河陽,周師夜遁。</p>
|
||||
|
||||
<p>七年冬十月,帝大狩于祁連池。周師攻晋州。癸亥,帝還晋陽。甲子,出兵,大集晋陽。庚午,帝發晋陽,列陣而行,上鶏栖原,與周齊王憲相對,至夜不戰,周師斂陣而退。十一月,周武帝退還長安,留偏師守晋州。阿那肱等圍其城。戊寅,帝至圍所。十二月戊申,周武帝來救晋州。庚戌,戰于城南,齊軍大敗。帝弃軍先還。癸丑,入晋陽,憂不知所之。甲寅,大赦。帝謂朝臣曰:「周師甚盛,若何?」群臣咸曰:「天命未改,一得一失,自古皆然。宜停百賦,安朝野,收遺兵,背城死戰,以存社稷。」帝意猶預,欲向北朔州。乃留安得王延宗、廣寧王孝珩等守晋陽。若晋陽不守,即欲奔突厥。群臣皆曰不可,帝不從其言。開府儀同三司賀拔伏恩、輔相慕容鍾葵等與宿衛近臣三十餘人西奔周師。乙卯,詔募兵,遣安德王延宗爲左,廣寧王孝珩爲右。延宗入見,帝告欲向北朔州,延宗泣諫,不從。帝密遣王康德與中人齊紹等送皇太后、皇太子于北朔州。景辰,帝幸城南軍,勞將士,其夜欲遁,諸將不從。</p>
|
||||
|
||||
<p>丁巳,大赦,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:576年_(提及)" title="Category:576年 (提及)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span title="576年">武平七年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:576年_(提及)" title="Category:576年 (提及)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span title="576年">隆化元年</span></a>。其日,穆提婆降周。詔除安德王延宗爲相國,委以備禦,延宗流涕受命。帝乃夜斬五龍門而出,欲走突厥,從官多散,領軍梅勝郎叩馬諫,乃回之鄴。時惟高阿那肱等十餘騎,廣寧王孝珩、襄城王彥道續至,得數十人同行。戊午,延宗從衆議,即皇帝位于晋陽,改隆化爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:576年_(提及)" title="Category:576年 (提及)" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span title="576年">德昌元年</span></a>。</p>
|
||||
|
||||
<p>庚申,帝入鄴。辛酉,延宗與周師戰于晋陽,大敗,爲周師所虜。帝遣募人,重加官賞,雖有此言,而竟不出物。廣寧王孝珩奏請出宮人及珍寶班賜將士,帝不悅。斛律孝卿居中受委,帶甲以處分,請帝親勞軍,爲帝撰辭,且曰宜慷慨流涕,感激人心。帝既出臨衆,將令之,不復記所受言,遂大笑,左右無辭,將士莫不解體。于是自大丞相已下太宰、三師、大司馬、大將軍、三公等官,幷增員而授,或三或四,不可勝數。甲子,皇太后從北道至。引文武一品已上入朱華門,賜酒食及紙筆,問以禦周之方略。群臣各异議,帝莫知所從。又引高元海、宋士素、盧思道、李德林等欲議禪位皇太子。先是,望氣者言,當有革易,于是依天統故事,傳位幼主。自稱太上皇。</p>
|
||||
|
||||
<p>幼主名恒,帝之長子也。母曰穆皇后。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:570年_(提及)" title="Category:570年 (提及)" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span title="570年">武平元年</span></a>六月生于鄴。其年十月,立爲皇太子。<span about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion">隆化二年</span>正月乙亥,即皇帝位,時年八歲。改元爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“425年”或“577年”">承光元年</span></a>,大赦。於是黃門侍郎顔之推、中書侍郎薛道衡、侍中陳德信等勸太上皇往河外募兵,更爲經略,若不濟,南投陳國。從之。丁丑,太皇太后、太上皇自鄴先趣濟州。周師漸逼,癸未,幼主又自出鄴東。己丑,周師至紫陌橋。癸巳,燒城西門,太上皇將百餘騎東走。乙亥,渡河入濟州。其日,幼主禪位于大丞相任城王湝,令侍中斛律孝卿送禪文及璽綬于瀛州。孝卿乃以之歸周。又爲任城王詔,尊太上皇爲無上皇,幼主爲宋國天王。留太后于濟州,遣阿那肱留守。太上皇幷皇后携幼主走青州,韓長鸞、鄧顒等數十人從。</p>
|
||||
|
||||
<p>太上皇既至青州,即爲入陳之計。而阿那肱召周軍,約生致齊主,而屬使人告言,賊軍在遠,已令人燒斷橋路,太上所以停。後周軍奄至青州,太上窘急,將遜于陳,置金囊于鞍後,與長鸞、淑妃等數十騎至青州南鄧林,爲周將尉遲剛所獲。送鄴,周武帝與抗賓主禮,幷太后、幼主、諸王俱送長安,封帝溫國公。在位凡一十三年。</p>
|
||||
|
||||
<p>帝業昏亂,加之暴虐,崔季舒、斛律光等皆以直見殺。帝好自彈琵琶而唱無愁曲。每處深宮。羞見朝士。三日一臨小殿,啓事者走如飄風,頭著于胸,不得平視。凡諸犬馬,皆有儀同、郡君之號。又于宮中立貧窮村舍,帝自弊衣爲乞兒。每好不急之求。一夜索蝎,及曉,得三斗;置之浴斛,使人裸臥斛中,觀其號叫宛轉而爲笑樂。又賣官爵,各分州縣,下至鄉官皆降中旨。于是州縣官人多出富商大賈,競爲貪縱,人不聊生,以至于敗也。</p>
|
||||
|
||||
<p>初,武成夢大<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt35" typeof="mw:Transclusion"></dfn>胃攻破鄴城,乃悉索境內<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt36" typeof="mw:Transclusion"></dfn>胃膏以絕之。議者以帝之名聲與<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt37" typeof="mw:Transclusion"></dfn>胃和協,亡齊之征也。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
84
太平御览/OPS/c134_tai_ping_yu_lan_0132.xhtml
Normal file
84
太平御览/OPS/c134_tai_ping_yu_lan_0132.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,84 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百三十二</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c133_tai_ping_yu_lan_0131.xhtml" title="太平御覽/0131">偏霸部十五</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百三十二·偏霸部十六</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c135_tai_ping_yu_lan_0133.xhtml" title="太平御覽/0133">偏霸部十七</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2590" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596199" title="d:Q85596199" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="liang_xiao_yan"><span id="id-.E6.A2.81.E8.95.AD.E8.A1.8D" typeof="mw:FallbackId"/>梁蕭衍</h2>
|
||||
|
||||
<p>《梁書》曰:高祖武皇帝諱衍,字叔達,小字練兒,蘭陵中都裏人,漢相國何之後也。皇考諱順之,齊高帝族弟也。參預佐命,封臨湘縣侯。高祖以宋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:464年_(提及)" title="Category:464年 (提及)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="464年">大明八年</span></a>生于秣陵同夏裏三橋宅。生而有奇异,兩胯駢骨,頂上隆起,有文在右手曰「武」。帝及長,博學多誦,好籌略,有文武才幹,時流名輩咸推許焉。所居室常若雲氣,人或遇者,體輒肅然。起家巴陵王南中郎法曹,遷衛將軍王儉東閣祭酒。儉一見,深相器异,謂廬江何憲曰:「此蕭郎三十內當作侍中,出此則貴不可言。」竟陵王子良開西邸,招文學,高祖與沈約、謝朓、王融等幷游焉。隆昌初,明帝輔政,起高祖爲寧朔將軍,鎮壽春。除太子庶子,給事黃門侍郎,入直殿省。預蕭諶<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>氏任切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>等定策勛,封建陽縣男,邑三百戶。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“26年”或“318年”或“336年”或“495年”">建武二年</span></a>,魏遣將劉昶、王肅帥衆寇司州,高祖爲冠軍將軍,帥所領自外進戰。魏軍表裏受敵,乃弃圍退走。軍罷,以高祖爲右軍晋安王司馬、淮陵太守。還爲太子中庶子,領軍羽林監。頃之,出鎮石頭。</p>
|
||||
|
||||
<p>四年,魏帝自率大衆寇雍州,明帝令高祖赴援。又遣崔惠景督諸軍,高祖等幷受節度。明年三月,惠景與高祖進行鄧城,魏主率十萬餘騎奄至。惠景軍死傷略盡,惟高祖全師而歸。俄以高祖行雍州府事。</p>
|
||||
|
||||
<p>明帝崩,東昏即位,始安王遙光、徐孝嗣、江祀更直內省,分日帖敕。高祖聞之,謂從舅張弘策曰:「政出多門,亂其階矣。」時高祖長兄懿罷益州還,仍行郢州事,乃使弘策詣郢,陳計于懿曰:「若隙開釁起,必中外土崩。今得守外藩,幸圖身計。郢州控帶荊湘,西注漢沔,雍州士馬,呼吸數萬,虎視其間,以觀天下,此蓋萬全之策。如不早圖之,悔無及也。」懿聞之色變,心不之許。弘策還。是歲,至襄陽,于是潜造器械,多伐竹木,沉于檀溪,密爲舟裝之備。</p>
|
||||
|
||||
<p>二年冬,懿被害信至,高祖密召長史王茂、中兵呂僧珍等謀之。以十一月召僚佐集于廳事,謂之曰:「昔武王會盟津,皆曰紂可伐。今昏主惡稔,窮虐極暴,誅戮朝賢,罕有遺育,生人塗炭,天命殛之。卿等同心疾惡,共興義舉,公侯將相,良在茲日,各盡勛效,我不食言。」是日建牙。于是收集得甲士萬餘人,馬千餘匹,船三百艘,出檀溪竹木裝艦。</p>
|
||||
|
||||
<p>東昏以劉山陽爲巴西太守,配精兵三千,使過荊州就行事蕭穎胄以襲襄陽。穎胄伏甲斬之,送首于高祖。仍以南康王尊號之議來告,且曰:「時月未到,當須來年二月;遽便進兵,恐非廟算。」高祖答曰:「所藉義心,一時驍銳,事事相接,猶恐疑怠,天時人謀,有何不利,處分已定,安可中息?」</p>
|
||||
|
||||
<p>三年二月,南康王爲相國,以高祖爲征東將軍。高祖發襄陽,移檄京邑。高祖至竟陵,命長史王茂與太守曹景宗爲前軍,輕兵濟江,逼郢城。張沖出軍迎戰,茂等邀擊,大破之。三月,南康王即帝位于江陵,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“501年”或“91年”">永元三年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1647年”或“386年”或“501年”或“531年”或“794年”或“897年”或“958年”或“978年”">中興元年</span></a>。遙廢東昏爲涪陵王。以高祖爲尚書左僕射,加征東將軍、都督征討諸軍事、假黃鉞。五月,東昏遣寧朔將軍吳子陽等救郢州。六月,子陽進據加湖,去郢三十里,傍山帶水,築壘以自固。七月,高祖命王茂潜師襲加湖。俄而大潰,子陽竄走,衆盡溺于江,王茂虜其餘而旋。郢城主程茂以城降。高祖又遣軍主唐修期攻隋郡,幷克之。司州刺史王僧景遣子入質。司部悉平。八月,天子遣黃門勞軍。</p>
|
||||
|
||||
<p>八月,詔高祖平定東夏,幷以便宜從事。是月,豫州刺史申胄弃姑熟走,大軍進據之,遣曹景宗、蕭穎達領馬步進頓江寧。東昏遣李居士率步軍迎戰,景宗擊走之。大軍次新林,命王茂進據越城,曹景宗據皂莢橋。十月,東昏又遣征虜將軍王珍國等列陣于航南大路,精手利器,尚萬人。閹人張倀子持白虎幡督率諸軍。王茂、曹景宗等掎角奔之,鼓噪震天地。珍國之衆,一時土崩,諸軍望之皆潰。茂軍追至宣陽門,李居士以新亭壘、徐元瑜以東府城降,石頭、白下諸軍幷宵潰。高祖鎮石頭,命諸軍圍六門。東昏悉焚燒門內,驅逼營府署官幷入城,有衆二十萬。青州刺史桓和紿東昏出戰,因以衆來降。高祖令諸軍築長圍。</p>
|
||||
|
||||
<p>十二月,衛尉張稷、北徐州刺史王珍國斬東昏,送首茂師。高祖命呂僧珍勒兵封府庫及圖籍,收嬖妾潘淑妃及凶党王<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>亘之以下四十八人屬吏。宣德皇后令追廢涪陵王爲東昏侯,依漢海昏侯故事。授高祖中書監、都督揚徐二州諸軍事、大司馬、錄尚書,驃騎大將軍、揚州刺史,封建安郡公,食邑萬戶,給班劍四十人,黃鉞、侍中、征討諸軍事幷如故。高祖入屯閱武堂,下令大赦。二年,天子遣慰勞京邑。贈高祖散騎常侍、左光祿大夫,考侍中丞相。宣德皇后臨朝,入居內殿。詔進高祖都督中外諸軍事,劍履上殿,入朝不趨,贊拜不名。加前後部羽葆鼓吹。置左右長史、司馬、從事中郎、掾、屬各四人。又詔進相國,總百揆,揚州刺史,封十郡爲梁公,備九錫之禮。高祖固辭。二月,進梁公爵爲王,以豫州之南譙、廬江、永嘉等十郡益梁國,幷前爲二十郡。三月,命王冕十有二旒,建天子旌旗,出警入蹕。景辰,齊帝禪位于梁,高祖謙讓不受。太史令蔣道秀陳天文符讖六十四條,幷明著;群臣固請,乃從之。</p>
|
||||
|
||||
<p>四月景寅,高祖即皇帝位于南郊,設壇,柴燎,告類于天。大赦,改齊<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“387年”或“502年”或“532年”或“898年”或“979年”">中興二年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:502年_(提及)" title="Category:502年 (提及)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="502年">天監元年</span></a>。封齊帝爲巴陵王。八月,詔中書監王瑩等八人參定律令。十一月,立皇子統爲皇太子。四年正月,詔「九流常選,年未三十,不通一經,不得解褐。若有才同甘、顔,勿限年次。」是歲,大穰,米斛三十。五年三月,魏宣武帝從弟翼率其諸弟來降。陳伯之自壽陽率衆歸降。八年正月,輿駕親祠南郊,赦天下。九年三月,幸國子學,親臨講肆,詔「皇太子及王侯之子年在從師者,可令入學。」十年,親祠南郊,大赦。三月,鄧顒析<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>旨熱切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>以<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>句山引魏軍,遣鎮遠將軍馬仙<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>卑<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>按《梁書》,朗名仙婢,及長以婢名不典,遂去女從<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。"><b><EFBFBD></b></span>卑,補鼎切,字書又音駢。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>討之。十月,馬仙<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>卑大破魏軍,斬馘<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>古獲切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>十餘萬,復克<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>句山城。十八年,親祠南郊。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:520年_(提及)" title="Category:520年 (提及)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="520年">普通元年</span></a>正月,改元,大赦。五年六月,龍鬥于曲阿王陂,因西行至建陵城,所經處樹木倒折。七年,赦死罪已下。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:527年_(提及)" title="Category:527年 (提及)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span title="527年">大通元年</span></a>三月,幸同泰寺捨身。甲戌,還宮,赦天下,改元。二年十月,以魏北海王元顥爲魏主,遣東宮直閣將軍陳慶之衛送還北。魏豫州刺史鄧獻以地內屬。<span about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion">中</span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:527年_(提及)" title="Category:527年 (提及)" about="#mwt21"><span title="527年">大通元年</span></a>九月,幸同泰寺捨身,公卿以下以錢一億萬奉贖。十月,輿駕還宮,大赦,改元。三年十月,幸同泰寺,升法座,爲四部衆說大般若涅盤經義。六年春,親耕籍田。四月,熒惑在南斗。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1224年”或“1932年”或“535年”或“806年”或“947年”">大同元年</span></a>正月,改元,大赦。二年三月,詔「文武在位,舉爾所知,公侯將相,隨才擢用。」十年三月,幸蘭陵,謁建寧陵。十一年四月,魏遣使來聘。<span about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion">中</span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt23"><span title="請指定為“1224年”或“1932年”或“535年”或“806年”或“947年”">大同元年</span></a>四月,於同泰寺講說法會。大赦,改元。十月,以前東揚州刺史岳陽王詧爲雍州刺史。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:547年_(提及)" title="Category:547年 (提及)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span title="547年">太清元年</span></a>二月,魏司徒侯景以豫章、廣、穎、洛陽等十三州內屬。以景爲大將軍,封河南大行台,承詔如鄧禹故事。四月,大赦,改元。八月,以大將軍侯景錄行台尚書事。二年八月,侯景舉兵反。十月,景自橫江濟于采石。景至京師,臨賀王正德率衆附賊。十月,攻陷東府城,三年三月,前司州刺史羊鴉仁等進軍東府北,與賊戰,大敗。賊攻陷宮城,縱兵大掠。侯景自爲都督中外諸軍事、大丞相、錄尚書。四月,高祖以所求不供,憂憤寢疾。五月景辰,崩于淨居殿,時年八十六。十一月,進尊爲武皇帝,廟號高祖。葬于修陵。</p>
|
||||
|
||||
<p>《梁書》曰:高祖生知淳孝。少而篤學,洞達儒玄。雖萬機多務,猶卷不輟手。後宮職司貴妃已下,皆衣不曳地,傍無錦綺。不飲酒,不聽音樂。曆觀古昔帝主人君,恭儉莊敬,藝能博學,罕或有焉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="xiao_gang"><span id="id-.E8.95.AD.E7.B6.B1" typeof="mw:FallbackId"/>蕭綱</h2>
|
||||
|
||||
<p>《梁書》曰:太宗簡文皇帝諱綱,字世贊,小字六通,高祖第三子。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:506年_(提及)" title="Category:506年 (提及)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span title="506年">天監五年</span></a>,封晋安王。<span about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion">中</span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:529年_(提及)" title="Category:529年 (提及)" about="#mwt26"><span title="529年">大通三年</span></a>四月,昭明太子薨。五月,立爲皇太子。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:549年_(提及)" title="Category:549年 (提及)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span title="549年">太清三年</span></a>五月,高祖崩,即皇帝位。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1149年”或“1440年”或“1565年”或“550年”或“958年”">大寶元年</span></a>正月,大赦,改元。西魏寇安陸,執同州刺史柳仲禮,盡沒漢東之地。二月,邵陵王綸自尋陽至于夏口,郢州刺史南平王恪以州讓綸。侯景逼帝幸西州。夏,大饑,人相食,京師尤甚。前司州刺史羊鴉仁自尚書省出奔西州。八月,湘東王繹遣領軍將軍王僧辯率衆逼郢州。侯景自進位相國,封二十郡爲漢王。邵陵王綸弃郢州走。十月,侯景自加宇宙大將軍、都督六合諸軍事。</p>
|
||||
|
||||
<p>二年三月,侯景自率衆西寇,自石頭至新林,舳艫相接。四月,至西陽。景分遣魏將宋子仙、任約襲郢州。閏月,景進寇巴陵,王僧辯連戰不能克。五月,湘東王遣游擊將軍胡僧祐、信州刺史陸法和援巴陵。景遣任約帥衆拒援軍。六月,僧祐等擊破任約,擒之。景解圍宵遁,王僧辯督衆軍追景。攻魯山城,克之。七月,景還至京師。王僧辯軍次湓城。八月,侯景遣衛尉卿彭俊率兵入殿,廢帝爲晋安王,幽于永福省。害皇太子大器、尋陽王大心及潯陽王諸子二十人。矯詔禪于豫章嗣王棟,大赦,改元。十月,帝崩于永福省,時年四十九。賊僞謚曰明皇帝,廟稱高宗。明年三月,王僧辯率百官奉梓宮升朝堂,世祖追崇爲簡文皇帝,廟曰太宗。葬莊陵。</p>
|
||||
|
||||
<p>《梁書》曰:太宗見幽縶,題壁自序云:「有梁正士蘭陵蕭世贊,立身行道,終始如一,風雨如晦,鶏鳴不已。弗欺暗室,豈况三光,數至于此,命也如何!」又爲《連珠》二首,文甚凄愴。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="xiao_yi"><span id="id-.E8.95.AD.E7.B9.B9" typeof="mw:FallbackId"/>蕭繹</h2>
|
||||
|
||||
<p>《梁書》曰:世祖孝元皇帝諱繹,字世誠,小字七符,高祖第七子也。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:514年_(提及)" title="Category:514年 (提及)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span title="514年">天監十三年</span></a>,封湘東郡王。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1229年”或“540年”">大同六年</span></a>,出爲都督江州諸軍事、江州刺史。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:547年_(提及)" title="Category:547年 (提及)" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span title="547年">太清元年</span></a>,徙爲都督荊雍湘司郢等九州諸軍事、鎮西將軍、荊州刺史。</p>
|
||||
|
||||
<p>三年三月,侯景寇沒京師。太子舍人蕭歆至江陵宣密詔,以世祖爲侍中、假黃鉞、大都督中外諸軍事、司徒承制,餘如故。是月,世祖徵兵於湘州,湘州刺史河東王譽拒而不遣。七月,遣世子方等帥衆討譽,戰敗。又遣將軍鮑泉伐討譽。九月,雍州刺史岳陽王詧舉兵反,來寇江陵,世祖嬰城拒守。詧將杜﹀<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>七力切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>及楊混各率其來降,詧遁走。鮑泉攻湘州不克,又遣左衛將軍王僧辯代將。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1149年”或“1440年”或“1565年”或“550年”或“958年”">大寶元年</span></a>五月,王僧辯克湘州,斬河東王譽,湘州平。</p>
|
||||
|
||||
<p>二年二月,魏遣使來聘。三月,侯景悉兵西上,會任約軍。王僧辯帥衆屯巴陵。景進寇巴陵,世祖遣將軍胡僧祐、陸法和帥衆下援巴陵,任約敗,景遂遁走。僧辯帥衆軍追景,所至皆捷。八月,僧辯下次湓城。十月,王僧辯等表稱:「侯景弑逆皇帝,賊害太子,宗室在寇庭者,幷罹禍酷。」世祖奉諱,大臨三日,百官縞素。司空南平王恪率宗室,將軍胡僧祐率群僚,幷奉箋勸進。世祖固讓。三年二月,王僧辯衆軍發自潯陽,世祖馳檄告四方,有能縛侯景及送首者,封萬戶開國公。三月,王僧辯等平侯景,傳其首于江陵。告明堂、太社。</p>
|
||||
|
||||
<p>四月,益州刺史、新除假黃鉞、太尉、武陵王紀竊位于蜀,改號<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1161年”或“1648年”或“551年”或“552年”">天正元年</span></a>。世祖遣司空蕭太拜謁塋陵,修復社廟。五月,以尚書令、征東將軍、江州刺史王僧辯爲司徒。斬賊左僕射王偉、尚書呂季略于江陵市。是月,魏遣太師潘洛辛等寇秦郡,王僧辯遣杜﹀帥衆拒之。以陳霸先爲征北大將軍、南徐州刺史。是月,魏遣使賀平侯景。八月,蕭紀率巴蜀大衆東下,遣護軍陸法和屯巴峽以拒之。是月,四方征鎮、王公、卿士復勸世祖即尊號,表三上,乃從之。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:552年_(提及)" title="Category:552年 (提及)" about="#mwt35" typeof="mw:Transclusion"><span title="552年">承聖元年</span></a>十一月景子,即皇帝位於江陵。立太子方矩爲皇太子。尊所生妣阮修容爲文宣太后。二年,西魏遣大將尉遲迥襲益州。三年三月,以郢州刺史陸法和爲司徒。四月,以征北大將軍陳霸先爲司空。九月,魏遣其柱國萬紐于瑾率大衆來寇。冬十月,魏軍至于襄陽,蕭詧率衆會之。內外戒嚴,輿駕出行栅。征王僧辯等軍。十一月,魏軍至栅下,徵廣州刺史王琳入援。辛卯,魏軍大攻,世祖出枇杷門,親臨陣督戰。六軍敗績,反者斬西門以納魏師,城陷于西魏。世祖見執。十二月,西魏害世祖,遂崩焉,時年四十七。太子皆見害。明年四月,追尊元皇帝,廟曰世祖。</p>
|
||||
|
||||
<p>《梁書》曰:世祖聰悟俊朗,天才英發。年五六歲,高祖問:「汝讀何書?」對曰:「能誦曲禮。」高祖曰:「汝試言之。」即誦上篇,左右莫不驚嘆。既長,好學,博總群書,下筆成章,出言爲論,才辯敏速,冠絕一時也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="hou_jing__fu_"><span id="id-.E4.BE.AF.E6.99.AF.E3.80.88.E9.99.84.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>侯景<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt36" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>附<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||||
|
||||
<p>侯景,河朔人也。少不羈。高歡以爲將軍。雄勇冠時,征伐數有大功。嘗謂歡曰:「若假景三萬人,當橫行天下,要須縛取蕭衍老翁,遣作太平寺主。」</p>
|
||||
|
||||
<p>後高歡死,景乃以河南降于梁。高澄使慕容紹宗圍長社,景謂紹宗曰:「欲送客耶?將定雄雌耶?」紹宗曰:「吾將决戰。」景乃令將士皆披甲,持短刀,但低視砍人脛足,遂敗紹宗軍。禆將斛律光尤之,紹宗曰:「吾戰多矣,未見此賊之難。」相持連月,景食盡,其將暴顯等降紹宗,景衆乃潰。景與腹心數騎濟淮,稍收散卒,得馬步八百人。晝夜兼行,追軍不敢逼。使謂紹宗曰:「景若就擒,公復何用?」紹宗乃縱之。</p>
|
||||
|
||||
<p>遂攻壽陽,下之而據其城。梁武以爲河南王。招集戰士,乃請錦萬匹,爲軍人作袍。帝不與,以青布給之。又請娶于王、謝,帝曰:「王、謝門高,非其偶;可朱、張已下訪之。」景恚曰:「弘將胡兒女以配奴。」景既爲朝廷所疑。武帝使謂景曰:「譬如貧家畜十客,尚能得志,朕惟有一客,致有忿言,是朕之失也。」明日,遂將兵于瀝陽濟江。</p>
|
||||
|
||||
<p>聞邵陵王綸督衆軍,景乃謀于王偉。王偉曰:「莫若直掩京都,臨賀反于內,大王攻于外,天下不足定也。兵法曰:巧遲不如拙速。今便須進路,不然邵陵及矣。」景遂晨夜兼行至都。百道攻城,縱火焚諸城門。城中倉卒未有備,乃鑿門樓,下水沃火,久之方滅。景又于城南、城西各起土山以臨城內,內亦作兩山以應之,簡文以下皆親執畚<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt37" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音本。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>鍤<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt38" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>楚洽切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>景又募人先爲奴者,賞以不次。朱异家黥奴逾城投賊,景以爲儀同,使至闕下以誘城內,乘馬披錦袍詬曰:「朱异五十年仕宦,方得中領軍。我始事侯王,已爲儀同使。」於是奴僮競出,盡皆得志。景决石闕前水,百道攻城,晝夜不息,城陷。</p>
|
||||
|
||||
<p>景自爲丞相,以甲士五百人自衛,帶劍升殿。帝謂景曰:「卿久在戎,得無勞乎?」景不對。帝曰:「卿是何州人?而至此。」又默然,左右任約代對。及出,景謂約曰:「吾嘗據鞍對敵,矢刃交下而意無怖。今見蕭公,使人自懾,豈非天威難犯,吾不可以再見之矣。」先是,城中積尸不暇埋瘞,又有已死未斂,或將死未絕,景悉命聚而焚之。尚書郎鮑正疾篤,賊曳出而焚之,宛轉火中,久而方絕。</p>
|
||||
|
||||
<p>武帝崩,立簡文,又立豫章王,景皆殺之,遂篡位。國號漢,年稱太始。王偉請立七廟,景曰:「何謂七廟?」偉曰:「古者天子祭七代祖考,故致七廟。」幷請七代諱,敕太常具祭祀之禮。景曰:「前代吾不復憶,惟記得阿爺名大褾,且在朔州伊那得來啖。」衆聞咸笑。</p>
|
||||
|
||||
<p>景頻爲王僧辯所破,將走,王偉按劍諫曰:「自古豈有走天子,今宮中衛士尚可一戰,寧可便走。」景曰:「我在北時打賀拔勝,破葛榮,揚名河朔,與高王一種人。今來直渡大江,取台城如反掌,打邵陵王于北山,摧柳仲禮于南岸,皆爾所親見也。今日之事,恐是天亡。爾好守城,吾當一决。」乃與百騎東走。至松江,乃與腹心數十人乘舸入海,至湖豆州,舍人羊鯤殺景。景左足上有肉瘤,狀似龜,戰勝應克捷則隱起分明,如不勝則低。是日,瘤陷肉中。遂傳首于江陵。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
80
太平御览/OPS/c135_tai_ping_yu_lan_0133.xhtml
Normal file
80
太平御览/OPS/c135_tai_ping_yu_lan_0133.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,80 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百三十三</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha9" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c134_tai_ping_yu_lan_0132.xhtml" title="太平御覽/0132">偏霸部十六</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百三十三.偏霸部十七</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c136_tai_ping_yu_lan_0134.xhtml" title="太平御覽/0134">偏霸部十八</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2599" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596222" title="d:Q85596222" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="liang_su_fang_zhi"><span id="id-.E6.A2.81.E8.82.85.E6.96.B9.E6.99.BA" typeof="mw:FallbackId"/>梁肅方智</h2>
|
||||
|
||||
<p>《梁書》曰:敬帝諱方智,字慧相,小字法真,世祖第九子也。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:549年_(提及)" title="Category:549年 (提及)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="549年">太清三年</span></a>,封興梁侯。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:552年_(提及)" title="Category:552年 (提及)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="552年">承聖元年</span></a>,封晋安郡王。二年,出爲平南將軍、江州刺史。三年十一月,江陵陷,太尉揚州刺史王僧辯、司空南徐州刺史陳霸先定議,以帝爲太宰、承制,奉迎還京師。四年二月,至自豆潯陽,入居朝堂。以太尉王僧辯爲中書監、錄尚書、驃騎將軍、都督中外諸軍事。加司空陳霸先班劍二十人。</p>
|
||||
|
||||
<p>三月,齊遣其上党王高渙送貞陽侯蕭淵明來主梁嗣,至東關,遣吳興太守裴之橫與戰,敗績,之橫死。王僧辯率衆出屯姑熟。七月,王僧辯納貞陽侯蕭淵明,自采石濟江。入于京師,以帝爲皇太子。九月,司空陳霸先舉義,襲殺王僧辯,黜蕭淵明。丙午,帝即皇帝位。</p>
|
||||
|
||||
<p>十月,詔改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:555年_(提及)" title="Category:555年 (提及)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="555年">承聖四年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:555年_(提及)" title="Category:555年 (提及)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="555年">紹泰元年</span></a>,大赦。以貞陽侯蕭淵明爲司徒,封建安郡公。以司空陳霸先爲尚書令。尊所生夏貴妃爲皇太后。立妃王氏爲皇后。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1021年”或“1356年”或“256年”或“300年”或“409年”或“485年”或“556年”或“617年”或“970年”">太平元年</span></a>正月,大赦。四月,齊軍水步入丹陽縣,至秣陵故治。六月,齊潜軍至蔣山,北至玄武湖,司空陳霸先授衆軍節度,大破之。七月,陳霸先進位司徒。九月,改元,大赦。除司徒陳霸先爲丞相、錄尚書事。二年四月,齊遣使請和。八月,加丞相黃鉞,領太傅,劍履上殿。九月,爲相國,總百揆,封十郡爲陳公,備九錫之禮。十月,禪位于陳,奉帝爲江陰王,薨于外邸,時年十六,追謚敬皇帝。</p>
|
||||
|
||||
<p>史臣曰:梁季橫潰,喪亂屢臻,當此之時,天曆去梁,敬皇高讓,將同釋負焉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="hou_liang_xiao__"><span id="id-.E5.BE.8C.E6.A2.81.E8.95.AD.F0.A7.A6.B4" typeof="mw:FallbackId"/>後梁蕭𧦴</h2>
|
||||
|
||||
<p>後梁宣帝諱𧦴,昭明太子第三子也。封岳陽王,授雍州刺史。孝元被西魏所害,𧦴遂爲魏附庸,稱<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1140年”或“1161年”或“1360年”或“1369年”或“555年”或“581年”">大定元年</span></a>。以蔡大寶爲相,時人比劉備遇孔明。𧦴性不好酒,尤惡見婦人,酷信佛法。謂尚書宋如周曰:「卿可謗經?」如周踧踖<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>上子六切,下音迹。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>自陳,懼而出,以告蔡大寶。寶曰:「卿當不謗餘經,不信法華耳。」如周乃悟,經雲隨喜,面不狹長。如周面狹且長,故戲之耳。𧦴居處殘毀,干戈日用,在位八年,憤惋而殂,年四十。子巋立。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="xiao_kui"><span id="id-.E8.95.AD.E5.B7.8B" typeof="mw:FallbackId"/>蕭巋</h2>
|
||||
|
||||
<p>明帝諱巋,宣帝第三子也。聰明有器識。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1140年”或“1161年”或“1360年”或“1369年”或“555年”或“581年”">大定元年</span></a>,爲太子。宣帝崩,太子即位,號<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“550年”或“562年”">天保元年</span></a>。</p>
|
||||
|
||||
<p>十五年,周武帝平北齊,得傳國璽,巋入周賀。武帝大會群臣及諸蕃客,周武自彈琵琶,令故齊主高緯起舞。達摩及故安德王延宗悲不自勝。舞訖勸巋,巋乃起舞。周武曰:「梁主乃能爲朕舞乎!」巋曰:「陛下既自彈五弦,臣何敢不同百獸!」周武大悅。周武指齊氏故臣咤列長義謂巋曰:「是登陴駡朕者。」巋曰:「長義未能抱樂,翻敢吠堯。」周武大笑。初雖禮接,巋未深知之。至是,巋承間,乃陳父荷,太祖拯救之恩,幷叙二國艱虞,唇齒掎角之事。辭理辯暢,因涕泗交流。周武亦爲歔欷。自是禮遇日深,賜雜繒百段、馬五匹,幷賜齊宮伎女。遣歸國,執巋手曰:「待破突厥,必送梁王歸江東。」巋途經古迹,莫不駐馬賦詩,以叙其懷。至於江陵,凡三十首。女爲秦晋王廣妃。在位十四年而殂。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="xiao_cong"><span id="id-.E8.95.AD.E7.90.AE" typeof="mw:FallbackId"/>蕭琮</h2>
|
||||
|
||||
<p>琮,明帝太子也。既立,赦其封內,改元寬運。琮性廣仁有大度,博學有文義,兼善弓馬。</p>
|
||||
|
||||
<p>明年,隋文征琮入朝。琮率其臣二百餘人朝于長安,群臣辭于送客堂,琮下馬一一執別,莫不殞涕。既至,隋文帝留之,使崔弘度將兵攻江陵。江陵不守,於是國廢。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="chen_chen_ba_xian"><span id="id-.E9.99.B3.E9.99.B3.E9.9C.B8.E5.85.88" typeof="mw:FallbackId"/>陳陳霸先</h2>
|
||||
|
||||
<p>《陳書》曰:高祖武皇帝諱霸先,字興國,小字法生,吳興長城下若裏人,漢太丘長陳實之後也。世居穎川,實玄孫准,晋太尉。准生匡。匡生達,永嘉南遷,爲丞相掾,曆太子洗馬,出爲長城令,悅其山水,遂家焉。嘗謂所親曰:「此地山川秀麗,當有王者興,二百年後,我子孫必鍾斯運。」高祖以梁<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:503年_(提及)" title="Category:503年 (提及)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="503年">天監二年</span></a>癸未歲生。少倜儻有大志,不治生産。既長,讀兵書,多武藝,明達果斷,爲當時所推服。嘗游義興,館于許氏,夜夢天開數丈,有四人朱衣捧日而至,令高祖開口納焉。及覺,腹中猶熱,高祖心獨負之。</p>
|
||||
|
||||
<p>大同初,新喻侯蕭<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>英爲吳興太守,甚重高祖,謂僚佐曰:「此人方將遠大。」及<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>英爲廣州刺史,高祖爲中兵參軍,隨之鎮。<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>英令高祖招集士馬,衆至千人,仍命高祖監宋隆郡。所部安化二縣元不賓,高祖討平之。尋監西江督護、高要郡守。先是,武林侯蕭諮爲交州刺史,以裒刻失衆心,土人李賁連結數州豪杰同時反。遣高州刺史孫冏、新州刺史盧子雄將兵擊之,冏等不時而進,皆敗,于廣州伏誅。子雄弟子略與冏子侄及其主帥杜天合、杜僧明共舉兵,執江南督護沈顗,進寇廣州,晝夜苦攻,州中震恐。高祖率精兵三千,卷甲兼行以救之。頻戰屢捷,天合中流矢死,衆大潰,僧明遂降。梁武帝深嘆异焉,授直閣將軍,封新安子,邑三百戶,仍遣畫工圖高祖而觀之。</p>
|
||||
|
||||
<p>其年終,蕭映卒。明年,高祖送喪還都,至大庾嶺,會有詔高祖爲交州司馬,領武平太守,與刺史楊瞟<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>匹妙切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>南討。十一年六月,軍至交州,賁衆數萬于蘇曆江口立城栅以拒官軍。瞟推高祖爲前鋒,所向摧陷,賁走典澈湖,于屈獠界立寨,大造船艦,充塞湖中,衆軍憚之,頓湖口不敢進。夜江水暴起七丈,注湖中,奔流迅激。高祖勒所部兵,乘流先進,衆軍鼓噪俱前,賊衆大潰,賁竄入屈獠洞中,屈獠斬賁,傳首京師。是歲,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:547年_(提及)" title="Category:547年 (提及)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="547年">太清元年</span></a>也。除振遠將軍、江西督護、高安太守、督七郡諸軍事。</p>
|
||||
|
||||
<p>二年冬,侯景寇京師,高祖將率兵赴援,廣州刺史元景仲陰有异志,將圖高祖。高祖知其計,與成州刺史王懷明、行台選郎殷外臣等密議戒嚴。三年七月,集義兵于南海,馳檄以討景仲。景仲窮蹙,縊于閣下。高祖迎蕭勃鎮廣州。</p>
|
||||
|
||||
<p>十一月,高祖遣杜僧明、胡穎將二千人頓于嶺上,幷厚結始興豪杰同謀義舉,侯安都、張<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"></dfn>等率千餘人來附。蕭勃聞之,遣鍾休悅說高祖曰:「侯景驍雄,天下無敵,前者授軍十萬,士馬精强,然而莫敢當鋒,遂令羯賊得志。以君疏外,詎可暗投?未若且住始興,遙張聲勢,保此泰山,自求多福。」高祖泣謂休悅曰:「僕本庸虛,蒙國成造。往聞侯景渡江,即欲赴援。今京都覆沒,主上蒙塵,君辱臣死,誰敢愛命!君侯體則皇枝,任崇方岳,已不能摧鋒萬里,雪此冤痛,見遣一軍,猶賢乎已,乃降後旨,使人慨然。僕行計决矣,憑爲披述。」乃遣使間道往江陵,禀承軍期節度。湘東王承制授高祖員外散騎常侍、持節、明威將軍、交州刺史,改封南野縣伯。</p>
|
||||
|
||||
<p>六月,高祖修嶂頭古城,徙居焉。高州刺史李遷仕據大皋,遣主帥杜平虜率千人入贛石、魚梁。高祖命周文育將兵擊走之,遷仕奔寧都。承制授高祖通直散騎常侍、使持節、信威將軍、豫州刺史、領豫章內史,改封長城縣侯。尋授散騎常侍、使持節、都督六郡諸軍事、軍師將軍、南江州刺史,餘如故。時寧都人劉藹等資廷仕舟艫兵仗,將襲南康,高祖遣杜僧明等率二萬人據白口,築城以禦之,遷仕亦立城以相對。二年三月,僧明等攻拔其城,生擒遷仕,送南康,高祖斬之。承制命高祖進兵江州,仍授江州刺史,餘如故。</p>
|
||||
|
||||
<p>六月,高祖發自南康,觀者數萬人。是時承制遣征東將軍王僧辯督衆軍討侯景。八月,僧辯軍次湓城,高祖率杜僧明等衆軍及南川豪帥合三萬人將會焉。時西軍乏食,高祖先貯軍糧五十萬石,至是分三十萬以資之。仍頓巴丘。會侯景廢簡文帝,立豫章嗣王棟,高祖遣兼長史沈袞奉表于江陵勸進。十一月,承制授高祖使持節,都督會稽、東陽、新安、臨海、永嘉五郡諸軍事,平東將軍,揚州刺史,領會稽太守、豫州內史,餘幷如故。</p>
|
||||
|
||||
<p>三年正月,高祖率甲士三萬人、强弩五千張、舟艦二千乘,發自豫章。二月,次桑落洲,遣中記室參軍江元禮以事表江陵,承制加高祖鼓吹一部。是時王僧辯已發湓城,會高祖于白茅灣,乃登岸結壇,刑牲盟約。進軍次蕪湖,侯景城主張黑弃城走。三月,高祖與諸軍進克姑熟,仍次蔡州。侯景登石頭城觀望形勢,意甚不悅,謂左右曰:「此軍上有紫氣,不易可當。」乃以船<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"></dfn>步貯石,沈塞淮口;緣淮作城,自石頭迄青溪十餘里中,樓雉相接。諸將未有所决,僧辯遣杜﹀問計于高祖,高祖曰:「前抑仲禮數十萬兵隔水而坐,韋粲之在青溪,竟不渡岸,賊乃登高望之,表裏俱盡,肆其凶虐,覆我王師。今圍石頭,須渡北岸。諸將若不能當鋒,請先往立栅。」高祖即于石頭西橫隴築栅,衆軍次連八城,直出東北。賊恐西州路斷,亦于東北果林作五城,以遏大路。景率衆萬餘人、鐵騎八百餘匹,結陣而進。乃命諸將分處置兵。賊直沖王僧志,僧志小縮,高祖遣徐度領弩手二千橫截其後,賊乃却。高祖與王琳、杜龕等以鐵騎悉力乘之,賊退據其栅。景儀同盧輝略開石頭北門來降。蕩主戴晃、曹宣等攻拔果林一城,衆軍又克其四城。賊復還,殊死戰,又盡奪所得城栅。高祖大怒,親率攻之,士卒騰栅而入,賊復散走。景與百餘騎弃槊執刀,左右沖陣,陣不動,景衆大潰,遂北至西明門。景至闕下,不敢入台,遣其腹心取其二子而遁。高祖率衆出廣陵應接,會景將郭元建會元建奔齊,高祖納其部曲三千人而還。僧辯啓高祖鎮京口。</p>
|
||||
|
||||
<p>五月,齊遣辛述圍嚴超達于秦郡,高祖命徐度領兵助其固守。齊衆七萬,填塹,起土山,穿地道。高祖乃自率萬人解其圍,縱兵四面擊齊軍,弓弩亂髮,齊平秦王中流矢死,斬首數百級,齊人收兵而退。高祖振旅南歸,遣記室參軍劉本仁獻捷于江陵。承制授高祖使持節、散騎常侍、都督南徐州諸軍事、征北大將軍、開府儀同三司、南徐州刺史,餘幷如故。及王僧辯率衆征陸納于湘州,承制命高祖代鎮揚州。十一月,湘東王即位于江陵,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:552年_(提及)" title="Category:552年 (提及)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span title="552年">承聖元年</span></a>。明年,湘州平,高祖旋鎮京口。三年三月,進高祖司空,餘如故。</p>
|
||||
|
||||
<p>十一月,西魏攻陷江陵,高祖與王僧辯等進啓江州,請晋安王以太宰承制,又遣長史謝哲奉箋勸進。十二月,晋安王至自潯陽,入居朝堂,給高祖班劍二十人。四年五月,齊送貞陽侯淵明還主社稷,王僧辯納之,即位,改元曰天成,以晋安王爲皇太子。初,齊之請納貞陽侯也,高祖以爲不可,遣使詣僧辯苦爭之,往返數四,僧辯竟不從。高祖居常憤恨,密謂所親曰:「武帝雖磐石之宗,遠播四海,至于克雪仇耻,寧濟艱難,惟孝元而已,功業懋盛,前代未聞。我與王公俱受重寄,語未絕音,聲猶在耳,豈期一旦便有异圖。嗣主高祖之孫,元皇之子,海內屬目,天下宅心,竟有何辜,坐致廢黜。遠求夷狄,假立非次。觀其此情,亦可知矣。」乃密具袍數千領及錦彩金銀,以爲賞賜之具。九月壬寅,高祖召徐度、侯安都、周文育等謀之,仍部列將士,分賞金帛,水陸俱進。是夜,發南徐州討王僧辯。甲辰,高祖步軍至石頭前,進遣勇士自城北逾入。時王辯方視事,外白有兵。俄而兵自內出,僧辯遽走,與其第三子頠相遇,俱出閣,左右尚數十人,苦戰。高祖大兵尋至,僧辯衆寡不敵,走登城南門樓,高祖因風縱火,僧辯窮迫,乃就擒。是夜,縊僧辯及頠。庚午,貞陽侯遜位,百僚奉晋安王上表勸進。十月己酉,晋安王即位,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:555年_(提及)" title="Category:555年 (提及)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="555年">承聖四年</span></a>爲紹康元年。壬子,詔授高祖侍中、大都督中外諸軍事、車騎將軍、揚南徐二州刺史,持節、司空、班劍、鼓吹幷如故。仍詔高祖甲仗百人,出入殿省。</p>
|
||||
|
||||
<p>震州刺史杜龕據吳興,與義興太守韋載同舉兵反。高祖命周文育率衆攻載于義興,龕遣其從弟北叟將兵拒戰,北叟敗歸義興。二年正月癸未,誅杜龕于吳興,龕從弟北叟、司馬沈孝敦幷賜死。</p>
|
||||
|
||||
<p>二月庚申,高祖遣侯安都、周鐵武率舸艦備江川,仍頓梁山起栅。三月戊戌,齊遣水軍儀同蕭軌、厙狄伏連、堯難宇、東方老、侍中裴英起、東廣州刺史獨孤辟惡、洛州刺史李希光幷任約、徐嗣徽等,率衆十萬出栅口,向梁山。帳內蕩主黃叢逆擊,敗之,燒其前軍船艦。齊頓軍保蕪湖。高祖遣定州刺史沈泰、吳郡太守裴忌就侯安都,共據梁山以禦之。</p>
|
||||
|
||||
<p>四月丁巳,高祖詣梁山軍巡撫,五月甲申,齊兵發自蕪湖。景申,至秣陵故治。高祖遣周文育屯方山,徐度頓馬牧,杜棱頓大航南。己亥,高祖率宗室王侯及朝臣將帥于大司馬門外白獸闕下刑牲告天,以齊人背約,發言慷慨,涕泗交流,同盟皆莫能仰視,士卒觀者益奮。辛丑,齊軍于秣陵故縣跨淮立橋栅,引渡兵馬。其夜至方山。侯安都、周文育、徐度等各引兵還京師。癸卯,齊兵自方山進及兒塘,游騎至台。周文育、侯安都頓白土崗,旗鼓相望,都邑震駭。高祖潜撤精兵三千配沈泰,渡江襲齊行台趙彥深于瓜步,獲舟艦百餘艘、陳粟萬斛。六月壬辰,齊兵潜至鍾山龍尾。丁未,進至幕府山。高祖命衆軍秣馬蓐食,遲明攻之。乙卯旦,自率帳內麾下出幕府山南,吳明徹、沈泰等衆軍首尾齊舉,縱兵大戰,侯安都自白不自引兵橫出其後,齊師大潰,斬獲數千人,相蹂藉而死者不可勝計,生執徐嗣宗,斬之以徇。追奔至于臨沂,其江乘、攝山、鍾山等諸軍相次克捷。七月景子,詔授高祖中書監、司徒、揚州刺史,進爵爲公,增邑幷前五千戶,幷給油幢皂輪車。是月,侯<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span><small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>他甸切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>以江州入附。遣侯安都鎮上流,定南中諸郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>八月癸卯,太府卿何顗、新州刺史華志各上玉璽一,高祖表以送台,詔歸之高祖。是日,詔高祖食安吉、武康二縣,合五千戶。九月,進高祖位丞相、錄尚書事、鎮衛大將軍,改刺史爲牧,進封義興郡公。丁未,中散大夫王彭箋稱:今月五日平旦于御路見龍迹,自太裏至象闕,亘三四里。庚申,詔追贈高祖考侍中、光祿大夫,加金章紫綬,封義興郡公,謚曰恭。十月甲戌,敕丞相自今入問訊,可施別榻以近扆坐。二年正月壬寅,天子朝萬國于太極東堂,詔加高祖班劍十人。八月甲午,進高祖位太傅,加黃鉞,劍履上殿,入朝不趨,贊拜不名,幷給羽葆鼓吹一部。丙申,加高祖前後部羽葆鼓吹。是時湘州刺史王琳擁兵不應命,高祖遣周文育、侯安都率衆討之。九月,詔進位相國,總百揆,封十郡爲陳公,備九錫之禮。十月,進高祖爵爲王,又命冕十有二旒,建天子旌旗。辛未,梁帝禪位。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1547年”或“557年”">永定元年</span></a>冬十月乙亥,高祖即皇帝位于南郊,柴燎告天,大赦天下,改梁<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1022年”或“1357年”或“257年”或“301年”或“410年”或“486年”或“557年”或“618年”或“971年”">太平二年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1547年”或“557年”">永定元年</span></a>。封梁帝爲江陰王。賜民爵二級,文武二等。鰥寡孤獨不能自存者人<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>五斛。丙子,輿駕幸鍾山,祠蔣常帝廟。戊寅,輿駕幸華林園,親覽辭訟,臨赦囚徒。己卯,分遣大使宣勞四方。辛巳,追尊皇考曰景皇帝,廟號太祖;皇妣董太夫人曰安皇后。追謚前夫人錢氏號爲昭皇后。立夫人章氏爲皇后。癸未,尊景帝陵曰瑞陵,昭皇后陵曰嘉陵,依梁初園陵故事。立删定郎,治定律令。戊子,遷景皇帝神主<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"></dfn>于太廟。</p>
|
||||
|
||||
<p>夏四月甲子,輿駕親祠太廟。乙丑,江陰王薨,詔遣太宰吊祭,司空監護喪事,凶禮所須,隨由備辦。以梁武林侯蕭諮息李卿嗣爲江陰王。初,侯景之平也,火焚太極殿,承聖中議欲營之,獨闕一柱;至是有樟木大十八圍,長四丈五尺,流泊陶家後渚,監軍鄒子度以聞。詔中書令沈衆兼起部尚書,少府卿蔡儔兼將作大匠,起太極殿。甲寅,太極殿成,匠各給復。十二月庚申,侍中、安東將軍臨川王蒨率百僚朝前殿,拜上牛酒。甲子,輿駕幸大莊嚴寺,設無礙大會,舍乘輿法物。群臣備法駕奉迎,即日輿駕還宮。庚寅,高祖于太極東堂宴群臣,設金石之樂,以路寢告成也。</p>
|
||||
|
||||
<p>三年春正月己丑,青龍見于東方。丁酉,夜大雪,及明,太極殿前有龍迹見。甲午,廣州刺史歐陽頠表稱:白龍見于州江南岸,長數十丈;仙人見于羅浮山寺小石樓,長三丈所,通身潔白,衣服楚麗。北江州刺史熊曇朗殺都督周文育于軍,舉兵反。王琳遣其將常衆愛、曹慶率兵援佘孝勵。六月戊子,儀同侯安都敗衆愛等于左裏,獲琳從弟襲、主帥羊暕等三十餘人,衆愛遁走。庚寅,廬山民斬之,傳首京師。甲午,衆師凱歸。</p>
|
||||
|
||||
<p>丁酉,高祖不豫,遣兼太宰、尚書左僕射王通以疾告太廟,兼太宰、中書令謝哲告太社、南北郊。辛丑,高祖疾小瘳。故司空周文育之柩至自建昌。壬寅,高祖素服哭於堂,哀甚。癸卯,高祖臨訊獄訟。是夜,熒惑在天尊。高祖疾又甚。景午,崩於璿璣殿,時年五十七。遺詔追臨川蒨入纂。甲寅,遷殯于太極殿西階。謚曰武皇帝,廟號高祖。葬萬安陵。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
63
太平御览/OPS/c136_tai_ping_yu_lan_0134.xhtml
Normal file
63
太平御览/OPS/c136_tai_ping_yu_lan_0134.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,63 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百三十四</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c135_tai_ping_yu_lan_0133.xhtml" title="太平御覽/0133">偏霸部十七</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百三十四.偏霸部十八 陳</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c137_tai_ping_yu_lan_0135.xhtml" title="太平御覽/0135">皇親部一</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2610" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596225" title="d:Q85596225" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="chen_qian"><span id="id-.E9.99.B3.E8.92.A8" typeof="mw:FallbackId"/>陳蒨</h2>
|
||||
<p>《陳書》曰:世祖文皇帝諱蒨,字子華,始興昭烈王長子也。少沉敏有識量,美容儀,留意經史,舉動方雅,造次必遵禮法。高祖甚愛之,常稱「此兒吾宗之英秀也」。梁太清初,夢兩日鬥,一大一小,大者光滅墜地,色正黃,其大如鬥,世祖因三分取一而懷之。侯景之亂,鄉人多依山湖寇抄,世祖獨保家無所犯。時亂日甚,乃避地臨安。及高祖舉義兵,侯景遣使收世祖及衡陽獻王。世祖乃密裹小刀,冀因入見而害景,至便屬吏,故其事不行。高祖大軍圍石頭,景欲加害者數矣,會景敗,世祖乃得出赴高祖營。起家爲吳興太守。高祖受禪,立爲臨川郡王,邑二千戶,拜侍中、安東將軍。及周文育、侯安都敗于沌口,高祖詔世祖入衛,軍儲戎備,皆以委焉。尋命率兵城南皖<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>戶板切<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:559年_(提及)" title="Category:559年 (提及)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="559年">永定三年</span></a>六月景午,高祖崩,遺詔征世祖入纂皇統。甲寅,至自南皖,入居中書省,其日即皇帝位于太極前殿。詔曰:「上天降禍,奄集邦家,大行皇帝背離萬國,率土崩心,若喪考妣。龍圖寶曆,眇屬朕躬,運鍾擾攘,事切機務,南面須主,西讓禮輕,今便式膺景命,光宅四海。可大赦天下,改<span about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion">永定四年</span>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:560年_(提及)" title="Category:560年 (提及)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="560年">天嘉元年</span></a>。鰥寡孤獨不能自存立者,賜穀人五斛。孝弟力田殊行异等,加爵一級。」甲寅,分遣使者宣勞四方。辛酉,輿駕親祠南郊。</p>
|
||||
|
||||
<p>二年春正月庚戌,大赦天下。十二月,立始興國廟于京師,用王者之禮。太子中庶子虞荔、御史中丞孔奐以國用不足,奏立煮海鹽及榷酤之稅,幷施行。三年春正月庚戌,設帷宮于南郊,幣告胡公以配天。辛亥,輿駕親祠南郊。二月甲子,改鑄五銖錢。三月景子,安成王頊至自周,詔授侍中、中書監、中衛將軍,置佐吏。是歲,周所立梁王蕭詧死,子巋<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>丘軌切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>代立。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“404年”或“566年”">天康元年</span></a>春二月景子,詔曰:「朕以寡德,纂承弘緒,日昃劬勞,思弘景業,而政道多昧,黎庶未康,兼疾患淹時,亢陽累月,百姓何咎,實由朕躬,念茲在茲,痛加疾首,可大赦天下,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:566年_(提及)" title="Category:566年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="566年">天嘉七年</span></a>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“404年”或“566年”">天康元年</span></a>。」三月己卯,以驃騎將軍、開府儀同三司、揚州刺史、司空安成王頊爲尚書令。夏四月乙卯,皇孫至澤生,在位文武賜絹帛各有差,爲父後者賜爵一級。</p>
|
||||
|
||||
<p>癸酉,世祖疾甚。是日,崩于有覺殿。遺詔曰:「朕疾苦彌留,遂至不救,修短有命,夫復何言。但王業艱難,頻歲軍旅,生民多敝,無忘愧惕。今方隅乃定,俗教未弘,便及大漸,以爲遺恨。社稷任重,太子可即君臨,王侯將相善相輔翊,內外葉和,勿違朕意!山陵務存儉速。大斂竟,群臣三日一臨,公除之制,率依舊典。」六月甲子,群臣上謚曰文皇帝,廟號世祖。葬永寧陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="chen_bo_zong"><span id="id-.E9.99.B3.E4.BC.AF.E5.AE.97" typeof="mw:FallbackId"/>陳伯宗</h2>
|
||||
|
||||
<p>《陳書》曰:廢帝諱伯宗,字奉業,小字藥王,世祖嫡長子也。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:558年_(提及)" title="Category:558年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="558年">永定二年</span></a>,拜臨川王世子。世祖嗣位,立爲皇太子。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“404年”或“566年”">天康元年</span></a>四月,世祖崩,即皇帝位。二年春,詔大赦天下,改<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:567年_(提及)" title="Category:567年 (提及)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="567年">光大元年</span></a>。孝悌力田,賜爵一級。輿駕祠南郊。二年十一月,慈訓大後集群臣于朝堂,令降爲臨海王,送還藩邸。是日,出居別第。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:570年_(提及)" title="Category:570年 (提及)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="570年">太建二年</span></a>薨,時年十九。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="chen_xu"><span id="id-.E9.99.B3.E9.A0.8A" typeof="mw:FallbackId"/>陳頊</h2>
|
||||
|
||||
<p>《陳書》曰:高宗孝宣皇帝諱頊,字紹世,小字師利,始興昭烈王第二子也。梁<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:528年_(提及)" title="Category:528年 (提及)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="528年">大通二年</span></a>生,有赤光滿室。少寬大,多智略。及長,美容儀,身長八尺三寸,手垂過膝。有勇力,善騎射。高祖平侯景,鎮京口,梁元帝徵高祖子侄入侍,高祖遣高宗赴江陵,累官爲直閣將軍、中書侍郎。時有馬軍主李總與高宗有舊,每同游處,高宗嘗夜被酒,張燈而寐,總適出,尋返,乃見高宗身是大龍,總便驚走,時在關右。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1547年”或“557年”">永定元年</span></a>,遙襲封始興郡王,邑二千戶。三年,世祖嗣位,改封安成王。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:562年_(提及)" title="Category:562年 (提及)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="562年">天嘉三年</span></a>,自周還,授侍中、中書監、中衛將軍,置佐吏。尋授使持節、都督揚南徐東揚南豫北江五州諸軍事、揚州刺史,進號驃騎大將軍,餘如故。四年,加開府儀同三司。六年,遷司空。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“404年”或“566年”">天康元年</span></a>,授尚書令。廢帝即位,拜司徒,進號驃騎大將軍、錄尚書、都督中外諸軍事,給班劍三十人。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:568年_(提及)" title="Category:568年 (提及)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span title="568年">光大二年</span></a>正月,進位太傅,領司徒,加殊禮,劍履上殿,增邑幷前三千戶,餘如故。</p>
|
||||
|
||||
<p>十一月甲寅,慈訓太后令廢帝爲臨海王,以高宗入纂。是歲春正月甲午,即皇帝位于太極前殿,詔「改<span about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion">光大三年</span>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:569年_(提及)" title="Category:569年 (提及)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="569年">太建元年</span></a>,大赦天下。在位文武賜位一階,孝悌力田及爲父後者,賜爵一級,异等殊才,幷加策序。鰥寡孤獨不能自存者,人賜穀五斛。」復太皇太后尊號曰皇太后,立妃柳氏爲皇后,世子叔寶爲皇太子。</p>
|
||||
|
||||
<p>冬十月,新除左衛將軍歐陽紇據廣州舉兵反。辛未,遣車騎將軍、開府儀同三司章昭達率衆討之。壬午,輿駕祠太廟。二年春正月乙酉,以征西大將軍、開府儀同三司、郢州刺史黃法爲中護大將軍。丙午,輿駕親祠太廟。二月癸未,儀其同章昭達擒歐陽紇送都,斬于建康市,廣州平。三月丙申,皇太后崩。丙午,曲赦廣衡二州。丁未,大赦天下。三年春正月癸丑,以尚書右僕射領大著作徐陵爲尚書僕射。辛酉,輿駕親祠南郊。辛未,親耕藉田。三月丁丑,大赦天下。自<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“404年”或“566年”">天康元年</span></a>迄大建元年逋餘軍糧、祿秩、夏調未入者,悉原之。</p>
|
||||
|
||||
<p>五年三月,北詔大都督吳明徹統衆十萬,發自白下。夏四月癸卯,前巴州刺史魯廣達克齊大峴城。辛亥,吳明徹克秦州水栅。庚申,齊遣兵十萬援曆陽,儀同黃法破之。辛酉,齊軍救秦州,吳明徹又破之。癸亥,詔北伐衆軍所殺齊兵令埋掩。甲子,南譙太守徐槾克石梁城。</p>
|
||||
|
||||
<p>六年春正月壬戌朔,詔曰:「王者以四海爲家,萬姓爲子,一物乖方,夕惕猶厲,六合未混,旰食彌憂。朕嗣纂洪基,思弘經略,上符景宿,下葉人謀,命將興師,大拯淪溺。灰管未周,凱捷相繼,拓地數千,連城將百。蠢彼餘黎,毒茲异境,江淮年少,猶有剽掠,鄉閭無賴,摘<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>他曆切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>出陰私,將帥軍人,罔顧刑典,今使苛法蠲除,仁聲載路。且肇元告慶,邊服來荒,始睹皇風,宜覃曲澤,可赦江右淮北南司、霍光、曆陽、臨江等郡士民,罪無輕重,悉皆原宥。」</p>
|
||||
|
||||
<p>七年春正月辛未,輿駕親祠南郊。四月乙未,陳桃根表上織成羅文錦被裘各二百首,詔于雲龍門外焚之。八月,周遣使來聘。是月,甘露頻降樂游苑。丁未,輿駕幸樂游苑,采甘露,宴群臣,詔于苑龍舟山立甘露亭。</p>
|
||||
|
||||
<p>十一年春正月丁酉,龍見于南兗州永寧樓側池中。二月癸亥,輿駕親耕藉田。三月丁未,詔淮北義人率戶口歸國者,建其本屬舊名,置立郡縣,即隸近州,賦給田宅。秋七月辛卯,初用大貨六銖錢。八月甲子,青州義主朱顯宗等率所領七百戶入附。丁卯,輿駕幸太社,觀閱武。十一月,詔「建子令月,微陽初載,應此加辰,宜播寬澤,可大赦天下。」甲午,周遣柱國梁士彥率衆至肥口。戊戌,周軍進圍壽陽,以新除中衛大將軍、揚州刺史始興王叔陽爲大都督,總督水步衆軍。十二月乙丑,南北兗、晋三州及盱眙、山陽、陽平、馬頭、秦、曆陽、沛、北譙、南梁等九郡,幷自拔還京師。譙、北徐州又陷。自是淮南之地盡沒于周矣。</p>
|
||||
|
||||
<p>十四年春正月己酉,高宗弗豫。甲寅,崩于宣福殿,時年五十三。上謚孝宣皇帝,廟號高宗。葬顯寧陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="chen_shu_bao"><span id="id-.E9.99.B3.E5.8F.94.E5.AF.B6" typeof="mw:FallbackId"/>陳叔寶</h2>
|
||||
|
||||
<p>《陳書》曰:後主諱叔寶,字元秀,小字黃奴,高宗嫡長子也。梁<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:553年_(提及)" title="Category:553年 (提及)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span title="553年">承聖二年</span></a>生于江陵。江陵陷,高宗遷關右,留後主于穰城。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:562年_(提及)" title="Category:562年 (提及)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span title="562年">天嘉三年</span></a>,歸京師,立爲安成王世子。十四年正月,高宗崩,即皇帝位于太極前殿,詔大赦。尊皇后爲皇太后,宮曰弘範。立妃沈氏爲皇后。七月辛未,大赦。是月,江水色赤如血,自京師至于荊州。九月,設無礙大會于太極殿,捨身及乘輿服御。</p>
|
||||
|
||||
<p><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1384年”或“583年”">至德元年</span></a>正月,詔大赦,改<span about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion">太建十五年</span>爲<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1384年”或“583年”">至德元年</span></a>。二年十二月夜,天開,自西北至東南,其內有青黃雜色,隱隱若雷聲。</p>
|
||||
|
||||
<p>後主在東宮,好學有文藝。及即位,耽于酒色,常在後庭,不恤政事。又于光昭殿前起臨春、結綺、望仙三閣,閣高數丈,幷數十間,其窗牖欄杆之類,悉以沈檀香木爲之,飾以金玉,間以珠翠,微風暫至,香聞數里,瑰寶奇麗,近古未有。其下積石成山,引水爲池,植以奇樹,雜以花藥。後主自居臨春閣,孔貴人居望仙閣,張貴妃居結綺閣,幷復道往來。婦人麗質巧態以從者常千餘人。張貴妃、孔貴人等八人侍坐,尚書令江總、孔範等十人侍宴,號曰狎客。上令八婦人制五言詩,十客一時繼和,遲則罰酒。君臣酣飲,從夕達曙。所司皆因閹人奏事,主者由此擅作威福。軍旅警備,幷皆不修。任用沈客卿、施文慶等,以苛刻爲忠。于是文武離心,莫肯用命。</p>
|
||||
|
||||
<p>隋文帝謂高穎曰:「我爲百姓父母,豈可限一衣帶水,不拯之乎?」命大作戰船。人請密之,隋文曰:「吾將行天討,何密之有!使投<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>束於江,彼若能改,吾又何求。」乃遣晋王廣爲元帥以討之。</p>
|
||||
|
||||
<p>及聞隋軍臨江,孔範曰:「必無渡理,但恣妓樂縱酒,作詩不輟。」明日,隋軍濟江陵,文武百寮皆遁出,惟尚書僕射袁憲侍側。憲勸端坐殿上,正色以待之。後主曰:「鋒刃之下,未可當之,吾自有計。」乃逃于井。既軍人窺井呼之,後主不應。欲下石,乃叫以繩引之。驚其太重,及出,與張貴妃、孔貴人三人同束而上。賀若弼呼後主視之,惶懼汗流,股慄再拜,弼謂之曰:「大國之卿,當小國之君拜,禮也。入朝不失作歸命侯,亦無勞恐懼。」</p>
|
||||
|
||||
<p>三月,後主與王公百司發自建鄴,至長安。後主已下,大小在路,五百餘里累累不絕。隋文宣詔讓後主,後主伏地不能對,乃宥之,給賜甚厚。每侍宴,恐致傷心,爲不奏吳音。後監守者言:「叔寶願得官號。」隋文曰:「叔寶絕無心肝。」監守又言:「叔寶日飲一石,少有醒時。」隋文曰:「不爾,何以過日。」及從東巡狩邙山,賦詩曰:「日月光天德,山河壯帝居,太平無以報,願上封禪書。」幷上表請封禪,隋文謙讓不許。後從至仁壽宮,嘗侍宴,及出,隋文目之曰:「此敗豈不由飲酒作詩,將此功夫,何如思安邊計策。」初,賀若弼度京口,彼人密啓告急,叔寶爲飲酒,遂不省。高穎至,猶見啓在床下,未開封。豈天亡也。後主以隋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“604年”或“854年”">仁壽四年</span></a>十一月終于洛陽,在位七年,年五十二歲。</p>
|
||||
|
||||
<p>史臣曰:後主生深宮之中,長婦人之手,既屬邦國殄瘁,不知稼穡艱難。初懼阽危,屢有哀矜之詔;後稍安集,復扇淫侈之風。賓禮諸公,惟寄情于文酒;昵近群小,皆委之以衡軸。謨謀所及,遂無骨鯁之臣;權要所在,莫匪侵漁之吏。刑政日紊,尸素盈朝,耽荒爲長夜之飲,嬖寵同艶妻之孽,危亡弗恤,上下相蒙,衆叛親離,臨機不悟,自投于井,冀以苟生,視其以此求全,抑亦民斯下矣。遐觀列辟,纂武嗣興,其始也皆欲齊明日月,合德天地,高視五帝,俯協三王,然而靡不有初,鮮克有終,其故何哉?幷以中庸之材,懷可移之性,口存于仁義,心怵于嗜欲。仁義利物而道遠,嗜欲遂性而便身。便身不可久違,道遠難以固志。佞諂之倫,承顔候色,因其所好,以悅導之,若下阪走丸,順流决壅。非天感靈辰象,降生明德,孰能遺其所樂,而以百姓爲心哉?此所以成、康、文、景千載而罕遇也。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
299
太平御览/OPS/c137_tai_ping_yu_lan_0135.xhtml
Normal file
299
太平御览/OPS/c137_tai_ping_yu_lan_0135.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,299 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百三十五</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c136_tai_ping_yu_lan_0134.xhtml" title="太平御覽/0134">偏霸部十八</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百三十五.皇親部一</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c138_tai_ping_yu_lan_0136.xhtml" title="太平御覽/0136">皇親部二</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2619" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596248" title="d:Q85596248" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="zong_xu_hou_fei"><span id="id-.E7.B8.BD.E5.BA.8F.E5.90.8E.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>總序后妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>《尚書大傳》曰:古者后夫人將侍,君前,息燭,後舉燭,至于房中,釋朝服,襲燕服,然後入。御史奏雞鳴于階下<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>奏猶白階陛也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>然後夫人鳴佩玉于房中,告去也。然後應門擊柝告辟<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>應門,朝六也。辟,啓也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>也。然後少師奏質明于陛下<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>質,正<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>,然後夫人入庭立,君出朝。</p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩》曰:《關雎》,后妃之德也。風之始也,所以風天下而正夫婦也。「關關雎鳩,在河之洲;窈窕淑女,君子好俅。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:《葛覃》,后妃之本也。后妃在父母家,則志在女功之事,躬儉節用,服浣濯之衣。尊師敬傅,則可以歸安父母,化天下以成婦道也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:《卷耳》,后妃之志也。又當輔佐君子,求賢審官,知臣下之勤勞,內有進賢之志,而無險詖私謁之心,朝夕思念,至于憂勤也。「采采卷耳,不盈頃筐,嗟我懷人,置彼周行。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:《樛木》,后妃逮下也。言能逮下而無嫉妒之心焉。「南有樛木,葛藟累之;樂只君子,福履綏之。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:《螽斯》,后妃子孫衆多也。言若螽斯不妒忌,則子孫衆多也。「螽斯羽,詵詵兮!宜爾子孫,振振兮!」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:《桃夭》,后妃之所致也。不妒忌,則男女以正,婚姻以時,國無鰥民也。「桃之夭夭,灼灼其華;之子于歸,宜其室家。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:《兔罝》,后妃之化也。《關雎》之化行,則莫不好德,賢人衆多也。「肅肅兔罝,㭬之丁丁;糾糾武夫,公侯干城。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:《芣苡》,后妃之美也。天下和平,則婦人樂有子矣。「采采芣苡,薄言采之。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:《鶏鳴》,思賢妃也。哀公荒淫怠慢,故陳賢妃貞女夙夜警戒,相成之道焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記》曰:天子之妃曰后。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鄭玄注曰:后之言後也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又《㛰義》曰:古者天子后立六宮、三夫人、九嬪、二十七世婦、八十一禦妻,以德天下之內治,以明章天下之婦順,故內和而家理。天子立六宮、三公、九卿、二十七大夫、八十一元士。以聽天下之外治,以明章天下之男教,故外和而國治。故曰:天子聽男教,后聽女順;天子理陽道,后治陰德;天子聽外治,后聽內職。教訓成俗,外內和順,國家治理,此之謂盛德。</p>
|
||||
|
||||
<p>《白虎通》曰:天子之發妃謂之后何?后者,君也;天子妃至尊,故謂君也,明海內之小君也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:自古受命帝王及繼體守文之君,非獨內德茂也,蓋亦有外戚之助焉。夏之興也以塗山,而桀放也用妹喜;殷之興也以有娀及有㜪,而紂之殺也嬖妲己,周之興也以姜嫄及大任、大姒,而幽王之擒也淫褒姒。故《易》基《乾坤》,《詩》首《關雎》,《書》美釐降,《春秋》譏不親迎。夫婦之際,人道之大倫也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:漢興,因秦之稱號,帝母稱皇太后,祖母稱太皇太后,正嫡稱皇后,妾皆稱夫人,有美人、良人、八子、七子、長使、少使之號焉。至武帝,制婕妤、娙娥、傛華、充衣,各有爵號,而元帝加昭儀之號,凡十四等云。昭儀位視丞相,爵比諸侯王。婕妤視上卿,比列侯。娙娥視中二千石,比關內侯。傛華視真二千石,比大上造。美人視二千石,比少上造。八子視千石,比中更。充衣視八百石,比左更。七子視八百石,比左庶長。長使視六百石,比五大夫。少使視四百石,比公乘。五官視三百石。順常視二百石。無涓、共和、娛靈、保林、良使、夜者皆視百石。上家人子、中家人子視有秩鬥食云。五官以下,葬司馬門外<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>陵上司馬門外。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>應劭《漢官》曰:皇后稱椒房。《詩》云:「椒聊之實,蔓衍盈升」,美其繁興。以椒塗室,亦取溫暖,除惡氣也。猶天子赤泥殿上曰丹墀。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢舊儀》曰:皇后、婕妤乘輦,餘皆以茵,四人輿以行。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:皇后玉璽,文與帝同。皇后之璽,金螭虎紐。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:皇后、太子各食三十縣,曰湯沐邑。</p>
|
||||
|
||||
<p>《五經要義》曰:古者後夫人必有女史彤管之法,后妃群妾,以禮禦于君所。女史書其日,授環,以示進退之法。生子月娠,則以金環退之。當禦者以銀環,進者著於左手;既禦,著于右手。左手陽也,以當就男,故著左手。右手陰也,既禦而復故。此女史之職也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:夏殷以上,后妃之制,其文略矣。《周禮》:王者立後、三夫人、九嬪、二十七世婦、八十一禦女,以備內職焉。後正位宮闈,同體天王。夫人坐論婦禮,九嬪掌教四德,世婦主喪、祭、賓客,女禦序于王之燕寢。頒官分務,各有典司。女史彤管,記功書過。居有保阿之訓,動有環珮之響。進賢才以輔佐君子,哀窈窕而不淫其色。所以能述宣陰化,修成內則,閨房肅雍,險謁不行也。故康王晚朝,《關雎》作諷;宣王晏起,薑氏請愆。及周室東遷,禮序雕缺,諸侯僭縱,軌制無章。齊桓有如夫人者六人,晋獻升戎女爲元妃,終于五子作亂,冢嗣遘屯。爰逮戰國,風憲偷薄,適情任欲,顛倒衣裳,以至破國亡身,不可勝數。斯固輕禮馳防,先色後德者也。</p>
|
||||
|
||||
<p>秦幷天下,多自驕大,官備七國,爵列八品。漢興,因循其號,而婦制莫厘。高祖帷薄不修,孝文衽席無辯,然而選納尚簡,飾玩少華。自武、元之後,世增淫費,至乃掖庭三千,增級十四。妖倖毀政之符,外姻亂邦之迹,前史載之詳矣。</p>
|
||||
|
||||
<p>及光武明德中興,斫雕爲朴,六宮稱號,惟皇后、貴人。貴人金印紫綬,俸不過粟數十斛。又置美人、宮人、采女三等,幷無爵秩,歲時賞賜充給而已。漢法常因八月筭人,遣中大夫與掖庭丞及相工,于洛陽鄉中閱視良家童女,年十三已上,二十已下,姿色端麗,合法相者,載還後宮,擇視可否,乃用登御。所以明慎娉納,詳求淑哲。明帝聿遵先旨,宮教頗修,登建嬪後,必先令德,內無出閫之言,權無私溺之授,可謂矯其弊矣。向使因設外戚之禁,編著甲令,改正后妃之制,貽厥方來,豈不休哉!雖禦已有度,而防閑未篤,故孝章以下,漸用色授,恩隆好合,遂忘淄蠹。</p>
|
||||
|
||||
<p>自古雖主幼時艱,王家多釁,必委成冢宰,簡求忠賢,未有專任婦人,斷割重器。惟秦芊太后始攝政事,故穰侯權重于昭王,家富于嬴國。漢仍其謬,知患莫改。東京皇統屢絕,權歸女主,外立者四帝,臨朝者六後,莫不定策帷帟,委事父兄,貪孩童以久其政,抑明賢以專其威。任重道悠,利深禍速。身犯霧露于靈台之上,家嬰縲紲于圄犴之下。湮滅連踵,傾輈繼路,而赴蹈不息,ㄡ爛爲期,終于陵夷大運,淪亡神寶。《詩》、《書》所嘆,略同一揆。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:魏因漢法,母后之號,皆如舊制,自夫人以下,世有增損。太祖建國,始命王后,其下五等:有夫人,有昭儀,有婕妤,有華客,有美人。文帝增貴嬪、淑媛、修容、順成、良人。明帝增淑妃、昭華、修儀,除順成官。太和中,始覆命夫人,登其位于淑妃之上。自夫人以下,爵凡十二等。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:222年_(提及)" title="Category:222年 (提及)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="222年">黃初三年</span></a>,詔曰:「婦人與政,亂之本也。自今已後,群臣不得奏事太后,後族之家不得當輔佐之任,又不得橫受茅土之爵。以此詔傳後世,若有背違,天下共誅之。」</p>
|
||||
|
||||
<p>殷融議後父不應拜後曰:「天性之至,父子之道,人倫之序,君臣之義,性至因親,故情禮無二;義序緣敬,故尊嚴無上。」《易》曰:『有父子然後有君臣,有君臣然有禮儀生焉。』故資父事君,教之至也。君不以貴而臣其所尊,故子爵不加于父也。夫以帝王之尊,猶無臣妾父母之義,况後從尊于帝,而令母執臣妾邪!而鄭玄復云:『公朝與歸寧,別有二制;尊卑迭用,拜謁更序。』亦有未詳斯議爲何所據?」</p>
|
||||
|
||||
<p>晋張華《女史箴》曰:茫茫造化,二儀始分;散氣流行,既陶既甄。在帝庖犧,肇經天人;爰始夫婦,以及君臣。家道以正,而王猷有倫。婦德尚柔,含章貞吉;罪慝婉淑慎,正位居室。施衿結䄜,虔恭中饋;肅慎爾儀,式瞻清懿。樊姬感莊,不食鮮禽;衛女矯桓,耳忘和音。志厲義高,而二主易心。玄熊攀檻,馮媛趨進,夫豈無畏?知死不吝。班妾有辭,割歡同輦,夫豈不懷?防微慮遠。道罔隆而不殺,物無盛而不衰。日中則昃,月滿則微。崇猶塵積,替若駭機。人咸知飾其容,而莫知其飾性。性之不飾,或愆于禮正;斧之藻之,克念作聖。出其言善,千里應之;苟違斯義,則同衾以疑。夫出言如徵,而榮辱由茲。勿謂幽昧,靈鑒無象;勿謂玄漠,神聽無響。無矜爾榮,天道惡盈;無恃爾貴,隆隆者墜。鑒于小星,戒彼攸遂;比心螽斯,則繁爾類。歡不可以黷,寵不可以專。專實生慢,愛極則遷;致盈必損,理有固然。美者自美,翩以取尤。冶容求好,君子所仇。結恩而絕,職此之由。故曰:翼翼矜矜,福所以興;靖恭自思,榮顯所期。女史司箴,敢告庶姬。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:魏氏王業之兆雖始于神元,至于昭成。世崇儉質,妃嬙嬪御,率多闕焉,唯以次第爲稱。而章、平、思、昭、穆、惠、煬、烈八帝,妃後無聞。道武追尊祖妣,皆從帝謚爲皇后,始立中宮,餘妾或稱夫人,多少無限,然皆品次。太武始增左右昭儀及貴人、椒房。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:後魏故事,將立皇后,必令手鑄金人,以成者爲吉,不成則不得立也。又太武、文成保母劬勞之恩,幷極尊崇之義,雖事乖典禮,而觀過知仁。</p>
|
||||
|
||||
<p>《北史》曰:周氏率由姬制,內職有序。文帝創基,修衽席以儉約;武皇嗣立,節情欲于矯枉。宮闈有貫魚之美,戚裏無私溺之尤,可謂得君人之體也。</p>
|
||||
|
||||
<p>宣皇外行其志,內逞其欲,溪壑難滿,采擇無厭。恩之所加,莫限厮皂;榮之所及,無隔險詖。于是升蘭殿以正位,踐椒庭而齊體者,非一人焉;階房帷而施青紫,緣恩倖而擁玉帛,非一族焉。雖辛、癸之荒淫,趙、李之傾城,曾未足比其仿佛也。人厭苛政,其事實多。文帝之祀忽諸,特由于此。</p>
|
||||
|
||||
<p>隋文思革前弊,大矯其違,惟皇后當室,旁無私寵,婦官位號,未詳備焉。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:582年_(提及)" title="Category:582年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="582年">開皇二年</span></a>,著內官之式,略依《周禮》,省减其數。煬帝時,后妃嬪御無厘婦職,惟端容麗飾,陪從宴游而已。帝又參詳典故,自製嘉名,著之于令。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="ren_huang_hou"><span id="id-.E4.BA.BA.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>人皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《春秋命曆序》:《洛書擿亡辟》曰:「人皇兄弟九人,別長九州。離艮,地精,女出爲之後。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>離、艮卦所推也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="pao_xi_mu"><span id="id-.E5.BA.96.E7.8A.A7.E6.AF.8D" typeof="mw:FallbackId"/>庖犧母</h2>
|
||||
|
||||
<p>《河圖》曰:燧人之世,大迹出雷澤,華胥履之,生伏羲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《帝系譜》曰:伏羲,十月四日人定生,母華胥。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《孝經》、《河圖》云:伏羲在亥,得人定之時。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="shen_nong_mu"><span id="id-.E7.A5.9E.E8.BE.B2.E6.AF.8D" typeof="mw:FallbackId"/>神農母</h2>
|
||||
|
||||
<p>《春秋元命苞》曰:女登生神農,人面龍顔,始爲天子。</p>
|
||||
|
||||
<p>《孝經鈎命决》曰:佳姒感龍,生帝嵬魁<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>嵬魁,神農名。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:炎帝神農母曰侍姒,有嬌氏女,名登,爲少典妃;游華陽,有龍首感之,生神農于裳羊山。娶奔水氏之女曰聽訞,生帝臨女子。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="huang_di_mu"><span id="id-.E9.BB.83.E5.B8.9D.E6.AF.8D" typeof="mw:FallbackId"/>黃帝母</h2>
|
||||
|
||||
<p>《河圖》曰:黃軒母曰地祗之子,名附寶。之郊野,大霓繞北斗樞星,耀感附寶,生軒轅。</p>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:黃帝有熊氏,少典之子。母曰附寶,其先即炎帝母家有嬌氏之女,世與少典氏婚。及神農之末,少典氏又娶附寶,見大霓光繞北斗樞星照郊野,附寶孕,二十五月,生黃帝于壽丘。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>干寶云:二十五月而生。餘同。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="huang_di_si_fei"><span id="id-.E9.BB.83.E5.B8.9D.E5.9B.9B.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>黃帝四妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:黃帝娶西陵之女,是爲累祖,爲黃帝正妃。生二子,其後皆有天下。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢書·古今表》曰:黃帝妃方雷氏,生玄囂,爲青陽。妃累祖,生昌意。妃彤魚氏,生夷鼓。妃嫫母,生蒼林。</p>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:黃帝四妃,生二十五子。元妃西陵氏累祖,次妃方雷氏曰女節,次曰彤魚氏,次曰嫫母。</p>
|
||||
|
||||
<p>《列女傳》曰:黃帝妃曰嫫母,于四妃之班居下,貌甚醜而最賢心,每自退。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>余同《呂氏》。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="zhuan_xu_mu"><span id="id-.E9.A1.93.E9.A0.8A.E6.AF.8D" typeof="mw:FallbackId"/>顓頊母</h2>
|
||||
|
||||
<p>《河圖》曰:瑤光之星,如虹貫月;正白,感女樞于幽房之宮,生帝顓頊。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:昌意娶蜀山女昌僕,生高陽。高陽有聖德。黃帝崩,高陽立,是爲顓頊。</p>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:昌意之妃,之女樞。金天氏末,生顓頊于弱水。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="zhuan_xu_fei"><span id="id-.E9.A1.93.E9.A0.8A.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>顓頊妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>《世本》曰:顓頊娶于勝墳氏。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>宋忠注曰:國名。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>之子,謂女祿,是生老童。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《帝系》雲勝奔氏,餘同。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h2 id="di_ku_si_fei"><span id="id-.E5.B8.9D.E5.9A.B3.E5.9B.9B.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>帝嚳四妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>《河圖》曰:慶都與赤龍合,生帝于伊堯。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《世記》雲從母姓。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩》曰:天命玄鳥,降而生商,宅殷土茫茫。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋元命苞》曰:周本姜嫄游閉宮,其地扶桑,履大迹,生後稷。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋合誠圖》曰:堯母慶都,有名于世,蓋太常之女,生于鬥維之野。常在三河之東南,天大雷電,有血流潤大石之中,生慶都。長大,常有黃雲覆蓋之,夢食不饑<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>天帝以氣食。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>年二十,寄伊長孺家,無夫,出觀三河之首,常若有神隨之,有赤龍負圖至,署曰:「赤帝起成天寶。」即慶都之。翼之野奄然陰風雨,龍與慶都合,有身,龍消不見,乳堯。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》云:堯母十四月生堯。《帝王世紀》《搜神記》同。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:嚳聚陳豐,生放勛。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:後稷弃母有邰氏女,曰姜嫄,爲帝嚳元妃。出野,見巨人迹,心欣然說,欲踐之,身重如孕者。居期而生子,以爲不祥,弃之隘巷。以爲神,收養之。初欲弃之,因名弃。</p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩·生民》曰:厥初生民,時維姜嫄。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>生民本後稷也,後稷之母,配高辛氏帝焉。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:殷契母曰簡狄,有娀氏女,爲帝嚳次妃。三人行浴,見玄鳥遺其卵,簡狄取而吞之,因孕,生契。</p>
|
||||
|
||||
<p>《世本》曰:帝嚳卜其四妃,四妃之子而皆有天下。元妃有邰國之女曰姜嫄,是産後稷;次妃有娀氏之女簡狄,是産契;次妃曰陳豐,是生帝堯;次妃曰娵訾,産帝摯。</p>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:娵訾班在四人下,生摯最長,故登帝位。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h2 id="yao_fei"><span id="id-.E5.A0.AF.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>堯妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>《世本》曰:堯娶散宜氏子,謂之女皇。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>宋忠曰:是生月朱。《帝系》《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》同。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:女瑩生丹朱。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》亦云女瑩。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h2 id="shun_mu"><span id="id-.E8.88.9C.E6.AF.8D" typeof="mw:FallbackId"/>舜母</h2>
|
||||
|
||||
<p>《河圖著命》曰:女登見大虹,意感,生舜于姚墟。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:舜母早死,瞽叟更娶後妻,生象傲。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="12"><h2 id="shun_er_fei"><span id="id-.E8.88.9C.E4.BA.8C.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>舜二妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>《尚書》曰:師錫帝曰:「有鰥在下,曰虞舜。」岳曰:「瞽子,父頑,母囂,象傲,克諧以孝烝烝,乂不格奸。」帝曰:「我其試哉!」女于時,觀厥刑于二女。厘降二女于嬀汭,嬪于虞。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記》曰:舜葬蒼梧,蓋二妃未之從也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《山海經》曰:大荒之中,有不庭之山,帝俊妻娥皇生焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《帝系》曰:舜娶于帝堯,謂之曰女偃。</p>
|
||||
|
||||
<p>《列女傳》曰:有虞二妃,帝堯之二女也,長曰娥皇,次曰女英。堯舉舜爲相,攝行王政,每事常謀二女。舜既受禪升爲天子,娥皇爲後,女英爲妃,事瞽叟猶若初焉。天子稱二妃聰明貞仁。舜陟方死蒼梧,二妃死于江湘之間,謂之湘君。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尸子》曰:堯妻舜以娥皇,媵之以<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>皇娥皇衆之<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>女英。</p>
|
||||
|
||||
<p>《離騷·九歌·湘夫人》曰:帝子降兮北渚,目渺渺兮愁予,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>帝子謂堯二女娥皇女英,隨舜不反,墮于湘水者,因爲湘夫人也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>裊裊兮秋風,洞庭波兮木葉下。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="13"><h2 id="xia_yu_mu"><span id="id-.E5.A4.8F.E7.A6.B9.E6.AF.8D" typeof="mw:FallbackId"/>夏禹母</h2>
|
||||
|
||||
<p>《河圖著命》曰:修紀見流星,意感,生帝文命,我禹興。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周禮含文嘉》曰:夏姒氏祖以薏苡生。</p>
|
||||
|
||||
<p>《孝經鈎命决》曰:命星貫昴紀,夢接,生禹父。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>命使之星謂流行。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《世本》曰:鯀娶華氏,曰女志,是生高密禹。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《帝系》雲産文命,餘同<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="14"><h2 id="yu_fei"><span id="id-.E7.A6.B9.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>禹妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>《尚書·咎繇謨》曰禹曰:「予娶于塗山,辛壬癸甲<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>辛日娶妻至于甲日復往治水,<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>啓呱呱而泣,予弗子。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>塗山女,《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》同。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《山海經》曰:太室嵩高成陽西,啓母化爲石在焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:禹始納塗山氏女,曰女媧,合婚于台桑,有白狐九尾之瑞,到至是爲攸女。故《連山易》曰:「禹娶塗山之子,名曰攸女,生啓是也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《列女傳》曰:啓母塗山者,夏禹之妃,塗山之女也。禹娶四日而去治水。啓既生,呱呱而泣。禹三過其門不入。</p>
|
||||
|
||||
<p>《呂氏春秋》曰:禹行功,見塗山之女,禹未之遇。南音南土,塗山之女乃令其妾往候禹于塗山之陽,女作歌曰《候人》,實始作南音也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="15"><h2 id="di_xiang_hou__shao_kang_er_fei_fu_jian_"><span id="id-.E5.B8.9D.E7.9B.B8.E5.90.8E.E3.80.88.E5.B0.91.E5.BA.B7.E4.BA.8C.E5.A6.83.E9.99.84.E8.A6.8B.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>帝相后<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>少康二妃附見<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:伍員曰:「昔有過澆滅夏后相,后緡方娠,逃出自竇,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>后緡,相妻。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>歸于有仍,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>緡,有仍氏女也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>生少康焉。澆求之,逃奔有虞,虞思妻之以二姚。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《楚辭》曰:迨少康之未家,留有虞之二姚。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="16"><h2 id="jie_fei"><span id="id-.E6.A1.80.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>桀妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>《洛書錄運法》:孔子曰:「逢氏抱小女末喜觀帝,孔甲悅,以爲太子履癸妃。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《國語》曰:桀伐蒙山而得末喜。</p>
|
||||
|
||||
<p>《紀年》曰:後桀伐岷山,岷山女于桀二人,曰琬、曰琰。桀受二女,無子,刻其名于,苕華之玉,苕是琬,華是琰;而弃其元妃于洛,曰末喜氏。末喜氏以與伊尹交,遂以夏亡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:末喜好聞裂繒之聲而笑,桀爲發繒裂之,以順適其意。</p>
|
||||
|
||||
<p>《列女傳》曰:夏桀末喜者,夏桀之妃也。桀伐有施,有施女以末喜。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>以女妻人曰女。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="17"><h2 id="yin_tang_mu"><span id="id-.E6.AE.B7.E6.B9.AF.E6.AF.8D" typeof="mw:FallbackId"/>殷湯母</h2>
|
||||
|
||||
<p>《河圖著命》曰:扶都見白氣貫月,意感,生黑帝子湯。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="18"><h2 id="tang_fei"><span id="id-.E6.B9.AF.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>湯妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:湯娶有莘,爲正妃。</p>
|
||||
|
||||
<p>《列女傳》曰:湯妃,有莘之女也。德高而伊尹爲之媵臣,佐湯致王,訓正後宮,嬪御有序,咸無嫉妒逆理之人。生三子:太丁、外丙、仲壬。太丁早卒,丙、壬嗣登太位。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="19"><h2 id="di_yi_fei"><span id="id-.E5.B8.9D.E4.B9.99.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>帝乙妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:帝乙長子曰微子啓,賤不得立。立少子辛,辛母正後,嗣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:帝乙二妃,生四子:長曰微子啓,中曰微仲,少曰受德辛;庶妃生箕子。初,啓母之生啓及仲,尚爲妾;及立爲後,乃生紂。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="20"><h2 id="zhou_fei"><span id="id-.E7.B4.82.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>紂妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:紂伐有蘇,有蘇人以妲己女焉。紂愛妲己,妲己之言是從。武王殺之,斬以玄戈,懸之小白旗。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《世本》又載。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《列女傳》曰:妲己者,殷紂之妃也。紂伐有蘇,有蘇女以妲己。美而辯,用心邪僻,誇比于體,戚施于貌。紂好酒淫樂,不離妲己,所譽者貴之,所憎者誅之。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="21"><h2 id="zhou_da_wang_fei"><span id="id-.E5.91.A8.E5.A4.A7.E7.8E.8B.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>周大王妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩》曰:古公亶父,來朝走馬。率西水滸,至下岐下。爰及薑女,聿來胥宇。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:摯仲氏任,自彼殷商,來嫁于周,曰嬪于京。乃及王季,維德之行。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt35" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>摯國,任姓。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:古公太薑生少子季曆,季曆娶太任,皆賢婦人,生子曰昌。</p>
|
||||
|
||||
<p>《列女傳》曰:太姜者,太王之妃,有台之女,曰賢而有色。生太伯、仲雍、王季。化導三子,皆成賢德。太王有事,必諮謀焉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="22"><h2 id="wang_ji_fei"><span id="id-.E7.8E.8B.E5.AD.A3.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>王季妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>《河圖著命》曰:太妊夢長人感己,生文王。</p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩》曰:思齊太妊,文王之母。思媚周薑,京室之婦。</p>
|
||||
|
||||
<p>《列女傳》曰:太妊者,王季之妃,摯任之女也。端懿誠莊,維德之行。及其有娠也,目不視惡色,耳不聽淫聲,口不放言,溲于豕牢,而生文王。文王生而明聖,太妊教以一而知其百,卒爲周宗。君子謂太妊能胎教。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="23"><h2 id="wen_wang_fei"><span id="id-.E6.96.87.E7.8E.8B.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>文王妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩》曰:天監在下,有命既集。文王初載,天作之合。在洽之陽,在渭之涘。纘女維莘。長子維行<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt36" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>纘,繼也。莘,太姒國也。長子,長女。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>篤生武王。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt37" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>箋云:太姒厚生聖子武王。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:太姒嗣徽音,則百斯男。</p>
|
||||
|
||||
<p>《論語·泰伯》曰:武王曰:「予有亂臣十人。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt38" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>馬融曰:亂,理也。十人謂周公旦、召公奭、太公望、畢公榮、虢叔、閎天、散宜生、太顛、南宮括。其一人謂文母也<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>。」孔子曰:「才難,不其然乎?唐虞之際,于斯爲盛。有婦人焉,九人而已。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《列女傳》曰:太姒者,文王之妃,莘姒之女也,號曰文母。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="24"><h2 id="wu_wang_fei"><span id="id-.E6.AD.A6.E7.8E.8B.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>武王妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:子産曰:「當武王邑姜方娠太叔,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt39" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>杜預曰:邑姜,武王后,齊太公之女也。懷胎爲娠。太叔,成王之弟叔虞者。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>夢帝謂己:「余命而子曰虞,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt40" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>帝,天也。虞,唐君之名。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>將與之唐,屬諸參,而蕃育其子孫。」及生,有文在手曰《虞》,遂以命之。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:武王納太公之女,曰邑姜,修教于內,生太子誦。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="25"><h2 id="xuan_wang_hou"><span id="id-.E5.AE.A3.E7.8E.8B.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>宣王后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《瑣語》曰:元妃獻後生子,不恒其月而生,後弗敢舉。王召群吏問,將弃之。仲山甫曰:「天將以是弃周,弃之何益?且卜筮言,何必從。」乃弗弃。</p>
|
||||
|
||||
<p>《列女傳》曰:周宣姜後者,齊侯之女也。周宣嘗夜臥晏起,後夫人不出于房。薑後既出,乃脫簪珥,待罪于永巷,使其傅母通言於王曰:「妾之不才,妾之淫心見矣,至使君王失禮而晏朝,以見君王之樂色而忘德也。」王曰:「寡人不德,實自生過,非夫人之罪也。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="26"><h2 id="you_wang_bao_hou"><span id="id-.E5.B9.BD.E7.8E.8B.E8.A4.92.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>幽王褒后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩》曰:《白華》,周人刺幽后也。幽王娶申女以爲后,又得褒姒而黜申后,故下國化之,以妾爲妻,以孽代宗。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:《正月》,刺幽王也。「燎之方陽,寧或滅之;赫赫宗周,褒姒滅之。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《國語》曰:夏之衰也,二龍止于夏庭而曰:「余,褒之二君。」夏帝卜請其𣺶而藏之,乃吉。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt41" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>韋昭曰:龍吐沫,龍之精氣也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>龍亡而𣺶在,櫝而藏之。三代莫敢發。至厲王之末,發而觀,。𣺶流於庭,不可除。王使婦人倮而澡之,化爲玄黿,入王后宮。童妾既齔而遭之,既笄而孕,無夫而生子,懼而弃之。宣王之時,童謠曰:「厭弧箕服,實亡周國。」有夫婦賣是器者,見後宮童妾所弃妖子,聞其啼,哀而收之。夫婦奔褒。褒人有罪,請入所弃女,是爲褒姒。幽王愛之,生伯服,廢申后,而以褒姒爲后。褒姒不好笑,幽王欲其笑,萬方,不笑。烽火大鼓噪,諸侯悉至,至而無寇,褒姒乃大笑。幽王數爲舉烽。申侯怒,與西夷犬戎攻,殺王,虜褒姒。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt42" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》《列女傳》《世紀》幷同。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《列女傳》曰:幽王出入與褒姒同乘弋獵,不時以適褒姒意。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="27"><h2 id="qin_shi_huang_tai_hou"><span id="id-.E7.A7.A6.E5.A7.8B.E7.9A.87.E5.A4.AA.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>秦始皇太后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:呂不韋所幸姬有娠,而進之于子楚,生秦始皇,是爲太后。</p>
|
||||
|
||||
<p>《說苑》曰:秦始皇太后不謹,幸郎嫪毐,封長信侯。長信侯生兩子,毐專國事,驕奢,與侍中、左右貴人俱博,飲酒醉,爭言而鬥,瞋目大呼曰:「吾乃秦皇之假父也,窶人子何敢與我亢?」鬥者走,行白始皇,始皇大怒。毐因作亂,戰棫陽宮,毐敗,始皇取毐四支車裂之,取其兩弟囊撲殺之。皇太后置之棫陽宮,下令曰:「敢以太后事諫者戮而殺之」。闕下諫而死者二十七人。茅焦乃上謁于王,遂以千乘萬騎自迎太后歸咸陽。太后喜,大置酒待茅焦,及飲,太后稱曰:「抗枉令直,使敗更成,安秦社稷,使妾母子復得相會,茅君之力也。」</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
149
太平御览/OPS/c138_tai_ping_yu_lan_0136.xhtml
Normal file
149
太平御览/OPS/c138_tai_ping_yu_lan_0136.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,149 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百三十六</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c137_tai_ping_yu_lan_0135.xhtml" title="太平御覽/0135">皇親部一</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百三十六.皇親部二</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c139_tai_ping_yu_lan_0137.xhtml" title="太平御覽/0137">皇親部三</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2674" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596252" title="d:Q85596252" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="han_tai_shang_zhao_ling_hou"><span id="id-.E6.BC.A2.E5.A4.AA.E4.B8.8A.E6.98.AD.E9.9D.88.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>漢太上昭靈后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《詩含神霧》曰:含始吞赤珠,刻曰「玉英生皇」。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>刻,刻漏,有玉英文也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>後赤龍感女媼,劉季興。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋握成圖》曰:執嘉妻含始游洛池,赤珠出,刻曰:「玉英,吞此者爲王客。」以其年生劉季,爲漢皇。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>爲王客者,爲王者所賓客。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:高祖母媼嘗息大澤之陂,夢與神遇。時雷電晦冥,父太公往視,見蛟龍于上。已而有娠,遂産高祖。</p>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:太上皇名執嘉,妃曰媼,爲昭靈後。</p>
|
||||
|
||||
<p>《陳留風俗傳》曰:沛公起兵野戰,喪皇妣于黃鄉。天下平定,乃使使者以梓宮招魂于幽野,于是有丹蛇在水自灑濯,入于梓宮,其浴處有遺<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>,故謚曰昭靈後。黃鄉,今小黃縣也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="gao_zu_lu_huang_hou"><span id="id-.E9.AB.98.E7.A5.96.E5.91.82.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>高祖呂皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:高祖後呂皇后,父呂公,單父人也,好相人。高祖微時,呂公見而异之,乃以女妻高祖,生惠帝、魯元公主。後漢王得定陶戚夫人,愛幸,生趙王如意。呂後爲人剛毅,佐高祖定天下。高祖崩,惠帝立,呂后爲太后,乃令永巷囚戚夫人,髡鉗衣赭衣,令舂。戚夫人舂且歌曰:「子爲王,母爲虜,終日舂薄暮,常與死爲伍!相離三千里,當誰使告汝?」太后聞之大怒,曰:「乃欲倚汝子耶?」乃召趙王,欲誅之。使者三反,趙相周昌不遣。太后召趙相,相至長安。使人復召趙王,王來。惠帝慈仁,知太后怒,自迎趙王霸上,入挾赴王與起居飲食。數月,帝晨出射,趙王不能早起,太后伺其獨居,使人持鴆飲之。迨帝還,趙王死。太后遂斷戚夫人手足,去眼熏耳,飲喑藥,使居鞠域中,名曰:「人彘」。居數月,召惠帝視人彘。帝視而問,知其戚夫人,乃大哭,因病,歲餘不能起。使人請太后曰:「此非人所爲。臣爲太后子,終不能復治天下!」以此日飲爲淫樂,不聽政,七年而崩。立孝惠後宮子爲帝,太后臨朝稱制。后治天下八年,病大禍而崩。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="gao_zu_bao_huang_hou"><span id="id-.E9.AB.98.E7.A5.96.E8.96.84.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>高祖薄皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:高祖薄姬,文帝母也。父吳人,秦時與故魏王宗女魏媼通,生薄姬。魏豹立爲王,而魏媼內其女于魏宮。許負相薄姬,當生天子。曹參等虜魏王,薄姬輸織室。詔內後宮,歲餘不得幸。始姬少時,與管夫人、趙子兒相愛,約曰:「先貴無相忘!」已而管、趙先幸。漢王四年,坐河南成皋靈台,此兩美人侍,相與笑薄姬初時約。漢王問其故,兩人俱以實告。漢王心凄然憐薄姬,是日召,欲幸之。對曰:「昨暮夢龍據妾胸。」上曰:「是貴征也,吾爲汝成之。」遂幸,有娠,歲中生文帝。高帝幸姬戚夫人之屬,呂後怒,皆幽之不得出宮,而薄姬以希見故,出從子之代。代王爲帝,尊爲皇太后。</p>
|
||||
|
||||
<p>《東觀漢記》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前149年_(提及)" title="Category:前149年 (提及)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="前149年">中元元年</span></a>,告祠高廟曰:「高皇呂氏不宜配食,薄太后慈仁,孝文皇帝賢明,子孫賴福延至于今,宜配食地祇高廟,今上薄太后尊號爲高皇后,遷呂太后于園。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="xiao_hui_zhang_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E6.83.A0.E5.BC.B5.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝惠張皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:孝惠張皇后,宣平侯敖女也。敖尚帝姊魯元公主,有女。惠帝即位,呂太后欲爲重親,以公主女配帝爲皇后。欲其生子,萬方終無子,乃使陽爲有身,取後宮美人子名之,殺其母,立所名子爲太子。惠帝崩,太子立爲帝,呂后崩,大臣正之,以非孝惠子誅之,孝惠後廢處北宮。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="xiao_wen_dou_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E6.96.87.E7.AB.87.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝文竇皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:孝文竇皇后,景帝母也。呂太后時以良家子選入宮。會太后出宮人以賜諸王各五人,竇姬家在清河,乃求其主者願歸清河,而主者誤置代籍中。竇姬泣涕而行,及至代,代王獨幸竇姬,生子。文帝立數月,公卿請立太子,而竇姬爲皇后。景帝立,爲皇太后。好黃帝、老子言,景帝及諸竇不得不讀《老子》以尊其術。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="xiao_jing_bao_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E6.99.AF.E8.96.84.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝景薄皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:孝景薄皇后,孝文薄太后家女也。景帝立,立薄妃爲皇后,無子無寵。立六年,薄太后崩,皇后廢。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="xiao_jing_wang_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E6.99.AF.E7.8E.8B.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝景王皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:孝景王皇后,武帝母也。父仲,槐裏人。初嫁爲金王孫婦,生一女矣,而臧兒卜筮曰兩女當貴,欲倚兩女,奪于金氏。金氏怒,不肯與决,乃內太子宮。太子幸愛之,生三女一男。男方在身,夢日入其懷中,以告太子,太子曰:「此貴征也。」景帝即位,立爲皇后,男爲太子。景帝崩,武帝即位,爲皇太后也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="xiao_wu_chen_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E6.AD.A6.E9.99.B3.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝武陳皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:孝武陳皇后,長公主嫖女也。武帝得立爲太子,長公主有力,取主女爲妃。及帝即位,妃立爲皇后,擅寵驕貴,十餘年而無子,聞衛子夫得幸,幾死者數焉。上愈怒。後又挾婦人媚道,頗覺。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前130年_(提及)" title="Category:前130年 (提及)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="前130年">元光五年</span></a>,上遂窮治之,女子楚服等坐爲皇后巫蠱祠祭祝詛,大逆無道,相連及誅者三百餘人,楚服裊首于市。賜後策曰:「後惑于巫祝,不可以承天命,其上璽綬,罷退居長門宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>司馬相如《長門賦》序曰:孝武皇帝陳皇后得幸頗爲妒,別在長門宮,愁悶悲思,聞相如天下工爲文,奉黃金百斤爲相如、文君取酒,因求解悲愁之辭,而相如爲頌以奏主上,皇后復得親幸。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h2 id="xiao_wu_wei_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E6.AD.A6.E8.A1.9B.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝武衛皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:孝武衛皇后字子夫,生微賤,爲平陽主謳者。武帝即位,數年無子。平陽主求良家女子十餘人,飾置家。帝祓灞上,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>祓,除也。於霸水上自祓除。今三月上巳祓禊也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>還過平陽主。主見所待美人,帝不悅。既飲,謳者進,帝獨悅子夫。帝起更衣,子夫侍尚衣軒中,得幸。還坐忻甚,賜平陽主金千斤。主因奏子夫送入宮。子夫上車,主拊其背曰:「行矣!强飯勉之。即貴,願無相忘!」入宮歲餘,不復幸。武帝擇宮人不中用者斥出之,子夫得見,涕泣請出,上憐之,復幸,遂有身,尊寵。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前128年_(提及)" title="Category:前128年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="前128年">元朔元年</span></a>生男據,遂立爲皇后。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>據,即戾太子也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h2 id="xiao_wu_li_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E6.AD.A6.E6.9D.8E.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝武李皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:孝武李夫人,本以倡進。初,夫人兄延年性知音,善歌舞,武帝愛之。每聞新聲曲,聞者莫不感動。延年侍上起舞,歌曰:「北方有佳人,絕世而獨立,一顧傾人城,再顧傾人國。寧不知傾城傾國,佳人不可再得!」上嘆息曰:「善!世豈有此人乎?」平陽主因言延年有女弟,上乃召見之,實妙麗善舞。由是得幸,生一男,是爲昌邑哀王。李夫人少而蚤卒,上憐憫焉,圖畫其形于甘泉宮。及衛思後廢後四年,武帝崩,大將軍霍光緣上雅意,以李夫人配食,追上尊號曰孝武皇后。</p>
|
||||
|
||||
<p>初,李夫人病篤,上自臨候之,夫人蒙被謝曰:「妾久病,形貌毀壞,不可以見帝。願以王及兄弟爲托。」上曰:「夫人病甚,殆將不起,一見屬托王及兄弟,豈不快哉!」夫人曰:「婦人貌不修飾,不見君父。妾不敢以燕墮見帝。」上曰:「夫人若一見我,將加賜千金,予兄弟尊官。」夫人曰:「尊官在帝,不在一見。」上復言欲必見之,夫人遂轉向壁欷歔而不復言。于是上不悅而起。夫人姊讓之曰:「貴人獨不可見上屬托兄弟耶?何爲恨上如此?」夫人曰:「所以不欲見帝者,乃欲以深托兄弟也。我以容貌之好,得從微賤愛幸于上。夫以色事人者,色衰則愛絕,愛絕則恩絕。上所以戀戀顧念我者,乃以平生容貌也。今見我毀壞,顔色非故,必且畏惡有吐弃我意,尚復追思閔錄其兄弟哉!」及夫人卒,上以厚禮葬焉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h2 id="xiao_zhao_zhao_tai_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E6.98.AD.E8.B6.99.E5.A4.AA.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝昭趙太后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:鈎弋夫人姓趙氏,河間人也。得幸武帝,生子一人,即昭帝也。武帝年七十,乃生昭帝。昭帝立時,年五歲。衛太子廢,上居甘泉宮,召畫工圖畫周公負成王。于是左右群臣知武帝意欲立少子。後數日,帝譴責鈎弋。夫人脫簪珥叩頭。帝曰:「引持去,送掖庭獄。」夫人還顧,帝曰:「趨行,女不得活!」夫人死雲陽宮。時暴風揚塵,百姓感傷。使者夜持棺往葬之,封識其處。其後帝間居,問左右曰:「人言雲何?」左右對曰:「人言以爲且立其子,何爲去其母乎?」帝曰:「然。是非兒曹愚人所知也!往古國家所以亂也,由主少母壯。女主獨居驕蹇,淫亂自恣,莫能禁也。汝不聞呂後邪?」故諸爲武帝生子者,無男女,其母莫不譴死,豈可謂非賢聖哉!</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:孝武鈎弋趙婕妤,家在河間。武帝巡狩過河間,望氣者言此室有奇女天子氣,使使召之。既至,兩手皆拳,上自披之,手即時伸。由是得幸,號曰拳夫人。進爲婕妤,居鈎弋宮,大有寵,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前94年_(提及)" title="Category:前94年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="前94年">太始三年</span></a>生昭帝,號鈎弋子。妊身十四月乃生,上曰:「聞堯十四月乃生,今鈎弋亦然。」乃命其生門曰堯母門。昭帝即位,追尊爲皇太后。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢武故事》曰:拳夫人進爲婕妤,居鈎弋宮,解黃帝素女之術。從上至甘泉,因幸,告上曰:「妾相運正應爲陛下生一男,男七歲妾當死,今年必死,宮中多蠱氣,必傷聖體。」言終而臥,遂卒。既殯,香聞十餘里,因葬<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>陵。上哀悼,又疑非常人,發冢室,棺無尸,惟履存。爲起通靈台于甘泉。常有一青鳥集臺上,至宣帝時乃止。</p>
|
||||
|
||||
<p>《列仙傳》曰:鈎翼夫人姓趙,少好學沉靜,病臥六年,右手拳,飲食少。望氣云「東方有貴人氣」,推而到,姿色甚偉。帝披其手,得一鈎,而手尋伸。生昭帝。既而,帝害之。殯,尸不臭而香。數月,昭帝即位,更葬之,棺空,但有衣履。故名其宮曰鈎翼,後避諱改爲弋。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="12"><h2 id="xiao_zhao_shang_guan_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E6.98.AD.E4.B8.8A.E5.AE.98.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝昭上官皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:孝昭上官皇后,隴西上邽人。祖父桀,因材力親近爲侍中。昭帝始立,年八歲,帝姊鄂邑長公主居禁中,共養帝。後交安因主親近丁外人,聞之長公主,召入爲婕妤,月餘爲皇后,年甫六歲。安以後父封侯。後桀謀反發覺,後以少不預謀,亦以霍光外孫,不廢。宣帝即位,合葬平陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="13"><h2 id="wei_tai_zi_shi_li_hou"><span id="id-.E8.A1.9B.E5.A4.AA.E5.AD.90.E5.8F.B2.E6.88.BE.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>衛太子史戾后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:衛太子史良娣,宣帝祖母也。太子有妃,有良娣,有孺子,妻妾凡三等,子皆稱皇孫。史良娣生男進,號史皇孫。武帝末,巫蠱事起,衛太子及史良娣、史皇孫皆遭害。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="14"><h2 id="shi_huang_sun_wang_dao_hou"><span id="id-.E5.8F.B2.E7.9A.87.E5.AD.AB.E7.8E.8B.E6.82.BC.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>史皇孫王悼后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:史皇孫王夫人,宣帝母也,名公碩,太始中得幸于史皇孫。皇孫妻妾無號位,皆稱家人子。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:1112年_(提及)" title="Category:1112年 (提及)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="1112年">政和二年</span></a>,生宣帝。帝生數月,衛太子、皇孫敗,家人子皆坐誅,莫有收葬者,惟宣帝得全。即尊位後,追尊母夫人謚曰悼后,祖母史良娣曰戾后,皆改葬。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="15"><h2 id="xiao_xuan_xu_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E5.AE.A3.E8.A8.B1.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝宣許皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:孝宣許皇后,元帝母也。父廣漢,昌邑人,爲暴室嗇夫。廣漢有女平君,十四五,當爲內者令歐侯氏子婦。臨當入門,歐侯子死。其母將行卜相,言當大貴,母獨喜。張賀聞許嗇夫有女,乃置酒請之,酒酣,爲言曾孫可妻也。廣漢許諾。明日,嫗聞之,怒。廣漢重令爲媒介,遂與曾孫。及立爲帝,平君爲婕妤。是時,霍將軍有小女,與皇太后有親。公卿議更立皇后,皆心儀霍將軍女,亦未有言。上乃詔求微時故劍,大臣知指,白立許婕妤爲皇后。明年,許皇后當娠,病。女醫淳于衍受霍氏指,取附子以飲,皇后遂崩。謚曰恭哀皇后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="16"><h2 id="xiao_xuan_huo_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E5.AE.A3.E9.9C.8D.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝宣霍皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:孝宣霍皇后,光女也。母顯,既使女醫陰殺許后,顯因爲女成君衣補,治入宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:孝宣許后起微賤,登至尊,從官車服甚節儉,五日一朝皇太后于長樂宮,親奉案上食,以婦道供養。及霍后立,亦循許后故事。而皇太后親霍後之姊子,故常竦體,敬而禮之。皇后輿駕侍從甚盛,賞賜官屬以千萬計,與許后時懸絕矣。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="17"><h2 id="xiao_xuan_wang_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E5.AE.A3.E7.8E.8B.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝宣王皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:孝宣王皇后,父奉光少時好鬥鶏,宣帝在民間數與奉光會,相識。奉光有女,年十餘,每欲適人,所當適者輒死,故久不行。及宣帝即位,召入後宮,稱爲婕妤。霍皇后廢後,上憐太子蚤失母,幾爲霍氏所害,于是乃選後宮素謹樸而無子者,遂立王婕妤爲皇后,令母養太子。元帝即位,爲皇太后。成帝即位,爲太皇太后。時成帝母亦姓王氏,故號太皇太后爲邛成太后。年七十餘,崩。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>以後父奉光封邛成侯,故號之。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="18"><h2 id="xiao_yuan_wang_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E5.85.83.E7.8E.8B.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝元王皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:孝元王皇后,王莽之姑也。王賀字翁孺,爲武帝綉衣御史。逮捕魏郡盜,皆縱不誅。以奉使不稱免,嘆曰:「吾聞活千人者有封,吾所活者萬餘人,後世其興乎!」翁孺既免,而與東平陵終氏爲怨,乃徙魏郡元城委粟裏,爲三老,魏郡人德之。元城建公<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>元城,縣;建公,姓名也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>曰:「昔春秋沙麓崩,晋史卜之,曰陰爲陽雄,土火相乘,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>此龜繇文。陰,元後;陽,漢也。王氏,舜后土也;漢,火也,故曰土火相乘。陰盛而沙麓崩。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>故有沙麓崩,後六百四十五年,宜有聖女興,其齊田乎!今王翁孺徙,正直其地,日月當之。元城郭東有麓之墟,即沙麓地也。後八十年,有貴女興天下」云。翁孺生禁,字稚君。禁生女政君,即元後也。</p>
|
||||
|
||||
<p>初,母李親妊政君在身,夢月入其懷。及壯大,婉順得婦人道。常許嫁未行,所許者死。後東平王聘政君爲姬,未入,王薨。禁獨怪之,使卜數者相政君,「當大貴,不可言。」禁心以爲然,乃教書,學鼓琴。五鳳中,獻政君,年十八矣,入掖庭爲家人子。皇后擇後宮可以娛侍太子者,政君與在其中。及太子朝皇后,乃見政君等五人。微令旁長禦問知太子所欲,太子殊無意于五人者,不得已于皇后强應曰:「此中一人可。」是時政君坐近太子,又獨衣縫緣,遂送政君于太子宮,見丙殿。得禦幸,有娠。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“258年”或“361年”或“527年”或“928年”或“前51年”">甘露三年</span></a>,生成帝于甲館畫堂,爲世嫡皇孫。</p>
|
||||
|
||||
<p>宣帝崩,太子即位,是爲孝元皇帝。立太孫爲太子,以母王妃爲皇后。哀帝即位,爲太皇太后。哀帝崩,無子,以莽爲大司馬,共徵立中山王奉哀帝後,是爲平帝。平帝年九歲,常被癧,太皇太后臨朝。平帝崩,無子,莽立孺子,踐祚居攝。太后不以爲可,力不能禁,于是莽遂爲攝皇帝。其後,莽遂以符命自立爲真皇帝。漢傳國璽,以孺子未立,璽藏長樂宮。及莽即位,請璽,太后不肯以授莽。莽使安陽侯舜諭指。舜素謹飭,太后雅愛信之。既見,太后知其爲莽求璽,怒駡之曰:「而屬父子宗族蒙漢家力,富貴累代,既無以報,受人寄托,乘便利時,奪取其國,不復顧恩義。人如此者,狗猪不食其餘,天下豈有而兄弟耶!且若自以金匱符命爲新皇帝,變更正朔服制,亦當自更作璽,傳之萬世,何用此亡國不祥璽爲,欲求之?我漢家老寡婦,旦暮且死,欲與此璽俱葬,終不可得!」太后因泣涕,莽欲脅之,乃出璽投之地。莽改號,太后爲新室文母,絕之于漢。太后年八十四,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:342年_(提及)" title="Category:342年 (提及)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="342年">建國五年</span></a>二月癸丑崩。三月乙酉,合葬渭陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="19"><h2 id="xiao_yuan_fu_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E5.85.83.E5.82.85.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝元傅皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:孝元傅昭儀,哀帝祖母也。父河內溫人。昭儀少爲上官太后才人,自元帝爲太子,得進。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:孝元傅皇后,帝即位,爲婕妤,甚有寵。爲人有才略,善事人,下至宮人左右,飲酒酹地,皆祝延之。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="20"><h2 id="xin_dou_feng_tai_hou"><span id="id-.E4.BF.A1.E9.83.BD.E9.A6.AE.E5.A4.AA.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>信都馮太后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:孝元馮昭儀,平帝祖母也。元帝即位二年,以選入後宮。後五年,就館生男,拜爲婕妤。父奉世。婕妤內寵與傅昭儀等。建始中,上幸虎圈鬥獸,後宮皆坐。熊佚出圈,攀杆欲上殿。左右貴人傅昭儀等皆驚走,馮婕妤直前當熊而立,左右格殺熊。上問:「人情驚懼,何故前當熊?」婕妤對曰:「妾聞猛獸得人而止,妾恐熊至御坐,故以身當之。」元帝嗟嘆,以此倍敬重焉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="21"><h2 id="xiao_cheng_xu_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E6.88.90.E8.A8.B1.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝成許皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:孝成許皇后,平恩侯嘉女。元帝悼傷母恭哀後居位日淺而遭霍氏之辜,故選嘉女以配皇太子。侍送者還白太子忻說狀,元帝喜謂左右:「酌酒賀我!」左右皆稱萬歲久之。及成帝即位,立許妃爲皇后。後聰慧,善史書,自爲妃至即帝位,常寵于上,後宮稀得進見。久之,皇后寵亦益衰,而後宮多新愛。姊平安侯夫人謁等爲媚道祝詛後宮有身娠者,太后大怒,下吏考問,謁等誅死,許後坐廢處昭台宮。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="22"><h2 id="xiao_cheng_zhao_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E6.88.90.E8.B6.99.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝成趙皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:孝成趙皇后,本長安宮人。初屬陽阿主家,學歌舞,號曰飛燕。成帝嘗微行出,過陽阿主,作樂。上見飛燕而說之,召入宮,大幸。有女弟復召入,俱爲婕妤,貴傾後宮。父臨爲咸陽侯。後月餘,乃立婕妤爲皇后。後寵以衰,而弟絕幸,爲昭儀。居昭陽舍,其中庭彤朱,而殿上髹漆,切皆銅沓黃金塗,白玉階,璧帶往往爲黃金釭,函<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>謂璧中之橫帶。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>承蘭田壁,明珠、翠羽飾之,自後宮未嘗有焉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="23"><h2 id="xiao_ai_ding_tai_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E5.93.80.E4.B8.81.E5.A4.AA.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝哀丁太后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:定陶丁姬,哀帝母也。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前25年_(提及)" title="Category:前25年 (提及)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span title="前25年">河平四年</span></a>,生哀帝。丁姬爲太后。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“332年”或“402年”或“前4年”">建平三年</span></a>,丁太后崩。起陵恭皇之園。王莽秉政,乃奏貶傅太后號曰定陶恭王母,丁太后號曰丁姬。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:5年_(提及)" title="Category:5年 (提及)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span title="5年">元始五年</span></a>,莽復奏:「恭王母及丁姬葬渭陵,冢高與元帝山齊,禮有改葬,請發王母及丁姬冢徙歸定陶。」太后以爲既已之事,不鬚髮。莽固爭之,太后詔曰:「因故棺爲致椁作冢,祠以太牢。」既發傅太后冢,崩壓殺數百人;開丁姬椁戶,火出焚四五丈,吏卒以水沃滅得入,燒燔椁中器物。莽復奏言:「前恭王母生,僭居桂宮,皇天震怒,灾其正殿,丁姬死,葬逾制度,今火焚其椁。此天見變以告,當改如媵妾也。恭共王母及丁姬椁棺皆名梓宮,珠玉之衣非藩妾服,請更以木棺代,去珠玉,葬丁姬媵妾之次。」奏可。既開傅太后棺,臭聞數里。掘平恭王母、丁姬故冢,二旬間皆平。莽又周棘其處以爲時戒云。時有群燕數千,銜土投冢中。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="24"><h2 id="xiao_ai_fu_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E5.93.80.E5.82.85.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝哀傅皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:孝哀傅皇后,定陶傅太后弟子也。哀帝爲定陶王時,傅太后欲重親,取以配王。王入爲漢太子,傅氏女爲妃。哀帝即位,立爲皇后。帝崩,王莽白太后,令孝哀皇后退就桂宮。後月餘,復與孝成趙皇后俱廢爲庶人,就其園自殺。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="25"><h2 id="xiao_ping_mu_wei_ji"><span id="id-.E5.AD.9D.E5.B9.B3.E6.AF.8D.E8.A1.9B.E5.A7.AC" typeof="mw:FallbackId"/>孝平母衛姬</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:中山衛姬,平帝母也。父曰子豪。子豪女弟爲宣帝婕妤,生楚孝王;長女又爲元帝婕妤,生平陽公主。成帝時,中山孝王無子,上以衛氏吉祥,以子豪少女配孝王,生平帝。平帝年二歲,孝王薨,代爲王。哀帝崩,無嗣,太皇太后與莽迎中山王,立爲帝。莽欲顓國權,衛姬及外家不當得至京師,乃賜衛姬璽綬,即拜爲中山王后。莽長子宇非莽隔絕衛氏。衛氏日夜啼泣,思見帝,而但益戶邑。宇復教令上書求至京師。會事發覺,莽殺宇,盡誅衛氏支屬。莽篡國,廢爲家人,後歲餘卒,葬孝王旁。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="26"><h2 id="xiao_ping_wang_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E5.B9.B3.E7.8E.8B.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝平王皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:孝平王皇后,莽女也。莽欲依霍光故事,以女配帝。帝崩,莽立孝宣帝玄孫嬰爲孺子,莽攝帝位,尊皇后爲皇太后。三年,莽即真,以嬰爲安定公,王皇太后號爲安定太后。時年十八,爲人婉罪慝有節操。自劉氏廢,常稱疾不朝會。莽敬憚傷哀,欲嫁之,乃號爲皇室主,令立國將軍成新公孫建世子豫飾將醫往問疾。后大怒,笞鞭其旁侍御。因發病,不肯起,莽遂不敢强也。及漢兵誅莽,焚燒未央宮,后曰:「何面以見漢家!」自投火中而死。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
133
太平御览/OPS/c139_tai_ping_yu_lan_0137.xhtml
Normal file
133
太平御览/OPS/c139_tai_ping_yu_lan_0137.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,133 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百三十七</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c138_tai_ping_yu_lan_0136.xhtml" title="太平御覽/0136">皇親部二</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百三十七·皇親部三</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c140_tai_ping_yu_lan_0138.xhtml" title="太平御覽/0138">皇親部四</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2727" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596279" title="d:Q85596279" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="guang_wu_guo_huang_hou"><span id="id-.E5.85.89.E6.AD.A6.E9.83.AD.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>光武郭皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:光武郭皇后,真定槁人也,安陽思侯昌女,曰聖通。世祖至真定,納聖通,有寵。世祖即位,聖通爲貴人。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1334年”或“25年”或“304年”或“317年”或“335年”或“386年”或“494年”或“529年”">建武元年</span></a>,生皇子强。二年,貴人立爲皇后,强爲太子。是後寵衰,數懷怨懟,廢。二十八年,薨,葬北陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="guang_wu_yin_huang_hou"><span id="id-.E5.85.89.E6.AD.A6.E9.99.B0.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>光武陰皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:光武光烈陰皇后,南陽新野人。名麗華,宣思哀侯陸女也。陸卒後,女年十九,兄識嫁與世祖,納后于宛當成里。以后性寬仁,宜母天下,欲授以尊位。后輒退讓,自陳不足以當。男爲東海王。十七年,郭皇后廢後,立爲皇后。十九年,太子强廢,東海王爲太子。</p>
|
||||
|
||||
<p>《東觀漢記》曰:上微時過新野,聞后美,心悅之。後至長安,見執金吾車騎甚盛,因嘆曰:「仕宦當作執金吾,娶妻當得陰麗華。」<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“23年”或“385年”或“409年”">更始元年</span></a>,遂納后于宛。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="xiao_ming_ma_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E6.98.8E.E9.A6.AC.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝明馬皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:孝明明德馬皇后,伏波將軍新息侯援之女。後年七歲,幹理家事,敕制僮御,出入授計,一以貫之。諸家莫如其母,不知其家事獨后所爲也。後聞之,咸驚异焉。母嘗使善卜者相后,曰:「此女必當大貴,遂爲帝王妃,然而少子。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:52年_(提及)" title="Category:52年 (提及)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="52年">建武二十八年</span></a>,年十三,以選入太子宮。接待同列,如承至尊,先人後己,發于至誠,由是見寵。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“510年”或“60年”或“913年”">永平三年</span></a>春,有司奏請立長秋宮,以帥八妾,上未有所言,皇太后曰:「馬夫人德冠後宮,即其人也。」遂登后位。身衣大帛,御者禿裙不緣。性不喜出入游觀,未嘗臨御窗牖,又不好音樂。上時幸苑囿離宮,以故希從,輒誡言不宜晨起,因陳風邪霧露之誡,辭意甚備,上納焉。誦《易經》,習《詩》,論《春秋》,略記大義;讀《楚辭》尤善其賦頌,疾其浮華;聽論輒摘其要。讀《光武皇帝紀》至「有獻千里馬、寶劍者,上以馬駕鼓車,劍賜騎士,手不持珠玉」,后未嘗不嘆息也。時有楚獄,囚證相引,系者繁多。后慮其多濫,承間爲上言之,上惻然感動。于是上夜起仿徨,思論所納,非臣下所得聞。後志在克己奉上,不以私家奸朝廷。兄爲虎賁中郎將,兩弟黃門郎,迄永平之世不遷。明帝體不安,召黃門防奉參醫藥,夙夜勤勞。帝崩,后作《起居注》,省去防參醫藥事。章帝即位,后爲皇太后,下詔告三輔二千石無得令馬氏婚親因權托屬,奸亂吏治,犯者正法以聞。太后素自喜儉,前過濯龍門上,見外家問起居,車如流水馬如龍,蒼頭衣綠𫌁領,領袖正白,顧視旁御者,遠不及也。亦不譴怒,但絕其歲用,冀以嘿止喧耳。于是親戚被服如一,政教不嚴而從,以躬率先之故也。置織室蠶于濯龍中,數來往來觀視,內以娛樂,外以先女功。太后崩,合葬顯節陵。</p>
|
||||
|
||||
<p>《東觀漢記》曰:后長七尺二寸,青白色,方口美睿,爲四起大髻,但以髮成尚有餘,繞髻三匝,復出諸<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>。眉不施黛,獨左眉角小缺,補之如粟。后素謹慎小,感慨輒自責。如平生事舅姑時,新平主家御者失火,及北閣後殿。深以自過,起居不忻,至正月當上原陵,言「我守備不精,慚見原陵」,不上。</p>
|
||||
|
||||
<p>《陳思王畫贊序》曰:昔明德馬后美于色,厚于德,帝用嘉之。嘗從觀畫虞舜見娥皇、女英,帝指之戲后曰:「恨不如此爲妃。」又前見陶唐之象,后指堯曰:「嗟乎!群臣百僚,恨不戴君如是。」帝顧而笑。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="xiao_zhang_mu_jia_gui_ren"><span id="id-.E5.AD.9D.E7.AB.A0.E6.AF.8D.E8.B3.88.E8.B2.B4.E4.BA.BA" typeof="mw:FallbackId"/>孝章母賈貴人</h2>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:孝明賈貴人,南陽人,明德馬后之姨女,孝章皇帝之母也。初選入後宮,爲貴人,生章帝。馬后無子,帝既生,而馬后母養之。明帝謂馬后曰:「人未必當自生子也,但患養之不勤,愛之不至耳。若能愛如己子,則孝敬亦如親生矣。」于是馬后待章帝過于所生,章帝感養育之恩,遂專名馬氏爲外家,故賈貴人家不蒙舅氏之寵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="xiao_zhang_dou_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E7.AB.A0.E7.AB.87.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝章竇皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:孝章章德竇皇后,右扶風平陵人,竇勛之女。後生二歲,呼卜相工,見後皆言大貴。有容貌才能,母沘陽公主欲內之,帝聞后有才色,數以問諸家。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“304年”或“387年”或“406年”或“490年”或“77年”">建初二年</span></a>,后與女弟隨主入見長樂宮,進止有序,人事修備,奉事長樂宮,下至侍御貢獻問遺,皆得其忻心。太后异之,亦可焉。入掖庭,見北宮章德殿。后性敏給,稱譽日聞,太后亦緣意。明年,有司請立長秋宮,遂立爲后,有寵,專固後宮。先是宋貴人生太子慶,梁貴人生和帝,后心忌害之,皆誣以挾邪媚道。后以憂卒。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="xiao_zhang_liang_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E7.AB.A0.E6.A2.81.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝章梁皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:孝章恭懷梁皇后,安定烏氏人也。父竦,建初中以女二人選入宮,有寵。其弟産孝和皇帝,竇后母養,欲隔絕梁氏。初,和帝生,竦兄弟不蒙忻喜,竊私相賀。語言漏泄,傳聞,竇后惡之,遂作蜚語誣陷以惡。詔書傳考竦,死漢陽獄,家屬徙九真,二貴人以憂薨。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:97年_(提及)" title="Category:97年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="97年">永元九年</span></a>,竇太后崩,竦長女罪慝上書自陳,上遂見罪慝,泣涕問訊,賞賜舍第財物。以二貴人葬有闕,改殯之于承光宮。小貴人尊號曰皇太后,與姊貴人合葬于西陵,上謚曰恭懷皇后,儀比敬園。追爵謚竦爲褒親湣侯,徵還竦家屬。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="jing_yin_song_huang_hou"><span id="id-.E6.95.AC.E9.9A.B1.E5.AE.8B.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>敬隱宋皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:敬隱宋皇后,右扶風平陵人,當陽穆侯楊之女也。兩女皆有才能令色,永平末,俱選入宮,配皇太子,皆寵。明帝崩,太子即位,是爲章帝,姊妹幷爲貴人。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“388年”或“407年”或“491年”或“78年”">建初三年</span></a>,小貴人生皇子慶,二歲,立爲皇太子,後竇后幸,廢爲清河王。至<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:97年_(提及)" title="Category:97年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="97年">永元九年</span></a>,竇后崩,清河王上書求上貴人冢,又爲外祖母求詣洛陽治病,詔書聽之。殤帝崩,清河王子立,是爲安帝。鄧太后崩,安帝追尊小貴人曰敬隱后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="xiao_he_yin_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E5.92.8C.E9.99.B0.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝和陰皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:孝和陰皇后,吳房侯綱之女也。后爲人聰惠,有才能。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:92年_(提及)" title="Category:92年 (提及)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="92年">永元四年</span></a>,選入掖庭爲貴人。以託先后近屬,故有异寵,立爲皇后。自和熹鄧后入宮後,陰后寵衰,怨恨。后外母鄧朱數出入后所,有言后與朱共挾蠱,賜后策,遷于祠宮。以憂死,葬臨平亭部。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h2 id="xiao_he_deng_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E5.92.8C.E9.84.A7.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝和鄧皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:孝和和熹鄧皇后,太傅高密侯禹之孫,平壽敬侯訓之女也。訓有五男三女,長騭,次京、悝、弘、閶;女燕,次綏,綏即后也,次容。燕蚤卒,有子女娥甫在繈褓。時后年十二,傷娥早孤,養視撫育,慈恩深至。后七歲讀《論語》,十二通《詩》。諸兄讀經輒難問微意,志在書傳。母非之曰:「當習女工,以供衣服,今不是務,汝當舉博士耶?」后重違母意,則縫綻極女工事,暮夜私買脂燭讀經傳,宗族內外皆號曰諸生。父訓心异之。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:92年_(提及)" title="Category:92年 (提及)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="92年">永元四年</span></a>,呼相工蘇太相后,大驚曰:「此成湯之骨法也,貴不可言。」七年中,復與諸家女俱選入宮。姿容窈窕,進退辭令,粲然有异,與衆女殊。八年十一月己卯,后入掖庭爲貴人,諸兄除郎中。后時年十六,德冠後宮。后性恭肅小心,承事陰氏,夙夜兢兢,接撫同列,常克己下之。上深喜焉,遂有特寵。后自入宮,遂博覽五經傳記、圖讖內事、風雨占候、《老子》、《孟子》、《禮記·月令》、《法言》,不觀浮華申韓之書。上每欲官秩後諸兄弟,輒爲推讓。孝和世,騭裁虎賁中郎將,京、悝、弘、閶黃門郎。和帝未崩,數失皇子,皇子生,養于民間,群僚無知者。及和帝崩,是日倉卒,上下憂惶。后乃收斂皇子,皇子勝長,有微疾,殤帝生百餘日,后欲自養長,立爲皇子。其夜即位,尊皇后爲皇太后。帝在繈褓,皇太后臨朝。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“315年”或“343年”或“365年”或“479年”或“536年”或“前140年”">建元元年</span></a>三月,太后崩。丙午,合葬順陵。</p>
|
||||
|
||||
<p>《東觀漢記》曰:后年五歲,太夫人爲剪<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>,夫人年老目冥,幷中後額,雖痛忍不言,一額盡傷。左右怪而問之,后言:「夫人哀我爲斷穀,難傷老人意,故忍之耳。」及爲太后,時宮中亡大珠一筐,太后念欲下掖庭考問之,恐有無辜僵僕者,乃親自臨見宮人閱問,動察顔色,開示恩信,宮人即時首服。不加鞭棰,不敢隱情,宮人驚,咸稱神明。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h2 id="cao_da_jia__fu_"><span id="id-.E6.9B.B9.E5.A4.A7.E5.AE.B6.E3.80.88.E9.99.84.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>曹大家<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>附<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:扶風曹世叔妻者,同郡班彪之女也,名昭,字惠班,一名姬,博學高才。世叔早卒,有節行法度。兄固著《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》,其八表及《天文志》未及竟而卒,和帝詔就東觀藏書閣踵而成之。帝數召入宮,令皇后諸貴人師事焉,號曰大家。每有貢獻异物,輒詔大家作賦頌。及鄧太后臨朝,預聞政事。作《女誡》七篇。年七十餘,卒,皇太后素服舉哀,使者監護喪事。所著賦、頌、銘、誄、論、疏,凡十六篇,子婦丁氏爲撰集之,又作《大家贊》焉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h2 id="xiao_de_zuo_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E5.BE.B7.E5.B7.A6.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝德左皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:孝德左皇后,安帝母也。父仲躬,犍爲武陽人。後兄聖伯,爲妖言伏誅。父母同産皆沒宮。後長掖庭,有令色,賜清河王。王大悅,特親幸,自姬妾已下,莫能與比。六年,生男,爲清河太子。卒,葬當利庭。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“106年”或“397年”">延平元年</span></a>,殤帝崩,清河太子爲皇帝。尊清河孝王曰孝德皇帝,左姬孝德皇后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="12"><h2 id="xiao_an_yan_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E5.AE.89.E9.96.BB.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝安閻皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:孝安安思閻皇后,河南滎陽人,侍中長水校尉暢之女也。有才能令色,立爲皇后。安帝崩,閻後爲皇太后,與兄顯定策禁中,立濟北王少子北鄉侯爲皇帝,奉後,以其年少,欲久專政。于是,太后攝政。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“126年”或“420年”">永建元年</span></a>,崩,謚安思後,合葬恭陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="13"><h2 id="xiao_an_li_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E5.AE.89.E6.9D.8E.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝安李皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:孝安恭湣李皇后,以宮人侍上,見幸,生順帝。爲閻後所妒,見鴆物故,瘞葬城北。帝即位,左右以聞,更以禮殯。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“500年”或“90年”">永元二年</span></a>,葬北陵,謚曰湣皇后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="14"><h2 id="xiao_shun_liang_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E9.A0.86.E6.A2.81.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝順梁皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:梁皇后,大將軍商女。後生,有光景之祥。及長,聰睿,仰承兄姊,俯接弟妹,恩情周悉;既有女功之巧,尤好史書學問之事,九歲能誦《孝經》、《論語》,遂治《韓詩》,大義略舉;女傳列圖,常在左右。宗族中外,咸敬异焉。選入掖庭,相工茅通見之,大驚曰:「此所謂日角偃月,相之極貴,臣所未嘗見。」于是以爲貴人,恩寵日崇。乃白上曰:「陽以博施爲德,陰以不專爲義,蓋詩人《螽斯》之福,則百斯男之祚,所由興也。願陛下思天行之普逮,均貫魚之次序,使小妾得免罪謗之累。」于是上愈善之,益親顧焉。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:132年_(提及)" title="Category:132年 (提及)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span title="132年">陽嘉元年</span></a>,立爲皇后。沖帝在繈褓,太后攝政。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“150年”或“354年”或“460年”或“551年”">和平元年</span></a>,崩,群臣奏謚曰順烈皇后,合葬憲陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="15"><h2 id="xiao_chong_mu_yu_gui_ren"><span id="id-.E5.AD.9D.E6.B2.96.E6.AF.8D.E8.99.9E.E8.B2.B4.E4.BA.BA" typeof="mw:FallbackId"/>孝沖母虞貴人</h2>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:孝順虞大家,孝沖皇帝母也。遭沖、質仍夭,政在梁氏,故與質帝母俱抑而無號。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“252年”或“314年”或“411年”">嘉平四年</span></a>,小黃門趙祐、議郎畢正上言:「孝沖皇帝母虞大家,質皇帝母渤海陳夫人,皆誕生聖帝,未有稱號。今遭盛明,當以母氏序載外戚。朝廷之恩,臣子極賤,尚有追贈,况二母見存,而徒曰大家、夫人,非所示後進,母以子貴之義。」上感其言,即日拜大家爲貴人,使中常侍持節就園授印綬。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="16"><h2 id="xiao_zhi_mu_chen_fei"><span id="id-.E5.AD.9D.E8.B3.AA.E6.AF.8D.E9.99.B3.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>孝質母陳妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:樂安陳夫人,孝質皇帝母也。家本魏郡,少以伎入孝王宮,得幸,生質帝。梁冀欲專國權,令帝母不得至京都;又帝短祚,是以外家無他寵。靈帝拜夫人爲孝王妃。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="17"><h2 id="xiao_chong_yan_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E5.B4.87.E9.83.BE.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝崇郾皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:蠡吾博園郾貴人者,桓皇帝母也。上年十四,襲父蠡吾侯翼爵。即帝位,追尊父爲崇皇,陵曰博陵,郾夫人爲崇園貴人。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“150年”或“354年”或“460年”或“551年”">和平元年</span></a>,有司上言爲孝崇皇后,即授印綬,宮曰永樂。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="18"><h2 id="xiao_huan_liang_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E6.A1.93.E6.A2.81.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝桓梁皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:孝桓懿獻皇后,順烈後之女弟也,字女瑩。上始即位,備禮儀納彩,案舊令聘後,納彩乘馬束帛如孝惠、孝平故事,聘後黃金二萬斤。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:110年_(提及)" title="Category:110年 (提及)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span title="110年">永初四年</span></a>,立爲皇后。時太后秉政,皇后擅寵後宮。太后崩後,後恩稍衰。後宮妊孕,若産皇子,後輒隨嫉害,少有得全育者。然終身亦無子,後見禦轉希。至<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:159年_(提及)" title="Category:159年 (提及)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span title="159年">延熹二年</span></a>,以憂恚崩,葬懿陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="19"><h2 id="xiao_huan_deng_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E6.A1.93.E9.84.A7.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝桓鄧皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:孝桓鄧皇后,字猛女。母宣本微,初適郎中鄧香,生後。後適梁紀,故後冒姓梁氏。上誅後兄冀等,立猛爲皇后,惡梁姓之同,改姓亳氏,復姓鄧氏。後恃尊驕忌,與上所幸郭貴人更相譖,乃廢之。凡立七年,以憂死,葬于北邙。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="20"><h2 id="xiao_huan_dou_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E6.A1.93.E7.AB.87.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝桓竇皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:孝桓竇皇后,章女帝竇德皇后之族孫,大將軍武之女也。孝靈皇帝尊皇后爲皇太后,臨朝。武以宦者放縱日久,謀悉誅除,廢其宦。上欲獲忠節,下副論者。數入禁中,進白太后。太后以爲「此皆天所生,漢興以來,世世用事,國典常故,何可廢耶?但當誅惡耳。」中常侍管霸頗聞其語,結謀誅武。武自殺,太后歸長樂宮。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“249年”或“311年”或“408年”">嘉平元年</span></a>六月,崩,合葬宣陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="21"><h2 id="xiao_ren_dong_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E4.BB.81.E8.91.A3.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝仁董皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:河間慎園董貴人,孝靈皇帝母也。靈帝即皇帝位,追尊父長爲孝仁皇帝,陵曰慎陵;董太夫人曰慎園貴人。及竇太后歸政,還長樂宮,迎貴人到京都,奉璽綬,上尊號爲孝仁皇后,稱永樂宮。竇太后崩後,永樂後數至前省,與上相見,與于政事。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:189年_(提及)" title="Category:189年 (提及)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span title="189年">中平六年</span></a>,上弃天下。永樂後兄子重爲驃騎將軍,何太后臨朝,重與太后兄大將軍進權勢相害。後每欲參與政事,太后輒相禁塞,後憤恚,嗔駡曰:「汝欲怙大將軍耶?敕驃騎斬大將軍頭來。」何太后以告進,進收重,免官爵。重自殺,後憂怖,病還河間。崩,合葬慎陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="22"><h2 id="xiao_ling_song_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E9.9D.88.E5.AE.8B.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝靈宋皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:孝靈宋后,敬隱宋貴人之從孫,執金吾酆之女。無寵,而又當正位。後宮幸姬衆共譖惡,誣以祝詛。上信之,遂策收璽綬。后自致暴室獄,以憂死,父兄弟皆被誅。諸常侍、小黃門在省闥者,皆憐宋氏無辜,共合錢收葬后及酆父子於<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"></dfn>門亭宋氏舊塋。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="23"><h2 id="xiao_ling_he_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E9.9D.88.E4.BD.95.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝靈何皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:孝靈靈思何皇后,南陽宛人也。以良家子選入掖庭,見幸妊身,就館生男,爲貴人。父真前卒,召貴人同父兄何進爲郎中。靈帝崩,何皇后子辯立爲皇帝,后爲皇太后,進爲錄尚書。袁紹謀誅廢中宮,進以紹計白太后,后不聽,以爲:「中官統領禁省,自古及今,漢家故事,不可廢也。且先帝新弃天下,奈何令我楚楚與士人共事乎?」及董卓屯顯陽,議以爲太后迫永樂后,令崩,逆婦姑之節,遷太后于桐宮。太后暴崩,群臣奏謚曰靈思皇后,合葬文昭陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="24"><h2 id="xiao_ling_wang_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E9.9D.88.E7.8E.8B.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝靈王皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:孝靈靈懷王皇后,孝獻帝母,王章女也。才明聰敏,能書會計,以良家子應法相選入掖庭。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:180年_(提及)" title="Category:180年 (提及)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span title="180年">光和三年</span></a>中夏,幸,妊身,后怖畏何皇后,服藥欲除妊,胎安不動。又后數夢負日,遂不敢搖播。四年三月癸巳,生上。庚子,渴飲米粥,遂暴薨。上歸掖庭,暴室嗇夫朱直擁養,獨擇乳母。歲餘,永樂后自將護。至三歲,靈帝閔上早失所生,追思后令美,乃作《追德賦》、《令儀頌》。陵曰文昭陵,起墳文陵園北。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="25"><h2 id="xiao_xian_fu_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E7.8D.BB.E4.BC.8F.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝獻伏皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:孝獻伏皇后,琅琊東武人,侍中輔國將軍不其侯完女也。后坐與父完謀爲奸書,詐罔無道。上收后下暴室詔獄,憂死,兄弟皆伏誅。</p>
|
||||
|
||||
<p>張璠《漢記》曰:曹操入其二女于宮,爲貴人,誣伏氏爲亂,使御史大夫郗慮仗節收后。后被髮徒跣,走而執上手曰:「不能復相活耶!」上大驚,號哭曰:「我亦不知命在何時?」顧謂慮曰:「郗公,天下暴虐,豈有此乎!」左右莫不流涕,遂殺后也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《曹瞞列傳》曰:公遣華歆勒兵入宮收后,后閉戶匿壁中。歆攘戶廢壁,牽后出。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="26"><h2 id="xiao_xian_cao_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E7.8D.BB.E6.9B.B9.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝獻曹皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:孝獻曹后,丞相魏王操女也,名憲。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:213年_(提及)" title="Category:213年 (提及)" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span title="213年">建安十八年</span></a>,上納操二女憲、節于後宮,皆以爲貴人。明年,伏后薨,憲爲皇后。二十年,獻帝禪位于魏,憲拜山陽公夫人。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
175
太平御览/OPS/c13_tai_ping_yu_lan_0011.xhtml
Normal file
175
太平御览/OPS/c13_tai_ping_yu_lan_0011.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,175 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷十一</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c12_tai_ping_yu_lan_0010.xhtml" title="太平御覽/0010">天部十</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>天部十一</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c14_tai_ping_yu_lan_0012.xhtml" title="太平御覽/0012">天部十二</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"/>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table></td></tr>
|
||||
|
||||
</tbody></table>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="yu_xia"><span id="id-.E9.9B.A8.E4.B8.8B" typeof="mw:FallbackId"/>雨下</h2>
|
||||
|
||||
<p>《河圖帝通紀》曰:雨者,天地之施也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《遁甲開山圖》曰:霍山南嶽有雲師雨虎。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt3" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(榮氏解曰:雲師如蠶,長六寸,有毛,似兔。雨虎如蠶,長七八寸,似蛭,雲雨之時,出在石上,肉甘,可熟而食。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:鄭有不毛山,上有無為之君,分布雲雨於九州之內。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(榮氏曰:不毛山,不生樹木,古無為君常處其上,布灑雲雨,九州之內平均。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《河圖秘征》曰:君急恚怒,無雲而雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《黃帝素問》曰:清陽為天,濁陰為地。地氣上為雲,天氣下為雨。雨出地,氣出天。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:天氣下而為雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《太公金匱》曰:武王師到牧野,陣未畢,而暴風疾雨,雷電幽冥前後不見。太公曰:「善。雷電者,是吾軍動應天也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《太公伏符陰謀》曰:紂常以六月獵於西土,西土之老少相與謀曰:「君王逆天,此其命固不壽也。「後數日而暴風大雨發屋拔木,漂殺人民六畜。明年,諸侯謀合,四海兵起。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:武王兵入商都,前歌後舞,甲子進兵,乙丑而雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《太公兵法》曰:將有三禮。武王曰:「敢問三禮。」太公曰:「將冬日不服裘,夏日不操扇,天雨不張幔蓋,名將禮。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《太公對敵權變逆順法》曰:夫軍出逢天無雲而雨,天泣也。軍沒不還。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏武帝兵書接要》曰:大軍將行,雨濡衣冠,是謂灑兵,其師有慶。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:三軍將行,其旗墊然若雨,是謂天露。三軍失徒,將陣,雨甚,是謂浴屍,先陣者敗亡。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:大將始行,雨而薄,不濡衣冠,是謂天泣。其將大兇,其卒散亡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《雜兵書》曰:諸雲氣,諸變暈,日月蝕,風散之,雲振之,雨壓之,皆解。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:大人之兵如虎如狼,如風如雨,如雷如電,振振暝暝,天下盡驚。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:軍始營,風雨從後來,沾衣裳,大吉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:有大雲雨,軍內滂沱甚者,軍罷無功。</p>
|
||||
|
||||
<p>桓寬《鹽鐵論》曰:孔子,大聖也。嘗居上位,相魯三月,不令而行,不禁而止,沛若時雨之灌萬物,莫不興起也。</p>
|
||||
|
||||
<p>王充《論衡》曰:道至天者,翔風起,甘雨降,霽而陰曀者,謂之甘雨,非謂雨水味甘也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:太平之時,五日一風,十日一雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:周公時,雨不破塊,風不鳴條,旬而一雨,雨必以夜,丘陵高下皆熟。</p>
|
||||
|
||||
<p>《神異經》曰:西海上有人焉,乘白馬朱鬛,白衣素冠,從十二童子,馳馬西海上如飛,名曰河伯使者。其所至之國,雨水滂沱。</p>
|
||||
|
||||
<p>《樂動聲儀》曰:焦明至,為雨備。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(焦明,水鳥。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《楚辭》曰:雷填填兮雨冥冥。</p>
|
||||
|
||||
<p>潘尼《苦雨賦》曰:瞻中堂之浩汗,聽長霤之涔涔。</p>
|
||||
|
||||
<p>成公綏《陰霖賦》曰:沉竈生蛙,中庭運舟。</p>
|
||||
|
||||
<p>傅咸《愁霖詩》曰:舉足沒泥濘,市道無行車。蘭桂賤朽腐,柴粟貴明珠。</p>
|
||||
|
||||
<p>張孟陽《雜詩》曰:雲根臨八極,雨足灑四溟。霖瀝過二旬,散漫亞九齡。階下伏泉湧,堂上水衣生。尺燼重尋桂,紅粒貴瑤瓊。</p>
|
||||
|
||||
<p>又詩曰:騰雲似湧煙,密雨如散絲。</p>
|
||||
|
||||
<p>劉楨詩曰:和風從東來,玄雲起西山。夜中發此氣,明旦飛甘泉。</p>
|
||||
|
||||
<p>應璩《與韋誕書》曰:夫以原憲懸磬之居,而值皇天無已之雨。室宇漸而作漏,堂館洽而為泥。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="qi_yu"><span id="id-.E7.A5.88.E9.9B.A8" typeof="mw:FallbackId"/>祈雨</h2>
|
||||
|
||||
<p>《禮記·月令》曰:孟夏大雩,帝命有司禱祀山川,古之卿士有益於人者,以祈穀實。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(雩者,祭天祁雨之名。大雩,為用盛樂也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:董仲舒為江都相,理國以《春秋》災異之變推陰陽所以錯行,故求雨,閉諸陽,縱諸陰,其止雨反是者。(義雲,祈雨,閉南門止雨。)</p>
|
||||
|
||||
<p>范曄《後漢書》曰:諒輔仕郡,為五官椽。時夏大旱,太守自出禱山川,連日而無所降。輔乃自暴庭中,慷慨咒曰:「輔為股肱,不能進諫納忠,和調陰陽,至令天地否隔,萬物焦枯,咎盡在輔。今敢有所請,若至日中不雨,乞以身塞無狀。」於是積薪聚艾茅以自環,構火將自焚。未及中時,天雲晦合,須臾澍雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>謝承《後漢書》曰:戴封,字平仲,遷西華令。其年大旱,禱請無獲,乃積薪坐其上以自焚。火起而大雨,遠邇嘆服,遷中山相。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:爰延轉議郎。徐州遭旱,延使持節到東海請雨。豐澤應澍雨,與京師同日俱霈,還拜五官中郎將。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:周暢性仁慈,為河南尹。夏旱,久禱無應,因收葬洛城傍客死骸骨萬餘人,應時澍雨,歲乃豐稔。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“531年”或“87年”">章和元年</span></a>,有詔以鄭宏為大尉。時旱,朝廷百僚皆暴請雨,夏炎熱,小雨,郡官即還舍。宏彌日不旋,大雨澍,稼穡遂豐。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:汝南周獲善占天文,為郡門下椽,鮑昱為汝南太守。時郡境大旱,昱自往問,何以致雨,獲曰:「急罷三部督郵,明府當自北出,到四十里亭,雨可致也。「昱從之,果得大雨,每行縣,輒軾其閭。</p>
|
||||
|
||||
<p>《東觀漢記》曰:曹褒為河內大守,時旱,春至六月無雨,穀貴,百姓頗流離。褒到,省吏職,退去貪殘,屢得澍雨。其秋大熟,百姓給足,流民皆還。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:和熹鄧後,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“108年”或“421年”">永初二年</span></a>三月,京師旱,至五月朔,太后幸雒陽,省獄舉冤。未還宮,澍雨大降。</p>
|
||||
|
||||
<p>司馬彪《續漢書》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:94年_(提及)" title="Category:94年 (提及)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="94年">永元六年</span></a>,張奮代劉方為司空。時歲災旱,祈雨無應,乃表即時引見,口陳時政之宜。明日和帝召太尉、司徒幸洛陽,即大雨三日。</p>
|
||||
|
||||
<p>《蜀本紀》曰:秦王誅蜀侯惲後迎葬咸陽,天雨三月,不通,因葬成都,故蜀人求雨祠蜀侯必雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>王隱《晉書》曰:束晳。太康中,郡大旱,苗稼敗,晳乃命邑人躬共請雨,三日中雨水三尺。眾人以其有術數,精誠感神明,百姓歡喜,為之歌曰:「束先生,通神明,請天三日甘雨零。我黍以萌。我稷以生。何以酬之,報束長生。」</p>
|
||||
|
||||
<p>高閭《燕志》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:423年_(提及)" title="Category:423年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="423年">太平十五年</span></a>,自春不雨,至於五月。有司奏右部王荀妻產妖,傍人莫覺,俄而失之,乃暴荀妻於社,大雨普洽。</p>
|
||||
|
||||
<p>魚豢《典略》曰:舊制求雨,太常禱天地宗廟社稷山川,已賽,如其常祭,牢禮。四月立夏旱,乃求雨,立秋雖旱不禱。求雨到七月畢,賽之。秋冬春三時不求雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋前燕錄》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:366年_(提及)" title="Category:366年 (提及)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="366年">建熙七年</span></a>五月,慕容暐下書曰:「朕以寡德,蒞政多違,亢陽三時,光陰錯緒,農植之辰而零雨莫降。其令有司徹樂,大官以菜食常供祭奠。」既而澍雨大降。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《前涼錄》曰:「張植為西城校尉,與奮威將軍牛霸率騎救張沖,六月至於流沙,無水,士卒渴甚。植乃剪發肉袒徒跣升壇,慟泣請雨,俄而雲起西北,雨水成川。植殺所乘馬祭天而去。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又《前秦錄》曰:沙公,西域沙門也。有秘術,每旱,苻堅常使咒龍,龍便下缽中,天輒大雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:孝文<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“228年”或“329年”或“345年”或“367年”或“478年”或“648年”">太和二年</span></a>,京師旱,祈雨,天子於北苑親自禮焉,減膳,避正殿,澍雨大洽。三年,帝祈雨於北苑,閉陽門,是日大澍雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《益都耆舊傳》曰:趙瑤為閬中令,遭旱,請雨於靈星,應時大雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《葛仙公傳》曰:吳主曾與仙公坐於榭上,望見道間人民請雨,土人累時不得。仙公曰:「雨可得耳。」即書符著社廟中,日午大雨尺餘水。</p>
|
||||
|
||||
<p>《長沙耆舊傳》曰:祝良為洛陽令。時亢旱,天子祈雨不得。良暴身階庭,告誡引罪,紫雲沓起,甘雨乃降。</p>
|
||||
|
||||
<p>《佛圖澄傳》曰:石虎時,自正月至六月不雨,澄詣滏口祠,稽首暴露,即有二白龍降祠下,於是雨遍數千里。</p>
|
||||
|
||||
<p>干寶《搜神記》曰:湯既克夏,大旱七年,洛川竭。湯乃以身禱於桑林,剪其發,自以為犧牲,祈福於上帝。於是大雨總至,洽於四海。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:湘東新年縣有一龍穴,穴中有黑土。歲旱,人則共壅水於此穴,穴淹則立大雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋永初山川記》曰:鄱陽長壽山,山形似馬,白雲出於鞍中,不崇朝而雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>盛弘之《荊州記》曰:佷山縣有一山獨立峻絕,西北有石穴,北行百步許,二大石其間相去一丈許,俗名其一為陽石,一為陰石。水旱為災,鞭陽石則雨,鞭陰石則晴。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:湘東有雨母山,山有祠壇,每祈禱無不降澤,以是名之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:耒陽縣有雨瀨,此縣時旱,百姓共壅塞之,則甘雨普降。若一鄉獨壅,雨亦偏應,隨方所祈,信若符刻。</p>
|
||||
|
||||
<p>顧微《廣州記》曰:郁林郡山東南有一池,池邊有一石牛,人祭祀之,若旱,百姓殺牛祈雨,以牛血和泥,泥石牛背,祀畢則天雨大註。</p>
|
||||
|
||||
<p>《抱樸子》曰:使者甘宗所奏西域事云:方士能神祝者臨泉禹步吹氣,龍即浮出,長數十丈;更吹,龍輒縮至長數寸,乃掇取著壺中,壺中或有四五龍,以少水養之。聞有旱處,便賫龍往賣,一龍直數十斤金。發壺出一龍,著潭中,復禹步吹之,長數十丈,須臾而雲雨四集。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:歷陽有彭祖仙室,請雨必得。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晏子春秋》曰:齊景公時,旱欲祠靈山。晏子曰:「山以石為身,草木為發,天茍不雨,發焦身熱,獨不欲雨乎,祠之何益?」公曰:「祠河伯可乎?」曰:「河伯以水為國,魚鱉為民,久旱,國將亡,民將滅,獨不欲雨乎?君避殿暴露,其索雨乎?」公出野暴露,天果大雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南子》曰:土龍致雨。許慎註曰:「湯遭旱,作土龍以象雲從龍也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:董仲舒請雨,秋用桐木魚。</p>
|
||||
|
||||
<p>《山海經》曰:東荒北隅有山名土丘,應龍處南極,殺蚩尤與誇父不得,復上,故下數旱,旱而為應龍之狀,乃得大雨。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(今之土龍本此也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《遁甲開山圖》曰:絳北有陽石山,有神龍池。黃帝時遣雲陽先生養於此,帝王歷代養龍之處,國有水旱不時,即祀池請雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《爾雅》孫炎註曰:攝木生江上,有奇枝高三四丈,生毛,一名楓子,天旱以泥塗之即雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>傅咸《自敘》曰:<span about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion">太始九年</span>,自春不雨,涉夏節,聖皇勞慮,分使祈禱。余以太子洗馬兼司徒蒞事,三朝,雨大降,退作《喜雨賦》。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="ji"><span id="id-.E9.9C.BD" typeof="mw:FallbackId"/>霽</h2>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:霽,雨止也;霋,雨齊也。霩,雨止雲罷貌。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏略·五行志》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“220年”或“619年”">延康元年</span></a>,大霖雨五十餘日,魏有天下乃霽,將受魏祚之應也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晉中興征祥記》曰:鹹和四年,陰霖五十餘日,蘇峻滅,乃霽。</p>
|
||||
|
||||
<p>《長沙耆舊傳》曰:文度,字仲儒,為郡功曹吏。時霖雨,廢人業,太守憂悒,召度補戶曹。度奉教齋戒,在社三日,夜夢白頭翁謂曰:「爾來何遲!」翌旦,度具白所夢於太守,曰:「昔禹夢青繡文衣男子,稱蒼水使者,禹知水脈當若椽。此夢將其比也。」明日果大霽。</p>
|
||||
|
||||
<p>《扶南日南傳》曰:金陳國入四月便雨,六月乃止,少有晴日。六月不雨常晴。歲歲如此。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
128
太平御览/OPS/c140_tai_ping_yu_lan_0138.xhtml
Normal file
128
太平御览/OPS/c140_tai_ping_yu_lan_0138.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,128 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百三十八</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c139_tai_ping_yu_lan_0137.xhtml" title="太平御覽/0137">皇親部三</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百三十八.皇親部四</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c141_tai_ping_yu_lan_0139.xhtml" title="太平御覽/0139">皇親部五</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2780" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596281" title="d:Q85596281" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="wei_wu_xuan_bian_huang_hou"><span id="id-.E9.AD.8F.E6.AD.A6.E5.AE.A3.E5.8D.9E.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>魏武宣卞皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/三國志" title="三國志">魏志</a>》曰:武宣卞皇后,琅琊人,文帝母也。本倡家,年二十,太祖于譙納后爲妾。后隨太祖至洛。及董卓爲亂,太祖微服東出避難。袁術傳太祖凶問,時太祖左右在洛者皆歸,后止之曰:「曹君吉凶未定,未可知,今日還家,明日若在,何面目復相見也?正使禍至,共死何若!」遂從后言。太祖聞而善之。建安初,丁夫人廢,遂以后爲繼室。諸子無母者,太祖皆命后養之。文帝爲太子,左右長御賀后曰:「將軍拜太子,天下莫不忻喜,后當傾府藏賞賜。」后曰:「王自以丕年大,故用爲嗣,我但當以免無教導之過,爲幸甚耳,亦何當賜遺乎!」長禦還,以語太祖,太祖悅曰:「怒不變容,喜不改節,是最爲難。」二十四年,拜爲王皇后。文帝踐祚,尊曰太后,稱永壽宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏書》曰:后以漢<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:160年_(提及)" title="Category:160年 (提及)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="160年">延熹三年</span></a>生齊郡白亭,有黃氣滿室移日。父敬侯怪之,以問卜者王旦,旦曰:「此吉祥也。」爲太后,見外親,不假以顔色,常言「居處當務節儉,不當妄賞賜,念自勉也。」帝爲太后弟秉起第,第成,太后幸弟請諸家外親,設下厨,無异膳。太后左右,菜食粟飯,無魚肉。其儉如此。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="wen_zhen_huang_hou"><span id="id-.E6.96.87.E7.94.84.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>文甄皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/三國志" title="三國志">魏志</a>》曰:文甄皇后,中山無極人,明帝母。父逸,上蔡令。后三歲失父。後天下兵亂,加以饑饉,百姓皆賣金銀珠玉寶物,時后家大有儲穀,頗以買之。后年十餘歲,白母曰:「世今亂,多買寶物,匹夫無罪,懷璧爲罪。又左右皆饑乏,不如以穀賑給親族鄰里,廣爲恩惠也。」舉家稱善,即從后言。建安中,袁紹爲中子熙納后。冀州平,文帝納后于鄴,有寵,生明帝。郭后、李、陰貴人幷愛幸,后愈失意,有怨言。帝大怒,遣使賜死,葬于鄴。明帝即位,有司奏請追謚,又別立寢廟。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“227年”或“328年”或“344年”或“366年”或“477年”或“647年”">太和元年</span></a>,追封謚曰敬侯;適孫像襲爵。初營宗廟,掘地得玉璽,方一寸九分,其文曰「天子羨思慈親」,明帝爲之改容,以太牢告廟。又嘗夢見后,于是舅氏親疏高下,叙用各有差,賞賜累巨萬。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏書》曰:甄后每寢寐,家中仿佛見人持玉衣覆其上者,常共怪之。相工劉良相后曰:「此女貴乃不可言。」后自少至長,不好戲弄。年八歲,外有立騎戲馬者,家人諸姊皆上閣觀之,后獨不行。年九歲,喜書,視字輒識,數用諸兄筆硯,兄謂后言:「汝當作女博士耶?」后答言:「聞古者賢女,未有不覽前世成敗,以爲己誡。不知書,何由見之?」及爲皇后,寵愈隆而彌挹。每因閑宴,常言:「昔黃帝子孫蕃育,蓋由妾媵衆多,獲斯。願廣求淑媛,以豐繼嗣。」帝心喜焉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="wen_guo_huang_hou"><span id="id-.E6.96.87.E9.83.AD.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>文郭皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/三國志" title="三國志">魏志</a>》曰:文德郭皇后,安平廣宗人也。祖世長吏。后少而父永奇之,曰:「此乃吾女中王也。」遂以女王爲字。早失二親,喪亂流離,沒在銅鞮侯家。太祖爲魏公時,得入東宮。后有智數,時有所獻納。文帝定爲嗣,后有謀焉。太子即王位,后爲夫人,及踐祚,爲貴嬪。甄后之死,由後后之寵也。遂立爲后。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:224年_(提及)" title="Category:224年 (提及)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="224年">黃初五年</span></a>,帝東征,后留許昌永始台。時霖雨百餘日,城樓多壞,有司奏請移止,后曰:「昔楚昭王出游,貞薑留漸台,江水至,使者迎而無符,不去,卒沒。今帝在遠,吾幸未有是患,而便移止,奈何?」明帝即位,尊后爲皇太后,稱永安宮。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="ming_di_mao_huang_hou"><span id="id-.E6.98.8E.E5.B8.9D.E6.AF.9B.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>明帝毛皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/三國志" title="三國志">魏志</a>》曰:明帝悼毛皇后,河內人。以選入東宮,明帝時爲平原王,進禦有寵,出入與同輦。及即位,爲皇后。初,明帝爲王,始納河內虞氏爲妃,帝即位,虞氏不得立,卞太后慰勉焉。虞氏曰:「曹氏好立賤,未有能以義舉者也。」后父嘉本典車工,卒暴富貴,舉動甚蚩駭,語輒自稱侯身,人以爲笑。帝之幸郭皇后也,后愛寵日衰。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:237年_(提及)" title="Category:237年 (提及)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="237年">景初元年</span></a>,帝游後園,召才人以上宴樂,左右:「宜延皇后。」帝不許。乃禁左右,使不得宣。后知之,明日,帝見后,后曰:「昨日游宴北園,樂乎?」帝以左右泄之,所殺十餘人。賜后死,然猶加謚,葬湣陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="ming_di_guo_huang_hou"><span id="id-.E6.98.8E.E5.B8.9D.E9.83.AD.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>明帝郭皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:明帝郭皇后,西平人。世河右大族。黃初中,本部反叛,遂沒入宮。明帝即位,甚見愛幸,拜爲夫人。帝疾困,遂立爲皇后。齊王即位,尊后曰皇太后,稱永寧宮。值三主幼弱,宰輔親政,與奪大事,皆先啓太后,然後施行。<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"></dfn>丘儉、鍾會等假其命,以爲亂焉。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:263年_(提及)" title="Category:263年 (提及)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="263年">景元四年</span></a>,崩。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="jin_xuan_mu_zhang_huang_hou"><span id="id-.E6.99.8B.E5.AE.A3.E7.A9.86.E5.BC.B5.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>晋宣穆張皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:宣穆皇后張氏,諱春華,高祖同郡人也。母河內山氏,司徒濤之從祖姑也。后少有德行智識。初,高祖辭仕,以風痹不能起,居曝書,遇雨,自起收書。家惟一婢見之,后懼言語泄漏,乃手殺之,而自執爨焉。帝由是重之。其後柏夫人有寵,后罕得進見。帝嘗臥疾,后往省病,帝曰:「老物可憎,何煩出也!」后慚恚不食,將自殺,諸子亦不食。帝驚而致謝,后乃止。退而謂人曰:「老物不足惜,慮困我好兒耳!」魏<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:247年_(提及)" title="Category:247年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="247年">正始八年</span></a>,崩。武帝受禪,追尊爲太后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="jing_huai_xia_hou_huang_hou"><span id="id-.E6.99.AF.E6.87.B7.E5.A4.8F.E4.BE.AF.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>景懷夏侯皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:景懷夏侯皇后,沛國譙人也。父尚,魏征南大將軍。母曹氏,魏德陽鄉主。后雅有識度,帝每有所爲,必預籌畫。魏世,皇帝居上將之重,諸子幷有雄才大略。后知帝非魏之純臣,而后既魏氏之甥,帝深忌之。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:235年_(提及)" title="Category:235年 (提及)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="235年">青龍三年</span></a>,以鴆崩。武帝登祚,始加號謚。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="wen_ming_wang_huang_hou"><span id="id-.E6.96.87.E6.98.8E.E7.8E.8B.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>文明王皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>王隱《晋書》曰:文明皇后,王肅女。秉德清貞,體行純和。八歲,誦《詩》、《論》,特精喪服;苟有文義,過目則識。祖司徒朗异之曰:「興吾家者,必此女矣,惜不爲男。」每居大喪,常身不勝衣。時鍾會見任,言于文帝曰:「會好爲事端,寵過必弊。」<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“551年”或“818年”或“前96年”">太始元年</span></a>,尊曰皇后,宮曰崇禮。自即尊位,眷戀素業,忽弃華麗。四年,薨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/晋書" title="晋書" class="mw-redirect">晋書</a>》曰:后諱元姬,年十二,祖朗薨,后哀戚哭泣,發于自然,其父益加敬异。既笄,歸于文帝,生武帝。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h2 id="wu_yuan_yang_huang_hou"><span id="id-.E6.AD.A6.E5.85.83.E6.A5.8A.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>武元楊皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:楊元后,父炳。言后相貴,故文帝爲武帝娶之。生惠帝。武帝疑惠帝不堪奉大統,密以語后,后曰:「立嫡以長不以賢,豈可動乎?」帝采諸葛沖等五十人女入殿,呈露面常衣,令后選取。后不取端正,唯取長白。時卞藩女有美色,帝舉扇鄣面,語后曰:「藩女可」。后曰:「藩三世皇后,不宜枉以卑位。」其中者以絳紗系臂,遂取胡芳。芳啼哭,左右曰:「陛下聞聲。」芳曰:「死且不畏,何畏陛下?」帝壯其言。父奮聞女中,亦哭曰:「老奴不死,唯有二兒,男在九地之下,女在九天之上。」帝拜芳爲貴嬪。元后疾甚,見上素敬胡夫人,恐立之,又慮太子不安。臨終,枕帝膝曰:「從妹男涓有德色,不足,復娶异姓。」帝許之,崩於光明殿。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h2 id="wu_dao_yang_huang_hou"><span id="id-.E6.AD.A6.E6.82.BC.E6.A5.8A.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>武悼楊皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《晋書后妃列傳》曰:后諱芷,字季蘭,小字男涓,武帝繼室也,太傅楊駿女。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“276年”或“400年”">咸寧二年</span></a>,即后位。婉罪慝<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音翳<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>,才色映椒房,寵禮尤隆。后無子。賈庶人爲太子妃時,數以肆情忌嫉,失帝意,帝慮始終之事,欲廢焉。后爲妃陳請曰:「賈公有勛于王府,猶將數世宥之,况賈妃親則其子。夫妒忌,亦婦人之常事,不足以一眚而忘大德。」帝納焉。晏駕,尊曰皇太后。賈庶人五日一朝,后既喪所,夫常有戚容,庶人謂不悅在己,愈自嫌。及星辰有變,占于母家不利,殿中典兵中郎孟觀等遂進勸庶人:「有先倡者有福,后廢者受禍。」庶人遂陷誅后父駿三族及內外親屬,遷后于永寧宮。賈庶人尋諷百僚,奏太后廢爲庶人,母龐付廷尉行刑。詔初欲宥之,卒不可。事奏,太后截<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>稽顙稱妾,以請母于賈庶人,而龐遂見刑。后不勝憂哀,崩于幽宮,春秋三十有四。謚曰武悼皇后。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋后略》曰:賈后既殺楊庶人于金墉城,又信妖巫,謂人既死,必訴怨于先帝,乃覆而殯之,施諸厭劾符書藥物以合瘞之。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h2 id="hui_di_jia_huang_hou"><span id="id-.E6.83.A0.E5.B8.9D.E8.B3.88.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>惠帝賈皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>王隱《晋書》曰:后諱南風,武帝謀太子婚,久不决,上欲取衛瓘女,元后欲娶賈充女,上曰:「衛女有五可,賈女有五不可。衛家種賢而多子,端正長白;賈女種妒少子,醜而短黑。」郭槐多輸寶物于后,遂娶南風。八年,將納妃,帝知太子不慧,故試之。盡召東宮官屬,作飲食,而密封詔,使太子决,停信待之。賈妃大懼,召人答詔草。給使張泓曰:「太子不學,而答引古義,必責草主,更益譴負,不如直以意答。」妃大喜,語泓:「便爲我好答,得富貴,與汝共之,」泓素有小才,具草,令太子自寫。武帝大喜。賈妃酷妒,手擊數人,或以刀戟擲孕妾,子乃墮地。上大怒,治金墉城,將廢之。趙粲、荀勖深救之,故得不廢。洛陽尉部小吏忽有好物,尉疑爲盜,召詰之。賈后疏親欲求盜物,往聽對辭。云「先行逢一老嫗,說家有疾,師卜當得城南年少厭塞,漸相煩,尋重報。小吏從之,上車下帷,內著簾箱,中行十餘里,過六七門限,開簾,忽見樓閣好屋。問此何處,雲天上,即以香湯見浴,好衣美食將入。見一婦人,年三十五六,短小青黑色,眉后有疵。見留數日,共宿,得此衆物。」賈氏親疏聞其形狀,知是賈后,慚而去,尉亦解意。雲時他人多殺之不出,唯此小吏,以愛得出。賈后詐有身,內<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"></dfn>物爲産,遂取妹夫韓壽兒,托之諒暗所生,故弗顯。賈庶人臨廢,遙喚帝曰:「陛下有婦,使人廢之,亦行自廢。」詔賜死。</p>
|
||||
|
||||
<p>沈約《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/宋書" title="宋書">宋書</a>》曰:齊王冏入廢后,后驚曰:「卿何爲來?」冏曰:「有詔收后。」后曰:「詔當從我出,何詔也?」又問曰:「誰起事?」冏曰:「梁、趙。」后嘆曰:「系狗當系其頸,今反系其尾,何得不然!」</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋后略》曰:載賈后以簾車,出承明東掖東門,詣金墉城,食金屑而死。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="12"><h2 id="hui_yang_huang_hou"><span id="id-.E6.83.A0.E7.BE.8A.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>惠羊皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>臧氏《晋書》曰:惠羊皇后,諱獻容,太山南城人也。父玄之,字弘猷。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“167年”或“300年”或“396年”或“412年”或“464年”">永康元年</span></a>,立爲皇后。將入宮中,衣中有火。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“153年”或“1628年”或“1708年”或“304年”或“350年”或“357年”或“409年”或“532年”">永興元年</span></a>,河間王顒使將張方廢后于金墉城。七月,陳眕等唱伐成都王,復后位。八月,張方又廢后。十一月,張方逼遷大駕幸長安,留台復后位。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“154年”或“305年”或“351年”或“358年”或“410年”">永興二年</span></a>,張方又廢后。河間王顒矯詔賜后死,劉暾<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>他昆切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>等上表,后得免。帝還洛,迎復后位。後洛陽令何喬又廢后。懷帝即位,尊后爲惠皇后,居弘訓宮。洛陽敗,沒于劉曜。曜僭位,以爲皇后。因問曰:「朕何如司馬家兒?」后曰:「胡可幷焉?陛下開基之聖主,彼亡國之暗夫,有一婦一子及身三耳,不能庇之。貴爲帝王,而妻子辱于凡庶之手。妾爾時實不思生,何圖復有今日。妾生于高門,嘗謂世間男子皆然。自奉巾櫛已來,始知天下有丈夫耳。」曜甚愛寵之,生二子而死,僞謚獻文皇后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="13"><h2 id="xie_fu_ren__fu_"><span id="id-.E8.AC.9D.E5.A4.AB.E4.BA.BA.E3.80.88.E9.99.84.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>謝夫人<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>附<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:謝夫人,名玖。本貧賤,父以屠羊爲業。玖清惠貞正,而有淑姿,選入後庭,爲才人。惠帝在東宮,將納妃。武帝慮太子未知帷房之事,乃遣玖往東宮侍寢,由是得幸,有身。賈后忌之,求還西宮,遂生湣懷。乃立爲太子,拜玖爲淑媛。乃湣懷遇鴆,玖亦被害焉。永康初,詔改葬太子,因贈玖夫人印綬,葬顯平陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="14"><h2 id="huai_wang_tai_hou"><span id="id-.E6.87.B7.E7.8E.8B.E5.A4.AA.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>懷王太后</h2>
|
||||
<p>臧氏《晋書》曰:懷王皇太后,諱姬。初入武帝宮,拜中才人,早崩。懷帝即位,追尊曰皇太后。</p>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="15"><h2 id="liang_huang_hou"><span id="id-.E6.A2.81.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>梁皇后</h2>
|
||||
<p>臧氏《晋書》曰:梁皇后,諱蘭璧,安定人也。祖鴻季,儀同三司。父芬,司徒。后初爲豫章王妃,懷帝即位,爲皇后。永嘉中,沒胡賊。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="16"><h2 id="yuan_di_xia_hou_tai_fei"><span id="id-.E5.85.83.E5.B8.9D.E5.A4.8F.E4.BE.AF.E5.A4.AA.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>元帝夏侯太妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:夏侯太妃,名光姬,沛國譙人也。父莊,淮南太守。妃生自華宗,幼而明慧。琅耶武王爲世子覲納焉,生元帝。元帝立,稱王妃。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:307年_(提及)" title="Category:307年 (提及)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="307年">永嘉元年</span></a>,薨於江左,葬琅耶。國初有讖云「銅馬入海建業期」,太妃小字銅環,而元帝中興于江左矣。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="17"><h2 id="yuan_jing_yu_huang_hou"><span id="id-.E5.85.83.E6.95.AC.E8.99.9E.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>元敬虞皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》:元敬虞皇后,諱孟母,濟陽外黃人。父豫。元帝爲琅耶王,納后爲妃,無子。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:312年_(提及)" title="Category:312年 (提及)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span title="312年">永嘉六年</span></a>,薨。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“320年”或“740年”">大興三年</span></a>,册贈皇后璽綬,祔于太廟。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:豫章君荀氏,元帝宮人也。初有寵,生明帝及琅琊王伷,由是虞后所忌,漸見疏薄。明帝即位,封建安君,別立第宅。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1072年”或“323年”或“349年”或“561年”">太寧元年</span></a>,帝迎還台內,供奉隆厚。及成帝立,尊同于太后。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“335年”或“925年”">咸康元年</span></a>,薨。詔曰:「朕少遭憫凶,慈訓無禀,撫育之勤,建安君之仁也。一旦薨殂,實思報復,永懷平昔,感痛哀摧。」其贈豫章郡君,別立廟于京都。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="18"><h2 id="ming_di_yu_huang_hou"><span id="id-.E6.98.8E.E5.B8.9D.E5.BA.BE.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>明帝庾皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《晋中興書》曰:明穆皇后庾氏,諱文君,左將軍琛第三女也。后少以珪璋特异,令儀淑美。故中宗爲肅祖納焉。初爲世子妃,仁和有禮,深見敬重。后生顯宗成皇帝,顯宗即位,尊后曰皇太后。群臣奏:「天子幼沖,宜依漢和熹皇后故事。」后辭讓數四,不得已遂臨朝攝萬機。蘇峻作逆,王師敗績,后以憂逼,崩,時年三十三。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="19"><h2 id="cheng_gong_du_huang_hou"><span id="id-.E6.88.90.E6.81.AD.E6.9D.9C.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>成恭杜皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:成恭杜皇后,諱陵陽,鎮南將軍預之曾孫也。成帝以后奕世名德。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:336年_(提及)" title="Category:336年 (提及)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span title="336年">咸康二年</span></a>,備禮拜爲后。后少有姿色,然長猶無齒,有來求婚者輒中止。及納采之日,一夜齒盡生。七年三月,后崩,年二十一。在位六年,無子。先是,三吳女子相與簪白花,望之如素柰,傳言天公織女死,爲之著服,至是而后崩。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="20"><h2 id="kang_di_chu_huang_hou"><span id="id-.E5.BA.B7.E5.B8.9D.E8.A4.9A.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>康帝褚皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《晋中興書》曰:康獻皇后褚氏,字蘇子,太傅褒之女也。后聰明有器識,以名家女入爲琅琊王妃,生孝宗穆皇帝。孝宗即位,尊后曰皇太后。<span about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion">泰元元年</span>,太后詔曰:「皇帝婚冠禮備,遐邇宅心,宜當陽親覽,緝熙惟始。今歸政事,率由舊典。」于是復稱崇德太后。九年,崩于顯陽殿。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="21"><h2 id="jian_wen_zheng_huang_hou"><span id="id-.E7.B0.A1.E6.96.87.E9.84.AD.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>簡文鄭皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《晋中興書》曰:簡文宣太后鄭氏,諱阿春,滎陽人。先適田氏,生一男,夫又亡,后依于舅吳氏。中宗爲丞相,敬后先崩,將納吳氏女爲夫人。后及吳氏女幷游後園,有見之者言于中宗曰:「鄭氏女雖嫠居,賢于吳氏遠矣。」遂以德色納爲夫人,甚有寵。后雖貴幸,而恒有憂色,中宗問其故,對曰:「妾有妹,中者適長沙王褒,餘二妹未出,恐妹爲人妾,無復求者。」中宗從容謂劉隗曰:「鄭氏有二妹,卿可求佳對,使不失舊。」隗舉其從子傭娶第三者,以小者適漢中李氏,皆得舊門。帝稱尊號,后雖爲夫人,詔太子及東海、武陵王皆母事之。帝崩,後稱建平園夫人。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“326年”或“831年”">咸和元年</span></a>,薨。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="22"><h2 id="xiao_wu_li_tai_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E6.AD.A6.E6.9D.8E.E5.A4.AA.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝武李太后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:孝武李太后,諱陵容,本出微賤。始,簡文帝爲會稽王,有三子,廢黜,早夭;其後,諸姬絕孕將十年。帝令卜者扈謙筮之,曰:「後房中有一女,當育二貴男,其一終盛晋室。」乃令善相者召諸愛妾而示之,皆云非其人,又悉以諸婢媵示焉。時后爲宮人,在織坊中,形長而色黑,宮人皆謂之昆侖。既至,相者驚云:「此其人也。」帝以大計,召之侍寢。后數夢兩龍枕膝,日月入懷,帝聞异而焉,遂生孝武帝。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="23"><h2 id="wang_huang_hou"><span id="id-.E7.8E.8B.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>王皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《晋中興書》曰:孝武定皇后王氏,字法惠。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:375年_(提及)" title="Category:375年 (提及)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span title="375年">寧康三年</span></a>,中軍將軍桓沖、侍中臣康奏:「晋陵太守王蘊女天性柔順,惠心塞淵,儀度既同,四業允備。且盛德之兆,美善先積。參議,可以配德乾元,恭承宗廟,貞進六宮,母儀天下。」故烈宗納焉。后性嗜酒驕妒,帝深患之,乃召蘊于東堂,具說后過狀,令加訓誡。蘊免冠謝焉。后于是少自改飾。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:380年_(提及)" title="Category:380年 (提及)" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span title="380年">太元五年</span></a>,崩。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="24"><h2 id="an_di_chen_tai_hou"><span id="id-.E5.AE.89.E5.B8.9D.E9.99.B3.E5.A4.AA.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>安帝陳太后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《晋中興書》曰:安德太后陳氏,松滋人也。諱歸女。父廣,以倡進,仕至平昌太守。后以美色能歌彈入宮,初爲淑媛,生安、恭二帝。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:390年_(提及)" title="Category:390年 (提及)" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span title="390年">太元十五年</span></a>,薨,贈夫人,追崇曰皇太后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="25"><h2 id="gong_di_chu_huang_hou"><span id="id-.E6.81.AD.E5.B8.9D.E8.A4.9A.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>恭帝褚皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:恭思褚皇后,諱靈媛,河南陽翟人,義興太守爽之女也。后初爲琅琊王妃。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“304年”或“419年”">元熙元年</span></a>,立爲皇后,生海鹽、富陽公主。及帝禪位于宋,降爲零陵王妃。宋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:436年_(提及)" title="Category:436年 (提及)" about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion"><span title="436年">元嘉十三年</span></a>,崩,葬沖平陵。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
101
太平御览/OPS/c141_tai_ping_yu_lan_0139.xhtml
Normal file
101
太平御览/OPS/c141_tai_ping_yu_lan_0139.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,101 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百三十九</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c140_tai_ping_yu_lan_0138.xhtml" title="太平御覽/0138">皇親部四</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百三十九.皇親部五</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c142_tai_ping_yu_lan_0140.xhtml" title="太平御覽/0140">皇親部六</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2831" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596306" title="d:Q85596306" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="hou_wei_xu_hou_shi"><span id="id-.E5.BE.8C.E9.AD.8F.E5.8F.99.E5.90.8E.E4.BA.8B" typeof="mw:FallbackId"/>後魏叙后事</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》:魏故事,將立皇后,必令手鑄金人,以成者爲吉,不成則不得立也。又世祖、高宗緣報母劬勞之恩,極尊崇之義,雖事乖典禮,而觀過知仁。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="wei_shen_yuan_dou_huang_hou"><span id="id-.E9.AD.8F.E7.A5.9E.E5.85.83.E7.AB.87.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>魏神元竇皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:神元竇皇后,沒鹿回部大人賓之女。賓臨終,誡其二子速侯、回題,令其善事帝。及賓卒,速侯等欲因帝會喪爲變,語頗漏泄,帝聞之,知其終不奉順,乃先圖之。于是使勇士于中營,晨起以佩刀殺后,馳使告速侯等言曰:后暴崩。速侯等驚走,因執而殺之。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="wen_feng_huang_hou"><span id="id-.E6.96.87.E5.B0.81.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>文封皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:文帝皇后封氏,生桓、穆二帝,後早崩。和帝立,乃葬。高宗初,穿天淵池,獲一石銘,稱桓帝葬母氏,遠近赴會二十桓萬人。有司以聞,命藏太廟。次妃蘭氏,生二子,長子曰藍,早卒;次子,思帝也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="huan_wei_huang_hou"><span id="id-.E6.A1.93.E7.B6.AD.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>桓維皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:桓帝后維氏,生三子,長曰普根,次惠帝,次煬帝。平文崩,後攝國事,時人謂之曰女國。後性猛忌,平文之崩,後所爲也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="ping_wen_wang_huang_hou"><span id="id-.E5.B9.B3.E6.96.87.E7.8E.8B.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>平文王皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:平文皇后王氏,廣寧人。年十三,因事入宮,得幸于平文,生昭成。平文崩,昭成在繈褓,時國有內難,將害諸皇子,後匿帝于雲中,懼人知,祝曰:「若天祚未終者,汝便無聲。」遂良久不啼,得免于難。烈帝之崩,國祚殆危,興復大業,後之力也。十八年,崩,葬雲中金陵。太祖即位,配饗太廟。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="zhao_cheng_mu_rong_huang_hou"><span id="id-.E6.98.AD.E6.88.90.E6.85.95.E5.AE.B9.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>昭成慕容皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:昭成皇后慕容氏,慕容元真之女也。有寵,生獻明帝及秦明王。後性聰敏多智,沉厚善决斷,專理內,每事多從。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:360年_(提及)" title="Category:360年 (提及)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="360年">建國二十三年</span></a>,崩。太祖即位,配饗太廟。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="xian_ming_he_huang_hou"><span id="id-.E7.8D.BB.E6.98.8E.E8.B3.80.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>獻明賀皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:獻明皇后賀氏,父野幹,東部大人。後少以容儀選入東宮,生太祖。苻洛之內侮也,後與太祖及故臣民避難北徙。俄而,高車奄來抄掠,後乘車與太祖避賊而南。輅失轄,後懼,仰天告曰:「國家胤胄,豈正爾絕滅也!惟神靈扶助。」遂馳,輪正不傾,而免難。其後劉顯使人將害太祖,帝姑爲顯弟亢{泥土}妻,知之,密以告後。後乃令太祖去之,後夜飲顯使醉之。向晨,故驚厩中群馬,使起視馬,後泣而謂曰:「吾諸子始皆在此,今盡亡失,汝等誰殺之也?」故顯不使急追。太祖至賀蘭即部。顯怒,將害後,後夜奔亢泥家,匿神車中及三日,亢{泥土}舉室請救,乃得免。會劉顯部亂,始得亡去。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“351年”或“396年”">皇始元年</span></a>,崩,時年四十六。葬于盛樂金陵。追尊謐,配饗焉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="dao_wu_mu_rong_huang_hou"><span id="id-.E9.81.93.E6.AD.A6.E6.85.95.E5.AE.B9.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>道武慕容皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:道武皇后,慕容寶之季女也。中山平,入充掖庭,得幸。左丞相衛王儀等奏請立后,帝從群臣議。後鑄金人,成,乃立之,告于郊廟。封后母孟爲溧陽君,後崩。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h2 id="dao_wu_liu_huang_hou"><span id="id-.E9.81.93.E6.AD.A6.E5.8A.89.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>道武劉皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:道武宣穆皇后,劉眷女也。登國初,納爲夫人,生華陰公主,後生明元。后專理內事,寵待有加,鑄金人不成,故不得登后位。魏故事,後宮産子將爲儲貳,其母皆賜死。太祖末年,後以舊法薨。太宗即位,追尊謚號,配饗太祖。自此後宮子爲帝,母皆正位,配饗焉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h2 id="ming_yuan_yao_huang_hou"><span id="id-.E6.98.8E.E5.85.83.E5.A7.9A.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>明元姚皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:明元昭哀皇后,姚興女也,興封西平長公主。太宗以後禮納之,後爲夫人。後以鑄金人不成,未登尊位,然帝寵幸之,出入居處如後焉。是後猶欲正位,而後謙讓不當。五年,薨。帝追恨之,贈皇后璽綬而後加謚,葬雲中金陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h2 id="ming_yuan_du_huang_hou"><span id="id-.E6.98.8E.E5.85.83.E6.9D.9C.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>明元杜皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:明元密皇后杜氏,魏郡鄴人,陽平王超之妹也。初以良家子選入太子宮,有寵,生世祖。太宗即位,拜爲貴嬪。太常五年,薨。謚密貴嬪,葬雲中金陵。世祖即位,追尊號謚,配饗太廟。又立後廟于鄴,刺史四時薦祀。後甘露降于後廟庭。高祖時,相州刺史高閎表修後廟,詔:「婦人外成,理無獨祀,陰必配陽,以成天地,未聞有莘之國,立太姒之饗。便罷祀。」先是,世祖保母竇氏,初以夫家坐事誅,與二女俱入宮。操行純備,進退以禮,太宗命爲世祖母。性仁慈,勤撫導。世祖感其恩訓,奉養不异所生。及即位,尊爲保太后,後尊爲皇太后。真君元年,崩,時六十三。謚曰惠,葬崞山,從後意。初,後嘗謂左右曰:「吾于先朝本無位次,不可違禮以從園陵林。北山之上,可以終托。」故葬焉。別立後寢廟于崞山,建碑頌德。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="12"><h2 id="tai_wu_he_lian_huang_hou"><span id="id-.E5.A4.AA.E6.AD.A6.E8.B5.AB.E9.80.A3.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>太武赫連皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:太武皇后赫連氏,屈萬女也。世祖平統萬,納後及二妹,俱爲貴人,後立爲皇后。高宗初,崩。葬金陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="13"><h2 id="tai_wu_he_huang_hou"><span id="id-.E5.A4.AA.E6.AD.A6.E8.B3.80.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>太武賀皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:太武敬皇后賀氏,代人也。初爲夫人,生恭宗。神<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"></dfn>元年,薨。追贈貴嬪,葬雲中金陵。後追加謚號,配饗太廟。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="14"><h2 id="jing_mu_lu_huang_hou"><span id="id-.E6.99.AF.E7.A9.86.E9.96.AD.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>景穆閭皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:景穆恭皇后郁久閭氏,河東王毗妹也。少選以入東宮,有寵。真君元年,生高宗。世祖末年,薨。高宗即位,追尊號謚,葬于雲中金陵。是時高宗乳母常氏,本遼西人。太延中,以事入宮,世祖選乳高宗。慈和履順,有劬勞保護之功。高宗即位,爲保太后,尋尊爲皇太后,謁于郊廟。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“150年”或“354年”或“460年”或“551年”">和平元年</span></a>,崩。謚曰昭,葬于廣寧磨笄山,俗謂之鳴鶏山,太后遺志也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="15"><h2 id="wen_cheng_feng_huang_hou"><span id="id-.E6.96.87.E6.88.90.E9.A6.AE.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>文成馮皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:文成文明皇后馮氏,父朗,秦、雍二州刺史、西郡公。母樂浪王氏,生後于長安,有神光之异。朗坐事誅,後遂入宮。世祖昭儀,後之姑也,雅有母德,撫養教訓。年十四,高宗踐極,以選爲貴人,後立爲皇后。高宗崩,故事:國有大喪,三日之後,禦服器物一以燒焚,百官及中宮號泣而臨之。後悲叫自投火中,左右救之,良久乃蘇。顯祖即位,尊後爲皇太后。丞相乙渾謀逆,顯祖年十三,居于諒暗,太后密定大策,誅渾,遂臨朝聽政。及高祖生,太后躬親撫養,是後罷令,不聽政事。太后行不正,內寵李弈,顯祖因事誅之,太后不得意。顯祖暴崩,時言太后爲之也。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:476年_(提及)" title="Category:476年 (提及)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="476年">承明元年</span></a>,尊號曰太皇太后,復臨朝聽政。太后性聰達,自入宮掖,粗學書計。及登尊極,省决萬機。高祖詔曰:「朕以虛寡,幼纂寶曆,仰恃慈明,緝寧四海,欲報之德,正覺是憑,諸鷙傷生之類,宜放山林。其以此地爲太皇太后經始靈塔。于是時罷鷹師曹,以其地爲報德佛寺。太后與高祖游于方山,顧瞻川阜,有終焉之志,因謂群臣曰:「舜葬蒼梧,二妃不從。豈必遠<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"></dfn>山陵,然後爲貴哉!吾百年之後,神其安此。」高祖乃詔有司營建壽陵于方山,又起永固石室,將終爲清廟焉。刊石立碑,頌太后功德。太后以高祖富于春秋,乃作《勸戒歌》三百餘章,又作《皇誥》十八篇。又制:內屬五廟之孫,外戚本親緦麻,皆受復除。素儉,不好華飾,躬禦縵繒。而已太后多智略,猜忌,能行大事。是以威福兼作,震動內外。故王遇、張祐、符承丞等拔自微閹,歲中而至王公。王睿出入臥內,數年之間便爲宰輔,賞賚財帛以千萬億計,金書鐵券,許以不死之誓。李沖雖以器能受任,亦由見寵帷幄,密加賜賚,不可勝數。太后曾與高祖幸靈泉池,宴群臣及藩國使人,諸方渠師,各令爲其方舞。高祖率群臣上壽于太后,忻忻然自歌,高祖亦和歌,遂命群臣各言其志,于是和歌者九十人。太后外禮民望元丕、游明根等,頒賜金帛輿馬,每至褒美睿等,皆引丕等而參之,以示無私也。十四年,崩於太和殿,年四十九。其日,有雄雉集于太華殿。高祖酌飲不入口五日,毀慕過禮。謚曰文明太皇太后,葬于永固陵。高祖毀瘠,絕酒肉,不禦內者三年。初,高祖孝于太后,乃于永固陵東北里餘營壽宮,有終焉瞻望之志。及遷洛陽,乃自表瀍西以爲山園之所,而方山靈宮石室至今猶存,號曰千年堂。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="16"><h2 id="wen_cheng_li_huang_hou"><span id="id-.E6.96.87.E6.88.90.E6.9D.8E.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>文成李皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:文成皇后李氏,梁國蒙縣人母,頓丘王峻之妹也,後之生也,有异于常,父方叔恒云:「此女當大貴。」及長,姿質美麗。世祖南征,永昌王仁出壽春,軍至後宅內,得後。及仁鎮長安,遇事誅,後與其家人送平城宮。高祖登白樓望見之,謂左右曰:「此婦人佳乎?」左右咸曰:「然。」乃下臺,後得幸于齋庫中,遂有娠。常太后後問後,後云:「爲帝所幸,乃有娠。」時守庫者亦私書壁記之,別加驗問,皆相符同。生顯祖,拜貴人,薨。後謚曰元皇后。葬金陵,配饗太廟。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="17"><h2 id="xian_wen_li_huang_hou"><span id="id-.E7.8D.BB.E6.96.87.E6.9D.8E.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>獻文李皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:獻文思皇后李氏,中山安喜人,南郡王惠之女也。姿德婉淑,年十八,選入東宮。顯祖即位,爲夫人,生高祖。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:469年_(提及)" title="Category:469年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="469年">皇興三年</span></a>,薨。上下莫不悼惜。葬金陵。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:476年_(提及)" title="Category:476年 (提及)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="476年">承明元年</span></a>,追崇號謚,配饗太廟。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="18"><h2 id="xiao_wen_lin_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E6.96.87.E6.9E.97.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝文林皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:孝文貞皇后林氏,平凉人。叔父金閭起自閹宮,有寵于常太后,位至尚書,封平凉公。金閭兄勝爲平凉太守。金閭,顯祖初爲定州刺史,未幾,爲乙渾所誅,兄弟皆死。勝無子,有二女入掖庭。後容色美麗,得幸于高祖,生皇子恂,將爲儲貳。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“233年”或“483年”">太和七年</span></a>,依舊制薨。謚曰貞皇后,葬金陵。及恂以罪賜死,有司奏廢後爲庶人。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="19"><h2 id="xiao_wen_fei_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E6.96.87.E5.BB.A2.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝文廢皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:孝文廢後馮氏,太師熙之女。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:493年_(提及)" title="Category:493年 (提及)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="493年">太和十七年</span></a>,立爲後。高祖遵經典禮,後及夫人、嬪妃下接禦,皆以次進。車駕南伐,後留京師。高祖又南伐,後率六宮遷洛陽。及後父熙、兄誕薨,高祖爲書慰以叙哀情。及車駕還洛,恩遇甚厚。高祖後引後姊昭儀至洛,稍有寵,後禮愛漸衰。昭儀自以年長,且前入宮掖,素見待念,輕後而不率妾禮。後雖性不妒忌,時有愧恨之色。昭儀規爲內主,譖構百端。尋詔廢爲庶人。後貞謹有德操,遂爲練行尼。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="20"><h2 id="xiao_wen_feng_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E6.96.87.E9.A6.AE.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝文馮皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:孝文幽皇后,亦馮熙女也。母曰常氏,本微賤,得幸于熙,元妃公主薨後,遂主家事。生後與北平公夙。文明太皇太后欲家世貴寵,乃簡熙二女俱入掖庭,時年十四。其一早卒。後有姿媚,見愛幸。未幾疾病,文明太后乃遣還家爲尼,高祖遺留念焉。歲餘而文明太后崩。高祖服終後頗存訪之,又聞後素疾痊除,遣璽書勞問,遂迎赴洛陽。及至,寵愛過本,專寢當夕,宮人稀復進見。拜爲左昭儀,後立爲皇后。後高祖頻歲南征,後遂與閹宦高菩薩私亂。及高祖在汝南不豫,後便公然醜恣,中常侍雙蒙等爲其心腹。中常侍劇鵬諫而不從,憤懼致死。是時,彭城公主,宋王劉昶子婦也,年少嫠居。北平公馮夙,後之同母弟,後求婚于高祖,高祖許之。而公主志不願,後欲强之婚有日矣。公主密與侍婢及家僮十餘人,乘輕車,冒霖雨,赴懸瓠奉見高祖,自陳本意,因言後與菩薩亂狀,高祖聞因駭愕,未之全信而秘匿之,惟彭城王侍疾左右,具言其事。此後,後漸憂懼,與母常氏求托女巫,禱厭無所不至,願高祖疾不起,一旦得如文明太后輔少主稱令者,許賞報不資。乃取三牲宮中妖祠,假言祈福,專爲左道。高祖自豫州北幸鄴,後慮還見治撿,彌懷危怖,驟令閹人托參起居,皆賜之衣服,殷勤托寄,勿使泄漏。亦令雙蒙允行,皆其信者也。惟小黃門蘇興壽密陳委曲,高祖問其本末,敕以勿泄。至洛,執問菩薩、雙蒙等六人,迭相證舉,具得情狀。高祖臥含溫室,夜引後,幷列菩薩等于戶外。後臨入,令閹人搜衣中,稍有寸刃便斬。後頓首泣謝,乃賜坐東楹,去御筵二丈餘。高祖令菩薩等陳狀,又讓後曰:「汝母有妖術,可具言之。」後乞屏左右,有所密啓。高祖敕中常侍悉出,唯令長秋卿白整在側,後猶不言。高祖乃令以綿堅塞整耳,小語呼整再三,無所應,乃命後言。隱事,人莫知之。高祖乃呼彭城、北河二王令入坐,言:「昔是爾嫂,今乃他人,俱入勿避。」二王固辭,不獲命。及入,高祖云:「此老嫗乃欲白刃插我肋,汝可窮問本末,勿有所難。」高祖深自引過,致愧二王。又云:「馮家女不得復相廢逐,且使在宮中空坐,有心乃能自死,汝等勿謂吾猶有情也。」高祖素至孝,猶以文明太后故,未便行廢。良久,二王出,乃賜後辭决。再拜稽首,泣涕欷歔。令宿東房。高祖疾甚,謂彭城王勰曰:「後宮久乖陰政,自絕于天。若不早爲之所,恐成漢末故事。吾死之後,可賜自盡別宮,可葬以後禮,庶掩馮門之大過。」高祖崩,北海王祥奉宣遺旨,長秋卿整等入授後藥,後走呼不肯引决,執持强之,乃含椒而盡。殯以後禮,謚曰幽後,葬長陵營內。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="21"><h2 id="xiao_wen_gao_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E6.96.87.E9.AB.98.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝文高皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:孝文昭皇后高氏,司徒公肇妹也。父揚,母蓋氏,凡四男三女,皆生于東裔。高祖初,乃舉室西歸,達龍城鎮,表後德色婉艶,任充宮掖。及至,文明太后親幸北部,見後姿貌,奇之,遂入掖庭,年十三。初,後之幼也,曾夢在堂內立,而日光在窗中照之,灼灼而熱,後東西避之,光猶斜照不已。如是數夕,後自怪之,以白其父揚。揚以問遼東人閔宗,曰:「此奇徵也,貴不可言。」揚曰:「何以知之?」宗曰:「夫日者,君之德,帝王之象也。光照女身,將被帝命,誕育人君之象。」遂生世宗,後生廣平王,次長樂公主。及馮昭儀寵盛,密有母養世宗之意,後自代如洛陽,暴薨于汲郡之共縣。或云昭儀遣人賊後也。世祖之爲皇太子,三日一朝幽後,後遂撫念慈愛有加,親視櫛沐,母道隆備。其後有司奏請加謚曰貴人,高祖從之。世宗踐祚,追尊配饗。肅宗詔曰:「文昭皇太后,德協坤儀,美符大姒,作合高祖,實誕英聖,而夙世淪輝,孤塋弗<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"></dfn>。先帝孝感自衷,遷奉未遂,永言哀恨,義結幽明,廢呂尊薄,禮申漢代。」又詔曰:「文帝昭皇太后尊配高祖廟定號,促令遷奉,自然及始,太后當主,可更上尊號稱太皇太后。」初開終寧陵數丈,于梓宮上獲大蛇,長丈餘,黑色,頭有王字,蟄而不動。靈櫬遷還,置蛇舊處。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
119
太平御览/OPS/c142_tai_ping_yu_lan_0140.xhtml
Normal file
119
太平御览/OPS/c142_tai_ping_yu_lan_0140.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,119 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百四十</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c141_tai_ping_yu_lan_0139.xhtml" title="太平御覽/0139">皇親部五</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百四十.皇親部六</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c143_tai_ping_yu_lan_0141.xhtml" title="太平御覽/0141">皇親部七</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2874" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596310" title="d:Q85596310" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="hou_wei_xuan_wu_yu_huang_hou"><span id="id-.E5.BE.8C.E9.AD.8F.E5.AE.A3.E6.AD.A6.E4.BA.8E.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>後魏宣武于皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:宣武皇后于氏,太尉烈弟勁之女也。世宗始親政事,烈時爲領軍,總心膂之任,以嬪御未備,因左右諷諭,稱后有容德,世宗乃迎入爲貴人。時年十四,甚見寵愛,立爲皇后,謁于太廟。后靜默寬容,性不妒忌,生皇子昌,三歲夭沒。其後暴崩,宮禁事秘,莫能知悉,而世議歸咎于高夫人。葬永太陵,謚曰慎皇后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="xuan_wu_gao_huang_hou"><span id="id-.E5.AE.A3.E6.AD.A6.E9.AB.98.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>宣武高皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:宣武高皇后,文昭弟偃之女也。世宗納爲貴嬪,生皇子,早夭;又生建德公主。後拜爲皇后,甚見禮重。性妒忌,宮人稀得進御。及肅宗即位,上尊號曰皇太后。尋爲尼,居瑤光寺,非大節慶,不得入宮中。建德公主始五六歲,靈太后恒置左右,撫愛之。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“518年”或“724年”">神龜元年</span></a>,太后出覲母武邑君。時天文有變,靈太后欲以太后當禍,是夜暴崩,天下怨之。喪還瑤光佛寺,葬殯皆以尼禮。世宗暮年,高后悍忌,嬪御有至帝崩不蒙侍接者。由是在洛二世,二十餘年,皇太子全育,惟肅宗而已。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="xuan_wu_hu_huang_hou"><span id="id-.E5.AE.A3.E6.AD.A6.E8.83.A1.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>宣武胡皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:宣武靈皇后胡氏,安定臨涇人,司徒國珍之女。后母皇甫氏産后之日,赤光四照。京兆山北縣有趙胡者善于卜相,國珍往問之,胡云:「賢女有大貴之表,方爲天地母,生天地主。勿過三人知也。」后姑爲尼,能講道,世宗初,入講禁中。積數歲,諷左右稱后姿行,世宗聞之,乃召入掖庭,爲承華世婦。而椒庭之中,以國舊制,相與祈祝,皆願生諸王、公主,不願生太子也。惟后每謂夫人等言:「天子,豈可獨無兒子,何緣畏一身之死而令皇家不育冢嫡乎?」及肅宗在孕,同列猶以故事相恐,勸爲諸計。后固意確然,幽夜獨誓云:「但使所懷是男,次第當長子,子生身死,所不辭也。」既誕肅宗,進爲充華嬪。先是,世宗頗喪皇子,自以春秋長矣,深加慎護。爲擇乳母,皆取良家宜子者。養于別宮,皇后及充華嬪皆莫得而撫視焉。及肅宗踐祚,尊后爲皇太妃,后尊爲皇太后。臨朝聽政,猶稱殿下,令以行事。后改令稱詔,群臣上書曰陛下,自稱曰朕。太后以肅宗沖幼,未堪親祭,欲傍周禮夫人與君交獻之義,代行祭禮,訪尋故式。門下召禮官、博士議,以爲不可。而太后欲以帷幔自鄣,觀三公行事,重問侍中崔光。光便據漢和熹<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>熹,音熙。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>鄧后薦祭故事,太后大悅,遂攝行祠祀。太后性聰悟,多才藝,姑既爲尼,幼相依託,略得佛經大義。親覽萬機,手筆斷决。幸西林園法流堂,命侍臣射,不能射者罰之。又自射針孔,中之。大悅,賜左右布帛有差。先是,太后敕造申訟車,時復御焉,出自雲龍大司馬門,從宮西而北,入自千秋門,以納冤訟。又親策孝秀、州郡計吏于朝堂。太后以肅宗幸華林園,宴群臣于都亭曲水,令王公以下賦七言詩。太后詩曰:「化光造物含氣貞。」肅宗詩曰:「恭己無爲賴慈英。」王公以下賜帛有差。太后父薨,百寮表請公除,太后不許。尋幸永寧寺,觀建刹于九級之基,僧尼士女赴者數萬人。后幸左藏,公主嬪女已下從者百餘人,皆令任力負布絹,即以賜之。尋幸闕口溫水,登鶏頭山,自射象牙簪,一發中之,敕示文武。時太后得志,逼幸清河王懌,淫亂肆情,爲天下所惡。領軍元叉、長秋卿劉騰等奉肅宗於顯陽殿,幽太后於北宮,於禁中殺懌。自劉騰死,叉又寬怠。太后與肅宗及高陽王雍爲計,解叉領軍。太后復臨朝,大赦,改元。自是朝政疏緩,威恩不立,天下牧守,所在貪惏。鄭儼寵私宮掖,勢傾海內;李神軌、徐紇幷見親侍。一二年中,位總禁要,手握王爵,輕重在心,宣淫于朝,爲四方之所厭穢。文武解體,所在亂逆,土崩魚爛,始于此矣。及<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:528年_(提及)" title="Category:528年 (提及)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="528年">武泰元年</span></a>,爾朱榮稱兵渡河,太后盡召明帝六宮,皆令入道,太后亦自落髮,榮遣騎拘送太后及幼主河陰。太后對榮多所陳說,榮拂衣而起。太后及幼主幷沉於河水。太后妹馮翊君收瘞于雙靈寺,武帝時始葬以后禮,而追加謚焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:靈太后頗事莊飾,數出游幸。元順面諍曰:「禮,婦人夫喪,自稱未亡人,首去珠珥,衣不被彩。陛下母臨天下,年垂不惑,過修容飾,何以示後世?」靈太后慚而還入,召順,責曰:「千里相徵,豈欲衆見辱也?」順曰:「陛下盛服炫容,不畏天下所笑,何耻臣之一言乎!」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="xiao_ming_hu_huang_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E6.98.8E.E8.83.A1.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝明胡皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:孝明胡皇后,靈太后從兄冀州刺史盛之女也。靈太后欲榮重門族,故立爲皇后。肅宗頗有酒德,專嬖充華潘氏,及嬪御幷無過寵。太后爲肅宗選納,抑屈人流。時博陵崔孝芬女、范陽盧道約女、隴西李瓚等女,俱爲世婦。諸人訴訟,咸見忿責。武太初,后既入道,遂居于瑤光寺焉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="xi_wei_xiao_wu_gao_huang_hou"><span id="id-.E8.A5.BF.E9.AD.8F.E5.AD.9D.E6.AD.A6.E9.AB.98.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>西魏孝武高皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:孝武皇后高氏,齊神武長女也。帝見立,乃納爲后。及帝西幸關中,降爲彭城王妃。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="wen_di_yi_fu_hou"><span id="id-.E6.96.87.E5.B8.9D.E4.B9.99.E5.BC.97.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>文帝乙弗后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:文帝文皇后乙弗氏,河南洛陽人也。其先世爲吐谷渾渠帥,居青海,號青海王。凉州平,后之高祖莫瑰擁部落入附,拜定州刺史,封西平公。自莫瑰後,三世尚公主,女乃多爲王妃,甚見貴重。父瑗,儀同三司、兗州刺史。母淮陽長公主,孝文之第四女也。后美容儀,少言笑,年數歲,父母异之,指示諸親曰:「生女何妨也,若此者,實勝男。」年十六,文帝納爲妃。及帝即位,以<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:535年_(提及)" title="Category:535年 (提及)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="535年">大統元年</span></a>册爲皇后。后性好節儉,蔬食故衣,珠玉羅綺絕于服玩。又仁恕,無嫉妒之心,帝益重之。生男女十二人,多早夭,惟太子及武都王戍存焉。時新都關中,務欲東討,蠕蠕寇邊,未遑北伐,故帝結婚以撫之。于是更納悼后,命后遜居別宮,出家爲尼。悼后猶懷猜忌,復徙后居秦州,依子秦州刺史武都王。帝雖限大計,恩好不忘,後密令養髮,有追還之意。然事秘禁,外無知之者。六年春,蠕蠕舉國渡河,前驅已過,而頗有言虜爲悼后之故興此役。帝曰:「豈有百萬之衆爲一女子舉也?雖然,致此物論,朕亦何顔以見將帥耶!」乃遣中常侍曹寵賫手敕令后自盡。后奉敕,揮泪謂寵曰:「願至尊享千萬歲,天下康寧,死無恨也。」因命武都王前,與之訣。遺語皇太子,辭皆凄愴,因慟哭久之。侍御咸垂涕失聲,莫能仰視。召僧設供,令侍婢數十人出家,手爲落髮。事畢,乃入室,引被入自覆而崩,年三十一。鑿麥積崖爲龕而葬,神柩將入,有二叢雲先入龕中,頃之,一滅一出,后號寂陵。及文帝山陵畢,手書云萬歲後令后欲配饗。公卿乃議追謚曰文皇后,祔于太廟。廢帝時,合葬於永陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="yu_jiu_lu_hou"><span id="id-.E9.83.81.E4.B9.85.E9.96.AD.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>郁久閭后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:文帝悼皇后郁久閭氏,蠕蠕主阿那瑰之長女。容貌端嚴,夙有成智。大統初,蠕蠕屢犯北邊,文帝乃與通好結婚,扶風王孚受使奉迎。蠕蠕俗以東爲貴,后之來,營幕戶席,一皆東向。車七百乘,馬萬匹,駝千頭。到黑鹽池,魏朝鹵簿文物始至。孚奏請正南面,后曰:「我未見魏王,故蠕蠕女也。魏仗向南,我自東面。」孚無以辭。四年正月,至京師,立爲皇后,時年十四。六年,后懷孕,將産,居于瑤華殿,聞上有狗吠聲,甚惡之。又見婦人盛飾來至后所,后謂左右曰:「此爲何人?」醫巫傍侍,悉無見者,時以爲文后之靈。産訖而崩,年十六,葬于少陵原。十七年,合葬永陵。當會橫橋北,后梓宮先至鹿苑,帝轀輬後來,將就次所,軸折不進。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="xi_wei_fei_di_yu_wen_hou"><span id="id-.E8.A5.BF.E9.AD.8F.E5.BB.A2.E5.B8.9D.E5.AE.87.E6.96.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>西魏廢帝宇文后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:廢帝皇后宇文氏,周文帝女也。後初産之日,有雲氣滿室,芬氣久之。幼有風神,好陳列女圖,置之左右。周文曰:「每見此女,良慰人意。」廢帝之爲太子,納爲妃。及即位,爲皇后。志操明秀,帝深重之,專寵後宮,不置嬪御。帝既廢崩,后亦以忠于魏室罹禍。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h2 id="gong_di_ruo_gan_hou"><span id="id-.E6.81.AD.E5.B8.9D.E8.8B.A5.E5.B9.B2.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>恭帝若干后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:恭帝皇后若干氏,司空長樂公正惠之女也。有容色,恭帝納之爲妃。及即位,立爲皇后。後出家爲尼,在佛寺薨,竟無謚。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h2 id="dong_wei_xiao_jing_gao_huang_hou"><span id="id-.E6.9D.B1.E9.AD.8F.E5.AD.9D.E9.9D.9C.E9.AB.98.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>東魏孝靜高皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:孝靜高皇后,齊神武王之第二女也。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:537年_(提及)" title="Category:537年 (提及)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="537年">天平四年</span></a>,詔聘以爲皇后。王前後固辭,帝不許。興和初,詔侍中司空孫騰、司空公襄城王旭、兼尚書令司州牧西河王<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"></dfn>、兼太常卿及宗正卿元孝支等奉詔致禮,幷備宮官侍衛,以後駕迎于晋陽丞相第。五月,立爲皇后,大赦天下。齊受禪,降爲中山王妃。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h2 id="hou_zhou_wen_yuan_huang_hou"><span id="id-.E5.BE.8C.E5.91.A8.E6.96.87.E5.85.83.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>後周文元皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後周書》曰:文元皇后,魏孝武妹。初封平原公主,[木開]府張歡。遇後無禮,帝殺歡。改封後馮翊公主,以配太祖,生孝閔。薨,葬成陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="12"><h2 id="wen_chi_nu_hou"><span id="id-.E6.96.87.E5.8F.B1.E5.A5.B4.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>文叱奴后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後周書》曰:文叱奴後,太祖爲丞相,納後爲姬,生高祖。高祖即位,後尊爲皇太后。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:574年_(提及)" title="Category:574年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="574年">建德三年</span></a>三月己酉,崩。四月丁巳,葬永固陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="13"><h2 id="min_yuan_hou"><span id="id-.E9.96.94.E5.85.83.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>閔元后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後周書》曰:閔元皇后,名胡摩,魏文帝第五女。初封晋安公主,湣帝爲洛陽公,尚焉。及踐祚,立爲皇后。帝被廢,後出俗爲尼。高祖誅晋公護,上帝尊號爲湣帝,以後爲孝湣皇后,號崇義宮。隋氏革命,出居裏第。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:616年_(提及)" title="Category:616年 (提及)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="616年">大業十二年</span></a>,殂。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="14"><h2 id="ming_du_gu_hou"><span id="id-.E6.98.8E.E7.8D.A8.E5.AD.A4.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>明獨孤后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後周書》曰:明獨孤后,太保衛公信之長女也。帝在藩,納爲夫人。帝即位,立爲皇后,在位數日,崩。葬昭陵。世宗崩,與后葬之。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="15"><h2 id="wu_a_shi_na_hou"><span id="id-.E6.AD.A6.E9.98.BF.E5.8F.B2.E9.82.A3.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>武阿史那后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後周書》曰:武阿史那后,突厥木杆可汗俟斤之女。突厥滅蠕蠕<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>而恕反。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>後,盡有塞表之地,控弦十數萬,于是陵逼中原。太祖方與齊人爭衡,結以爲援。俟斤初欲以女配帝。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:565年_(提及)" title="Category:565年 (提及)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="565年">保定五年</span></a>二月,詔陳國公純等,備皇后文物及行殿,幷六宮已下一百二十人,至俟斤牙帳所,迎后。俟斤又許齊人以婚,將有异志。純等在彼累載,不得返命。會雷風大起,飄壞其穹廬等,旬日不止。俟斤大懼,以爲天譴<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>去戰切<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>,乃禮送后及純等設行殿,列羽儀,奉之以歸。高祖行親迎之禮。后有姿貌,善容止,高祖深敬焉。宣帝即位,尊爲天元上皇太后。隋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:582年_(提及)" title="Category:582年 (提及)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="582年">開皇二年</span></a>,殂,年三十一。隋文詔后葬孝陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="16"><h2 id="xiao_di_li_hou"><span id="id-.E5.AD.9D.E5.B8.9D.E6.9D.8E.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孝帝李后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後周書》曰:武帝李後,名娥姿,楚人也。于謹平江陵,後家被籍沒。至長安,太祖以後賜高祖,幸之,生宣帝。宣帝即位,尊爲天元聖太后。宣帝崩,靜帝尊爲大帝太后。隋開皇初,出俗爲尼,改名常悲。薨,以尼禮葬于京城南。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="17"><h2 id="xuan_di_yang_hou"><span id="id-.E5.AE.A3.E5.B8.9D.E6.A5.8A.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>宣帝楊后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後周書》曰:宣帝楊后,名麗華,隋文帝長女。帝在東宮,高祖爲帝納后爲皇太子妃。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:578年_(提及)" title="Category:578年 (提及)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="578年">宣政元年</span></a>,立爲天元皇后。后性柔婉,不妒忌,四皇后及嬪御等咸愛而仰之。帝後昏暴滋甚,喜怒乖度。嘗譴后,欲加之罪,后進止詳閑,辭色不撓。帝大怒,遂賜后死,逼令引决。后母獨孤氏聞之,詣閣陳謝,叩頭流血,然後得免。帝崩,靜帝尊后爲皇太后,號弘聖皇太后。初,宣帝不豫,詔隋文帝入禁中侍疾。及大漸,劉昉、鄭譯等因矯詔以后父受遺輔政。后雖初不預謀,然以嗣主幼沖,恐權在他族,不利于己,聞昉、譯已行此詔,甚悅。后知父有异圖,意頗不平,形于言色。及行禪代,憤惋愈甚。隋文帝既不能譴責,心甚愧之。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:586年_(提及)" title="Category:586年 (提及)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="586年">開皇六年</span></a>,封后爲樂平公主。後又議奪其志,后誓不許,乃止。大業中,殂,葬定陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="18"><h2 id="xuan_zhu_hou"><span id="id-.E5.AE.A3.E6.9C.B1.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>宣朱后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後周書》曰:宣朱皇后,名滿月,吳人也。其家坐事,沒入東宮。帝爲太子,后被選掌衣服,召而幸之,遂生靜帝。靜帝立,尊爲天元太皇后。後本非良家子,年又大帝十歲,疏賤無寵。以靜帝之故,特尊崇之。宣帝崩,靜帝即位,尊爲太后。隋初,出俗爲尼,改名法淨。後殂,以尼禮葬之。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="19"><h2 id="xuan_chen_hou"><span id="id-.E5.AE.A3.E9.99.B3.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>宣陳后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後周書》曰:宣陳后,名月儀,自云潁川人。大將軍山提之女。以選入宮,拜爲德妃。月餘,立爲天元左大皇后。帝崩,出俗爲尼,改名華光。父山提,本爾朱兆之隸。仕齊,爲特進、開府、謝陽王。高祖平齊,拜大將軍。以后父超授上柱國,除大宗伯。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="20"><h2 id="xuan_yuan_hou"><span id="id-.E5.AE.A3.E5.85.83.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>宣元后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後周書》曰:宣元皇后,名樂尚,河南洛陽人,開府晟之第二女也。年十五,被選入宮,拜貴妃。後立爲天元右大皇后。宣帝崩,出俗爲尼,名華勝。父晟,少以元氏宗室拜開府。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="21"><h2 id="xuan_wei_chi_hou"><span id="id-.E5.AE.A3.E5.B0.89.E9.81.B2.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>宣尉遲后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後周書》曰:宣尉遲皇后,名繁熾,蜀公回之孫女也。有美色,初適杞公亮之子西陽公溫,后以宗婦入朝,帝逼而幸之。後亮聞,謀逆。帝遂誅溫,追后入宮,立爲天元右大皇后。帝崩,出俗爲尼,改名華道。年四十殂。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="22"><h2 id="jing_si_ma_hou"><span id="id-.E9.9D.9C.E5.8F.B8.E9.A6.AC.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>靜司馬后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後周書》曰:靜帝司馬后,名令姬,柱國滎陽公消難之女。宣帝傳位于帝,納后爲皇后。隋文帝以后父消難擁衆奔陳,廢后爲庶人。後嫁爲隋司州刺史李丹妻。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="23"><h2 id="sui_wen_du_gu_huang_hou"><span id="id-.E9.9A.8B.E6.96.87.E7.8D.A8.E5.AD.A4.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>隋文獨孤皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《隋書》曰:文獻獨孤皇后,河南洛陽人,周大司馬河內公信之女也。信見高祖有奇表,故以后妻焉,時年十四。高祖與后相得,誓無异生之子。后初亦柔順恭孝,不失婦道。后姊爲周明帝后,長女爲周宣帝后,貴戚之盛,莫與爲比,而后每謙卑自守,世以爲賢。及周宣帝崩,高祖居禁中,總百揆,后使人謂高祖曰:「大事已然,騎獸之勢,必不得下,勉之!」高祖受禪,立爲皇后。性尤妒忌,上亦每事惟后言是用。后見諸王及朝士有妾孕者,必勸上斥之。時皇太子多內寵,妃元氏暴薨,后意太子愛妾適氏害之。由是風上竟廢太子,立晋王廣,皆后之謀也。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:602年_(提及)" title="Category:602年 (提及)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="602年">仁壽二年</span></a>八月甲子,月暈四重。己巳,太白犯軒轅。其夜,后崩于永安宮,時年五十,葬于太陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="24"><h2 id="xuan_hua_fu_ren"><span id="id-.E5.AE.A3.E8.8F.AF.E5.A4.AB.E4.BA.BA" typeof="mw:FallbackId"/>宣華夫人</h2>
|
||||
|
||||
<p>《隋書》曰:宣華夫人,陳宣帝之女也。性聰慧,姿貌無雙。及陳滅,配掖庭,後選入宮爲嬪。時獨孤皇后性妒,後宮罕得進御,唯陳氏有寵。晋王廣之在藩也,陰有奪宗之計,規爲內助,每致禮物,以取媚于陳氏。皇太子廢立之際,頗有力焉。及文獻皇后崩,進位爲貴人,專房擅寵,主斷內事,六宮莫與爲比。及上大漸,遺詔拜爲宣華夫人。煬帝嗣位之後,出居仙都宮。尋召入,歲餘而終,是年二十九。帝深悼之,爲製《神傷賦》。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="25"><h2 id="yang_di_xiao_huang_hou"><span id="id-.E7.85.AC.E5.B8.9D.E8.95.AD.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>煬帝蕭皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《隋書》曰:煬帝蕭皇后,蕭明帝巋<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>丘軌切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>之女也。江南風俗,二月生子者不舉。后以二月生,由是季父岌收而養之。未幾,岌夫妻俱死,轉養舅氏張軻家。然軻甚貧窶<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>具宇切<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>,后躬親勞苦。煬帝之爲晋王,時高祖將爲王選妃于梁,遍占諸女,皆不吉。巋迎后于舅氏,令使者占之,曰:「吉。」于是遂策爲王妃。后性婉順,有智識,好學解屬文,頗知占候。高祖大善之,帝甚寵敬焉。及帝嗣位,詔立爲后。帝每游幸,未嘗不隨侍從。及宇文氏之亂,隨軍至聊城。化及敗,沒于竇建德。突厥處羅可汗遣使迎后於洺州,建德不敢留,遂入於虜庭。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1104年”或“630年”">貞觀四年</span></a>,滅突厥,乃以禮致之,歸于京師。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
121
太平御览/OPS/c143_tai_ping_yu_lan_0141.xhtml
Normal file
121
太平御览/OPS/c143_tai_ping_yu_lan_0141.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,121 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百四十一</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c142_tai_ping_yu_lan_0140.xhtml" title="太平御覽/0140">皇親部六</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百四十一.皇親部七</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c144_tai_ping_yu_lan_0142.xhtml" title="太平御覽/0142">皇親部八</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2925" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596333" title="d:Q85596333" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="tang_gao_zu_dou_huang_hou"><span id="id-.E5.94.90.E9.AB.98.E7.A5.96.E7.AB.87.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>唐高祖竇皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》:高祖太穆皇后竇氏,京兆始平人,隋定州總管神武公毅之女也。后母,周武帝姊襄陽長公主。后生而髮垂過頸,三歲與身齊。周武帝特愛重之,養于宮中。時武帝納突厥女爲后,無寵。后尚幼,竊言於帝曰:「四邊未靜,突厥尚强,願舅抑情撫慰,以蒼生爲念。但得突厥之助,則江南、關東不能爲患矣。」武帝深納之。毅聞之,謂長公主曰:「此女才貌如此,不可妄以許人,當爲求賢夫。」乃於門屏畫二孔雀,諸公子有求婚者,輒與兩箭射之,潜約中目者許之。前後數十輩莫能中,高祖後至,兩發各中一目。毅大悅,遂歸於我帝,及周武帝崩,后追思如喪所生。隋文帝受禪,后聞而流涕,自投於床曰:「恨我不爲男,以救舅氏之難。」毅與長公主遽掩口曰:「汝勿妄言,滅吾族矣!」后事元貞太后以孝聞。聞太后素有羸疾,時或危篤。諸姒以太后性嚴,懼譴,皆稱疾而退。唯后晝夜扶侍,不脫衣履者,動淹旬月焉。善書,學類高祖之書,人莫能辨。工篇章,而好存規誡。大業中,高祖爲扶風太守,有駿馬數匹。常言於高祖曰:「上好鷹愛馬,公之所知,此堪進御,不可久留,人或言者,必爲身累,願熟思之。」高祖未决,竟以此獲譴。未幾,后崩于涿郡,時年四十五。高祖追思后言,方爲自安之計,數求鷹犬進之,俄而擢拜將軍,因流涕謂諸子曰:「我早從汝母之言,居此官久矣。」初葬壽安陵,後葬獻陵。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“674年”或“760年”或“784年”">上元元年</span></a>八月,改上尊號曰太穆順聖皇后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="tai_zong_zhang_sun_huang_hou"><span id="id-.E5.A4.AA.E5.AE.97.E9.95.B7.E5.AD.AB.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>太宗長孫皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:太宗文德順聖皇后長孫氏,長安人,隋右驍衛將軍晟之女也。后少好讀書,造次必循禮則。年十三,嬪於太宗。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:618年_(提及)" title="Category:618年 (提及)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="618年">武德元年</span></a>,册爲秦王妃。九年,册拜皇太子妃。太宗即位,立爲皇后。后性尤儉約,凡所服御,取給而已。太宗彌加禮待。十年六月己卯,崩於立政殿,時年三十六。葬於昭陵。后嘗撰古婦人善事勸戒十卷,名曰《女則》,自爲之序。又著論駁漢明德馬皇后,以爲不能抑退外戚,令其當朝貴盛,乃戒其龍馬水車,此乃開其禍源而防其末事耳。且誡主守者曰:「此吾以自防閑耳,婦人著述無條貫,不欲至尊見之,慎勿言。」崩後,宮司以聞,太宗覽而增慟,以示近臣曰:「皇后此書,足可垂於後代。我豈不達天命而不能割情乎!以其每能規諫,補朕之闕,今不復聞善言,是內失一良佐,以此益令人哀耳。」<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“674年”或“760年”或“784年”">上元元年</span></a>,改上尊號曰文德順聖皇后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="xu_fei__fu_"><span id="id-.E5.BE.90.E5.A6.83.E3.80.88.E9.99.84.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>徐妃<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>附<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:太宗賢妃徐氏,名惠,右散騎常侍堅之姑也。生五月而能言,四歲誦《論語》、《毛詩》,八歲好屬文。其父孝德試擬《楚辭》,云「山中不可以久留」,詞甚典美。自此遍涉經史,手不釋卷。太宗聞之,納爲才人。其所屬文,揮翰立成,詞華綺瞻。俄拜婕妤,再遷充容。時軍旅亟動,宮室互興,百姓頗倦勞役,上疏諫之。太宗善其言,優賜甚厚。及太宗崩,追思顧遇之恩,哀慕愈甚,發疾不自醫。疾甚,謂所親曰:「吾荷顧實深,志在早歿,魂其有靈,得侍園寢,吾之志也。」因爲七言詩及連珠以見其志。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:650年_(提及)" title="Category:650年 (提及)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="650年">永徽元年</span></a>,卒,時年二十四。詔贈賢妃,陪葬于昭陵之石室。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="gao_zong_fei_wang_huang_hou"><span id="id-.E9.AB.98.E5.AE.97.E5.BB.A2.E7.8E.8B.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>高宗廢王皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:高宗廢后王氏,幷州祁人也。父仁祐。同安長公主即后之從祖母也。公主以后有美色,言於太宗,遂納爲晋王妃。高宗登儲,册爲皇太子妃。永徽初,立爲皇后。初,武皇后貞觀末隨太宗嬪御居于感業寺,后及左右數爲之言,高宗由是復召入宮,立爲昭儀。俄而漸承恩寵,遂與后及良娣蕭氏遞相譖毀。帝終不納后言,而武昭儀寵遇日厚。后懼不自安,密與母柳氏求巫祝厭勝。事發,帝大怒,斷柳氏不許入宮,將廢后。長孫無忌、褚遂良等固諫,乃止。俄又納李義府之策。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:655年_(提及)" title="Category:655年 (提及)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="655年">永徽六年</span></a>,廢后及蕭良娣皆爲庶人,囚之別院。武昭儀令人皆縊殺之。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="zhong_zong_zhao_huang_hou"><span id="id-.E4.B8.AD.E5.AE.97.E8.B6.99.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>中宗趙皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:中宗和思皇后趙氏,京兆長安人。父環,尚高祖女常樂公主。中宗爲英王時,納后爲妃。既而妃母公主得罪,妃亦坐廢,幽死于內侍省。則天臨朝,瑰爲壽州刺史,坐與越王貞連謀被誅,公主亦坐死。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“705年”">神龍元年</span></a>,贈后謚爲恭皇后。及中宗崩,將葬于定陵,追謚后爲和思。莫知瘞所,以皇后禕衣于陵所寢宮招魂,置衣于魂輿,以太牢告祭,遷衣于寢宮,舒于御榻之右,覆以夷衾而葬焉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="zhong_zong_fei_wei_huang_hou"><span id="id-.E4.B8.AD.E5.AE.97.E5.BB.A2.E9.9F.8B.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>中宗廢韋皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:中宗韋庶人,京兆萬年人也。中宗爲太子時,納後爲妃,仍擢後父玄貞爲豫州刺史。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:684年_(提及)" title="Category:684年 (提及)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="684年">嗣聖元年</span></a>,立爲皇后。其年,中宗見廢,後隨從房州。時中宗懼不自安,每聞制使至,惶恐欲自殺。後勸王曰:「禍福倚伏,何常之有?豈失一死,何遽如是也!」累年同艱危,情義甚篤。所生懿德太子,永泰、永壽、長寧、安樂四公主,安樂最幼,生于房州,帝自脫衣裹之,遂名曰裹兒,特寵异焉。及中宗復立爲太子,又立後爲妃。中興初,復立爲皇后。帝在房州時,常謂後曰:「一朝見天日,誓不相禁忌。」及得志,乃受上官昭容邪說,引武三思入宮中,升御床,與後雙陸,帝爲點籌,以爲歡笑,醜聲日聞于外。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:710年_(提及)" title="Category:710年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="710年">景龍四年</span></a>六月,帝遇暴暴崩,後懼,秘不發喪。及臨淄王勒兵入內,後惶駭遁入殿前飛騎營,及武延秀、安樂公主皆爲亂兵所殺,追貶爲庶人。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="shang_guan_zhao_rong"><span id="id-.E4.B8.8A.E5.AE.98.E6.98.AD.E5.AE.B9" typeof="mw:FallbackId"/>上官昭容</h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:中宗上官昭容,名婉兒,西台侍郎儀之孫也。父庭芝,與儀同被誅,婉兒時在繈褓,隨配入掖庭。及長,有文詞,明習史事。則天時,婉兒忤旨當誅,則天惜其才不殺,但黥其面而已。自聖曆已後,百司表奏,多令參决。中宗即位,又令專掌制命,深被信任。尋拜爲昭容。婉兒既與武三思淫亂,每下制敕,多因事推尊武氏而排抑皇家。節湣太子深惡之,及舉兵,至肅章門,扣閣索婉兒。婉兒大言曰:「觀其此意,即當次索皇后以及大家。」帝與后遂激怒,幷將婉兒登玄武門樓以避兵鋒,俄而事定。婉兒常勸帝廣置昭文學士,盛引當朝詞學之臣,數賜游宴,賦詩唱和。婉兒每代帝及后,長寧、安樂二公主,數首幷作,辭甚綺麗,時人咸諷誦之。婉兒俄又通于吏部侍郎崔<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"></dfn>,引知政事。<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"></dfn>嘗充使開商山新路,功未半而中宗崩,婉兒草遺制,曲叙其功而加褒賞。及韋庶人敗,婉兒亦斬于旗下。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="rui_zong_liu_huang_hou"><span id="id-.E7.9D.BF.E5.AE.97.E5.8A.89.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>睿宗劉皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:睿宗肅明順聖皇后劉氏,父延景,陝州刺史。儀鳳中,睿宗居藩,納后爲孺人,尋立爲妃。生寧王憲,壽昌、代國二公主。睿宗即位,册爲皇后;及降爲皇嗣,從降爲妃。長壽中,與昭成皇后同被譴,爲則天所殺。景杬年,追謚肅明皇后。招魂葬于東都城南,陵曰惠陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h2 id="rui_zong_dou_huang_hou"><span id="id-.E7.9D.BF.E5.AE.97.E7.AB.87.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>睿宗竇皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:睿宗昭成順聖皇后竇氏,父孝諶,潤州刺史。後姿容婉順,動循禮則。睿宗爲相王時,爲孺人,甚見禮异。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:684年_(提及)" title="Category:684年 (提及)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="684年">光宅元年</span></a>,立爲德妃。生玄宗及金仙、玉真二公主。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“693年”或“770年”">長壽二年</span></a>,爲戶婢團兒誣贊與肅明皇后厭蠱咒詛。正月二日,朝則天皇后于嘉豫殿,既退而同時遇害。梓宮秘密,莫知所在。睿宗即位,謚曰昭成皇后。招魂葬於都城之南,陵曰靖陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h2 id="xuan_zong_fei_wang_huang_hou"><span id="id-.E7.8E.84.E5.AE.97.E5.BB.A2.E7.8E.8B.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>玄宗廢王皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:玄宗廢後王氏,同州下邳人,梁冀州刺史神念之後。上爲臨淄王時,納後爲妃。上將起事,頗預密謀,贊成大業。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:712年_(提及)" title="Category:712年 (提及)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="712年">先天元年</span></a>,立爲皇后,以父仁皎爲太僕卿。後兄守一以後無子,嘗懼有廢立,導以符厭之事。有左道僧明悟爲祭南北斗,刻霹靂木書天地字及上諱,合而佩之,且咒曰:「佩此有子,當與則天皇后爲比。」事發,上親究之,皆驗。下制廢爲庶人,守一賜死。其年十月,庶人卒,以一品禮葬于無相寺。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:762年_(提及)" title="Category:762年 (提及)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="762年">寶應元年</span></a>,雪冤,復尊爲皇后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h2 id="xuan_zong_wu_huang_hou"><span id="id-.E7.8E.84.E5.AE.97.E6.AD.A6.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>玄宗武皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:玄宗貞順皇后武氏,則天從父兄子恒安王攸正女也。攸正卒後,後尚幼,隨例入宮。上即位,漸承恩寵。及王庶人廢後,特賜號爲惠妃,宮中禮秩,一同皇后。惠妃開元初産夏悼王及懷安哀王、上仙公主,幷繈褓不育,上特垂傷悼。及生壽王瑁,不敢養于宮中,命寧王憲于外養之。又生盛王琦,咸宜、太華二公主。惠妃以開元二十五薨,年四十餘。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="12"><h2 id="yang_gui_fei"><span id="id-.E6.A5.8A.E8.B2.B4.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>楊貴妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:玄宗楊貴妃,父玄琰,蜀州司戶。妃早孤,養于叔父玄珪敫。開元初,武惠妃特承恩遇,故王皇后廢黜。二十四年,惠妃薨,帝哀悼久之,後庭數千,無可意者。或奏玄琰女姿色冠代,宜蒙召見。時妃衣道士服,號曰太真。既進見,玄宗大悅。不期歲,恩禮如惠妃。太真姿質豐艶,善歌舞,通音律,智算過人。每倩盼承迎,動移上意。宮中呼爲娘子,禮數實同皇后。有姊三人,皆有才貌,玄宗幷封國夫人。天寶中,安祿山大立邊功,上深寵之。祿山來朝,帝令貴妃姊妹與結爲兄弟,祿山母事妃,每宴賜,錫賚稠沓。及祿山叛,露檄數國忠之罪。河北盜起,玄宗以皇太子爲天下兵馬元帥,監撫軍國事。國忠大懼,諸楊聚哭,貴妃銜土陳請,帝遂不行內禪。及潼關失守,從幸至馬嵬,禁軍大將陳玄禮密啓太子,誅國忠父子。既而六軍不散,玄宗遣力士宣問,對曰:「賊本尚在。」蓋指貴妃也。力士復奏,帝不獲已,與妃决,縊死于佛室。時年三十八,瘞于驛西道側。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="13"><h2 id="xuan_zong_yang_huang_hou"><span id="id-.E7.8E.84.E5.AE.97.E6.A5.8A.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>玄宗楊皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:玄宗元獻皇后楊氏,弘農華陰人。後景杬年八月,選入太子宮。時太平公主用事,尤忌東宮。宮中左右持兩端,而潜附太平者,必陰伺察,事雖纖芥,皆聞于上,太子心不自安。後時方娠,太子密謂侍讀張說曰:「用事者不欲吾多息裔,恐禍及此婦人,其如之何?」密令說懷去胎藥而入,太子于曲室躬自煮藥,醺然似寐,夢神人覆鼎。既寤如夢,如是者三。太子异之,告說,說曰:「天命也,無宜他慮。」既而太平誅,後果生肅宗皇帝。太子妃王氏無子,後班在下,後不敢母肅宗。王妃撫鞠,慈甚所生。開元中,肅宗爲忠王,後爲妃,又生寧親公主。張說以舊恩特承寵异,說亦奇忠王儀錶,心知運曆所鍾,故寧親公主降說子<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"></dfn>。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:729年_(提及)" title="Category:729年 (提及)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span title="729年">開元十七年</span></a>,後薨,葬細柳原。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="14"><h2 id="su_zong_zhang_huang_hou"><span id="id-.E8.82.85.E5.AE.97.E5.BC.B5.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>肅宗張皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:肅宗張皇后,本南陽西鄂人,後徙家昭應。祖母竇氏,玄宗母昭成皇太后之妹也。昭成爲天后所殺,玄宗幼失所恃,爲竇姨鞠養。景雲中,封鄧國夫人。父去逸。天寶中,選入太子宮,爲良娣。後辯惠豐碩,巧中上旨。祿山之亂,玄宗幸蜀,太子與良娣俱從,車駕渡渭,百姓遮道,請留太子收復長安。肅宗性仁孝,以上皇播越,不欲違離左右。宦者李靖忠啓太子請留,良娣贊成之,白于玄宗。太子如靈武,時賊已陷京師,從官單寡,道路多虞。每太子次舍宿止,良娣必居其前。太子曰:「捍禦非婦人之事,何以居前?」良娣曰:「今大家跋履險艱,兵衛非多,恐有倉卒,妾自當之,大家可由後而出,庶幾無患。」及至靈武,産子,三日起縫戰士衣。太子勞之曰:「産忌作勞,安可容易?」後曰:「此非妾自養之時,須辦大家事。」肅宗即位,册爲淑妃。贈父去逸左僕射,母竇氏封義章縣主。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1302年”或“758年”">乾元元年</span></a>,册爲皇后。肅宗崩,太子監國,遂移後于別殿,幽崩。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="15"><h2 id="su_zong_wu_huang_hou"><span id="id-.E8.82.85.E5.AE.97.E5.90.B3.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>肅宗吳皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:肅宗章敬皇后吳氏,濮陽人。後父坐事,沒入掖庭。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:734年_(提及)" title="Category:734年 (提及)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="734年">開元二十二年</span></a>,玄宗幸忠王邸,見王服御蕭然,傍無媵侍,命將軍高力士選掖庭宮人賜之,而後在籍中。容止端麗,性多謙抑,寵遇益隆。明年,生代宗皇帝。二十八年,薨,葬于春明門外。代宗即位,群臣以肅宗山陵有期,准禮以先太后<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"></dfn>。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="16"><h2 id="dai_zong_shen_huang_hou"><span id="id-.E4.BB.A3.E5.AE.97.E6.B2.88.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>代宗沈皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:代宗睿真皇后沈氏,吳興人,世爲冠族。父易直,秘書監。開元末,以良家子選入東宮,賜太子,生男廣平王。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“742年”或“908年”">天寶元年</span></a>,生德宗皇帝。祿山之亂,玄宗幸蜀,諸王、妃、主從幸不及者,多陷于賊,後被拘于東都掖庭。及代宗破賊,收東都,見之,留後于宮中。方經略北征,未暇迎歸長安。俄而,史思明再陷河、洛。及朝義敗,復收東都,失後所在,莫測存亡。代宗遣使求訪,十餘年寂無所聞。德宗即位,下詔遙尊爲皇太后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="17"><h2 id="dai_zong_du_gu_huang_hou"><span id="id-.E4.BB.A3.E5.AE.97.E7.8D.A8.E5.AD.A4.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>代宗獨孤皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:代宗貞懿皇后獨孤氏,父穎,左威衛錄事參軍。後以美麗入宮,嬖幸專房,故長秋虛位,諸姬罕所進禦。後始册爲貴妃,生韓王迥、華陽公主。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:775年_(提及)" title="Category:775年 (提及)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span title="775年">大曆十年</span></a>五月,薨。追謚曰貞懿皇后,殯于內殿,累年不忍出宮。十三年十月方葬,命宰臣常袞爲哀册。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="18"><h2 id="de_zong_wang_huang_hou"><span id="id-.E5.BE.B7.E5.AE.97.E7.8E.8B.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>德宗王皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:德宗昭德皇后王氏,父遇,官至秘書監。德宗爲魯王時,納後爲嬪。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“675年”或“761年”">上元二年</span></a>,生順宗皇帝,特承寵异。德宗即位,册爲淑妃。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1154年”或“786年”">貞元二年</span></a>,妃病。十一月甲午,册爲皇后,是日,崩于兩儀殿。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="19"><h2 id="wei_xian_fei"><span id="id-.E9.9F.8B.E8.B3.A2.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>韋賢妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:德宗韋賢妃,不知氏族所出。初爲良娣,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1154年”或“786年”">貞元二年</span></a>,册爲賢妃。性敏惠,言無苟容,動必由禮,德宗深重之,六宮師其德行。及德宗崩,請于崇陵終喪紀,因侍于寢園。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1536年”或“809年”或“87年”">元和四年</span></a>,薨。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="20"><h2 id="shun_zong_wang_huang_hou"><span id="id-.E9.A0.86.E5.AE.97.E7.8E.8B.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>順宗王皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:順宗莊憲皇后王氏,琅琊人。父顔,衛尉卿。後幼以良家子選入宮,爲才人。順宗在藩時,代宗以才人賜之,時年十三。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:778年_(提及)" title="Category:778年 (提及)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span title="778年">大曆十三年</span></a>,生憲宗皇帝,立爲宣王孺人。順宗升儲,册爲良娣。後言容恭謹,宮中稱其德行。順宗即位,疾恙未平,後供侍醫藥,不離左右。屬帝不能言,册禮將行復止。及永貞內禪,册爲太上皇后。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:881年_(提及)" title="Category:881年 (提及)" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span title="881年">中和元年</span></a>正月,順宗晏駕。五月,尊太上皇后爲皇太后,册禮畢,憲宗禦紫宸宣赦。太后居興慶宮。後性仁和恭遜,深抑外戚,無絲毫假貸,訓厲內職,有母儀之風焉。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1545年”或“818年”">元和十三年</span></a>三月,崩于咸寧殿,謚曰莊憲。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="21"><h2 id="xian_zong_guo_huang_hou"><span id="id-.E6.86.B2.E5.AE.97.E9.83.AD.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>憲宗郭皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:憲宗懿安皇后郭氏,尚父子儀之孫,駙馬都尉曖之女。母代宗長女升平公主。憲宗爲廣陵王時,納後爲妃。以母貴,父祖有大勛于王室,順宗深寵异之。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:795年_(提及)" title="Category:795年 (提及)" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span title="795年">貞元十一年</span></a>,生穆宗皇帝。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1533年”或“1615年”或“806年”或“84年”">元和元年</span></a>,册爲貴妃。時後庭多私愛,以後門族華盛,慮正位之後,不容嬖幸,以是册拜後時。穆宗嗣位,册爲皇太后。敬宗即位,尊爲太皇太后。宣宗繼統,即後之諸子也,恩禮愈异于前朝。大中年,崩于興慶宮。謚曰懿安,葬于景陵。後歷位七朝,五居太母之尊,人君行子孫之禮,福壽隆貴,四十餘年,雖漢之馬、鄧,無以加焉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="22"><h2 id="nu_xue_shi_song_shang_gong__fu_"><span id="id-.E5.A5.B3.E5.AD.B8.E5.A3.AB.E5.AE.8B.E5.B0.9A.E5.AE.AE.E3.80.88.E9.99.84.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>女學士宋尚宮<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt35" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>附<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:女學士尚宮宋氏者,名若昭,貝州清陽人。父庭芬,世爲儒學,至庭芬有詞藻。生五女,皆聰慧,庭芬始教以經藝,既而課爲詩賦,年未及笄,皆能屬文。長曰若華,次曰若昭、若倫、若憲、若荀。若華、若昭文尤淡麗,性復貞素<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt36" typeof="mw:Transclusion"></dfn>雅,不尚芳華之飾,嘗白父母,誓不從人,願以藝學揚名顯親。若華教誨四妹,有如嚴師,著《女論語》十篇,其言模仿《論語》,以韋逞母宣文君宋氏代仲尼,以曹大家等代顔、閔,其間問答,悉以婦道所尚。若昭注解,皆有理致。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt37" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1156年”或“788年”">貞元四年</span></a>,昭義節度使李抱真表薦以聞。德宗俱召入宮,試以詩賦,兼問經史中大義,深加賞嘆。德宗能詩,與侍臣唱和相屬,亦令若華姊妹應制。每進禦,無不稱善。嘉其節概不群,不以宮妾遇之,呼爲學士先生。庭芬起家受饒州司馬,習藝館內,教賜第一區,給俸料。元和末,若華卒,贈河內郡君。自<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:791年_(提及)" title="Category:791年 (提及)" about="#mwt38" typeof="mw:Transclusion"><span title="791年">貞元七年</span></a>以後,宮中記注簿籍,若華掌其事。穆宗復令若昭代司其職,拜尚宮。姊妹中,若昭尤通曉人事,自憲、穆、敬三帝,皆呼爲先生,六宮嬪媛、諸王、公主、駙馬皆師之,爲之致敬。進封梁國夫人。寶曆初,卒。將葬,詔所司供鹵簿。敬宗復令若憲代司宮籍。文宗好文,以若憲能屬文,能論議奏對,尤重之。大和中,坐駙馬沈<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt39" typeof="mw:Transclusion"></dfn>事,幽若憲于外第,賜死。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="23"><h2 id="mu_zong_wang_tai_hou"><span id="id-.E7.A9.86.E5.AE.97.E7.8E.8B.E5.A4.AA.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>穆宗王太后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:穆宗恭僖皇太后王氏,越人。父紹卿,婺州金華令。後少入太子宮。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt40" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1536年”或“809年”或“87年”">元和四年</span></a>,生敬宗。穆宗皇帝即位,立爲妃。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:824年_(提及)" title="Category:824年 (提及)" about="#mwt41" typeof="mw:Transclusion"><span title="824年">長慶四年</span></a>二月,尊爲皇太后。文宗即位之初,號寶曆太后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="24"><h2 id="mu_zong_xiao_huang_hou"><span id="id-.E7.A9.86.E5.AE.97.E8.95.AD.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>穆宗蕭皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:穆宗貞獻皇后蕭氏,福建人。初,入十六宅爲建安王侍者,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt42" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1536年”或“809年”或“87年”">元和四年</span></a>,生文宗皇帝。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:827年_(提及)" title="Category:827年 (提及)" about="#mwt43" typeof="mw:Transclusion"><span title="827年">寶曆三年</span></a>,敬宗崩,中尉王守澄率兵討賊,迎江王即位。文宗踐祚之月,奉册上尊號曰皇太后。武宗即位,供養彌謹,徙居積慶殿,號積慶太后。會昌中,崩。謚曰貞獻。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="25"><h2 id="jing_zong_guo_gui_fei"><span id="id-.E6.95.AC.E5.AE.97.E9.83.AD.E8.B2.B4.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>敬宗郭貴妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:敬宗郭貴妃,父義,右威衛將軍。長慶末,以姿貌選入太子宮。敬宗即位,爲才人,生晋王普。帝以少年有子,復以才人容德冠絕,特寵异之。俄册爲貴妃。及昭湣遇盜,宮闈變起,文宗即位,尤憐晋王,有若己子,故貴妃禮遇不衰。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="26"><h2 id="zhao_zong_he_huang_hou"><span id="id-.E6.98.AD.E5.AE.97.E4.BD.95.E7.9A.87.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>昭宗何皇后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:昭宗積善皇后何氏,東蜀人。侍壽王邸,婉麗多智,特承恩顧,生德王、輝王。昭宗即位,立爲淑妃。乾寧中,車駕在華州,册爲皇后。自乾符已後,盜滿天下,妖生九重,宮廟榛蕪,奔播不暇。景福之際,奸臣內侮,后于蒙塵簿狩之中,嚐膳禦侮,不離左右。天祐初,朱全忠逼遷輿駕,東幸洛陽。其年八月,昭宗遇弑。翌日,宰相柳璨、獨孤損等詐宣皇后令云:「帝爲宮人所害,輝王祚宜升帝位。」仍尊皇后爲皇太后。遭罹變故,迫以凶威,宮中哭泣,不敢聲聞于外。明年十二月,全忠將僭立,先行九錫,然後受禪。全忠牙將蔣玄輝在洛陽宮知樞密,宣徽副使趙殷衡素與不葉,且欲代知樞密事,因使于梁,誣告云:「玄輝私于何太后,相與盟詛,誓復唐室,不欲王受九錫。」全忠大怒,即日遣使至洛陽,誅玄輝,太后亦被害于積善宮,又殺宮人阿秋、阿虔,仍乃廢太后爲庶人。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
153
太平御览/OPS/c144_tai_ping_yu_lan_0142.xhtml
Normal file
153
太平御览/OPS/c144_tai_ping_yu_lan_0142.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,153 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百四十二</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c143_tai_ping_yu_lan_0141.xhtml" title="太平御覽/0141">皇親部七</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百四十二.皇親部八</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c145_tai_ping_yu_lan_0143.xhtml" title="太平御覽/0143">皇親部九</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n2978" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596336" title="d:Q85596336" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="shu_liu_bei_gan_hou"><span id="id-.E8.9C.80.E5.8A.89.E5.82.99.E7.94.98.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>蜀劉備甘后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《蜀志》曰:先主甘皇后,沛人。産後主,值曹公軍至,追先主于當陽長阪,于時困逼,弃後及後主,賴趙雲保護,得免于難。後卒,追謚皇思夫人,遷葬于蜀,未至而先主殂殞。丞相亮上言:「皇思夫人宜號昭烈皇后,與大行皇帝合葬。」制曰可。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="mu_hou"><span id="id-.E7.A9.86.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>穆后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《蜀志》曰:先主穆皇后,陳留人也。兄吳壹,素與劉焉有舊,是以舉家隨焉入蜀。焉有异志,而聞善相者,使相後,雲當大貴。焉時將子瑁自隨,遂爲瑁納後。瑁死,後寡居。先主既定益州,而孫夫人還吳,群下勸先主聘後。先主疑與瑁同族,法正進曰:「論其親疏,何與晋文之于子圉乎?」于是納後。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:245年_(提及)" title="Category:245年 (提及)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="245年">延熙八年</span></a>,薨,合葬惠陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="liu_chan_zhang_hou_hou"><span id="id-.E5.8A.89.E7.A6.AA.E5.BC.B5.E5.BE.8C.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>劉禪張後后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《蜀志》曰:後主敬哀皇后,車騎將軍張飛長女。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:221年_(提及)" title="Category:221年 (提及)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="221年">章武元年</span></a>,納爲太子妃。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“223年”或“252年”或“304年”或“313年”或“386年”或“819年”">建興元年</span></a>,立爲皇后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="xiao_zhang_hou"><span id="id-.E5.B0.8F.E5.BC.B5.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>小張后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《蜀志》曰:後主小張皇后,飛小女。隨後主遷于洛陽。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="wu_sun_jian_wu_hou"><span id="id-.E5.90.B3.E5.AD.AB.E5.A0.85.E5.90.B3.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>吳孫堅吳后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:孫堅吳夫人,權之母也。本吳人,徙錢塘,早失父母,與弟居。孫堅聞其才貌,欲娶之。吳氏親戚嫌堅輕狡,將距焉,堅甚慚恨。夫人謂親戚曰:「何愛一女以取禍乎?如有不遇,命也。」于是遂許爲婚,生四男一女。及權少年統業,夫人助理國政,甚有補益。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:202年_(提及)" title="Category:202年 (提及)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="202年">建安七年</span></a>,臨薨,引見張昭等,囑以後事。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="sun_quan_bu_hou"><span id="id-.E5.AD.AB.E6.AC.8A.E6.AD.A5.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孫權步后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:吳主孫權步夫人,臨淮淮陰人也。以美麗得幸于權,寵冠後宮。性不嫉妒,多所推進,故久見愛。權爲王及帝,意欲以爲后,群臣議在徐氏,權依違者十餘年,然宮內皆稱皇后,親戚上疏稱中宮。及薨,臣下緣權旨,請追正名號,乃贈皇后印綬。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="er_wang_hou"><span id="id-.E4.BA.8C.E7.8E.8B.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>二王后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:吳主權王夫人,琅琊人也。夫人以選入宮,得幸,生孫和。權將立爲後,而全公主素憎夫人,數加譖毀。及權寢疾,言有喜色,由是權深責怒,以憂死。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:吳主權王夫人,南陽人也。生孫休。及和爲太子,和母貴,諸姬有寵者,皆出居外。夫人出在公安,卒,因葬焉。休即位,遣使追尊曰敬懷皇后,改葬敬陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="pan_hou"><span id="id-.E6.BD.98.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>潘后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:吳主權潘夫人,會稽句章人。父爲吏,坐死。夫人與姊俱輸織室,權見而异之,召充後宮。得幸,有身,夢有以龍頭授己者,己以蔽膝受之,遂生孫亮。明年,立夫人爲皇后。性妒媚容,自始至卒,譖害甚衆。權不豫,夫人使問中書令張昭呂后專制故事。侍寢疲勞,因以羸病,諸人伺其昏臥,共縊殺之,託言中惡。後事泄,坐死者六七十人。權尋薨,合葬蔣陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h2 id="xie_fei"><span id="id-.E8.AC.9D.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>謝妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:吳主權謝夫人,會稽山陰人也。權聘以爲妃,愛幸有寵。後權納姑孫徐氏,欲令謝下之,謝不肯,由是失寵,早卒。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h2 id="xu_fei"><span id="id-.E5.BE.90.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>徐妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:吳主權徐夫人,吳郡富春人也。初適同郡陸尚,尚卒,權聘以爲妃,使母養子登。後權以夫人妒忌,廢之。以疾卒。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h2 id="sun_liang_quan_hou"><span id="id-.E5.AD.AB.E4.BA.AE.E5.85.A8.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孫亮全后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:孫亮全夫人,全尚女也。立爲皇后。孫綝廢亮爲會稽王,隨亮之國。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳錄》曰:亮妻惠解有容色,吳平乃歸。永寧中,卒。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="12"><h2 id="sun_xiu_zhu_hou"><span id="id-.E5.AD.AB.E4.BC.91.E6.9C.B1.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孫休朱后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:孫休朱夫人,朱據女。孫綝廢亮,休立,夫人爲皇后。休卒,群臣尊夫人爲皇太后。孫皓即位月餘,貶爲景皇后,稱安定宮。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="13"><h2 id="sun_hao_mu_he_tai_hou"><span id="id-.E5.AD.AB.E7.9A.93.E6.AF.8D.E4.BD.95.E5.A4.AA.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孫皓母何太后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:孫和何姬,丹陽句容人也。父遂,本騎士。孫權嘗游幸諸營,而何姬觀于道中,權望見异之,命宦者召入,以賜子和。生男,權喜,名之曰彭祖。彭祖即皓也。後徙和居新都,遣使賜死,嫡妃張氏自殺,何姬曰:「若皆從死,誰當養孤?」遂撫育皓,及其三弟。皓即位,尊和爲昭獻皇帝,何姬爲昭獻皇后,月餘,進爲皇太后焉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="14"><h2 id="sun_hao_teng_hou"><span id="id-.E5.AD.AB.E7.9A.93.E6.BB.95.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>孫皓滕后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:孫皓滕夫人,故太常胤之族女也。胤夷滅,夫人父牧以疏遠徙邊郡。孫休即位,大赦,得還,以牧爲五官中郎。皓既封烏程侯,聘牧女爲妃。皓即位,爲皇后,封牧高密侯,拜衛將軍、錄尚書事。時人以牧尊戚,頗推令諫爭。而夫人寵漸衰,皓滋不悅,皓母何恒左右之。又太史言,「于運曆中,後不可易」。皓信巫覡,故得不廢,常供養升平宮。長秋宮僚,備員而已,受朝賀表疏如故。皓內諸寵姬,佩皇后璽紱者多矣。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:280年_(提及)" title="Category:280年 (提及)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="280年">天紀四年</span></a>,隨皓遷于洛陽。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="15"><h2 id="qian_zhao_liu_yuan_mu_hu_yan_fei"><span id="id-.E5.89.8D.E8.B6.99.E5.8A.89.E6.B7.B5.E6.AF.8D.E5.91.BC.E5.BB.B6.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>前趙劉淵母呼延妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《三十國春秋·前趙錄》曰:左賢王妃呼延氏,魏嘉平中祈子于龍門,俄而有一大白魚,頭有二角,軒髯躍鱗于而至于祭所,久之乃去。巫覡皆异之,曰:「此嘉祥也。」其夜夢旦所見魚變爲人,左手把一物,大如半鶏子,光影非常,授延氏曰:「此是日精,服之生貴子。」自是十三月而生淵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="16"><h2 id="liu_yuan_zhang_hou"><span id="id-.E5.8A.89.E6.B7.B5.E5.BC.B5.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>劉淵張后</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《三十國春秋·前趙錄》曰:劉淵皇后張氏,夢日入懷,寤而告淵,淵曰:「吉征也,慎勿言之。」自是十五月生聰。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="17"><h2 id="liu_cong_hu_yan_hou"><span id="id-.E5.8A.89.E8.81.B0.E5.91.BC.E5.BB.B6.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>劉聰呼延后</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《三十國春秋·前趙錄》曰:劉聰皇后呼延氏,淵後之從父妹,有美色,恭孝稱于宗族,淵後愛聰姿貌,故以配焉。每謂聰曰:「父終子紹,古今之大典,陛下自承高祖之嗣,太弟何爲者哉?陛下百年後,粲兄弟必無種也,願陛下深思之。」聰亦信之,曰:「然,吾當爲計。」後曰:「事留變生,太弟見粲兄弟幷大,必有不安之志矣;或有小人構間其中,未必不禍發于今日。妾常聞陛下說魯隱公事,一何相似,竊爲陛下寒心。」聰深其言,于是相圖之計起矣。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="18"><h2 id="da_liu_hou"><span id="id-.E5.A4.A7.E5.8A.89.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>大劉后</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《三十國春秋·前趙錄》曰:劉聰皇后劉氏,殷長女也,字麗芳,以左貴嬪立爲皇后。聰將起䳨儀殿,廷尉陳元達諫,聰大怒,將斬之。後時在後堂,聞而密遣中常侍敕左右停刑,于是手疏啓曰:「伏聞敕旨將爲妾營殿,今四海未一,禍難猶繁,廷尉之言,社稷之計。當賞以美爵,而反欲誅之。陛下此怒,由妾而起;廷尉之禍,由妾而招。自古國敗家喪,未始不由婦人。妾每覽古事,忿之不忘,何意今日,妾自爲之!後人觀妾,猶妾之視前人,復何面目仰侍巾櫛,請歸死此堂,以塞陛下誤惑之過。」聰覽之色變,曰:「朕此來得微風之患,意怒不自由。元達,忠臣。」命其冠履就坐,引元達以劉後表示之曰:「外輔如公等,內輔如此後,朕亦何憂矣。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="19"><h2 id="xiao_liu_hou"><span id="id-.E5.B0.8F.E5.8A.89.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>小劉后</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《三十國春秋·前趙錄》曰:聰後劉氏,殷小女,字麗華。童齒聰惠,膚发异常,晝營女工,夜誦經傳,母每止之,敦玩彌甚。與諸兄爭論經義,理旨超然,諸兄常深嘆謝。性孝友,善風儀,進止如珪璋焉。以貴嬪立爲皇后。殷二女四孫,皆姿色超世,女德冠時。聰幷納之,自是六劉之寵,傾于後宮。建元中,流星起于牽牛,入紫微,龍形尾蛇,其光照地,落平陽北十里。視之則肉臭聞于平陽,肉旁常有哭聲,晝夜不止,聰甚惡之。劉後産一蛇一虎,各害人而走,尋之不得,頃見隕肉之旁。劉後卒,僞謚武宣皇后。乃失此肉,哭聲亦止。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="20"><h2 id="liu_yao_liu_hou"><span id="id-.E5.8A.89.E6.9B.9C.E5.8A.89.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>劉曜劉后</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《三十国國春秋·前趙錄》曰:劉皇后,侍中暟女。年十三,長七尺八寸,手垂過膝,髮與身齊,姿色才德,邁于列后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="21"><h2 id="hou_zhao_shi_lei_liu_hou"><span id="id-.E5.BE.8C.E8.B6.99.E7.9F.B3.E5.8B.92.E5.8A.89.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>後趙石勒劉后</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《三十國春秋·前趙錄》曰:石勒劉皇后,侍中閏之妹,後部胡人也。勒納之于胡關,美色,有特寵。張枰反于襄城,後抽劍斬之,勒賴後濟。後性惠,有干略,助理軍國之務,有呂氏輔漢之風,然嚴整貞婉容裕不妒忌過之也。石弘即位,尊爲皇太后。與彭城王堪謀殺石虎,謀泄,虎殺之。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="22"><h2 id="hou_yan_mu_rong_chui_duan_hou"><span id="id-.E5.BE.8C.E7.87.95.E6.85.95.E5.AE.B9.E5.9E.82.E6.AE.B5.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>後燕慕容垂段后</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《三十國春秋·前趙錄》曰:垂皇后段氏,字元妃,光祿大夫儀之女。後少而婉惠,有節操,嘗謂妹季妃曰:「我終不能爲庸人之妻。」季妃曰:「妹亦不爲庸天之婦。」鄰人聞而笑之。內黃人張定善相,見儀二女,大驚曰:「君家大興,當由二女。」儀深异之,至年二十餘而不嫁。儀子麟謂儀曰:「張定何知,而拒求者。」儀曰:「吾女輩志行不凡,故且踟蹰,以擇良配。」垂稱燕王,垂納元妃爲繼室,遂有殊寵。范陽王德亦聘季妃焉。姊妹俱爲垂、德皇后,卒如其志。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="23"><h2 id="song_liu_yu_zang_hou"><span id="id-.E5.AE.8B.E5.8A.89.E8.A3.95.E8.87.A7.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>宋劉裕臧后</h2>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:武敬臧皇后,諱愛親,東莞人。後槁祖,生會稽宣長公主。高祖以儉正率下,後恭敬不違。及高祖興復晋室,居上相之重,而後器服粗素,不爲親屬請謁。晋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“408年”或“513年”">義熙四年</span></a>正月甲午,卒于東城,時年四十八。追贈豫章公夫人,還葬丹徒。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="24"><h2 id="hu_jie_yu"><span id="id-.E8.83.A1.E5.A9.95.E5.A6.A4" typeof="mw:FallbackId"/>胡婕妤</h2>
|
||||
|
||||
<p>《宋書》:武帝胡婕妤,諱道安,淮南人。義熙初,爲高祖所納,生文帝。五年,被譴賜死,時年四十二。高祖踐祚,追贈婕妤。太祖即位,上尊號曰章皇太后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="25"><h2 id="liu_yi_long_yuan_hou"><span id="id-.E5.8A.89.E7.BE.A9.E9.9A.86.E8.A2.81.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>劉義隆袁后</h2>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:文帝袁皇后,諱齊嬀,陳郡陽夏人,左光祿大夫湛之庶女也。太祖初拜宜都王妃,生太子劭及東陽獻公主英娥。上待後恩禮甚篤,袁氏貧薄,後每就上求錢帛以贍與之,上性節儉,所得不過三五萬、三五十匹。因此恚恨甚深,稱疾不復見上。上每入,必他處回避。上數掩伺之,不能得。疾篤,上執手流涕問所欲言,後視上良久,乃引被覆面。崩于顯陽殿,時年四十六。上甚悼痛之,詔永壽太守顔延之爲哀策文,其文甚麗也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="26"><h2 id="liu_jun_mu_lu_hou"><span id="id-.E5.8A.89.E9.A7.BF.E6.AF.8D.E8.B7.AF.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>劉駿母路后</h2>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:文帝路淑媛,諱惠男,丹陽建康人也。以色貌選入後宮,生孝武,拜爲淑媛。年既長,無寵,常隨世祖出藩。世祖入討元凶,淑媛留守尋陽。上即位,有司奉尊號曰皇太后。弟休之幷超顯職。太后頗預政事,賜與休之等財物,家累千金,居處器服,與帝子相侔。尋崩,年五十五。遷殯東宮,改東宮門題曰崇憲宮。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="27"><h2 id="liu_jun_wang_hou"><span id="id-.E5.8A.89.E9.A7.BF.E7.8E.8B.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>劉駿王后</h2>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:孝武文穆王皇后,諱憲嫄,琅琊臨沂人。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:443年_(提及)" title="Category:443年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="443年">元嘉二十年</span></a>,拜武陵王妃。生廢帝、山陰公主。世祖在藩,後甚有寵。上伐凶逆,與太后同還京都,立爲皇后。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“460年”或“934年”">大明四年</span></a>,率六宮躬桑于西郊。廢帝即位,尊曰皇太后,宮曰永順。其年,崩于含章殿,時年三十八。葬景寧陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="28"><h2 id="liu_yu_mu_shen_jie_yu"><span id="id-.E5.8A.89.E5.BD.A7.E6.AF.8D.E6.B2.88.E5.A9.95.E5.A6.A4" typeof="mw:FallbackId"/>劉彧母沈婕妤</h2>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》:文帝沈婕妤,諱容姬。納後宮,爲美人。生明帝,拜爲婕妤。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:453年_(提及)" title="Category:453年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="453年">元嘉三十年</span></a>,卒,時年四十。世祖即位,追贈湘東國太妃。太宗即位,上尊號爲皇太后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="29"><h2 id="liu_yu_wang_hou"><span id="id-.E5.8A.89.E5.BD.A7.E7.8E.8B.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>劉彧王后</h2>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:明恭王皇后,諱貞風,琅琊臨沂人也。上嘗宮內大集,而裸婦人,觀之以爲歡笑。后以扇障面,獨無所言。帝怒曰:「外舍家寒乞,今共爲笑樂,何獨不視?」后曰:「爲樂之事,其方自多,豈有姑姊妹集聚,而裸婦人形體以爲樂。外舍之爲歡適,實與此不同。」帝大怒,遣后令起。廢帝即位,尊爲皇太后。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:477年_(提及)" title="Category:477年 (提及)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="477年">元徽五年</span></a>五月五日,太后賜帝玉柄毛扇,帝嫌其毛柄不華,因此欲加鴆害,已令太醫煮藥,左右止之曰:「若行此事,官家便應作孝子,豈復得出入交會。」帝曰:「汝語大有理。」乃止。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:454年_(提及)" title="Category:454年 (提及)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="454年">孝建元年</span></a>,薨于第,時年四十四。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="30"><h2 id="chen_fei"><span id="id-.E9.99.B3.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>陳妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:明帝陳貴妃,諱妙登,丹陽屠家女也。太妃家在建康縣東,家貧,有草屋兩三間。上出行見之,賜錢三萬,令起瓦房。尉自送錢與之,家人幷不在,唯太妃在家,時年十二三。尉見其容質甚美,即以白世祖,于是迎入宮,賜太宗。始有寵,一年許衰歇,以乞將軍李道兒,尋又還,生廢帝。故民中皆呼廢帝爲李氏子。廢帝踐祚,號曰皇太妃,輿服一如晋孝武太妃故事,置家令一人,改諸國太妃曰大姬。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="31"><h2 id="liu_yu_jiang_hou"><span id="id-.E5.8A.89.E6.98.B1.E6.B1.9F.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>劉昱江后</h2>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:後廢帝江皇后,諱簡珪,濟陽考城人。<span about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion">太始五年</span>,太宗求太子妃,而雅信小數,名家女多不合。后弱小,門無强蔭,卜筮最吉,爲太子納焉。太子即位,爲后。帝既廢,降爲蒼梧王妃。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="32"><h2 id="liu_zhun_mu_chen_zhao_hua"><span id="id-.E5.8A.89.E5.87.86.E6.AF.8D.E9.99.B3.E6.98.AD.E8.8F.AF" typeof="mw:FallbackId"/>劉准母陳昭華</h2>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:明帝陳昭華,諱法容,丹陽人也。太宗晚年,諸弟姬人有懷孕者,輒取入宮,及生男,殺其母,而與六宮所愛者養之。順帝,桂陽王休範子也,以昭華爲母焉。順帝即位,進爲皇太妃。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="33"><h2 id="liu_zhun_xie_hou"><span id="id-.E5.8A.89.E5.87.86.E8.AC.9D.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>劉准謝后</h2>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:順帝謝后,諱梵境,光祿大夫莊孫女也。升明二年,立爲皇后。順帝禪位,降爲汝陰王妃。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
105
太平御览/OPS/c145_tai_ping_yu_lan_0143.xhtml
Normal file
105
太平御览/OPS/c145_tai_ping_yu_lan_0143.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,105 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百四十三</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha9" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c144_tai_ping_yu_lan_0142.xhtml" title="太平御覽/0142">皇親部八</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百四十三.皇親部九</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c146_tai_ping_yu_lan_0144.xhtml" title="太平御覽/0144">皇親部十</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3045" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596358" title="d:Q85596358" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="qi_xiao_dao_cheng_mu_chen_hou"><span id="id-.E9.BD.8A.E8.95.AD.E9.81.93.E6.88.90.E6.AF.8D.E9.99.B3.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>齊蕭道成母陳后</h2>
|
||||
|
||||
<p>蕭子顯《齊書》曰:宣孝陳皇后,諱道正,臨淮東陽人。後生太祖。太祖年二歲,乳人乏乳,後夢人以兩甌麻粥與之,覺而乳大出,异而悅之。宣帝從任在外,後常留家治事,教子孫。有相者謂後曰:「夫人有貴子而不見之。」後嘆曰:「我三兒,誰當應之。」呼太祖小字曰:「正應是汝。」太祖雖從官,而家業本貧,爲建康令時,高宗等冬月猶無縑纊,而奉膳甚厚,後每撤去兼肉,曰:「我于此過足矣。」殂于縣舍,年七十三。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“315年”或“343年”或“365年”或“479年”或“536年”或“前140年”">建元元年</span></a>,重追尊孝皇后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="xiao_dao_cheng_liu_hou"><span id="id-.E8.95.AD.E9.81.93.E6.88.90.E5.8A.89.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>蕭道成劉后</h2>
|
||||
|
||||
<p>蕭子顯《齊書》曰:高昭劉皇后,諱智容,廣陵人也。父壽之,員外郎。後母桓氏夢吞玉勝生後,時有紫光滿室。後寢臥,家人常見上如有雲氣焉。年十餘,<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>太祖,嚴整有禮法,家庭肅然。宋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:472年_(提及)" title="Category:472年 (提及)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="472年">泰豫元年</span></a>,殂。葬宣帝墓側,今泰安陵也。門生王清與墓工始下鍤,有白兔跳起,尋之不得,及墳成,兔還栖其上。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“315年”或“343年”或“365年”或“479年”或“536年”或“前140年”">建元元年</span></a>,尊謚昭皇后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="xiao_zhao_ye_mu_wang_hou"><span id="id-.E8.95.AD.E6.98.AD.E6.A5.AD.E6.AF.8D.E7.8E.8B.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>蕭昭業母王后</h2>
|
||||
|
||||
<p>蕭子顯《齊書》曰:文安王皇后,諱寶明,琅琊臨沂人。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“315年”或“343年”或“365年”或“479年”或“536年”或“前140年”">建元元年</span></a>,爲南陽王妃。四年,爲皇太子妃,無寵。太子爲宮人制新麗衣服及首飾,而後床帷陳設古舊,釵鑷十餘枚,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:493年_(提及)" title="Category:493年 (提及)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="493年">永明十一年</span></a>,爲皇太了太妃。郁林王即位,尊爲皇太后,稱宣德宮。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="xiao_zhao_ye_he_fei"><span id="id-.E8.95.AD.E6.98.AD.E6.A5.AD.E4.BD.95.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>蕭昭業何妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>蕭子顯《齊書》曰:郁林王何妃,名婧英,廬江適人,撫軍將軍戢之女。後將拜,鏡在床無因墮地。其冬,與太后同日謁太廟。後禀性淫亂,爲妃時,與外奸通。左右楊瑉之與同寢處如伉儷,又與帝相愛褻,故帝恣之。迎後親戚入宮,賞賜人數十萬,以世祖耀靈殿處後家屬。帝被廢,貶爲王妃。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="liang_xiao_yan_mu_zhang_hou"><span id="id-.E6.A2.81.E8.95.AD.E8.A1.8D.E6.AF.8D.E5.BC.B5.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>梁蕭衍母張后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《梁書》曰:太祖獻皇后張氏,諱尚柔,范陽方城人也。祖次惠,宋濮陽太守。後母蕭氏,即文帝從姑。宋元嘉中,嬪于太祖,生長沙宣武王懿、永陽昭王敷,次生高祖。初,後嘗于室內,忽見庭前菖蒲生花,光彩照灼,非世中所有。後驚視,謂侍者曰:「汝見不?」對曰:「不見。」後曰:「常聞見者當富貴。」因遂取吞之。是月,産高祖。將産之夜,後見庭內有若衣冠陪列焉。次生衡陽宣王暢、義興昭長公主令罪慝。宋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“271年”或“471年”">泰始七年</span></a>,殂于秣陵縣同夏裏舍,葬武進縣東城裏山。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:502年_(提及)" title="Category:502年 (提及)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="502年">天監元年</span></a>五月甲辰,追上尊號爲皇后,謚曰獻。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="xiao_yan_xi_hou"><span id="id-.E8.95.AD.E8.A1.8D.E9.83.97.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>蕭衍郗后</h2>
|
||||
|
||||
<p>高祖德皇后郤氏,諱徽,高平金鄉人也。祖紹,宋國子祭酒,領東海王師。父燁,太子舍人,早卒。初,母尋陽公主方娠,夢人云:「當生貴子。」及生後,有赤光照于室內,器物盡明,家人皆怪之。巫言「此女光適有所妨」,乃于水濱祓除之。後幼而明慧,善隸書,讀史傳,女工之事,無不閑習。宋後廢帝將納爲後;齊初,安陸王緬又欲結婚,郗氏幷辭以女疾,乃止。建元末,高祖始聘焉。生永興公主玉姚、永世公主玉琬、永康公主玉環。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1338年”或“29年”或“339年”或“498年”">建武五年</span></a>,高祖爲雍州刺史,先之鎮,後乃迎後至州。未幾,殂于襄陽官舍,時年三十二。明年,歸葬南徐州武進縣。二年,齊朝進高祖位相國,封梁公,詔贈後爲梁公妃。高宗踐祚,追崇爲皇后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="ding_gui_pin"><span id="id-.E4.B8.81.E8.B2.B4.E5.AC.AA" typeof="mw:FallbackId"/>丁貴嬪</h2>
|
||||
|
||||
<p>《梁書》曰:高祖丁貴嬪,諱令光,譙國人也,世居襄陽。貴嬪生于樊城,初産,有神光之异,紫烟滿室,故以爲名。相者云:「此女當大貴。」高祖臨州,丁氏因人以聞。嬪時年十四,高祖納焉。初,貴嬪生而有赤志在左臂,治之不滅,至是無何忽失所在。事德皇后小心祗敬,嘗于供養經案之側,仿佛若見神人,心獨异之。高祖義師起,昭明太子始誕育,貴嬪與太子留在州城。京邑平,乃還京都。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:502年_(提及)" title="Category:502年 (提及)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="502年">天監元年</span></a>五月,有司奏爲貴人,未拜;其年八月,又爲貴嬪,位在三夫人上,居于顯陽殿。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="ruan_xiu_rong"><span id="id-.E9.98.AE.E4.BF.AE.E5.AE.B9" typeof="mw:FallbackId"/>阮修容</h2>
|
||||
|
||||
<p>高祖阮修容,諱令嬴,本姓石,會稽餘姚人也。齊始安王遙光納焉。遙光敗後,入東昏宮。建康城平,高祖納爲彩女。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:507年_(提及)" title="Category:507年 (提及)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="507年">天監六年</span></a>八月,生世祖。尋拜爲修容,常隨世祖出藩。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1229年”或“540年”">大同六年</span></a>六月,薨于江州內寢,時年六十七。歸葬江寧縣通望山,謚曰宣。世祖即位,追崇爲文宣太后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h2 id="xiao_gang_wang_hou"><span id="id-.E8.95.AD.E7.B6.B1.E7.8E.8B.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>蕭綱王后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《梁書》曰:太宗簡皇后王氏,諱靈賓,琅琊臨沂人也。祖儉,太尉南昌文獻公。後幼而柔明淑德,叔父暕見之曰:「吾家女師也。」<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:512年_(提及)" title="Category:512年 (提及)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="512年">天監十一年</span></a>,拜晋安王妃。生哀太子大器、南郡王大連、長山公主<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"></dfn>妙。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:529年_(提及)" title="Category:529年 (提及)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="529年">大通三年</span></a>十月,拜皇太子妃。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:549年_(提及)" title="Category:549年 (提及)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="549年">太清三年</span></a>三月,薨于永福省,時年四十五。其年,太宗即位,追崇爲皇后,謚曰簡。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1149年”或“1440年”或“1565年”或“550年”或“958年”">大寶元年</span></a>九月,葬莊陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h2 id="xiao_yi_xu_fei"><span id="id-.E8.95.AD.E7.B9.B9.E5.BE.90.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>蕭繹徐妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>《梁書》曰:元帝徐妃,諱昭佩,東海郯人也。祖孝嗣,齊太尉枝江文忠公。父緄,侍中、信武將軍。妃以<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:517年_(提及)" title="Category:517年 (提及)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span title="517年">天監十六年</span></a>十二月拜湘東王妃,生世子方等、益昌公主含貞。妃無容質,不見禮,帝三二年一入房。妃以帝眇一目,每知帝將至,必爲半面裝以俟,帝見則大怒而出。妃性嗜酒,多洪醉,帝還房,必吐衣中。既而貞惠世子方諸母王氏寵愛,未幾而終,元帝歸咎于妃;及方等死,愈見疾。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:549年_(提及)" title="Category:549年 (提及)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="549年">太清三年</span></a>,遂逼令自殺,妃知不免,乃投井死。帝以尸還徐氏,謂之出妻。葬江陵瓦官寺。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h2 id="chen_chen_ba_xian_zhang_hou"><span id="id-.E9.99.B3.E9.99.B3.E9.9C.B8.E5.85.88.E7.AB.A0.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>陳陳霸先章后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《陳書》曰:高祖宣皇后章氏,諱要兒,吳興烏程人也。本姓鈕,父景明,爲章氏所養,因改姓焉。景明,梁代官至散騎侍郎。後母蘇氏,嘗遇道士以小龜遺己,光彩五色,曰:「三年有徵。」及期,後生而紫光照室,因失龜所在。後少而聰慧,美容儀,手爪長五寸,色紅白,每有期功之服,則一爪先折。後善書計,能誦《詩》及《楚詞》。高祖自廣州南征交趾,命後與衡陽王昌隨世祖由海道歸于長城。侯景之亂,高祖下至豫章,後爲侯景所囚。景平,高祖爲長城縣公,後拜夫人。及高祖踐祚,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1547年”或“557年”">永定元年</span></a>,立爲皇后。高祖崩,後與中書舍人蔡景曆定計,秘不發哀,召世祖入纂。世祖即位,尊後爲皇太后。下令黜廢帝爲臨海王,命高宗嗣位。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:569年_(提及)" title="Category:569年 (提及)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span title="569年">太建元年</span></a>,册尊後爲皇太后。二年三月景申,崩于紫極殿,時年六十。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="12"><h2 id="chen_qian_shen_hou"><span id="id-.E9.99.B3.E8.92.A8.E6.B2.88.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>陳蒨沈后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《陳書》曰:世祖沈皇后,諱妙容,吳興武康人也。父法深,梁安州錄事參軍。後年十餘歲,以梁大同中歸于世祖。高祖之討侯景,世祖時在吳興,景遣使收世祖及後。景平,乃獲免。高祖踐祚,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1547年”或“557年”">永定元年</span></a>,後爲臨川王妃,世祖即位,立爲皇后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="13"><h2 id="chen_xu_liu_hou"><span id="id-.E9.99.B3.E9.A0.8A.E6.9F.B3.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>陳頊柳后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《陳書》曰:高宗柳皇后,諱敬言,河東解縣人也。曾祖世隆,侯景之亂與弟盼往江陵依梁元帝,以長城公主之故,待遇甚厚。及高宗赴江陵,元帝以後配焉。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:553年_(提及)" title="Category:553年 (提及)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span title="553年">承聖二年</span></a>,後生後主于江陵。明年,江陵陷,高祖遷于關右,後與後主留穰城。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:561年_(提及)" title="Category:561年 (提及)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span title="561年">天嘉二年</span></a>,與後主還朝,後爲安城王妃。高宗即位,立爲皇后。後美姿容,身長七尺二寸,手垂過膝。初,高祖居鄉里,先娶吳興錢氏女,及即位,拜爲貴妃,甚有寵幸。後傾心下之,每尚方供奉之物,其上者皆推于貴妃,而己禦其次焉。高宗崩,始興王叔陵爲亂,後主賴後與吳媼救而獲免。後主即位,尊後爲皇太后,宮曰弘範。當此之時,新失淮南之地,隋師臨江,又國遭大喪,後主病瘡不能聽政。其誅叔陵、供大行喪事、邊境防守及百司衆務,雖假以後主之命,實皆决之于後。後主瘡愈,乃歸政焉。陳亡,入長安。隋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:615年_(提及)" title="Category:615年 (提及)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span title="615年">大業十一年</span></a>,薨于東都,時年八十三。葬洛陽之芒山。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="14"><h2 id="chen_shu_bao_shen_hou"><span id="id-.E9.99.B3.E5.8F.94.E5.AF.B6.E6.B2.88.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>陳叔寶沈后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《陳書》曰:後主沈皇后,諱婺華,儀同三司憲侯君理之女也。母,高祖女會稽穆公主。主早亡,時後尚幼,而毀瘠過甚。服畢,每至歲時朔望,恒獨坐泣涕,哀慟左右,內外咸敬异焉。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:571年_(提及)" title="Category:571年 (提及)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span title="571年">太建三年</span></a>,納爲皇太子妃。後主即位,立爲皇后。後性端靜,寡嗜欲,聰敏强記,涉獵經史,工書翰。初,後主在東宮,而後父君理卒,後居憂,處別殿,哀毀逾禮。後主遇後既薄,而張貴妃寵傾後宮,後宮之政幷歸之,後淡然未嘗有所忌怨。而居處儉約,衣服無錦綉之飾,左右近侍才百許人,唯尋閱圖史、佛經爲事。陳亡,與後主俱入長安。及後主薨,後自爲哀詞,文甚酸切。隋煬帝每所巡幸,恒令從駕。及煬帝爲宇文化及所害,後自廣陵過江還鄉里,不知所終。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="15"><h2 id="zhang_gui_fei"><span id="id-.E5.BC.B5.E8.B2.B4.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>張貴妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>《陳書》曰:後主張貴妃,名麗華,兵家女也。家貧,父兄以織席爲業。後主爲太子,選入宮。是時龔貴嬪爲良娣,貴妃年十歲,後主見而悅焉,因得幸,遂有娠,生太子深。後主即位,拜爲貴妃。性聰慧,甚被寵遇。後主每引見貴妃與賓客游宴,貴妃薦諸宮女預焉,後宮等鹹德之,競言貴妃之善,由是愛傾後宮。又好厭魅之術,假鬼神以惑後主,置淫祀于宮中,聚諸妖巫使之鼓舞。因參訪外事,人間有一言一事,妃必知之,以白後主。由此益重妃,內外宗族,多被引用。及隋軍陷台城,妃與後主俱入井,隋軍出之,晋王廣命斬妃于青溪中橋。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="16"><h2 id="bei_qi_gao_huan_lou_hou"><span id="id-.E5.8C.97.E9.BD.8A.E9.AB.98.E6.AD.A1.E5.A9.81.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>北齊高歡婁后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《北齊書》:武明皇后婁氏,諱昭君,贈司徒內幹之女也。少明悟,强族多聘之,幷不肯行。及見神武于城上執役,驚曰:「此真吾夫也。」乃使婢通意,又數致私財,使以娉己,父母不得已而許焉。神武既有澄清之志,傾産以結英豪,密謀秘策,後恒參預。及拜渤海王妃,閫闈之事悉决焉。後高明嚴斷,雅遵儉約,往來外舍,侍從不過十人。性寬厚,不妒忌,神武姬侍,咸以恩待。神武嘗將西討出師,後夜孿生一男一女,左右以危急,請追告神武,後弗聽,曰:「王出統大兵,何得以我故輕離軍幕。死生命也,來復何爲!」神武聞之,嗟嘆良久。沙苑敗後,侯景言請精騎二萬,必能取之。神武悅,以告于後,後曰:「若如其言,豈有還理,得獺失景,亦有何利。」乃止。文襄嗣位,進爲太妃。文宣將受魏禪,後固執不許,帝所以中止。天保初,尊爲皇太后,宮宣訓。濟南即位,尊爲太皇太后。尚書令楊愔等受遺詔輔政,疏忌諸王。太后密與孝昭及諸大將定策誅之,令廢立。孝昭即位,復爲皇太后。孝昭帝崩,太后又下詔立武成帝。<span about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion">大寧二年</span>春,太后寢疾,衣忽自舉,用巫媼言改姓氏。四月辛丑,崩于北宮,年六十二。合葬義平陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="17"><h2 id="er_zhu_tai_fei"><span id="id-.E7.88.BE.E6.9C.B1.E5.A4.AA.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>爾朱太妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>《北齊書》:彭城太妃,爾朱榮之女,魏孝莊後也。神武納爲別室,敬重逾于婁后,見必束帶,自稱下官。神武迎蠕蠕公主還,爾朱迎于木井北,與蠕蠕公主前後別行,不相見。公主引角弓仰射翔鴟,應弦而落;妃引長弓邪射飛鳥,亦一發而中。神武喜曰:「我此二婦,幷堪擊賊。」後爲尼,神武爲起佛寺。天保初,爲太妃。及文宣狂酒,將無禮于太妃,太妃不從,遂遇禍。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="18"><h2 id="gao_cheng_yuan_hou"><span id="id-.E9.AB.98.E6.BE.84.E5.85.83.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>高澄元后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《北齊書》曰:文襄敬皇后元氏,魏孝靜帝之妹也。孝武帝時,封馮翊公主,而歸于文襄。容德兼美,曲盡和敬。初生河間王孝琬,時文襄爲世子,三日而孝靜幸世子第,贈錦彩及布帛萬匹,世子辭,求通受諸貴禮遺,于是十屋皆滿。次生兩公主。文宣受禪,尊爲文襄皇后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="19"><h2 id="gao_yang_li_hou"><span id="id-.E9.AB.98.E6.B4.8B.E6.9D.8E.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>高洋李后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《北齊書》曰:文宣皇后李氏,諱祖娥,趙郡李希宗女也。容德甚美,初爲太原公夫人。及帝將建中宮,高隆之、高德正言漢婦人不可爲天下之母,宜更擇美配。楊愔固請依漢、魏故事,不改元妃。而德正猶固請廢后而立段昭儀,欲以結勛貴之援,帝竟不從而立后焉。帝好捶撻嬪御,乃至有殺戮者,唯后獨蒙禮敬。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“559年”或“571年”">天保十年</span></a>,改爲可賀敦皇后。孝昭即位,降居昭信宮,號昭信皇后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="20"><h2 id="gao_yan_yuan_hou"><span id="id-.E9.AB.98.E6.BC.94.E5.85.83.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>高演元后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《北齊書》曰:孝昭皇后元氏,開府元蠻女也。初爲常山王妃。天保末,賜姓步六孤。孝昭即位,立爲皇后。帝崩,梓宮之鄴,始渡汾橋,武成聞后有奇藥,追索之不得,使閹人就車頓辱。降居順成宮。武成既殺樂陵王,元被閟隔,不得與家相知。宮闈內忽有飛語,帝令檢推,得后父兄書信,元蠻由是坐免官。後以齊亡入周氏宮中。隋文帝作相,放還山東。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="21"><h2 id="gao_zhan_hu_hou"><span id="id-.E9.AB.98.E6.B9.9B.E8.83.A1.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>高湛胡后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《北齊書》曰:武成皇后胡氏,安定胡延之女。其母范陽盧道約女,初懷孕,有胡僧詣門曰:「此宅瓠蘆中有月。」既而生后。天保初,選爲長廣王妃。産後主日,鴞鳴于産帳上。武成崩,尊爲皇太后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="22"><h2 id="gao_wei_hu_lu_hou"><span id="id-.E9.AB.98.E7.B7.AF.E6.96.9B.E5.BE.8B.E5.90.8E" typeof="mw:FallbackId"/>高緯斛律后</h2>
|
||||
|
||||
<p>《北齊書》曰:後主皇后斛律氏,左丞相光之女也。初爲皇太子妃。後主受禪,立爲皇后。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:572年_(提及)" title="Category:572年 (提及)" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span title="572年">武平三年</span></a>正月,生女,帝欲悅光,詐稱生男,爲之大赦。光誅,後廢在別宮,後令爲尼。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
143
太平御览/OPS/c146_tai_ping_yu_lan_0144.xhtml
Normal file
143
太平御览/OPS/c146_tai_ping_yu_lan_0144.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,143 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百四十四</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c145_tai_ping_yu_lan_0143.xhtml" title="太平御覽/0143">皇親部九</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百四十四.皇親部十</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c147_tai_ping_yu_lan_0145.xhtml" title="太平御覽/0145">皇親部十一</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3090" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596361" title="d:Q85596361" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="zhao_yi"><span id="id-.E6.98.AD.E5.84.80" typeof="mw:FallbackId"/>昭儀</h2>
|
||||
|
||||
<p>《漢書·外戚傳》曰:武帝制婕妤、娙娥、容華、充衣,各有爵位,而元帝加昭儀之號,位次丞相,爵比諸侯王。婕妤視上卿,比列侯。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:孝元傅昭儀,哀帝祖母也。父河內人。少爲上官太后才人,元帝進幸有寵。爲人有才略,善事人,下至宮人左右,飲酒酹地,皆祝延之。産一男一女,女爲平都公主,男爲定陶恭王。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:孝元馮昭儀,平帝祖母也。父奉世,爲執金吾。上幸虎圈鬥獸,後宮皆坐。熊佚出圈,攀檻欲上殿。左右貴人、昭儀等皆驚走,馮婕妤直前當熊而立,左右殺熊。上問:「人情驚懼,何故前當?」婕妤曰:「猛獸得人而止,妾恐熊至御坐,故身當之。」元帝嗟嘆,以此倍敬重焉。男立爲信都王,尊婕妤爲昭儀。元帝崩,爲信都太后,與王俱居儲元宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝成趙皇后,本長安宮人。生時父母不舉,三日不死,乃收養。及壯,屬陽阿主家,學歌舞,號曰飛燕。帝微行,過陽阿主,作樂。見飛燕而悅之,召入官,大幸。有女弟復召入,俱爲婕妤,貴傾後宮。許后廢,立爲皇后。後寵小衰,而弟更幸,爲昭儀。居昭陽舍,其中庭彤朱,殿上髹漆,砌皆銅沓金塗,白玉階,璧帶往往爲黃金釭,金公蘭田璧,明珠、翠羽飾之,後宮未嘗有焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志·序》曰:魏因漢法,母后之號,皆如舊制,自夫人以下,世有增損。太祖建國,始命王后,其下五等:有夫人、昭儀、婕妤、容華、美人。明帝又置淑妃、昭華。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:世祖左昭儀,文明皇后馮氏之姑。父朗,坐事誅,後遂入宮。昭儀雅有母德,鞠養教誨。年十四,高宗踐極,選後爲貴人。皆是昭儀撫訓之力。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝文馮昭儀,廢后馮氏姊也。高祖還洛,后恩遇甚厚。昭儀先以疾病,文明太后遣還家爲尼。太后崩,服終,高祖重引爲左昭儀,至洛,稍有寵,後禮愛漸衰。昭儀自以年長,且前入宮掖,譖見待厚,規爲內主,索構百端。帝遂廢后爲庶人。昭儀寵愛過本,專寢當夕,宮人稀復進見,後遂立爲皇后。</p>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:漢元帝制昭儀,世祖省之。晋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“266年”或“433年”或“466年”">泰始二年</span></a>,又制昭華、昭儀等,以備九嬪也。</p>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《三十國春秋·前趙錄》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“250年”或“312年”或“409年”">嘉平二年</span></a>,立司空王育女爲左昭儀,尚書令任顗女爲右昭儀。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書·載記》曰:石勒定昭儀、夫人位視上公,貴嬪、貴人視列侯,員各一人;三英、九華視伯,淑媛,淑儀視子,容華、美人視男,務簡賢淑,不限員數。</p>
|
||||
|
||||
<p>《西京雜記》曰:趙后腰體弱,筆行步進止,女弟昭儀不能及。但昭儀弱骨豐肌,尤善笑語。二人幷色如紅玉,爲當時第一,皆擅寵後宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:高宗六年,將立昭儀武氏爲皇后,長孫無忌屢言不可。帝后召于志寧等謂曰:「武昭儀有令德,朕欲立爲皇后,卿等以爲如何?」志寧曰:「自<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:649年_(提及)" title="Category:649年 (提及)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="649年">貞觀二十三年</span></a>後,先朝付託遂良,望陛下問其可否。」竟不從無忌等言,而立昭儀爲皇后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="fu_ren"><span id="id-.E5.A4.AB.E4.BA.BA" typeof="mw:FallbackId"/>夫人</h2>
|
||||
|
||||
<p>《周禮注》曰:三夫人之于后,猶三公之于王,坐而論。婦,禮無官職者矣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記·婚義》曰:古者天子立六宮、三夫人、九嬪、二十七世婦、八十一禦妻,以聽天下之內治,以明章順,故天下內和而家理。</p>
|
||||
|
||||
<p>《五經要義》曰:古者,后夫人必有女史彤管之法。后妃群妾,以禮御于君所。女史書其日月,授其環,以進退之。生子月娠,則以金環退之。當御者以銀環進之,著於左手;既御,著于右手。左手陽也,以當就男,故著。右手陰也,既御而復故。此女史之職也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:武帝時,幸夫人尹婕妤。邢夫人號娙娥,秩比中二千石。尹夫人、邢夫人同時幷幸,有詔不得相見。尹夫人自請,武帝許之。即令他夫人飾,徒御者數十人,來前。尹夫人見之,曰:「非邢夫人身也。」帝曰:「何以言之?」對曰:「視其貌形體狀,不足以當人主。」于是有詔使邢夫人衣故衣,獨身來前。尹夫人望見之,曰:「真是矣。」于是乃低頭俯而泣,自痛其不如也。諺曰:「美女入室,惡女之仇。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:漢興,因秦之稱號,妾皆稱夫人。有美人、良人、八子、七子、長使之號焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:漢王得定陶戚姬,愛幸,生趙隱王如意。高祖崩,惠帝立,呂後爲皇太后,乃令永巷囚戚夫人,髡鉗衣赭衣,令舂。戚夫人舂歌曰:「子爲王,母爲虜,終日舂薄暮,常與死爲伍!相離三千里,當誰使告汝?」太后遂斷戚夫人手足,去眼熏耳,飲以<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"></dfn>藥,使居鞠域中,名曰人彘。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:高帝薄姬,文帝母也。少時與管夫人、趙子兒相愛,約曰:「先貴無相忘也。」而管、趙先幸。漢王四年,坐河南城皋靈台,此兩美人相與笑。問其故,兩人俱以實告。王心凄然憐薄姬,是日,召而幸之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝武李夫人,本以倡進。初,夫人兄延年性知音,善歌舞,武帝愛之。每新聲變曲,聞者莫不感動。延年侍上起舞,歌曰:「北方有佳人,絕世而獨立,一顧傾人城,再顧傾人國,寧不知傾城與傾國,佳人不可得!」上嘆息曰:「善!世豈有此人乎?」平陽主因言延年有女弟,上乃召見之,實妙麗善舞。由是幸,生一男,是爲昌邑哀王。李夫人少而蚤卒,上憐閔焉,圖畫其形于甘泉宮。齊人少翁能致其神,乃夜張燈燭,帷帳,陳酒肉,而令上居他帳,望見好女如李夫人之貌,不得就視,上愈益悲感,爲作詩曰:「是耶,非耶?立而望之,偏何姗姗,其來何遲!」令樂府諸音家弦歌之,上自爲作賦,以傷悼夫人。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝武鈎弋趙婕妤,昭帝母也,家在河間。武帝巡狩過河間,望氣者言此室有奇女天子氣,使召之。既至,女兩手皆拳,上自披之,手即時伸。由是得幸,號曰拳夫人。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:陳夫人者,家本魏郡。少以聲伎入孝王宮,得幸,生質帝。亦以梁氏故,榮寵不及焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:魏因漢法,母后之號,皆如舊制,自夫人以下,世有增損。太祖建國,始命王后,其下五等:有夫人,有昭儀,有婕妤,有容華,有美人。明帝增淑妃、昭華、修儀。太和中,始覆命夫人,登其位于淑妃之上。自夫人以下,爵凡十二等:貴嬪、夫人,位次皇后。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:文德郭皇后有智數,時有所獻納。文帝之爲嗣,後有謀焉。太子即位,後爲夫人。</p>
|
||||
|
||||
<p>王隱《晋書》曰:胡芳以選入宮,父奮哭曰:「老奴不死,唯有二兒,男入九地之下,女上九天之上。」後拜芳夫人。元後臨終,有命先來臨者有賞,胡夫人自排人徑前辭决。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“276年”或“400年”">咸寧二年</span></a>,立皇后楊氏,封父駿臨晋侯。駿漸驕慢,奮語駿:「卿恃女更豪也?與天家作婚者,未有不滅門。」駿曰:「卿女不在天家也?」奮曰:「我女與卿女作婢耳,何能增損?」</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:明元昭哀皇后,姚興之女。太宗以後禮納之,後爲夫人。後以鑄金人不成,未登尊位,然帝寵幸,出入居處,禮如後焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋中興書》曰:簡文宣皇后鄭氏,字阿春,滎陽人也。先適渤海田氏,生一男,夫亡,後依舅濮陽吳氏。中宗爲丞相,敬後先崩,將納吳氏女爲夫人。後及吳氏女幷游後園,有見之者言于中宗曰:「鄭氏雖嫠居,賢于吳氏遠矣。」遂以德色納爲夫人,甚有寵。</p>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:晋武采漢魏之制,置貴嬪、夫人、貴人,是爲三夫人,位視三公。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋起居注》曰:有司奏今月九日當拜鄭夫人,後、婕妤按儀注,應服雀釵<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"></dfn>襈。</p>
|
||||
|
||||
<p>《列仙傳》曰:鈎弋夫人右手拳,姿色甚偉。帝披其手,得一鈎,而手尋伸。生昭帝。既而,帝害之。殯,尸不臭而香。數月,昭帝既即位,更葬之,棺空,但有系履。故名其宮曰鈎翼,後避諱改爲弋,廟有神祠焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《西京雜記》曰:高帝、戚夫人善鼓瑟擊築。帝擁夫人倚瑟而弦歌,畢,泣下流連。夫人善爲翹袖折腰之舞,歌《出塞》、《望歸》之曲,侍婢數百人皆爲之。後宮齊唱,常入雲霄。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:戚夫人以百煉金爲彄環,照見指骨,上惡之,以賜侍兒鳴玉、曜灮等各四枚。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:戚夫人侍兒賈佩蘭,後出爲扶風人段儒妻。說在內時,戚夫人侍高祖,常以趙王如意爲言,高祖思之,或半日不言,嘆息凄愴,而未知其術。輒倚夫人,夫人擊築,高祖自歌《大風詩》以和之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:武帝以象牙爲簟,賜李夫人。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:武帝遇李夫人,就取玉簪搔頭,自此宮人搔頭皆用玉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="gui_ren"><span id="id-.E8.B2.B4.E4.BA.BA" typeof="mw:FallbackId"/>貴人</h2>
|
||||
|
||||
<p>《東觀漢記》曰:光烈陰皇后,上即位,立爲貴人。上以後性賢仁,宜母天下,欲授以尊位,後輒退讓,自陳不足以當大位。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:章帝宋貴人時,竇皇后內寵方盛,以貴人名族,節操高妙,心內害之。欲爲萬世之計,陰設方略,讒毀貴人,由是母子見疏。數月,誣奏貴人使婢爲蠱道祝詛。七年,遂被譖暴卒。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝和陰皇后聰慧敏達,有才能,善史書。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“500年”或“90年”">永元二年</span></a>,選入掖庭爲貴人,托以先後近屬,故有寵。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:順烈梁後,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:128年_(提及)" title="Category:128年 (提及)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="128年">永建三年</span></a>,與姑俱入掖庭,時年十三。太史卜兆得封房,又筮得坤之比,遂以爲貴人。常時被引禦,從容辭曰:「願陛下思雲雨之均澤,識貫魚之次序,使小妾得免罪謗之累。」由是帝加敬焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:桓思竇後,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:165年_(提及)" title="Category:165年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="165年">延熹八年</span></a>,選入掖庭爲貴人,其冬,立爲皇后,而禦見甚稀,帝所寵唯采女田聖等。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“167年”或“300年”或“396年”或“412年”或“464年”">永康元年</span></a>冬,帝寢疾,遂以聖等九女皆爲貴人。</p>
|
||||
|
||||
<p>《東觀漢記》曰:申貴人生孝穆皇帝,趙夫人爲穆皇后,<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"></dfn>夫人生桓帝。帝既立,追謚趙夫人爲穆皇后,<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"></dfn>夫人爲博園貴人。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“150年”或“354年”或“460年”或“551年”">和平元年</span></a>,桓帝詔曰:「博園<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"></dfn>貴人,履高明之懿德,諮淑美之嘉會,與天合靈,篤生朕躬。欲報之德,詩所感嘆,今以貴人爲孝崇皇后。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝桓帝鄧後,字猛。父香,早死。猛母宣,改嫁爲掖庭民梁紀妻,紀者,襄城君孫壽之男也。壽引進,令入掖庭,得寵爲貴人,故冒姓爲梁氏。</p>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:光武郭皇后聖通,世祖至真定,納聖通,有寵。世祖即位,以爲貴人。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:文帝納甄後于鄴,有寵,生明帝。郭后、李貴人幷愛幸,後愈失意,有怨言。</p>
|
||||
|
||||
<p>王隱《晋書》曰:武帝臨軒,拜諸葛婉爲夫人,李曄爲貴人。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:文成馮後,生有神光之异。高祖踐極,以選爲貴人。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:文成元皇后李氏,梁國蒙縣人也,頓丘王峻妹。後之生也,有异于常,父方叔常言:「此女當大貴。」及長,姿質美麗。永昌王仁得後,後遇事誅,後與其家人送平城宮。高祖登白樓望見之,謂左右曰:「此婦人佳乎?」乃下臺,後得幸于齋庫中,遂有娠。守庫者亦私書壁記之,後驗問,皆相符同。生顯祖,拜貴人。</p>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:貴嬪,文帝所制。貴人,漢光武制。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“266年”或“433年”或“466年”">泰始二年</span></a>,又省貴人,置貴姬。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="jie_yu"><span id="id-.E5.A9.95.E5.A6.A4" typeof="mw:FallbackId"/>婕妤</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:婕妤視上卿,比列侯。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝宣皇帝之爲曾孫也,暴室嗇夫許廣漢有女平君,年十四五,配曾孫。數月,曾孫立爲帝,平君爲婕妤。是時,霍將軍有小女,與皇太后有親。公卿議更立皇后,皆心議霍將軍女,亦未有言。上乃詔求微時故劍,大臣知旨,白立許婕妤爲皇后。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝宣王皇后,父奉光少時鬥鶏,宣帝在民間數與奉光會,相識。奉光有女,年十餘歲,每當適人,所當適者輒死,故久不行。及宣帝即位,召入後宮,爲婕妤。是時,館陶公主母華婕妤及淮陽憲王母張婕妤、楚孝王母衛婕妤皆愛幸。皇后廢後,上憐許太子早失母,幾爲霍氏所害,于是乃選後宮素謹慎而無子者,遂立王婕妤爲皇后,令母養太子。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝成班婕妤,成帝初即位選入後宮。始爲少使,俄而大幸,爲婕妤,居增城合歡宮,再就館,有男,數月失之。成帝游于後庭,嘗欲與婕妤同輦載,婕妤辭曰:「觀古圖書,聖賢之君皆有名臣在側,三代末,主乃有嬖女,今欲同輦,得無近似之乎?」上善其言而止。太后聞之,喜曰:「古有樊姬,今有班姬。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《世說》曰:漢成帝幸趙飛燕,讒班婕妤咒詛,帝乃考問婕妤,對曰:「妾聞死生有命,富貴在天;修善尚不蒙福,爲邪欲以何望?若鬼神有知,不受邪佞之訴;如其無知,訴之何益,故不爲也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:成帝隆于內寵,班婕妤進侍者李平,得幸,立爲婕妤。上曰:「始衛皇后亦從微起。」乃賜平姓曰衛,所謂衛婕妤。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:中山衛姬,平帝母也。父子豪,中山盧奴人,官至衛尉。子豪女弟爲宣帝婕妤,生楚孝王;長女又爲元帝婕妤,生平陽公主。成帝時,中山孝王無子,以衛氏吉祥,以子豪少女配孝王。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前9年_(提及)" title="Category:前9年 (提及)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="前9年">元延四年</span></a>,生平帝。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:太祖建國,始命王后,其下有婕妤五等。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋服制令》曰:婕妤,銀印青綬,配朱雲賣玉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《婦人集》曰:漢元帝賜婕妤書曰:「問飛燕趙婕妤,夫上有誠,必應以實,憤懣充中,必形于色。」詩云:「鼓鐘于宮,聲聞于外。」猶此言之真僞之效難以欺矣。夫君子貴素,文足通殷勤而已,亦何必華辭哉!自以親婕妤异于他人,故不能無言,亦不以深相過望。前數以顔色不平,應對舒遲不譴,卒不能自改。婕妤方見親幸之時,老母在堂,兩弟皆簪金貂,幷侍于側,同列比舍,豈不謂婕妤妹弟尊幸哉?今遇蒙譴,獨謂老親兩弟何?班婕妤報諸侄曰:「記言屬見元帝所賜趙婕妤書以相比。」元帝被病無<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"></dfn>,但鍛煉後宮貴人書也。類多華辭,至如成帝則推誠寫實,若家人夫婦相與書矣,何可比矣?故略陳其長短,今汝曹自評之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:御史中尉李彪有女,幼而聰令,彪每奇之,教書學,讀誦經傳。曾謂所親曰:「此女當興我家,卿曹各得其力。」彪亡後,世宗聞名,納爲婕妤。在宮常教帝妹書誦,授經史。世宗崩,婕妤爲比丘尼,通習經義,法座講說,諸僧嘆重之。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
202
太平御览/OPS/c147_tai_ping_yu_lan_0145.xhtml
Normal file
202
太平御览/OPS/c147_tai_ping_yu_lan_0145.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,202 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百四十五</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c146_tai_ping_yu_lan_0144.xhtml" title="太平御覽/0144">皇親部十</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百四十五.皇親部十一</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c148_tai_ping_yu_lan_0146.xhtml" title="太平御覽/0146">皇親部十二</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3099" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596381" title="d:Q85596381" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="pin"><span id="id-.E5.AC.AA" typeof="mw:FallbackId"/>嬪</h2>
|
||||
|
||||
<p>《尚書·堯典》曰:厘降二女于嬀汭,嬪于虞。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>降,下。嬪,婦也。舜爲匹夫,能以義理下帝女之心于所居嬀水之汭,使行婦道于虞氏。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《詩推度灾》曰:《關雎》知原,冀得賢妃,正八嬪。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>嬪,婦也。八婦正于內,則可以化四方矣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《周禮·天官·內宰》曰:以陰禮教九嬪。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>不言教夫人,世婦,舉中言,省文也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:九嬪,掌婦學之法以教九禦婦德、婦言、婦容、婦功,各帥其屬而以時禦叙于王所。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>嬪,婦也。婦德謂貞慎也,婦言謂辭令也,婦容謂婉娩也,婦功謂絲<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。"><b><EFBFBD></b></span>也。自九嬪以下而禦,各帥其屬者,使亦九九相與從王所息之燕寢也。群妃禦見之法,卑者宜先,尊者宜後。禦女八十一人,當九夕世;婦二十七,當三夕;嬪九人,當一夕;夫人三,當一夕。亦十五日而遍,雲自望後足之。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>凡祭祀,贊玉<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"></dfn>,贊後薦,徹豆籩。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>玉<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。"></dfn>,玉敦,黍稷器也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>若有賓客,則從後。大喪,則帥叙哭者亦如之。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>亦從後也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《周禮·冬官·匠人》曰:內有九室,九嬪居之。外有九室,九卿朝焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記》曰:仲春之月,玄鳥至之日,以太牢祀于高禖,天子親往,后妃親帥九嬪御。乃禮天子所禦,帶以弓<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"></dfn>蜀,授以弓矢于高禖之前。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:古者天子後立六宮、三夫人、九嬪、二十七世婦、八十一禦妻。</p>
|
||||
|
||||
<p>《國語》曰:齊襄公卑聖侮士而唯女是崇,九妃六嬪,陳妾數百。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:王莽備九嬪,視九卿。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:文帝增貴嬪,位次皇后。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:文德郭皇后,文帝踐祚,爲貴嬪。甄後之死,由後之寵也。</p>
|
||||
|
||||
<p>王隱《晋書》曰:武帝采諸葛沖等女五十餘人入殿,賜采女食,皆憂,不食。帝使縵鄣,楊後曰:「可但入障,其中者以絳系臂。」胡芳泣,左右止之曰:「陛下聞之。」芳曰:「死不畏,何畏陛下?」帝壯其言,故遂敬之。芳父奮聞女中,亦哭曰:「老奴不死,唯有二兒,男在九地之下,女在九天之上。」拜芳爲貴嬪。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:胡貴嬪,名芳。父奮。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:273年_(提及)" title="Category:273年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="273年">泰始九年</span></a>,簡良家子以充內職,拜芳爲貴嬪。每有顧問,不飾言詞,率爾而答,進退方雅。最蒙愛幸,侍御服飾亞于皇后。常與樗蒲,傷上指,帝怒曰:「此固將種也。」芳對曰:「北伐公孫,西拒諸葛,非將種而何?」芳生武安公主。</p>
|
||||
|
||||
<p>王隱《晋書》曰:又采侍御史齊國左維女爲修儀,有文才。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:左貴嬪,名芬。兄思。芬少好學,善綴文,名亞于思,武帝聞而納之。拜修儀,後爲貴嬪,以才德見禮。體羸多患,常居薄室,每游華林,輒回輦過之。語及文義,辭對清華,左右侍聽,莫不稱美。及楊皇后崩,芬獻誄。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“276年”或“400年”">咸寧二年</span></a>,納悼後,芬受詔作頌。及帝女萬年公主薨,帝痛悼不已,詔芬爲誄,其文甚麗。帝重芬辭藻,每有方物异寶,必詔爲賦頌,以是屢獲恩賜焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋諸公贊》曰:舊制,貴嬪、夫人比三公,假金紫;淑媛、淑儀、修容、修儀、婕妤、容華、充華爲九嬪,比九卿,假銀青。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋起居注》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“267年”或“434年”或“467年”">泰始三年</span></a>,使使持節兼五官中郎將宗正丞司馬恢拜崇陽園妾李琰爲修華,王宣爲修容,徐琰爲修儀,吳淑爲婕妤,趙雲延爲充華。九年,有司奏:「禮,爲皇后聘以<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>圭,無妾媵設玉之制。」詔曰:「拜授可依魏氏故事。」十年,上臨軒,使持節兼太常洛陽令司馬啓拜采女胡芳爲貴嬪;又使使持節兼御史中丞太子舍人司馬誕拜采女劉媛爲淑妃,臧曜爲淑媛,芳爲淑儀,趙粲爲修華,陳琇爲修容。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“277年”或“401年”">咸寧三年</span></a>,拜美人左嬪爲修儀,邢蘭爲婕妤,朱姜爲容華。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:惠帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“292年”或“前64年”">元康二年</span></a>,詔曰:「才人謝玫進爲淑妃。」有司奏:「當與三夫人以下同拜,詔宜在後也。」<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:1420年_(提及)" title="Category:1420年 (提及)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="1420年">永寧四年</span></a>,詔曰:「峻陽園淑妃公孫明識貞粹,今進位爲貴人。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:高祖改定內官,三嬪視三卿,六嬪視六卿。</p>
|
||||
|
||||
<p>《山海經》曰:鮒隅山,顓頊葬于其陽,九嬪葬其陰。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左貴嬪集》有《離思賦》、《相風賦》、《孔雀賦》、《松柏賦》、《泣漚頌賦》、《納皇后頌》、《楊皇后登祚贊》、《芍藥花頌》、《郁金頌》、《菊花頌》、《神武頌》、四言詩四首、《武元皇后誄》、《萬年公主誄》。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="shi_fu"><span id="id-.E4.B8.96.E5.A9.A6" typeof="mw:FallbackId"/>世婦</h2>
|
||||
|
||||
<p>《周禮》曰:世婦,掌祭祀、賓客、喪紀之事,帥女宮而灌概,爲<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"></dfn>盛。及祭之日,莅陳女宮之具,凡內羞之物。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>莅,臨也。內羞,房中之羞。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《周禮·天官·冢宰》曰:世婦。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>不言數者,君子不苟于色,有婦德者乃充之,死則有闕。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《周禮·春官》曰:世婦:每宮卿二人,女史二人。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>世婦居宮,王者六宮。女史,有才智也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記·月令》:仲春之月,後親帥九嬪御,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>禦,謂從往祀也。《禮》,天子有世婦、女禦,獨出帥九嬪者,舉中言。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>祠于高禖之前。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>太祝酌飲高禖之庭。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:季春之月,後齋戒,親東向躬桑。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>后妃親采桑,示師先天下也。東向者,時氣也。是時明其不常留養蠶者所卜夫人與世婦及諸臣之妻也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記·婚義》曰:古者天子二十七世婦,以聽天下之內治,以明章婦順,故天下內和而家理。</p>
|
||||
|
||||
<p>蔡邕《月令章句》曰:仲春之月,以太牢祀于高禖。高禖祀名,高猶尊也,吉事先見之象,蓋謂之人見所以祈子孫之祀也。玄鳥感陽而至,故重至日因以用之,簡<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"></dfn>以玄鳥至之日有事高禖而生契焉。故《詩》云:「天命玄鳥,降而生商。」「后妃率九嬪御」,後者,天子<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>妻也;妃命也,嬪婦也,禦妾也。《周禮》天子一後、三妃、九嬪、二十七世婦、八十一禦妻,以應外朝公卿大夫之數。世婦不見,卑者文略;禦妾皆行,世婦可知也。后妃將九嬪女禦皆會禖,以祈孕妊也。「乃醴天子所禦,帶以弓<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"></dfn>」,天子所禦,謂后妃以下至妾妊有萌牙者也。<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"></dfn>,弓衣也。祝以高禖之命,飲之醴酒,帶以弓<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"></dfn>,尚使得男也。「授以弓矢于高禖之前」,弓矢者,男子之事也;孕妊者于高禖登位之前也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:「季春之月,后妃齋戒,親東鄉躬桑。」齋戒者,事于先蠶也。東向,盛德也。躬桑者,手三糸<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"></dfn>,猶天子親耕三推也。古者天子諸侯必有公桑蠶室,近川而爲之,築宮仞有三尺,棘墻而外閉之。卜夫人世婦之吉者使入蠶室奉種,浴于川,公桑以食之。蠶事既升,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>升,成也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>分繭稱絲,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>絲以斤兩,故曰稱,知其多少。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>以供郊廟之服。天子諸侯所服以祭者,必後夫人所親蠶也。禮,世婦卒蠶,獻繭于夫人。受之,親繰三盆,手朱祿之,玄黃之,以爲黼黻文章。君服之以祀先王先公,敬之至也,故曰無或敢怠。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孟夏之月,蠶事既畢,后妃獻繭于天子,進其成功也。乃修蠶稅,以桑爲均十而取一曰稅,乃收世婦以下所蠶之稅也。以桑爲平者,用桑多則繭多,少則繭少也。貴賤長少如一,貴謂世婦,賤謂妾禦,長謂力壯者也。言無尊卑老壯,各自以桑爲平,不得以高下爲差也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:中宮天極星,後勾四星,末星正妃,餘三星後宮之屬也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:軒轅前大星,女主象;旁小星,禦者後宮屬也。</p>
|
||||
|
||||
<p>范曄《後漢書》曰:世婦主知喪祭、賓客。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:高祖改定內宮,世婦視中大夫。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:宣武靈皇帝胡氏初召入掖庭,爲承華世婦,生肅宗明皇帝。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後周書》:武帝建德中,詔曰:「正位于中,有聖通典。質文相革,損益不同。五帝則四星之象,三王立六宮之數。劉、曹已降,等級彌繁,選擇遍于生民,命秩方于庶職。椒房丹地,有僸如雲。本由嗜欲之情,非關風化之義。朕運當澆季,思復古始,無容廣集子女,屯聚宮掖。弘贊後庭,事從約簡。可置妃二人、世婦三人、禦妻三人,自茲以外,宜悉减省。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="yu_nu"><span id="id-.E5.BE.A1.E5.A5.B3" typeof="mw:FallbackId"/>御女</h2>
|
||||
|
||||
<p>《周禮·天官·冢宰》曰:女禦。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《婚義》所謂御妻,御猶進也,侍也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>范曄《後漢書》曰:八十一禦女,序于王之燕寢,頒官分務,各有典司。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:高祖定內官,御女視元士。</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南子》曰:孟春之月,東宮禦女青色,衣青彩,鼓琴。孟夏之月,南宮女禦赤色,衣赤彩,吹笙竽。孟秋之月,西宮禦女白色,衣白彩,撞白鐘。孟冬之月,北宮禦女黑色,衣黑彩,擊磬石。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="mei_ren"><span id="id-.E7.BE.8E.E4.BA.BA" typeof="mw:FallbackId"/>美人</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:漢興,因秦之稱號,適稱皇后,妾皆稱夫人,及有美人之號焉。至武帝各有爵位,美人視二千石。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:萬石君奮,其父趙人也,姓石氏。趙亡,徙居溫,過河內,時奮年十五,爲小吏,侍高祖。高祖與語,愛其恭敬,問曰:「若何有?」對曰:「有姊,能鼓琴」。高祖曰:「若能從我乎?」曰:「願盡力。」于是高祖詔其姊爲美人。徙其家長安中戚裏,以姊爲美人故也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝惠張皇后,宣平侯敖女也。呂太后欲爲重親,以公主女配帝。欲其生子,萬方終無子。乃使佯爲有娠,取後宮美人子名之,殺其母,立所名子爲太子。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝成趙皇后弟,絕幸爲昭儀,謂成帝「紿我言從中宮來,即從中宮,許美人兒從何生?許氏竟當復立耶?今許美人有子,竟負若約,謂何?」帝曰:「約趙氏,故不立許氏。使天下無出趙氏上者,無憂也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>范曄《後漢書》曰:夏殷以上,后妃之制,其文略矣。周禮,王者備內職焉。光武中興,置美人,無爵秩,歲時賞賜充給而已。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:虞美人者,以良家子十三選入掖庭,生舞陽長公主。自漢興,母氏莫不尊寵。順帝既未加美人爵號,而沖帝早夭,梁冀秉政,忌惡他族,虞氏抑而不登,但稱大家而已。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:王美人,趙國人也。豐姿色,聰敏有才能,明書會計,以良家子應法相選入掖庭。爲何後所鴆。靈帝思美人,作《追德賦》、《令儀頌》。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:漢制,內官十有四等。魏因漢法,皆如舊制,自夫人以下,世有增損。太祖建國,始命王后,其下五等,有美人。暨太和中,自夫人以下爵凡十二等,美人視二千石。</p>
|
||||
|
||||
<p>《江表傳》曰:孫皓以張布女爲美人,有寵。後美人忤皓,皓怒,棒殺之。</p>
|
||||
|
||||
<p>沈約《晋書》曰:夏殷以上,內職無聞。姬氏之隆,婦官爲盛,前漢列終十四,世祖受命,又有美人以比職焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:高祖改定內官,美人視三品。</p>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:宋武帝采漢魏前事之制,置三夫人,其餘有美人,視爵千石。太祖以美人爲散使。</p>
|
||||
|
||||
<p>蕭子顯《齊書》曰:六宮位號,漢魏以來,因寵增置,世不同矣。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt35" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“315年”或“343年”或“365年”或“479年”或“536年”或“前140年”">建元元年</span></a>,有司奏置美人爲散職。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="cai_ren"><span id="id-.E6.89.8D.E4.BA.BA" typeof="mw:FallbackId"/>才人</h2>
|
||||
|
||||
<p>范曄《後漢書》曰:和帝數失皇子,鄧後憂繼嗣不廣,數選進才人,以博帝意。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:明帝游後園,召才人以上曲宴極樂。明日,帝見毛后,後曰:「昨游宴北園,樂乎?」帝以左右泄之,所殺十餘人。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏略》曰:明帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:235年_(提及)" title="Category:235年 (提及)" about="#mwt36" typeof="mw:Transclusion"><span title="235年">青龍三年</span></a>,于別殿之北立八坊,諸才人以上轉南附焉。其秩石擬百官之數。</p>
|
||||
|
||||
<p>王隱《晋書》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:286年_(提及)" title="Category:286年 (提及)" about="#mwt37" typeof="mw:Transclusion"><span title="286年">太康七年</span></a>,出後宮才人、妓女已下百七十人歸家。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:初,惠帝幼,世祖遣美人謝玖給惠帝,因是有娠。臨娶賈妃,迎玖西宮,遂生湣懷。</p>
|
||||
|
||||
<p>臧榮緒《晋書》曰:懷帝王太后,諱媛姬。初入,武帝拜中才人,早卒。懷帝即們,追尊曰皇太后也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書興書》曰:謝夫人,名玖。家本貧賤,父以屠羊爲業。玖清惠貞正,有淑姿,選入後宮,爲才人。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:高祖置女職,中才人視五品。</p>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:晋武帝采漢魏之制,置才人、中才人,爵視千石以下。高祖受命,省二才人。世祖又置中才人以爲散位。</p>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《三十國春秋·後趙錄》曰石虎杜皇后,名珠,不知何許人。平幽州,在王浚妓中,虎見而悅之,因請于勒。勒引見,號曰才人,以賜虎。性恭惠柔婉,寵幸亞于鄭後也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="bao_lin"><span id="id-.E4.BF.9D.E6.9E.97" typeof="mw:FallbackId"/>保林</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:元帝加昭儀之號,凡十四等,保林視百石。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋武帝起居注》詔曰:今出清商掖庭及諸署才人、妓女、保林已下二百七十餘人還家。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="nu_shi_zhong"><span id="id-.E5.A5.B3.E4.BE.8D.E4.B8.AD" typeof="mw:FallbackId"/>女侍中</h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:高祖置女侍中,視三品。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:陸昕之容貌柔謹,尚獻文女常山公主。高祖以其主婿,特垂昵眷。昕之亡,公主奉姑有孝稱。神龜初,與穆氏琅琊公主幷爲女侍中。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:于忠後妻,中山王尼須女。微解書,靈太后此爲女侍中。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:靈太后妹爲元叉妻,封平郡君,拜女侍中。</p>
|
||||
|
||||
<p>《鄴中記》:石虎置女侍中,皆貂蟬,直侍皇后。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="nu_shang_shu"><span id="id-.E5.A5.B3.E5.B0.9A.E6.9B.B8" typeof="mw:FallbackId"/>女尚書</h2>
|
||||
|
||||
<p>《魏略》曰:明帝游宴在內,選女子知書可付信者爲女尚書,省奏事,當畫可。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏書》曰:高祖置女尚書,視三品。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋東宮舊事》曰:迎太子妃之日,諸長禦皆在幄賬,左右侍宮人重行,東面以准女尚書,西面以准女侍中。</p>
|
||||
|
||||
<p>陸<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt38" typeof="mw:Transclusion"></dfn>《鄴中記》曰:石虎征詩所得美女萬餘,以爲宮人,簡其有才藝者爲女尚書。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h2 id="nu_shi"><span id="id-.E5.A5.B3.E5.8F.B2" typeof="mw:FallbackId"/>女史</h2>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩》曰:《靜女》,刺時也。衛君無道,夫人無德也。「靜女其孌,貽我彤管。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt39" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>既有靜德,又有美色,又遺我以古人之法,可以配人君者。後、夫人必有女史分其日月而以環進退之,生子月娠則金環退之。當禦者以銀環進之,著于左手,既禦著于右手。事無大小,記以成法。箋云:彤管,色赤貌。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>彤管有煒,悅懌女美。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt40" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>煒,赤貌。彤管以赤心正人者。箋云:赤管然煒,女史以悅懌妃妾之德美之也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩義疏》曰:女史彤管,法如國史,主記後夫人之過。人君有柱下史,後有女史,外內各有官也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周禮》曰:女史八人,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt41" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>女史,女奴曉書也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>掌王后之禮,掌內治之藏,以詔後內治內政。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt42" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>內治之法,本在內掌書而藏之<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>。送內宮。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt43" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>考六宮之計。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>書內治之藏以令。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt44" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>後之命也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>凡後之事,以禮從。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt45" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>亦如太史之于王。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:班婕妤《自傷賦》曰:「陳女圖以鏡鑒,顧女史而問詩。」</p>
|
||||
|
||||
<p>范曄《後漢書》曰:頒官分務,各有典司。女史彤管,記功書過。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋記》曰:元康中,司空張華懼後族之盛,乃作《女史箴》。</p>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:女史執策記言,是司過身戒夕蠱,國畏晨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:高祖置內職,女史、賢人視三品。</p>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:太宗留心後記,擬百官,備置內職。紫極房、光興房備置女史一人。</p>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《三十國春秋·後趙錄》曰:石虎置女太史于靈台,仰觀灾祥,以考外太史,驗察虛實。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
156
太平御览/OPS/c148_tai_ping_yu_lan_0146.xhtml
Normal file
156
太平御览/OPS/c148_tai_ping_yu_lan_0146.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,156 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百四十六</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c147_tai_ping_yu_lan_0145.xhtml" title="太平御覽/0145">皇親部十一</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百四十六.皇親部十二</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c149_tai_ping_yu_lan_0147.xhtml" title="太平御覽/0147">皇親部十三</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3118" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596387" title="d:Q85596387" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="tai_zi_yi__bing_shi_zi_jian_"><span id="id-.E5.A4.AA.E5.AD.90.E4.B8.80.E3.80.88.E5.B9.B7.E4.B8.96.E5.AD.90.E8.A6.8B.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>太子一<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>幷世子見<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||||
|
||||
<p>《周易·離卦》曰:黃離,元吉。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>離南方之卦,離爲火土記位焉。土色黃,火之子,喻子有明德,能附麗于其父之道,文王太子發是也。慎成其業,故吉矣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>《象》曰:明兩作,離。大人以繼明照于四方。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>王肅曰:兩離相續,繼明之義也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《周易·鼎卦》曰:初六:鼎顛趾,利出否。得妾以其子,無咎。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鄭玄曰:顛,踣也。趾,足也。無事曰趾,設陳曰足。爻體選爲服,初爻在服之下,足象也。足所以承正鼎也。初,陰爻而柔,與乾同體,以否正承乾,乾爲君,以喻君夫人事君,若失正禮,踣其爲足之道情無怨則當以和義出之,然如否者,嫁于天子,雖失禮,無出道遠之而已,遠之,子廢坤爲順,又爲子母牛,在后妃之旁側,妾之例也。有順德子必賢,賢而立以爲世子,又何咎也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《周易·震卦》曰:震驚百里,不喪匕鬯。《彖》曰:震驚百里,驚遠而懼邇也。出可以守宗廟社稷,以爲祭主。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>王肅曰:在有靈而尊者莫若于天,有靈而貴者莫若于王,有聲而威者莫若于雷,有政而嚴者莫若于侯,是以天子當乾,諸侯用震地不過一同雷不過百里,政行百里則匕鬯,亦不喪祭祀,國家大事不喪,宗廟安矣。處則諸侯執其政,出則長子掌其祀。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《周易·說卦》曰震一索而得男,故謂之長男。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:震爲長子。</p>
|
||||
|
||||
<p>《易經》曰:震下乾上,無妄,天精起。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鄭玄注曰:起,猶立也。乾爲天文,震爲長子,聖人立爲天子,天下之民,各得其所也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:主器者莫若長子,故受之以震。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書大傳》曰:惟四月,太子發上祭于畢下,至于盟津之上,乃告于司馬、司徒、司空諸節:「亢才!予無知,以先祖先父之有德之臣,左右小子,予受先公,戮力賞罰,以定厥功,明于先祖之遺。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鄭玄注曰:四月者,周四月也。發,周武王也。卒父業故稱太子。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>太子發升于舟,中流,白魚入于舟,王跪取出俟以燎,群公咸曰休哉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書中侯》曰:廢考,立發爲太子。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鄭玄曰:定王業也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:我終之後,恒稱太子。終;卒。恒,常也。稱太子者,明非諸侯,王事未定也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:太子發以紂存三仁,附即父位,不稱王。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>發武王名也。三仁,箕子、比干、微子。文王得赤雀丹書,故號以應天道,未成而崩。武王以天誅未行,謙不自成,故稱太子,發若父業有不成者而將軍。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:予稱太子發,明慎父以名卒考。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>予,我也。父死曰考。文王命武王,我終之後,恒稱太子者,明慎文王之命也。君存稱世子,薨稱太子,既葬稱子,逾年稱公,今逾年而稱太子,發若父業有不成者而將軍。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《周書》曰:文王受命九年,時維暮春,在高阝,召太子發曰:「嗚呼!吾語汝所保所守之哉。厚德廣惠,忠信志愛,人君之行。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>四者君德。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>不爲驕侈,不爲太靡,不淫于美,括柱茅茨,爲民愛費。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>言務儉也,因就木枚曰括也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>」</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋演孔圖》曰:聖人在後,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>文王子也,故曰在後,嗣文王矣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>曰望陽;苞懷至德,據少陽。</p>
|
||||
|
||||
<p>賈誼《書》曰:文王使太公望傅太子發,嗜鮑魚而太公弗與,曰:「禮,鮑魚不登于俎。豈有非禮而可養太子哉!」</p>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:武王納太公之女曰邑妾,修教于內,生太子誦。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書·顧命》曰:爾尚明時朕言,用敬何元子釗,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>時,是也。元子釗,康王名也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>弘濟于艱難。</p>
|
||||
|
||||
<p>《穆天子傳》曰:成姬之喪,刑侯、曹侯來吊,內史將之以見天子,天子告不豫而辭焉。刑侯、曹侯乃吊太子,太子哭,出廟門以送刑侯,再拜勞之,侯不答拜。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>謙,不與太子亢也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《周書》曰:晋平公使叔譽于周,見太子晋,與之言<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>叔譽,叔向<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>,五稱而三窮,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>五稱,說五事遂終矣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>逡巡而退,其言不遂。歸,告公曰:「太子晋行年十五,而臣不能與言。」師曠見太子,先稱曰:「吾聞太子之語高于太山,願一言。」王子應之曰:「吾聞太師將來,吾心甚喜。既見子,喜而又懼,吾聞女知人年長短吉凶也。」曠對曰:「女聲清,女色赤火色,不壽。」太子曰:「然,却後三年,吾將上賓于帝所,女慎毋言,殃將及女。」師曠歸,未及三年,告死者至也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋傳》曰:靈王二十一年,穀洛鬥,將毀王宮,王欲壅之,太子晋諫曰:「不可。晋聞古之長民者不隳山,不崇藪,不防川,不竇澤。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《列仙傳》:王子喬,周靈王太子晋也。好吹笙作鳳凰鳴,游伊洛間,有道士浮丘伯引上嵩山,仙去。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書大傳》曰:堯爲天子,朱爲太子,舜爲左右。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鄭注曰:左右,助也。若周之冢宰典國事。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>堯知朱之不肖,必將壞其宗廟,滅其社稷,而天下同賊之;<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>肖,似也。堯受運行知天命在受。又深知朱之不似,不欲命于天誅如桀、紂也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>故堯推尊舜而尚之,屬諸侯,致天下于大麓之野。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:高宗有親喪,居廬三年,然未嘗言國事而天下無背叛之心者何也?及其爲太子之時盡以知天下人民之所好惡,是以雖不言國事也,知天下無背叛之心。</p>
|
||||
|
||||
<p>《家語》曰:子張問曰:「《書》雲高宗諒暗,三年不言。言乃雍,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>王肅曰:雍,權貌。書雲乃雍,雍,和也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>有諸?」孔子曰:「胡爲其不然,古者天子崩則世子委政于冢宰三年。成湯既沒,太甲聽于伊尹;武王既喪,成王聽于周公,其義一也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書大傳》曰:太子年十八,曰孟侯。孟侯者,于四方諸侯來朝,迎于郊者;問其所不知也,問人民之所好惡,土地所生,美珍怪异,山川之所有無。及父在時,皆知之。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鄭玄注曰:十八,向入太學,爲成人博問庶事也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:弃法律,逐功臣,殺太子,以妾爲妻,則火不炎上。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:古之帝王者,必立太學、小學。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>禮記曰:學在公宮之左,太學在郊。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>使公、卿、大夫、元士之嫡子十有三年,始入小學,見小節焉,踐小義焉。年二十,入太學,見大節焉,踐大義焉。故入小學,知父子之道,長幼之序;入太學,知君臣之儀,上下之位。小師取小學之賢者登之大學,大師取大學之賢者,登之天子,天子以爲左右。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>天子當爲太子。《禮志》曰:周公居攝,踐祚而治,亢世子法于伯禽,使之爲成王,居欲使成王之知父子、君臣、長幼之義,所以善成王也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書洪范五行傳》曰:心之大星,天王也。其前星,太子也;後星,庶子也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《荊州星占》曰:少微星,一名處士星,儲君、副主之宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《韓詩外傳》曰:五帝官天下,三王家天下,家以傳子,官以傳賢。故自唐虞已上,經傳無太子稱號。夏殷之王雖則傳嗣,其文略矣。至周,始見文王世子之制。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:趙簡子太子名伯魯,小子名無恤。簡子自爲二書牘,親自表之,書曰:「節用聽聰,敬賢勿慢,使能勿賤。」與二子,使誦之。居三年,簡子坐清台之上,問二書所在?伯魯忘其表,令誦不能得。無恤出其書于袖,令誦習焉。乃黜伯魯而立無恤。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:魏文侯封太子擊于中山,三年不往來。趙倉唐曰:「君何不遣人使大國?」太子曰:「願之久矣,未得可使者,」對曰:「臣願奉使,侯何好?」太子曰:「侯嗜晨鳧,好北犬。」于是遣倉糸<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"></dfn>北犬,奉晨鳧獻之。侯曰:「擊愛我,知我所嗜好。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《說苑》又載。事具奉使部。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《說苑》曰:經侯過魏太子,左帶羽玉具劍,右帶環珮,左光照右,右光照左,太子不視。經侯曰:「魏國有寶乎?」太子曰:「主信臣忠,百姓戴上,此魏國之寶也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩》曰:《渭陽》,康公念母也。康公之母,晋獻公之女。文公遭驪姬之難,未返而秦姬卒,穆公納文公。康公時爲太子,贈送文公于渭之陽,念母之不見也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩》曰:《小弁》,刺幽王也,太子之傅作焉。「弁彼鸒斯,歸飛提提;<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>興也。弁,樂也。鸒,卑居。卑居,鴉鳥也。提提,群飛貌。箋雲,樂乎彳支,雅鳥出食在野,其飽群飛而歸提提然。興者,喻凡人父子、兄弟出入宮庭,相與飲食亦提提然樂,傷今太子獨不然。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>民莫不穀,我獨于罹。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>幽王取申女,生太子宜咎,又悅褒姒,生子伯服,立以爲後。而放宜咎,將殺之。箋云:■,養也。于,日也。罹,憂也。天下之人,無不父子相養者,我太子獨不然,日以憂也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:懷德維寧,宗子維城。無俾城壞,無獨思畏。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>懷,和也。箋云:斯,離也。和汝德,無行酷虐之政。以安汝國,是以爲宗子之城,使免于難。遂行酷虐,則禍及宗子,是謂城壞,城壞則乖離而散,汝獨居而畏矣。宗子,嫡子也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《周禮》曰:惟王建國,辨方正位。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>干寶注曰:辨方謂別東西南北之名以表陰陽也。正位謂若君南面當陽,臣北面即陰,居于北宮以體太陰,居太子于東宮以位少陽之類。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:膳夫,掌王之食飲膳羞,以養王及後、世子。歲終則會,唯王及後、世子之膳不會。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>不會計多少優尊者,其頒賜諸臣則計之。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:凡其死生鮮槁之物,以供王之膳與其薦之物,及後、世子之膳羞。鄭司農云:鮮謂生肉,槁謂幹肉也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:內饔,掌王及後、世子膳羞之割烹煎和之事,選百羞、醬物、珍异以俟饋,供後及世子之膳羞。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:籩人,爲王及後、世子共其內羞。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>于其飲食,以供房中之羞。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:醯人,供後及世子之醬齏菹。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:外府,掌邦布之出,供王及後、世子之衣服之用。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:國君過市,則刑人赦。夫人過市,罰一幕。世子過市,罰一弈。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt35" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>市者,人之所交利而行刑之處,君子無故不游觀焉。若游觀則惠施以爲說也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:王子諸子,國有大事,則帥國子而致于太子,惟所用之。若有甲兵之事,則授之車甲,合其卒伍,置其有司,以軍法治之,司馬弗正。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt36" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>軍法:百人爲卒,五人爲伍。弗,不也。國子屬太子,司馬雖有軍事,不賦之也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>凡國之政事,國子存游倅,使之修德學道,春合諸學,秋合諸射,以考其藝而進退之。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt37" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>游倅,未仕者。學,太學也。射,名也。王制曰:春秋教以禮樂,冬夏教以詩書。王太子群子卿大夫元士子適子,國之後選皆造焉。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《儀禮·聘禮》曰:遭夫人、世子之喪,君不受,使大夫受于廟,其他如遭君喪。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt38" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>夫人,世子死,君爲喪主,使大夫受聘,禮不以凶接吉也。其他爲禮所降。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《大戴禮》曰:古之王者,太子生,因舉之禮,使士負之。有司參,夙興,端冕,見之南郊,見之天也。過闕則下,過廟則趨,孝子之道也。故自爲赤子,則教固以行矣。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:太子既冠,成人,免于保傅之嚴,則有司過之史,有虧膳之宰。太子有過,史必書。史之義,不得不書過,不書過則死。過書而宰徹其膳。宰之義,不得不徹膳,不徹膳則死。于是有進善之旌,誹謗之木,敢諫之鼓。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記》曰:大夫、士之子不敢與世子同名。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt39" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鄭玄注曰:避僭邪也。生則亦弗改。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:王太子、王子、群後之太子,卿、大夫、元士之嫡子。凡入學,以齒。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt40" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>皆以長幼受學,尊卑不同。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:文王之爲世子,朝于王季日三。鶏初鳴而衣服,至于寢門之外,問內竪之禦者曰:<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt41" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>內竪,小臣之屬,掌內外之通令也。如今小史值日矣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>「今日安否何如?」內竪曰:「安。」文王乃喜。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt42" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>孝子恒兢兢也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>及日中,又至,亦如之。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt43" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>又,復。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>及暮,又至,亦如之。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt44" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>暮,夕。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>其有不安節,則內竪以告文王,文王色憂,行不能正履。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt45" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>節謂居處故事履蹈也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>王季復膳,然後亦復初。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt46" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>憂解。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>食上,必在視寒暖之節。食下,問所膳,命膳宰曰:「末有原。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt47" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>末猶勿也。原,再進也。勿有所再進爲失飪。臭味惡也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>應曰:「諾。」然後退。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt48" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>退反其寢。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>武王師而行之,不敢有加焉。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt49" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>庶幾程式之帥循也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:樂正司業,父師司成,一有元良,萬國以貞,世子之謂也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:成王幼,不能莅阼。周公相,踐阼而治;<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt50" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>踐,履也,代成王履阼階,攝王位治天下。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>抗世子法于伯禽,欲令成王之知父子、君臣、長幼之道。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt51" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>抗猶舉也,謂舉世子之法,使與成王居而學之。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>成王有過則撻伯禽,所以示成王世子之道。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt52" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>以成王之過擊伯禽則足以感喻焉。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>凡學世子及學士,必時。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt53" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>四時各有宜。學士謂司徒論俊選所外于學者。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>春夏學干戈,秋冬學羽<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt54" typeof="mw:Transclusion"></dfn>,皆于東序。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:凡三王教世子,必以禮樂。樂所以修內,禮所以修外也,禮樂交錯于中,發形于外,是故其成也懌,恭敬而溫文。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt55" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>中,心中也。懌,悅懌也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>立太傅、少傅以養之,欲其知父子、君臣之道也。仲尼曰:「昔者周公攝政,踐阼而治,抗世子法于伯禽,所以善成王也。聞之曰:爲人臣者,殺其身,有益于君,則爲之。况于其身以善其君乎!周公優爲之。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt56" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>于讀曰迂,迂猶廣也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>是故知爲人子,然後可以爲人父;知爲人臣,然後可以爲人君;知事人,然後能使人。成王幼,不能莅阼,以爲世子則無爲也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt57" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>以爲世子若爲世子時也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>是故抗世子法于伯禽,使之與成王居,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt58" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>亦學此禮于成王側。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>欲令成王之知父子、君臣、長幼之義也。君之于世子也,親則父也。尊則君也。有父之親,有君之尊,然後兼天下而有之。是故養世子不可不慎。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt59" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>處君父之位,覽海內之士而近不能以教其子,則其餘不足觀也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>行一物而三善皆得者,惟世子而已,其齒于學之謂也。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt60" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>物猶事也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又《世子之記》曰:朝夕至于大寢之門外,問內竪曰:「今日安否何如?」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt61" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>朝夕,朝朝暮夕也。日中又朝,文王爲世子也,非禮之制,世子之禮亡,此存其記。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>內竪曰:「今日安。」世子乃有喜色。其有不安節,則內竪以告世子,世子色憂不滿容。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt62" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>色憂,憂淺不及,文王不能正履也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>內竪言「復初」,然後亦復初。朝夕之食上,世子必在視寒暖之節。食下,問所膳羞,必知所進,以命膳宰,然後退。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt63" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>羞,必知所進,必知親所食。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>若內竪言疾,則世子親齊,玄冠而養。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt64" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>親,猶自也。養疾者玄冠玄端。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>膳宰之饌,必敬視之<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt65" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>痴者之食齊,和所欲或异;<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>疾之藥,必親嘗之。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt66" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>試毒味也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>嘗饌善,則世子亦能食;嘗饌寡,世子亦不能飽。以至于復初,然後亦復初也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記》曰:國君世子生,告于君。接以太牢,宰掌具。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt67" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>接,讀如捷,捷,勝也。謂食其母使之補虛强氣也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>凡接子擇吉日,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt68" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>雖三日之內,尊卑皆必選其吉日也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>冢子則太牢冢,大也。庶人特豚,士特豕,大夫少牢,國君世子太牢。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt69" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>皆謂長子。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:世子生,則君沐浴,朝服,夫人亦如之,皆立于阼階,西向。世婦抱子,升自西階。君名之,乃降。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt70" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>子升自西階,則人君見世子于露寢也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>適子、庶子見于外寢。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt71" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>此適子謂世子、弟庶子、妾子也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>冢子未食而見,必執其右手。適子、庶子已食而見,必循其手。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt72" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>未食。已食,急正緩庶之義。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:世子佩瑜玉而綦組綬</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳·桓公》曰:北戎伐齊,齊侯使乞師于鄭。鄭太子忽帥師救齊。六月,大敗戎師,獲其二帥大良、小良,甲首三百,以獻于齊。于是諸侯之大夫戍齊,齊人饋之餼,使魯爲其班,後鄭。鄭忽以其功也,怒,故有郎之師。公之未婚于齊也,齊侯欲以文姜妻鄭太子。太子忽辭。人問其故,太子曰:「人各有偶,齊大,非吾偶也。《詩》云:自求多福。在我而已,大國何爲?」君子曰:「善自爲謀。」及敗戎師也,齊侯又欲妻之,固辭。人問其故,太子曰:「無事于齊,吾猶不敢。今以君命奔齊之急,而受室以歸,是以師婚也。民其謂我何?」遂辭諸鄭伯。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:九月乙卯,子同生。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt73" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>服虔注曰:桓太子莊公同。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>以太子生之禮舉之,接以太牢,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt74" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>接者,子初生接見于父<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>卜士負之,士妻食之,公與文姜、宗婦命之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:曹太子來朝,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt75" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>曹太子,桓公子莊公射姑。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>賓之上卿之禮。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt76" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>曹伯有故,使其太子攝而朝。《曲禮》曰:諸侯之適子攝其君未誓于天子,則以皮帛繼,子男如諸侯之上卿禮也。上卿出入三積食三牢牽二年一享一食宴之也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>饗曹太子,初獻,樂奏而嘆。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt77" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>初,獻酒如獻爵,樂奏,人上堂也。初,獻爵奏樂,太子嘆而哀嘆也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>施父曰:「曹太子其有憂乎!非嘆所也。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt78" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>施父,魯大夫,古之享食,所以觀威儀,省禍福,無喪而戚,憂必及焉。曹太子臨樂而嘆,故曰其有憂乎。父將死,兆先見之也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:晋侯使太子申生伐東山皋落氏,裏克諫曰:「太子奉冢祀、社稷之粢盛,以朝夕視君膳者,故曰冢子。君行則守,有守則從;從曰撫軍,守曰監國,古之制也。夫帥師,專行謀,誓軍旅,君與國政之所圖也,非太子之事。師在制命而已,禀命則不威,專命則不孝,故君之嫡嗣不可以帥師。君失其官,帥師不威,將焉用之?且臣聞皋落氏將戰,君其舍之。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt79" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>舍,置,置申生,勿使將兵也。」<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>公曰:「寡人有子,未知其誰立焉?」裏克不對而退。太子帥師,公衣之偏衣,佩之金玦。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt80" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>偏衣,偏裝之衣,偏,异色,駁,不純。裝在中左右各异,故曰偏。金玦,以金爲玦。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>太子將戰,狐突諫曰:「不可。昔辛伯諗周桓公曰:內寵幷後,外寵貳政,嬖子配嫡,大都耦國,亂之本也。周公弗從,故及于難。今亂本成矣,立可必乎?孝而安民,子其圖之。與其危身以速罪也。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt81" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>速,召也,疾也。言太子不去,身必危,疾召罪。狐突知其雖本既成,而太子拘于一節,不達至孝之義。與皋落戰,雖勝而歸,猶不能免于難。而使父有悖惑殺子之罪。故《傳》曰:備衆賢之言,以遜太子之所以死也。《經》在僖公五年,晋侯殺其世子申生。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:會于首止,會王太子鄭,謀寧周也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt82" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>惠王以惠後故,將廢太子鄭而立王子帶,故齊桓帥諸侯會王太子,以定其位。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:盟會于寧母,謀鄭故也。鄭伯使太子華聽命于會,言于齊侯曰:「泄氏、孔氏、子人氏三族,實違君命。君若去之以爲成,我以鄭爲內臣,君亦無所不利焉。」齊侯將許之,管仲曰:「君以禮與信屬諸侯,而以奸終之,無乃不可乎?」子華由是得罪于鄭。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt83" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鄭伯罪之也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:初,鄭公子蘭出奔晋,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt84" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>公子蘭,鄭文公賤妾燕姞之子穆公也。鄭逐群公子,故奔晋也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>從于晋侯伐鄭,請無與圍鄭。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt85" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>晋善蘭,不忘本國故也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>許之,故使待命于東。待命于鄭東也。鄭石甲父、侯宣多逆以爲太子,以求成于晋,晋人許之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:秦康公送公子雍于晋也,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt86" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>康公,秦穆公太子<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。"></dfn>,晋出也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>曰:「文公之入也無衛,故有呂、之難。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt87" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>呂甥<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。"></dfn>芮欲焚公,害也。」<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>乃多與之徒衛<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt88" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>衛徒兵也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>穆嬴日抱太子<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt89" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>穆嬴,襄公夫人,太子靈公。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>以啼于朝,曰:「先君何罪?其嗣亦何罪?舍嫡嗣不立,而外求君,將焉置此<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt90" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>此,太子<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>?」出朝,則抱以適趙氏,頓首于宣子之門曰:「先君奉此子而屬諸子曰:此子若才,吾受子之賜;<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt91" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>如子爲吾教誨,此子使之有賢才,知人君之道也,明吾受子之賜。賜猶惠。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>不才,吾惟子之怨。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt92" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>才而受賜,美其教也,不才,怨子惡其教不至也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>今君雖終,言猶在耳,而弃之,若何?」宣子與諸大夫皆患穆嬴,且畏逼,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt93" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>言諸大夫患穆嬴之言,以君顧命之言責己也。畏,逼迫無置靈公。一曰畏他公幹徒來相逼迫矣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>乃背先蔑而立靈公,以禦秦師。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:郕太子朱儒自安夫鍾,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt94" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>自安,猶處也。夫鍾,郕邑。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>國人弗徇。十二年春,郕伯卒,郕人立君。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt95" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>立君,改立君,不周太子者。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>太子以夫鍾與郕邽來奔。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt96" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郕邽,亦邑名也。一曰郕邦之寶圭。太子父在而自安于夫鐘,國人以爲不順,故郕伯卒而更立君。太子以其國寶與地夫鐘來奔也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:齊高厚相太子光,以先會諸侯于鍾離,不敬。士莊伯曰:「高厚相太子會諸侯,將社稷是衛,而皆不敬,弃社稷也,其將不免乎!」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt97" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>免,脫也。言將不脫罪禍,不以壽終也。《傳》舉此者,爲十九年,齊殺其大夫高厚。二十五年,崔杼弑君,光起本也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:齊侯娶于魯,曰顔懿姬,無子。其侄鬷聲姬,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt98" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>兄子曰侄,懿姬所從也。顔鬷皆其母姓,懿聲謚也。傳家從後言之,故舉謚也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>生光,以爲太子。諸子<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt99" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>諸子,妾生子氏。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>仲子、戎子,子嬖<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt100" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>二子宋女。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>仲子生牙<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt101" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>公子牙也,<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>屬諸戎子。戎子請以爲太子,許之<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt102" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>齊侯許之。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>仲子曰:「不可。廢常<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt103" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>立長爲常而廢之爲不祥也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>不祥,間諸侯,難。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt104" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>間,犯,謂光已列于諸侯難成。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>光之立也,列于諸侯矣。今無故而廢之,是專黜諸侯也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt105" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>專,獨也。光比與諸侯列於盟,不可黜也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>而以難犯不祥。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt106" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>以難之事犯不善。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>君必悔之。」公曰:「在我而已。」遂東太子光,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt107" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>東徙之東垂。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>使高厚傅牙,以爲太子。夙沙衛爲少傅。齊侯疾,崔杼微逆<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt108" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>微,隱匿也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>光,疾病而立之。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt109" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>疾,困也,而立爲太子。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
88
太平御览/OPS/c149_tai_ping_yu_lan_0147.xhtml
Normal file
88
太平御览/OPS/c149_tai_ping_yu_lan_0147.xhtml
Normal file
File diff suppressed because one or more lines are too long
323
太平御览/OPS/c14_tai_ping_yu_lan_0012.xhtml
Normal file
323
太平御览/OPS/c14_tai_ping_yu_lan_0012.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,323 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷十二</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c13_tai_ping_yu_lan_0011.xhtml" title="太平御覽/0011">天部十一</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>天部十二</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c15_tai_ping_yu_lan_0013.xhtml" title="太平御覽/0013">天部十三</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"/>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table></td></tr>
|
||||
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="xue"><span id="id-.E9.9B.AA" typeof="mw:FallbackId"/>雪</h2>
|
||||
<p>《釋名》曰:雪,綏也。水下遇寒凝,綏綏然下也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《詩》曰:北風其涼,雨雪其滂。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:上天同雲,雨雪雰雰。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt3" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(雰雰,雪貌也。豐年之冬,必有積雪。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:文王以天子之命,命將帥,歌《采薇》以遣之。"昔我往矣,楊柳依依。今我來思,雨雪霏霏。"</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:蜉蝣掘閱,麻衣如雪。鄭玄注曰:"喻曹昭公君臣朝夕變易衣服。麻衣,深衣也。"</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮》曰:孟春行冬令,則水潦為敗,雪霜大摯。</p>
|
||||
|
||||
<p>《傳》曰:隱公九年三月庚辰,大雨雪。平地尺為大雪。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(三月,今正月也。大雪失時也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:楚子次於乾谿。雨雪,王皮冠,秦復陶,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(秦所遺羽衣也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>翠被,豹舄,執鞭以出。</p>
|
||||
|
||||
<p>《易通卦驗》曰:《乾》得《坎》之《蹇》,則當夏雨雪。</p>
|
||||
|
||||
<p>《詩推度災》曰:逆天地,絕人倫,當夏雨雪。</p>
|
||||
|
||||
<p>《大戴禮》曰:天地積陰,溫則為雨,寒則為雪。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋元命苞》曰:陰陽凝而為雪。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:東郭先生久待詔公車,貧困饑寒,衣弊,履不完。行雪中,履有上無下,足盡踐地,道中人笑之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:漢女者,居東海養姑,姑女讒之於姑。姑詣太守。訴而殺之。五月下雪。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:蘇武使於單于,單于幽武置大窖中,絕,不與飲食。天雨雪。武臥齧雪。與氈毛並咽之,數日不死,匈奴因以為神。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:壺廣鞮單于,自將領萬騎擊烏孫,會天大雪,一日深丈餘,人民畜產凍死。</p>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:赤眉入安定北地,逢大雪,坑谷皆滿,多凍死。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晉書》曰:王恭衣鶴氅,雪中行,時人謂之神仙中人。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:太傅謝安,雪驟降,公欣然曰:"白雪紛紛何所似?"兄子客兒曰:"撒鹽空中差可擬。"兄女道韞曰:"未若柳絮因風起。"</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:東瀛公騰<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(公姓司馬,名騰。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>伐石勒,於常山屯營。時天大雪。有一處方數丈,融液,怪而掘之,得一玉馬高尺許,以為晉家之瑞。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晉朝雜事》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:286年_(提及)" title="Category:286年 (提及)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="286年">太康七年</span></a>,河陰雨赤雪二頃。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋書》曰:大明中元日,雪花降殿庭,左將軍謝莊下殿,雪暴衣白。上以為嘉瑞,群臣皆作《雪花詩》。</p>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《北涼錄》曰:先酒泉南有銅駝山,大雨雪。沮渠蒙遜遣工取之,得銅數萬斤。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋齊語》曰:孫康家貧,常映雪讀書。</p>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:郭元振為安西大都護。時西突厥首領烏質勒部落強盛,款塞通和,元振就其牙帳計會軍事。時天大雪,元振立於帳前,與烏質勒言議。須臾,雪深風凍,元振未嘗移足。烏質勒年老,不勝寒苦,會罷而死。</p>
|
||||
|
||||
<p>《錄異傳》曰:漢時大雪積地丈餘,洛陽令自出案行,見民家皆除雪出,有乞食者至袁安門,無有行路,謂安已死。令人除雪入戶,見安僵臥,問何不出?安曰:"大雪,人皆餓,不宜幹人。"令以為賢,舉為孝廉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《韓詩外傳》曰:凡草木花多五出,雪花獨六出,雪花曰霙。</p>
|
||||
|
||||
<p>皇甫謐《高士傳》曰:世莫知焦光所出,野火燒其廬,先因露寢。冬雪大至,先袒臥不移,人以為死,就視如故。</p>
|
||||
|
||||
<p>《穆天子傳》曰:日中大寒,北風雨雪,有凍死人,天子作《黃竹詩》三章以哀民,曰:"我徂黃竹負閟寒。"<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(閟,閉也。音秘。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:雨雪,天子獵於鈃山之西河。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢武內傳》曰:西王母曰:"仙之上藥有玄霜絳雪。"</p>
|
||||
|
||||
<p>《烈士傳》曰:羊角哀、左伯桃相與為死友。聞楚王好士,欲往仕之,道遇雨雪,計不俱全,乃並衣糧與角哀,入樹而死。</p>
|
||||
|
||||
<p>《陸機別傳》曰:機誅日,平地尺雪,時人以為冤。</p>
|
||||
|
||||
<p>《曹攄別傳》曰:攄為洛陽令,于時大雪,而宮門夜忽失行馬。攄曰:"此非他竊,理可保明,必是門士以療寒。"驗之而具服。</p>
|
||||
|
||||
<p>王子年《拾遺記》曰:穆王東至大𢹍之穀,西王母來進嵰州甜雪。嵰州去玉門三十萬里,地多寒,雪霜露著木石之上,皆融而甘,可以為果也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:周靈王起昆昭之台,召諸方士。有二人乘龍飛遊之輦,王迎之上席,酣醒。時天赤旱地裂,其一人先倡能為霜雪,王乃請焉。於是引氣一吸,則雲起雪飛。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:廣延之國去燕七萬里,在扶桑東,其地寒,盛夏之日冰厚至丈。常雨青雪,冰霜之色,皆如紺碧。</p>
|
||||
|
||||
<p>《沙洲記》曰:自龍涸至大浸川一千九百里,晝肅肅,常有風寒。七月,雨便是雪,遙望四山,皓然皆白。</p>
|
||||
|
||||
<p>《西京雜記》曰:董仲舒曰:"太平之世,雪不封條,淩弭毒害而已。"</p>
|
||||
|
||||
<p>《莊子》:藐姑射之山有神人居焉,肌膚若冰雪,綽約若處子。</p>
|
||||
|
||||
<p>《曾子》曰:陰氣勝則凝為雪。</p>
|
||||
|
||||
<p>《孟子》曰:滕文公卒,葬有日矣,天大雨雪,至牛目。群臣請弛期,太子不許,惠公諫曰:"昔王季葬渦山之尾,灤水齧其墓,見棺。文王曰:先君欲見群臣百姓矣。乃出為帳,三日而後葬。今太子亦宜曰先王欲少留而撫社稷,故使雪甚,弛期而更為日,比文王義也。"太子曰:"善!"</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:齊宣王見孟子於雪宮。王曰:"賢者亦有此樂乎?"孟子曰:"為人上而不與民同樂者,非也。"</p>
|
||||
|
||||
<p>《晏子春秋》曰:景公時雨雪三日,公被狐白之裘見晏子。公曰:"怪哉,雨雪三日不寒。"晏子曰:"古之賢君飽而知人饑,溫而知人寒。"公曰:"善!"乃脫裘,發粟以與饑寒者。</p>
|
||||
|
||||
<p>《秦子》曰:今欲騁光日下,顯白雪中,不可得也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《孫子》曰:昔衛君重裘累茵而坐,見路有負薪而哭之者,問:"何故也?"對曰:"雪下衣薄,是以哭之。"於是衛君懼,見於顏色曰:"為君而不知民,孰以我為君!"於是開府金,出倉粟,以賑貧。</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南子》曰:欲滅跡而走雪中。</p>
|
||||
|
||||
<p>《金匱》曰:武王伐紂,都洛邑,陰寒,雨雪十餘日,深丈餘。甲子平旦,不知何五大夫乘馬車從兩騎止門外,王使太師尚父謝五大夫賓幸臨之,失不先聞,方修法服,太師尚父使人持一器粥出,進五車兩騎曰:"先生大夫在內方對天子,寒,故進熱粥卻寒。"粥皆畢,使者具以告尚父,尚父問武王曰:"客可見矣!五車兩騎,四海之神與河伯雨師耳!"王曰:"不知有名乎?"曰:"南海神曰祝融,東海神曰勾芒,北海曰玄冥,西海曰蓐收。"河伯雨師請使謁者於殿下門內引祝融五神,皆驚,相視而歎。</p>
|
||||
|
||||
<p>《語林》曰:王子猷居山陰,大雪,夜開室命酌,四望皎然,因詠《招隱詩》。忽憶戴安道時在剡,乘興棹舟,經宿方至。既造門而返,或問之,對曰:"乘興而來,興盡而返,何必見戴安道。"</p>
|
||||
|
||||
<p>《氾勝之書》曰:取雪汁漬原蠶屎五六日,待釋,手挼之,和穀種之,能禦旱,故謂雪為"五穀精"也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《山海經》曰:由首之山,小鹹之山,空桑之山,冬夏有雪。</p>
|
||||
|
||||
<p>《論衡》曰:雲霧,雨之征也。夏則為露,並冬則為霜,溫則為雨,寒則為雪。雨露凍凝者,其由地發,不從天降。</p>
|
||||
|
||||
<p>《琴操》曰:曾子耕太山下,雨雪,不得歸,思父母,作《梁山操》。</p>
|
||||
|
||||
<p>《廣志》曰:雲南郡四五月猶積皓雪,代郡以五月山陰猶宿雪,八月末復雪。</p>
|
||||
|
||||
<p>宋玉對問曰:客有歌於郢中,始曰下俚巴人,國中屬而和者數千人;及為陽春白雪,國中屬而和者不過數十人。是其曲彌高而和彌寡。</p>
|
||||
|
||||
<p>宋謝惠連《雪賦》曰:歲將暮,時既昏;寒風積,愁雲繁。梁王不悅,遊於兔園,乃置旨酒,命賓友,召鄒生,延枚叟。相如末至,居客之右。俄而微霰零,密雪下,王乃歌《北風》於衛詩,詠《南山》於周雅。相如於是避席而起,逡巡而揖曰:"臣聞雪宮建於東國,雪山峙於西域,岐昌發詠於來思,姬滿申歌於黃竹。曹風以麻衣比色,楚謠以幽蘭儷曲。盈尺則呈瑞於豐年,袤丈則表沴於陰德。其為狀也,散漫交錯,氛氳蕭索,藹藹浮浮,瀌瀌奕奕,聯翩飛灑,徘徊委積。始緣甍而冒棟,終開簾而入隙;既因方而為珪,亦遇圓而成璧。眄隰則萬頃同縞,瞻山則千岩俱白。於是台如重璧,逵似蓮璐,庭列瑤階,林挺瓊樹,皓鶴奪鮮,白鷳失素。"</p>
|
||||
|
||||
<p>《楚辭·九辯》曰:雪霰紛糅。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(女救反。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:魂來歸兮,北方不可止。增冰峨峨,飛雪千里些。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:霰雪紛其無恨些,雲霏霏而承宇些。</p>
|
||||
|
||||
<p>司馬相如《美人賦》曰:時既西夕,玄陰晦冥,涼風蕭然,素雪飄零。</p>
|
||||
|
||||
<p>伏系之《雪賦序》曰:結陰凝雪,皎如帔素。</p>
|
||||
|
||||
<p>謝靈運詩曰:明月照積雪,朔風勁且哀。</p>
|
||||
|
||||
<p>樂府歌詩曰:皚如山上雪,皎如雲間月。聞君有兩意,故來相決絕。</p>
|
||||
|
||||
<p>庾肅之《雪贊》曰:皓若天漢,色逾玉粲。</p>
|
||||
|
||||
<p>李顒《悲四時》曰:雲霮<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(徒敢反。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small><small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(徒對反。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>以時興,雪聯翩而聚密。枯林皦如瓊幹,空岫朗若玉室。</p>
|
||||
|
||||
<p>王韶之《詠雪離合》曰:霰先集兮雪霏霏,散輝素兮被簷庭。曲室寒兮朔風厲,川陸涸兮百籟鳴。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="xian"><span id="id-.E9.9C.B0" typeof="mw:FallbackId"/>霰</h2>
|
||||
<p>《釋名》曰:霰,星也。冰雪相搏,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(補各反。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>如星而散。</p>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:霰,積雪也。從雨散聲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《詩》曰:如彼雨雪,先集維霰。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(霰,暴雪也。《箋》云:雪自上遇溫氣而摶謂之霰。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《爾雅》曰:雨霰為消雪。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(郭璞注云:霰,冰雪雜下,故謂消雪。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:雨雪相和為霰。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書洪范五行傳》曰:盛陰,雨雪凝滯而冰寒。陽氣薄之,不相入,則散而為霰。故沸湯之在閉器,而湛於寒泉則為冰;及雪之消,亦冰解而散。此其驗也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《韓詩》薛君注曰:霰,霙也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《曾子》曰:陰之專氣為霰。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="lu"><span id="id-.E9.9C.B2" typeof="mw:FallbackId"/>露</h2>
|
||||
<p>《釋名》曰:露,慮也。覆慮物也。</p>
|
||||
|
||||
<p>許慎《說文》曰:露,潤澤也。從雨,路聲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《詩》曰:厭浥行露,豈不夙夜?謂行多露。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:蒹葭蒼蒼,白露為霜。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:《湛露》,天子燕諸侯也。"湛湛露斯,匪陽不晞。"</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:野有蔓草,零露摶<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(徒官反。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>兮。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:野有蔓草,零露瀼瀼。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(如章反。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《禮》曰:立秋後五日白露降。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:季冬行秋令,則白露早降。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:天不愛其道,故天降甘露。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:春雨露既濡,君子履之,必有怵惕之心焉。如將見之感時念親也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:王所以為順而弗悖也,天降甘露。</p>
|
||||
|
||||
<p>《易通卦驗》曰:立秋白露下。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書中候》曰:堯時甘露降。</p>
|
||||
|
||||
<p>《詩含神霧》曰:陽氣終,白露為霜。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(宋均曰:白露,行露也。陽終陰用事,故曰白露凝為大霜也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《大戴禮》曰:露,陰陽之氣也。夫陰氣勝則凝為霜雪,陽氣勝則散為雨露。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮鬥威儀》曰:君治政,則軒轅之精散為甘露。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋繁露》曰:恩及於物,順於人而甘露降。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋序》曰:桀無道,露冬下。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋元命苞》曰:霜以殺木,露以潤草。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:陰陽散為露。</p>
|
||||
|
||||
<p>《五經通義》曰:和氣津液凝為露,露從地出。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳越春秋》曰:子胥諫吳王,王怒,暮歸,舉衣出宮,宮中群臣皆曰:"天無霖雨,宮中無泥露,相君舉衣,行高何為?"子胥曰:"吾以越諫王,王心迷,不聽吾言,宮中生草棘,霧露沾吾衣。"群臣聞之,莫不悲傷。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:宣帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“291年”或“前65年”">元康元年</span></a>,甘露降未央宮,大赦天下。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:平帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:74年_(提及)" title="Category:74年 (提及)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="74年">永平十七年</span></a>,自春迄夏,多甘露降。謁元陵,太常丞上言陵樹葉上有甘露,令百官采之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:成帝幸河東,祠后土,甘露降京師。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:宣帝詔曰:"乃者,鳳凰集太山、陳留,甘露降未央宮,宜赦天下。"</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:桓帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“167年”或“300年”或“396年”或“412年”或“464年”">永康元年</span></a>秋八月,魏郡言嘉禾生,甘露降。</p>
|
||||
|
||||
<p>范曄《後漢書》曰:明帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:74年_(提及)" title="Category:74年 (提及)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span title="74年">永平十七年</span></a>,甘露降于原陵。</p>
|
||||
|
||||
<p>謝承《後漢書》曰:吳郡沈豐為零陵太守,至官一年,甘露降,膏潤草木。</p>
|
||||
|
||||
<p>《東觀漢記》曰:光武帝時,甘露降四十五裡。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:明帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:74年_(提及)" title="Category:74年 (提及)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="74年">永平十七年</span></a>,夢見先帝、光烈皇后,夢中喜覺,悲不能寐,明旦上陵,其日甘露降於陵樹,帝令百官采之。帝伏御床流涕也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:明帝鑄承露盤,莖長一十二丈,銅龍繞其根,立於芳林園,甘露乃降。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:明帝與東阿王詔曰:"昔先帝時,甘露屢降於仁壽殿前,靈芝生芳林園中。自吾建承露盤已來,甘露復降於芳林園仁壽殿前。"</p>
|
||||
|
||||
<p>《晉書》曰:皇甫謐幼時,有甘露降其柳樹,謐母以食之,謂蜜也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晉中興書》曰:王者敬養耆老則甘露降於松柏,尊賢容眾則竹葦受之。甘露者,仁澤也,其凝如脂,其美如飴。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋書》曰:文帝元嘉中,甘露頻降,狀如細雪。</p>
|
||||
|
||||
<p>《隋書》曰:李德饒,趙郡柏人人也。性至孝。丁父憂,單縗徒跣,後甘露降其樹,白鳩巢其廬。</p>
|
||||
|
||||
<p>《豫章耆舊傳》曰:太守陳蕃臨郡二年,甘露降。</p>
|
||||
|
||||
<p>《汝南先賢傳》曰:新蔡鄭敬、都尉高懿廳前槐樹有白露,類甘露。懿問掾屬,皆言是甘露,敬曰:"明府德政未致甘露,但樹汁耳。"懿不悅,因稱疾而去。</p>
|
||||
|
||||
<p>《洞冥記》曰:勒畢國人長三寸,有翼,善言語戲笑,因名"語國"。飲丹露為漿。丹露者,日初出有露汁如珠也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:東方朔游吉雲之地,漢武帝問朔曰:"何名吉雲?"曰:"其國俗常以雲氣占吉凶。若吉樂之事,則滿室雲起,五色照著於草樹,皆成五色露,露味甘。"帝曰:"吉雲五色露可得以嘗不?"朔乃東走,至夕而還,得玄、黃、青露,盛之琉璃器以授帝。帝遍賜群臣,得露嘗者,老者皆少,疾病皆愈。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前109年_(提及)" title="Category:前109年 (提及)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span title="前109年">元封二年</span></a>,數過國獻能言龜一頭,長一尺二寸。東方朔曰:"惟承樹露以飲之。"</p>
|
||||
|
||||
<p>王子年《拾遺記》曰:昆侖山有甘露,望之色如丹,著木石則皎然如霜雪,寶器承之如飴,人君聖德則下。</p>
|
||||
|
||||
<p>周處《風土記》曰:白鶴性警,至八月露降,流於草上滴滴有聲則鳴。</p>
|
||||
|
||||
<p>《述仙記》曰:八月一日作五明囊,盛取百草頭露,以之洗眼,眼明也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《老子》曰:天地相合,以降甘露。</p>
|
||||
|
||||
<p>《莊子》曰:姑射之山有神人焉,不食五穀,吸風飲露。</p>
|
||||
|
||||
<p>《鶡冠子》曰:聖德上及太清,下及太寧,中及萬靈,則膏露下。</p>
|
||||
|
||||
<p>《蘇子》曰:夫人一代,若朝露之托桐葉耳,其與幾何!</p>
|
||||
|
||||
<p>《呂氏春秋》曰:伊尹說湯曰:"水之美者有三危之露,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(三危,西極山名。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>和之美者揭雩之露,揭雩之露其色紫。"</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南子》曰:方諸取露於月。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(高誘注曰:方諸,陰燧也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>東方朔《神異經》曰:西北海有人長二千里,兩腳中間相去千里,腹圍一千六裡,但日飲天酒五斗。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(張華云:天酒,甘露也。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:黃父以霧露為漿。</p>
|
||||
|
||||
<p>《古史考》曰:太古之初,民吮露精,食草木實。</p>
|
||||
|
||||
<p>劉向《說苑》曰:吳欲伐荊,王令曰:"敢有諫者死!"舍人有少孺子者欲諫,懷彈於後園,露沾其衣者三朝。王曰:"子求何苦,露沾衣如是?"對曰:"園中有樹,其端有蟬,蟬高居悲鳴,飲風噏露,不知螳螂在其後曲跗,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>(方無反。)<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>欲取其蟬。而螳螂又不知黃雀居其後,延頸欲啄之。然黃雀又不知臣操彈丸在其下,臣但捕其黃雀,不覺露沾衣。此者為窺其利而不思患。"王聞之,遂不伐荊。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:騰蛇遊於霧露,千里不止。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢武帝故事》曰:帝作金莖擎玉杯,以承雲表之露,擬和玉屑服之以求仙。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:作銅承露槃,上有仙人掌以承露也。</p>
|
||||
|
||||
<p>蔡邕《月令章句》曰:露者,陰液也。釋為露,凝為霜。</p>
|
||||
|
||||
<p>《白虎通》曰:甘露者,美露也,降則物無不盛。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:露者霜之始,寒即變為霜。</p>
|
||||
|
||||
<p>《論衡》曰:甘露味如飴,王者之太平應則降。</p>
|
||||
|
||||
<p>《地鏡圖》曰:視山川多露無霜,其下有美玉。</p>
|
||||
|
||||
<p>徐整《長曆》曰:北斗當昆侖山,氣運注天下,春夏為露。</p>
|
||||
|
||||
<p>崔豹《古今注》曰:《薤露》,喪歌,言人命如薤上露,易晞滅也。其一章曰:"薤上露,何易晞,明朝更復落,人死何時歸。"</p>
|
||||
|
||||
<p>《瑞應圖》曰:露色濃甘者,謂之甘露。王者施德惠則甘露降其草木。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:甘露者,美露也,神靈之精,仁瑞之澤。其凝如脂,其甘如飴,一名膏露,一名天酒。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:王者德至於天,和氣感則甘露降於松柏。</p>
|
||||
|
||||
<p>《山海經》曰:仙丘降甘露,人常飲之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:諸沃之野,搖山之民,甘露是飲,不壽者八百歲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《列星圖》曰:天乳一星,在氐北,主甘露。占。若明而潤,則甘露降;不然,則否也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《楚辭》曰:朝飲木蘭之墜露,夕采秋菊之落英。</p>
|
||||
|
||||
<p>《張衡奏事》曰:飛塵增山,霧露增海。</p>
|
||||
|
||||
<p>曹植《魏德論》曰:玄德洞幽,飛化上蒸,甘露以降,蜜淳水凝,睹陽弗晞,瓊爵是承,獻之帝朝,以明聖征。</p>
|
||||
|
||||
<p>曹植《承露盤銘敘》曰:夫形能見者莫如高,物不朽者莫如金,氣之清者莫如露,盛之安者莫如盤,乃詔有司,鑄銅建承露盤于芳林園。</p>
|
||||
|
||||
<p>《束晳集》曰:薄冰凝池,非宗廟之寶;零露垂林,非綴冕之飾。</p>
|
||||
|
||||
<p>張載《羽扇賦》曰:濯以雲精,拂以芝露。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
84
太平御览/OPS/c150_tai_ping_yu_lan_0148.xhtml
Normal file
84
太平御览/OPS/c150_tai_ping_yu_lan_0148.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,84 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百四十八</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c149_tai_ping_yu_lan_0147.xhtml" title="太平御覽/0147">皇親部十三</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百四十八.皇親部十四 太子三</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c151_tai_ping_yu_lan_0149.xhtml" title="太平御覽/0149">皇親部十五</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3122" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596417" title="d:Q85596417" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
<p>崔豹《古今注》曰:漢明帝爲太子,樂人作歌詩四章以贊太子之德,一曰《日重光》,二曰《月重輪》,三曰《星重輝》,四曰《海重潤》。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/東觀漢記" title="東觀漢記" class="mw-disambig">東觀漢記</a>》曰:東海恭王疆,光武皇帝長子也。母郭后。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“26年”或“318年”或“336年”或“495年”">建武二年</span></a>六月,立爲皇太子。十七年十月,郭后廢爲中山太后。自郭后廢,疆不自安,數因左右陳誠,願備藩輔。其十九年六月,疆廢爲東海王。二十八年十月,就國,食東海、魯國幷二郡二十九縣。租入倍諸王,賞賜恩寵無倫比。致虎賁旄頭,宮殿設鍾簴之懸。疆性聰達恭謹,臨之國,比上書讓還東海十九縣。又因皇太子固辭。上不許,以疆章示公卿大夫,深嘉嘆之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:趙喜爲太尉。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前148年_(提及)" title="Category:前148年 (提及)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="前148年">中元二年</span></a>,上崩,喜受遺詔,典錄喪禮。新承王莽之亂,國無舊典,皇太子與諸王雜坐同席,尊卑無別,嘉乃正色,橫劍殿階,扶下諸王,以明尊卑。</p>
|
||||
|
||||
<p>范曄《[[後漢書[[》曰:孝順皇帝,安帝之子。母李氏,爲閻皇后所害。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“120年”或“1417年”或“301年”或“350年”">永寧元年</span></a>,立爲皇太子。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:124年_(提及)" title="Category:124年 (提及)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="124年">延光三年</span></a>,安帝乳母王聖、大長秋江京、中常侍樊豐譖太子乳母王聖舅、厨監邴吉,殺之。太子數爲嘆息。王聖等懼有後禍,遂與豐、京共陷太子,太子坐廢爲濟陰王。明年三月,安帝崩,北鄉侯立,濟陰王以廢黜,不得上殿親臨梓宮,悲號不食,內外群僚莫不哀之。及北鄉侯薨,車騎將軍閻顯及江京,與中常侍劉安、陳達等白太后,秘不發喪,而更徵立諸國皇子,乃閉宮門,屯兵自守。十一月丁亥,京師及郡國十六地震。是夜,中黃門孫程等十九人共斬江京、劉安、陳達等,迎濟陰王于德陽殿西鍾下,即皇帝位,年十一。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:文帝爲五官將,而臨淄侯植才名方盛,各有黨與,有奪宗之議。文帝使人問賈詡自固之術,翊曰:「願將軍恢崇德度,躬素士之業,朝夕孜孜,不違子道。如此而已。」文帝從之,深自砥礪。太祖又嘗屏除問翊,默然不對。太祖曰:「與卿言而不答,何也?」翊曰:「屬有思,故不即對耳。」太祖曰:「何思?」詡曰:思袁本初、劉景升父子也。」太祖大笑,於是太子遂定。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏略》曰:太祖不立太子,太子自疑。是時有高元昌者,善相人,乃呼問之,對曰:「其貴乃不可言。」因問:「壽幾何?」何元昌曰:「其壽,至四十當有小恙,過是無憂。」後無幾而立太子也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《世語》曰:辛毗女憲英,<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>太常羊耽,外孫夏侯湛爲其傳,曰憲英聰明有才鑒。初,文帝與陳思王爭爲太子,既而文帝得立,抱毗頸而告之曰:「辛君知我喜不?」毗以告憲,憲嘆曰:「太子代君主宗廟社稷也,代君不可以不戚,主國不可以不懼,宜戚而喜,何以能久,魏其不昌乎?」</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏書》曰:明帝生數歲而有岐嶷之姿,武帝异之,曰:「我基于爾三世矣。」每朝宴會同,與侍中近臣幷列帷幄,好學多識,特留意于法理。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏略》曰:文帝以郭后無子,詔使子明帝。帝以母不以道終,意甚不平。後不獲已,乃敬事郭后,旦夕因長禦問起居。郭后亦自以無子,遂加慈愛。文帝始以帝不悅,有意欲以他姬子京兆王爲嗣,故不拜太子。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏末傳》曰:明帝嘗從文帝獵,見子母鹿。文帝射殺鹿母,使帝射子。帝不從,曰:「陛下殺其母,臣不忍復射其子。」因涕泣。文帝即放弓箭,以此深奇之,而建樹之意定也。</p>
|
||||
|
||||
<p>王隱《晋書》曰:武皇帝寬惠仁厚,深沉有智量,風度容貌綽如也。景元中,爲撫軍。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:264年_(提及)" title="Category:264年 (提及)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="264年">咸熙元年</span></a>,晋國初開,立爲世子,遷撫軍大將軍、開府、副相國。二年,立爲太子。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:惠帝爲太子,時上素知太子暗弱,後必亂國,然不能擇才,乃遣荀勖、和嶠往觀之。勖還,盛稱「太子德更進茂,不同西宮之時也。」嶠答詔稱:「臣以太子如故,不見更勝。此自陛下家事,非臣所盡也。」于是天下貴嶠而賤勖。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:湣懷太子名<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span><small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音聿<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>,字熙祖。少聰惠,武帝愛之。六七歲,時帝夜望火,太子牽上衣裾使入暗中,上問其故,太子對以「暮夜倉卒,宜備非常,不當近火光,令人照見也。」又嘗見官養猪肥大不常,復問上:「何不殺以賜左右,而久費五穀。」上即烹之。由是益奇之,常稱以爲似宣皇帝;亦以東宮無嫡,有托後之意。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:289年_(提及)" title="Category:289年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="289年">太康十年</span></a>,詔曰:「<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>既長且仁,可令以<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>爲廣陵王,以廣陵、臨淮爲封國,邑五萬戶。」及世祖崩,惠帝即位,立爲皇太子,詔曰:「<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>尚幼蒙,今出止東宮,雖當賴師傅群賢之訓。其游處左右,宜得正人陳共周旋,能相長益者。太保衛權息庭,司空司馬秦息略,太子太傅楊濟息毖,太子少師裴楷息憲,太子少傅張華息禕,尚書令華廙息恒,幷以道義之門,有不肅之訓,其令此六人更共往來止。」其後太子好卑車、小馬、小牛,令左右騎,斷羈勒,使墮地。又令人屠肉,己自分齊,手揣輕重,斤兩不差。雲其母本屠家女也。頗好游宴,或闕朝侍,稍失儲副望。賈後無子,妒害滋甚。九年正月,月暈,赤黃數重。三月十八日,滎陽、河南、潁川繁霜,殺桑及桃、李、杏花。尉氏血雨,有聲若牛出。許昌城夏桑生于東宮西厢,日長尺餘,數日枯。日中若飛燕者,積數月。漢中平中亦有此變,皆爲太子也。賈後作頡字髻,太子見擷之象也。是時謠曰:「東宮馬子莫聾啌,前至臘月纏汝鬉。」十一月,天連大風,髮屋折樹。十二月二十八日,後遣宮婢賫書與太子云:「陛下昨夜不快,汝可入朝。」太子如令請朝,詔聽。二十九日,入朝,賈後不見,使婢陳舞賜棗酒,强使飲。辭,不見聽,太子醉。賈後誣奏太子有悖書,廢徙金墉城。以千兵防送,幽于許昌宮之別坊。賈後與賈謐等謀早害太子,以絕民望。三月十四日,矯詔使小黃門孫慮害太子。賈後表以廣陵王禮嬪。趙王倫誅賈謐,廢賈後,帝乃使持節兼司空衛尉伊策故皇太后,曰:「嗚呼!少資岐嶷之質,荷先帝殊异之寵,大啓土宇,奄有淮陵。朕奉遵遺旨,建爾儲副,以光顯我祖宗。祗爾德行,以從保傅,事親孝敬,禮無違者。而朕昧于凶構,致爾于非命之禍,俾申生、孝己復見于今。賴宰相賢明,人神憤怨,用啓朕心,討厥有罪,咸伏其辜。何補于荼毒冤魂酷痛哉?是用切怛悼恨,震動于五內。今追復皇太子喪禮備制,反葬京畿,祠以太牢。魂而有靈,尚獲爾心。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《文士傳》曰:賈謐與湣懷太子博爭道,成都王厲聲曰:「皇太子,國之儲君,賈長淵何得無禮!」</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:明帝,元皇帝長子也。幼而聰哲,爲元帝所寵异。年數歲,常坐置膝上,屬長安使來,因問帝曰:「汝謂日與長安孰遠?」對曰:「不聞人從日邊來,居然可知也。」元帝异之。明日,宴群僚,又問之,對曰:「日近。」元帝失色,曰:「何乃异間者之言?」對曰:「舉目見日,不見長安。」由是益奇之。及帝即尊號,立爲皇太子。</p>
|
||||
|
||||
<p>何法盛《晋中興書》曰:肅宗,中宗長子也。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1334年”或“25年”或“304年”或“317年”或“335年”或“386年”或“494年”或“529年”">建武元年</span></a>,中宗爲晋王,拜王太子;及踐尊號,爲皇太子,册曰:「于戲!朕承天緒,忝繼祖宗之洪基,君臨于萬邦,戰戰兢兢,若涉淵水,未有攸濟。自古聖王敷宇四海,莫不建立元子,本枝百世。今稽古授爾于儲宮,以陪貳于朕躬。欽哉!爾其克念乃祖,日新厥德。何遠非佞,何親非賢。欽翼師傅,以丕崇大化。可不慎歟,爾其敬之。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝宗穆皇帝,諱聃,康帝子也。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“316年”或“344年”或“366年”或“480年”或“537年”或“前139年”">建元二年</span></a>,康帝疾篤,左光祿大夫領司徒謨、尚書令恢等上疏曰:「臣聞皇羲玄邈,五帝攸往,淳風澆散,三王傳嗣,欲令國有常居,民有定奉,關諸盛衰,不易之道也。伏惟皇子,天挺奇表,隆准豐下,岐嶷之姿,彰于始年,大成之風,顯于期月。宜建立儲宮,允副民望,請下太史,擇吉日,告宗廟,備禮儀奉行。」奏可。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:太宗明元皇帝,道武之長子。初,帝母既賜死,太祖乃召帝告曰:「昔漢武帝將立其子而殺其母,不令婦人後與國政,使外家無亂。汝當繼統,吾故遠同漢武,爲長久之計。」帝素純孝,哀泣不能自勝,太祖怒召之。帝欲入,左右曰:「孝子事父,小杖則受,大杖避之。今陛下怒盛,入或不測,陷帝于不義。不如且出,待和解而進,不晚也。」帝從之,乃游行于外。及元紹之逆也,帝還而誅之。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:409年_(提及)" title="Category:409年 (提及)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="409年">天賜六年</span></a>,即皇帝位。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:景穆皇帝,太武皇帝之長子也。母曰賀夫人。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“432年”或“602年”或“712年”">延和元年</span></a>,立爲皇太子,時年五歲。明惠强識,聞則不忘。及長,好讀經史,皆通大義。太武甚奇之。初,太武之伐河西,李順等咸言姑臧無水草,不可行。太子有疑色。及車駕至姑臧,乃詔太子曰:「姑臧城東西門外涌泉于城北,其大如河。澤草茂盛,可供大軍數萬。人之多言,亦可惡也。」太子謂言者曰:「爲人臣不實若此,豈是忠乎!吾初聞有疑,但帝决行耳。幾誤人大事,言者復何面目見帝也。」<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1346年”或“451年”或“548年”或“617年”">正平元年</span></a>六月,薨于東宮,時年二十四。賜謚曰景穆皇太子。高宗即位,追尊爲景穆皇帝,廟號恭宗。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:世宗宣武皇帝,孝文皇帝第二子也。母曰高夫人,初,夢爲日所逐,避于床下,日化爲龍,繞己數匝,遂有娠,生帝于平城宮。二十一年,立爲皇太子。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:肅宗孝明皇帝,諱詡,世宗第二子也。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“512年”或“561年”">延昌元年</span></a>,立爲皇太子。二年,世宗幸東宮,召崔光與黃門甄琛、廣陽王淵等幷賜坐,詔光曰:「卿是朕西台大臣,當今爲太子師傅。」光起拜,固辭。詔不許,即命肅宗出從者十餘人,敕以光爲傅之意,令肅宗拜光。光又拜,辭不當受太子拜。復不蒙許,肅宗遂南面再拜。詹事王顯啓請從太子拜,于是宮臣畢拜。光北面立,不敢答拜,唯西面拜謝而出。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:廢太子生而母死,文明太后撫視之,常置左右,詔曰:「昔塗山有育,美名列于夏典;任姒作配,昌發顯于周書,故能緝熙丕緒,祚延八百。自元子誕育,于今四載,而名表未孚于四方,茂實未昭于朝掖,非所以憲章遠猷,允光禮度者也。太皇太后親發明旨,爲之立名,依德協義,名恂,字元道。國祚永隆,儲貳有寄,無窮之兆,于是而始。」乃大赦天下。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:493年_(提及)" title="Category:493年 (提及)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="493年">太和十七年</span></a>七月癸丑,立恂爲皇太子。高祖每歲征幸,常留守。恂不好書學,體貌肥大,深忌河洛暑熱,意每追樂北方。庶子高道悅數苦諫,恂甚銜之,乃手刃道悅于禁中。高祖引群臣于清徽堂議,廢之爲庶人,置之河陽。後謀逆,賜死。</p>
|
||||
|
||||
<p>《梁書》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:515年_(提及)" title="Category:515年 (提及)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span title="515年">天監十四年</span></a>正月朔旦,帝臨軒,冠太子于太極殿。舊制,太子著遠游冠金蟬翠緌纓;至是,詔加金博山。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:昭明太子母丁貴嬪有疾,太子還永福省侍疾,衣不解帶。及薨,步從喪還宮,至殯,水漿不入口,每哭慟絕。武帝命中書舍人顧協宣旨曰:「毀不滅性,聖人之制。不勝喪比于不孝。有我在,那得自毀如此!可即强進飲粥。」太子奉敕,乃進數合。自是至葬,日進麥粥一升。武帝又敕曰:「聞汝所進過少,轉羸瘦。我比更無病,正爲汝如此,胸中亦圯塞成疾。應强加饘粥,不使我恒爾懸心。」雖屢奉勸逼,終喪,日止一溢,不嚐菜果之味。體素壯,腰帶十圍,至是减削過半。每入朝,士庶見者莫不下泣。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:昭明太子性愛山水,于玄圃穿築,更立亭館,與朝士名素者游其中。嘗泛舟後池。番禺侯軌盛稱「此中宜奏女樂」,太子不答,咏左思《招隱詩》云:「何必絲與竹,山水有清音。」軌慚而止。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:昭明太子好士愛文,劉孝綽與陳郡殷芸、吳郡陸倕、琅琊王筠、彭城劉洽等同見禮待。太子起樂賢堂。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後周書》曰:宣帝,諱贇,高祖長子。帝即位,多過惡。初,帝之在東宮也,高祖慮其不堪承嗣,遇之甚嚴。朝見進止,與諸臣無异,雖隆寒盛暑,亦不得休息。性既嗜酒,高祖遂醪醴不許至東宮。每有過,輒加捶撲。嘗謂之曰:「古來太子被廢者幾人,餘兒豈不堪立邪!」于是遣東宮官屬錄帝言語動作,每月奏聞。帝憚高祖嚴,矯情修飾,以是過惡遂不聞。</p>
|
||||
|
||||
<p>《隋書》曰:煬帝,高祖第二子也。母文獻獨孤皇后。上美姿儀,少敏惠,高祖及後于諸子中特鍾愛。高祖幸上所居第,見樂器弦多斷絕,又有塵埃,若不用者,以爲不好聲伎之玩。上尤自矯飾,當時稱爲仁孝。及太子勇廢,立爲皇太子。</p>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:李綱,隋開皇末爲太子洗馬。皇太子勇嘗以歲首宴宮臣,左庶子唐令則自請奏琵琶,又歌《武媚娘》之曲。綱趨而出,勇曰:「我欲爲樂耳,君勿多事。」及勇廢黜,文帝召東宮官屬切讓之,無敢對者。綱對曰:「今日之事,乃陛下之過,非太子之罪也。太子才非上品,性是常人,若得賢明之士輔導之,足堪繼嗣皇業。方今多士盈朝,當擇賢居任,奈何以弦歌鷹犬之才日在其側,致令至此,乃陛下訓導不足,豈太子之罪耶!」</p>
|
||||
|
||||
<p>《隋書》曰:元德太子昭,煬帝長子也。生而高祖命養宮中。三歲時,在玄武門弄石獅子,高祖與文獻後至其所。高祖適患腰痛,舉手憑後,昭因避去,如此者再三。高祖嘆曰:「天生長者,誰復教乎!」由是大奇之。高祖嘗謂曰:「當爲爾娶婦。」昭應聲而泣,高祖問其故,對曰:「漢王未婚時,恒在至尊所,一朝娶,則便出外。懼將違離,是以啼耳。」上嘆其有至性,特鍾愛焉。煬帝即位,便幸洛陽宮,昭留守京師。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:605年_(提及)" title="Category:605年 (提及)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span title="605年">大業元年</span></a>,帝遣使者立爲皇太子。</p>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:太宗文皇帝,高祖第二子也。母曰太穆皇后。以隋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:598年_(提及)" title="Category:598年 (提及)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span title="598年">開皇十八年</span></a>生于武功之別館。初,在孕而語聲聞于外,後心异之。將誕育,後不之覺,而太宗已生。高祖受禪,拜尚書令,進封秦王。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:626年_(提及)" title="Category:626年 (提及)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span title="626年">武德九年</span></a>,立爲皇太子。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:隱太子建成,高祖長子也。大業末,高祖捕賊汾、晋,令建成携家屬寄于河東。義旗建,遣使密召之,建成與齊巢王元吉間行赴太原。建成至,高祖大喜,拜左領大都督,封隴西郡公,引兵略西河郡,從平長安。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:617年_(提及)" title="Category:617年 (提及)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span title="617年">義寧元年</span></a>冬,隋恭帝拜唐國世子,開府,置僚屬。二年,授撫軍大將軍、東討元帥,將兵十萬徇洛陽。及還,恭帝授尚書令。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:618年_(提及)" title="Category:618年 (提及)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span title="618年">武德元年</span></a>,立爲皇太子。時太宗功業日盛,建成與齊王元吉潜謀作亂。九年六月三日,太宗密奏建成、元吉淫亂後宮,因自陳曰:「臣於兄弟無絲毫所負,今欲殺臣,似爲世充、建德報仇。臣今枉死,永違君親,魂歸地下,實亦耻見諸賊。」高祖省之愕然,報曰:「明日勘問,汝宜早參。」四日,太宗將左右九人至玄武門自衛。高祖已調召裴寂、蕭瑀、竇延、陳叔達、封倫、宇文士及顔師古等,欲令窮覆其事。建成、元吉行至臨湖殿,覺變,即回馬,將東歸宮府。太宗隨而呼之,元吉馬上張弓,再三不彀。太宗乃射之,建成應弦而薨。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:高宗文皇帝,太宗第九子。母曰文德順聖長孫皇后。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1102年”或“628年”">貞觀二年</span></a>,生于東宮之麗正殿。封晋王。幼而岐嶷端審,寬仁孝友。初授《孝經》,太宗問曰:「此書中何言爲善?」對曰:「夫孝,始于事親,中于事君,終于立身。」太宗大悅,曰:「行此,足以事父兄,爲臣子矣。」太子承乾廢,長孫無忌、李<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"></dfn>等議,立爲皇太子。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:太子承乾得罪,太宗欲立晋王,而限以非次,惶惑不决。乃禦兩儀殿,群臣盡出,獨留長孫無忌及司空房弘齡、李<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"></dfn>,謂曰:「我三子一弟,所爲如此,我心無聊。」因自投于床,抽佩刀欲自刺。無忌等驚懼,爭前扶抱,取佩刀以授晋王。無忌等請太宗所欲,報曰:「我欲立晋王。」無忌曰:「謹奉詔。有异議者,臣請斬之。」太宗謂晋王曰:「汝舅許汝也,汝宜拜謝。」晋王因下拜。太宗謂無忌等曰:「公等既符我意,未知物論何如?」無忌曰:「晋王仁孝,天下屬心久矣。乞召問百僚,必無异辭。」於是建立遂定。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
172
太平御览/OPS/c151_tai_ping_yu_lan_0149.xhtml
Normal file
172
太平御览/OPS/c151_tai_ping_yu_lan_0149.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,172 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百四十九</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c150_tai_ping_yu_lan_0148.xhtml" title="太平御覽/0148">皇親部十四</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百四十九·皇親部十五</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c152_tai_ping_yu_lan_0150.xhtml" title="太平御覽/0150">皇親部十六</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3123" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596443" title="d:Q85596443" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="tai_zi_si"><span id="id-.E5.A4.AA.E5.AD.90.E5.9B.9B" typeof="mw:FallbackId"/>太子四</h2>
|
||||
<p>《唐書》曰:廢太子瑛,玄宗第二子也。景杬年,封真定郡王。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:715年_(提及)" title="Category:715年 (提及)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="715年">開元三年</span></a>,立爲皇太子。母趙麗妃,本伎人也,有才貌,善歌舞,玄宗在潞州得幸。及武惠妃寵幸,麗妃恩乃漸弛。惠妃女咸宜公主出降于楊洄,洄希惠妃之旨,規利于己,日求其短,譖于惠妃。惠妃泣訴于玄宗,以太子結党,將害于妾母子,亦指斥于至尊。玄宗惑其言,震怒,謀于宰相,意將廢黜。中書令張九齡奏曰:「陛下纂嗣鴻業,將三十年,太子已下,常不離深宮,日受聖訓。今天下之人皆慶陛下享國日久,子孫蕃育,不聞有過,陛下奈何以一日之間廢弃三子?且太子國本,難于動搖。昔晋獻公惑寵嬖之言,太子申生憂死,國乃大亂。漢武威加六合,受江充巫蠱之事,禍及太子,遂至城中流血。晋惠帝有賢子爲太子,容賈後之譖,以至喪亡。隋文帝取寵婦之言,廢太子勇而立晋王廣,遂失天下。由此而論之,不可不慎。今太子既長無過,二王又賢,臣待罪左右,敢不詳悉。「玄宗默然,事且寢。二十五年四月,楊洄又構于惠妃,言瑛兄弟三人與太子妃兄駙馬薛鏞常構异謀。玄宗遽召宰相籌之,李林甫曰:「此蓋陛下家事,臣下不合參加。」玄宗意乃决矣。使中官宣詔于宮中,幷廢爲庶人。天下之人不見其過,咸惜之。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:762年_(提及)" title="Category:762年 (提及)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="762年">寶應元年</span></a>,詔贈皇太子。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:靖恭太子琬,玄宗第六子也。<span about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion">天寶十四年</span>,安祿山反于范陽。其月,制以琬爲征討元帥,高仙芝爲副,令仙芝徵河、隴兵募屯于陝郡以禦之。數日,琬薨。琬素有雅稱,風格秀整,時士庶冀琬有所成功,忽然殂謝,遠近鹹失望焉。贈靖恭太子,葬于西原。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:承天皇帝倓<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音談<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>既爲張良娣所構,肅宗怒而幽死,又欲搖動代宗。時代宗收復兩京,遣判官李泌入朝獻捷。從容語及倓事,泌曰:「臣幼稚時念得《黃台瓜辭》,陛下聞其說乎?高宗大帝有子八人,天后所生四子自爲行第,故睿宗第四。長曰孝敬皇帝弘,爲太子監國,仁明孝悌。天後方圖臨朝,乃鴆殺之,立雍王賢。賢每自憂惕,知必不保全,與二弟同侍父母之側,無由敢言。乃作《黃台瓜辭》,令樂工歌之,冀天后聞之哀湣。辭曰:『種瓜黃台下,瓜熟子離離。一摘使瓜好,再摘令瓜稀,三摘尚自可,摘絕抱蔓歸。』太子賢終爲天后所逐,死于黔中。陛下有今日運祚,已一摘矣,慎無再摘。」上愕然曰:「卿安得有是言!」自是奪宗之計不行。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:憲宗章武皇帝,順宗長子。母王太后。六七歲時,德宗抱置膝上,問曰:「汝誰子,在吾懷?」對曰:「是第三個天子。」德宗异而憐之。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1156年”或“788年”">貞元四年</span></a>,封廣陵王。順宗即位之年,封册爲皇太子。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:懿宗恭惠皇帝,宣宗長子。母曰元昭皇太后晁氏。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1449年”或“833年”或“935年”">大和七年</span></a>,生於藩邸。封鄆王。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:859年_(提及)" title="Category:859年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="859年">大中十三年</span></a>,宣遺詔立爲皇太子,姿貌瑰杰,有异稠人。藩邸時當重疾,郭妃侍醫,見黃龍出入于臥內。妃以告,帝曰:「慎勿言。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:僖宗恭定皇帝,懿宗第五子。母曰惠安皇后王氏。初封普王。懿宗大漸,制曰:「朕守大器之重,居兆人之上,日懼一日,如履如臨。旰昃勞懷,寢興思治,涉道猶淺,道化未孚。而攝養乖方,寒暑成厲,實有慮于闕政,且無暇而怡神。考茲舊章,謀于卿士,思闡鴻業,式建皇儲。第五男晋王孝敬溫恭,寬和博厚,日新令德,天假英姿,言皆中規,動必由禮。俾崇邦本,允葉人心,宜立爲皇太子,權勾當軍國政事。諮爾中外卿士,暨于腹心之臣,各竭乃心,永安黎獻。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="tai_di__fu_"><span id="id-.E5.A4.AA.E5.BC.9F.E3.80.88.E9.99.84.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>太弟<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>附<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||||
|
||||
<p>王隱《晋書》曰:惠帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“121年”或“1418年”或“302年”或“351年”">永寧二年</span></a>,立清河王覃爲太子。成都、河間王復廢覃爲清河王,立成都王爲皇太弟。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋陽秋》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“153年”或“1628年”或“1708年”或“304年”或“350年”或“357年”或“409年”或“532年”">永興元年</span></a>,河間王顒表拜成都王穎爲皇太弟。司空越、高密王簡、平昌公模等以大駕北征,廢皇太弟穎,立豫章王熾爲皇太弟。</p>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋》曰:晋成都王穎爲皇太弟,領丞相,自鄴懸秉朝政,事無大小,皆先關諮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:武宗肅皇帝,穆宗第五子。母曰宣懿皇后韋氏。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:821年_(提及)" title="Category:821年 (提及)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="821年">長慶元年</span></a>,封穎王。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:840年_(提及)" title="Category:840年 (提及)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="840年">開成五年</span></a>,文宗疾,兩軍中尉仇士良、魚志弘矯詔迎穎王于十六宅,曰:「朕自嬰疾疹,有加無瘳,懼不能躬總萬機,日厘庶政。稽于古訓,謀及大臣,用建親賢,以貳神器。親弟穎王湹,昔在藩邸,與朕嘗同師訓,動成儀矩,性禀寬仁。俾奉昌圖,必諧人欲。可立爲皇太弟,應軍國政事,便令勾當。百辟卿士,宜竭乃心。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:昭宗景文皇帝,懿宗第七子。母曰惠安太后王氏。帝于僖宗,母弟也,尤相親睦,自艱難播越,嘗隨侍左右。僖宗不豫,遺詔立爲皇太弟。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="tai_sun__fu_"><span id="id-.E5.A4.AA.E5.AD.AB.E3.80.88.E9.99.84.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>太孫<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>附<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||||
|
||||
<p>王隱《晋書》曰:趙王倫既廢賈後,皇帝使使持節追復皇太子,拜皇孫臧爲臨淮王、尚爲襄陽王。又詔立臧爲皇太孫,文武官屬即轉爲太孫官屬,車服侍從,皆湣懷之舊也。趙王倫篡位,太孫廢爲濮陽王,薨。惠帝復祚,立襄陽王尚爲皇太孫。薨,謚沖皇太孫,幷追謚前太孫爲哀皇太孫。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋惠帝起居注》曰:拜皇孫臧爲臨淮王、尚爲襄陽王。又詔臧爲皇太孫。臧廢到銅駝街,宮人哭從,皆哽咽,路人收泪焉。桑復生于西厢,長丈餘,太孫廢乃枯。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:惠帝詔以太常成粲爲太孫太傅,前城閭校尉梁柳爲太孫太傅。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:惠帝使使持節兼司空任城王濟策命湣懷皇太子前妃爲皇太孫太妃。是日也,以復妃告于太廟。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:高宗文成皇帝,景穆帝之長子也。母曰閻氏。帝少聰達,太武常置左右,號世嫡皇孫。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:劉尼,代人也。父祖皆爲方面大人。少壯健,有膂力,世祖善之,拜羽林中郎。宗愛既殺南安王餘于東廟,秘之,唯尼知之。尼勸愛立高宗。愛自以負罪于景穆,聞而驚曰:「君大痴人,皇孫若立,豈忘正平時事乎?」尼以狀告殿中尚書源賀。仍謀于南部尚書陸麗,麗曰:「唯有密奉皇孫耳。」于是賀與長孫渴侯嚴兵守衛,尼與麗迎高宗于苑中。麗抱高祖馬上,入于京城。尼馳還東廟,大呼曰:「宗愛殺南安王,大逆不道。皇孫已登大位,有詔,宿衛之士皆可還宮。」衆鹹唱萬歲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後周書》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:573年_(提及)" title="Category:573年 (提及)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="573年">建德二年</span></a>夏六月壬子,皇孫衍生,文武官普加一階。</p>
|
||||
|
||||
<p>蕭子顯《齊書》曰:文惠太子長懋,字雲喬,世祖長子也。世祖年未弱冠,而生太子,爲太祖所愛。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“315年”或“343年”或“365年”或“479年”或“536年”或“前140年”">建元元年</span></a>,封南郡王,邑二千戶。江左未有嫡皇孫封王,始自此也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:郁林王昭業,字元尚,文惠太子長子也,小名法身。文惠太子薨,立昭業爲皇太孫,居東宮。昭業少美容止,好隸書。世祖敕皇孫手書不得妄出,以貴重之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:643年_(提及)" title="Category:643年 (提及)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="643年">貞觀十七年</span></a>,誕皇太孫,宴宮寮于弘教門。太宗幸東宮,自殿北門入,謂宮臣曰:「頃來生業稍可,非乏酒食,而唐突公等宴會,朕有甲觀之慶,故就卿爲樂耳。」謂太子曰:「爾國之儲,貳府藏是同,金玉綺羅不足爲賜。但先聖典籍,可爲鏡誡耳。」因賜《尚書》、《毛詩》、《孝經》各一部。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:682年_(提及)" title="Category:682年 (提及)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span title="682年">永淳元年</span></a>,立皇孫重昭爲皇太孫,將置府寮,上召吏部侍郎裴敬彝、郎中王方慶問曰:「今立太孫,前代故事如何?」方慶進曰:「臣按《周禮》,有嫡孫。漢魏已來,皇太子在,亦不立太孫,但封王耳。今陛下肇建皇孫,創斯盛典,所以彰子孫千億之盛,福祚靈長之應也。」上悅。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="tai_zi_fei__fu_"><span id="id-.E5.A4.AA.E5.AD.90.E5.A6.83.E3.80.88.E9.99.84.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>太子妃<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>附<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||||
|
||||
<p>《白虎通》云:妃者,匹也。妃匹者何謂也?相與偶然。古者天子後宮嫡庶皆曰妃。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:黃帝有四妃。帝嚳有四妃。虞舜有二妃。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>周以天子之正嫡爲皇后。秦稱皇帝,因稱皇后,以太子之正嫡稱妃。漢因之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢書·外戚傳》云:太子妃有良娣、有孺子,妻妾凡三等是也。魏晋以後鹹遵之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:孝景薄皇后,孝文薄太后家女也。景帝爲太子時,薄太后取以爲太子妃。及帝即位,立爲皇后。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝武陳皇后,長公主嫖女也。初武帝得立爲太子,長主有力,取主女爲妃。帝即位,立爲皇后。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:元帝爲太子,司馬良娣死後,太子悲恚發病,忽忽不樂。宣帝令皇后擇後宮家人子可以娛侍太子者,王禁女政君預焉。時預擇者五人,政君獨衣絳緣諸于。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>諸于,大掖衣也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>侍中杜輔送入太子宮,見于丙殿。待禦幸,有身,立爲太子妃。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝成許皇后,平恩侯嘉女也。元帝選配皇太子。初入太子家,上令中常侍黃門親近者侍送,還白太子欣說狀,元帝喜謂左右:「酌酒賀我!」左右皆稱萬歲。及成帝即位,立許妃爲皇后。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝哀帝傅皇后,定陶傅太后從弟子也。哀帝爲定陶王時,傅太后欲重親,取以配王。王入爲太子,傅氏女爲妃。哀帝即位,立爲皇后。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:明帝馬皇后,伏波將軍援小女也。初,援征五溪蠻,卒于師,虎賁中郎將梁松、黃門侍郎竇氏等因譖之,由是家益失勢,又數爲權貴所侵侮。後從兄嚴不勝憂憤,白太夫人絕竇氏婚,求進女掖庭。乃上書曰:「臣叔父援辜恩不報,而妻小特獲恩全,戴仰陛下,爲天爲父。竊聞太子、諸王妃匹未備,援有三女,大者十五,次者十四,小者十三,儀狀<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>膚,上中以上,皆孝順小心,婉順有禮。願下相工,簡其可否。如有萬一,援不朽于黃泉。」由是選後入太子宮,時年十三。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:太子孫和賜死,和與妃張决別。張曰:「吉凶當相隨,終不獨生活也。」亦自殺。</p>
|
||||
|
||||
<p>《蜀志》曰:後主敬哀皇后,車騎將軍張飛女也。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:221年_(提及)" title="Category:221年 (提及)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span title="221年">章武元年</span></a>,納爲太子妃。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“223年”或“252年”或“304年”或“313年”或“386年”或“819年”">建興元年</span></a>,立爲皇后。</p>
|
||||
|
||||
<p>王隱《晋書》曰:楊元後,武帝娶之,生惠帝。謀婚久不决,上欲娶衛瓘女,後欲娶賈充女。充妻郭酷妒宿著。上曰:「衛公女有五可,賈公女有五不可。衛家種賢而多子,端正而長白。賈家種妒少子,酷而短黑。」郭必欲使所生女配太子,既先使人言,又輸寶物于楊後。固啓必成。本當娶後妹午,午年十二,小太子一歲,定見短小,未勝衣。更娶南風,南風時年十五,大太子二歲。上乃聽之。帝知太子不惠,又聞衛瓘言,故試之。盡召東宮大小官屬,爲作飲食,而密封詔事,使太子决,停信侍之。賈妃大懼,請外人作答詔草。給使張泓行還,啓賈妃曰:「太子不學,而答詔引義,必致責,作草主,更益譴負。不如直以意答。」賈妃大喜,語泓:「便爲我好答,得富貴,與汝共之。」泓素有才,答之,高過。武帝大喜。于是賈妃諷旨于外,說張泓孝廉郎才,語領軍,舉高第。充遣語女曰:「衛瓘老奴,幾破汝家事。」于是賈妃銜之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:賈妃酷妒,手斫數人,或以戟擿孕妾,子乃隨刃墮地。上聞,大怒,垂廢之。荀勖深救之,故得不廢。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋氏后妃別傳》曰:武悼皇后,武帝繼室也,太傅楊駿女。賈庶人爲太子妃時,數以肆情,性忌妒,失帝意,帝欲廢焉。後爲妃陳請曰:「魯公有勛于王府,妃親則其子。妒忌,婦人常事,不足以一眚而忘大德。」帝納焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>王隱《晋書》曰:初,世祖遣才人謝玖給事惠帝,因是有娠。臨娶賈妃,迎玖西宮,遂生湣懷太子。惠帝即位,立爲皇太子,爲聘王夷甫小女惠風。賈後暴戾日甚,乃表乞免爲庶人,送太子妃王氏入金墉城,妃父尚書令王衍見脅,表離婚。妃出金墉城,號哭感動左右,道路爲之悲愴也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:劉曜、王彌等入洛,盡將諸后妃去,湣懷太子王妃拔刀向賊,曰:「我,司徒公女,皇太子妃;死則已,終不爲賊婦。」賊乃害之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋起居注》曰:元帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:435年_(提及)" title="Category:435年 (提及)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span title="435年">太興五年</span></a>,上臨軒,使策命拜晋王太子妃庾氏爲皇太子妃。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋孝武帝起居注》曰:納采,聘太子妃;百官朱服,會于新安公主第,秘書監王操之爲主人。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋孝武帝起居注》曰:上臨軒,設懸而不樂,遣兼司空望蔡公謝琰,納太子妃王氏,詔曰:「太子諱婚,禮即就,仰祖宗遺烈,憑道德之資;保傅將翼,賢士竭誠;慎行修德,積善慶隆,豈惟在予!天賫賜所以宣其悅情。其便依舊。有賜。」左僕射王珣奏賜文武絹布,百官詣止車門上禮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《甲辰儀》曰:皇太子妃、公妃夫人逢持節使者、高車使者,皆住車,相揖。妃、主皆住車,不揖。</p>
|
||||
|
||||
<p>《東宮舊事》曰:司徒會稽王道子等啓曰:「皇太子系體宸極,年德幷茂,宜簡國媛,緝宣內教。故中書令太常王獻之、新安公主息女,六行聿修,四德允備,加之世載簡正,慶深積善,僉曰宜作配儲宮,正位中饋。」<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:396年_(提及)" title="Category:396年 (提及)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span title="396年">太元二十一年</span></a>,皇太子納妃琅琊臨沂王氏,時年十四。</p>
|
||||
|
||||
<p>王隱《晋書》曰:安僖皇后王氏,字神受,太常王獻之女,新安公主生,即安帝姑也。孝武帝以後少孤,無兄弟,故爲安帝納爲太子妃。</p>
|
||||
|
||||
<p>《東宮舊事》曰:有詔以皇太子納妃,賜帛各有差。使持節兼司空公尚書右僕射謝琰、副護軍將軍臨湘縣侯車胤迎。詹事尚書左僕射王珣率東宮屬迎于主第。</p>
|
||||
|
||||
<p>《東宮舊事》曰:皇太子納妃,織成袞帶、白玉佩、四望車、羽葆前後部、鼓吹各一部,步搖一具、九鈿函盛之同心雀鈿一具、函盛鬢花六五枝、登花一三五支、團樹花十株、碧紗座半綉一、丹羅杯文長命綺襡一。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>襡,音屬,<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。"><b><EFBFBD></b></span>別名。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:太子納妃,絳真文羅一幅、被子一,絳羅綉四幅、被一。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:皇太子納妃,有絳真文羅<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>、漆龍頭支髻、枕一、銀花環钅刃、自副金塗連盤鴨燈一、絳地文履一、量漆花簏一、絳地織成綺糸龍、有七采柸文綺一、絳石柸文綺被有一、又七采柸文綺<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>、長命杯文綺<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋令》曰:皇太子妃珮瑜玉。</p>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:皇太子妃,金璽龜鈕朱緩,佩瑜玉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:少帝司馬皇后,諱茂英,河內溫人,晋恭帝女也。初封海鹽公主,少帝以公子尚焉。宋初,拜皇太子妃。少帝即位,爲皇后。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:前廢帝何皇后,諱令婉,廬江適人也。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:456年_(提及)" title="Category:456年 (提及)" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span title="456年">孝建三年</span></a>,納爲皇太子妃。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:後廢帝江皇后,諱簡珪,濟陽考城人,北中郎長史智淵孫女。<span about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion">太始五年</span>,太宗訪太子妃,而雅信小數,名家女多不合。江氏雖世爲華族,而後父、祖幷已亡,弟又弱小,門無强蔭,以卜筮最吉,拜爲皇太子妃。</p>
|
||||
|
||||
<p>蕭子顯《齊書》曰:皇太子有厭翟車,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt35" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>如重翟車,飾微减。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>漆畫輪車,太子妃亦乘之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:文安王皇后,諱寶明,琅耶臨沂人。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt36" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“315年”或“343年”或“365年”或“479年”或“536年”或“前140年”">建元元年</span></a>,爲南郡王妃。四年,爲皇太子妃,無寵。太子爲宮人制新麗衣裳及首飾,而後床帳陳古,釵鈐<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt37" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>小釵也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>十餘枚。</p>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:太宗文德皇后長孫氏,少好讀書,造次必循禮則。十三,嬪于太宗。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:626年_(提及)" title="Category:626年 (提及)" about="#mwt38" typeof="mw:Transclusion"><span title="626年">武德九年</span></a>,册拜皇太子妃。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:高宗廢後王氏,同安長公主即後之從祖母也。公主以後有美色,遂納爲晋王妃。高宗登儲,册爲皇太子妃。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:開元中,敕:「所選皇太子及諸王等妃,既是百官子女,禮合避人,今追就本縣。及過本司,未爲得所,其應預妃者,宜令所司具名錄奏,各令女及近親隨使于命婦朝堂待進止。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="liang_di__fu_"><span id="id-.E8.89.AF.E5.A8.A3.E3.80.88.E9.99.84.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>良娣<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt39" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>附<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:衛太子史良娣,宣帝妃祖母也。太子有妻妾凡三等,子皆稱皇孫。史良娣家本魯國,母貞君,兄恭。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前113年_(提及)" title="Category:前113年 (提及)" about="#mwt40" typeof="mw:Transclusion"><span title="前113年">元鼎四年</span></a>,入爲良娣,生男,進號史皇孫。武帝末,巫蠱事起,衛太子及良娣、史皇孫皆遭害。</p>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt41" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“461年”或“935年”">大明五年</span></a>,上更爲太子置內職二等,曰保林,曰良娣。納南中郎長史太山羊贍女爲良娣。</p>
|
||||
|
||||
<p>蕭子顯《齊書》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt42" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“367年”或“481年”或“538年”或“前138年”">建元三年</span></a>,太子宮置三內職,良娣比開國侯。</p>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》:肅宗張皇后,天寶中選入太子宮,爲良娣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:順宗莊憲皇后王氏,幼以良家子入宮,爲才人。順宗在藩邸時,代宗以才人賜之。生憲宗皇帝,立爲孺人。順宗升儲,册爲良娣。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="ru_zi__fu_"><span id="id-.E5.AD.BA.E5.AD.90.E3.80.88.E9.99.84.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>孺子<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt43" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>附<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:劉芳沉雅方正。太子恂之在東宮,高祖欲爲納芳女,芳辭以年貌非宜。更敕芳舉其宗女,芳乃稱其族子長文之女。高祖乃爲恂聘之,與鄭懿女對爲左右孺子焉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="bao_lin__fu_"><span id="id-.E4.BF.9D.E6.9E.97.E3.80.88.E9.99.84.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>保林<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt44" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>附<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||||
|
||||
<p>王隱《晋書》曰:湣懷太子廢爲庶人,考竟太子母淑妃謝玖,及太子所幸保林及母三弟。</p>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt45" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“461年”或“935年”">大明五年</span></a>,上爲太子納宜都守袁僧惠女爲保林。</p>
|
||||
|
||||
<p>蕭子顯《齊書》曰:太子保林,比五等侯。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="cai_ren__fu_"><span id="id-.E6.89.8D.E4.BA.BA.E3.80.88.E9.99.84.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>才人<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt46" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>附<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||||
|
||||
<p>王隱《晋書》曰:世祖遣才人謝玖給事惠帝,因是有娠。臨娶賈妃,迎玖西宮,遂生湣懷。</p>
|
||||
|
||||
<p>蕭子顯《齊書》曰:太子才人,比駙馬都尉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h2 id="jia_ren_zi__fu_"><span id="id-.E5.AE.B6.E4.BA.BA.E5.AD.90.E3.80.88.E9.99.84.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>家人子<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt47" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>附<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:史皇孫王夫人,宣帝母也,名翁須。皇孫妻妾無號位,皆稱家人子。生宣帝數月,衛太子、史皇孫敗,家人子皆坐誅。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
88
太平御览/OPS/c152_tai_ping_yu_lan_0150.xhtml
Normal file
88
太平御览/OPS/c152_tai_ping_yu_lan_0150.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,88 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百五十</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c151_tai_ping_yu_lan_0149.xhtml" title="太平御覽/0149">皇親部十五</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百五十.皇親部十六 諸王上</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c153_tai_ping_yu_lan_0151.xhtml" title="太平御覽/0151">皇親部十七</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3142" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596446" title="d:Q85596446" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
<p>《漢書·百官表》曰:諸侯王,高帝初置,金璽組綬。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:高帝得定陶戚姬,愛幸,生趙王如意,幾代太子者數矣,賴大臣爭之,及留侯策太子,得無廢。高帝崩,惠帝立。呂後使人持鴆飲之,遂斷戚夫人手足,去眼熏耳,飲喑藥,使居厠中,名曰人彘。居數日,乃召惠帝視人彘。帝視,而知其戚夫人,乃大哭,因病,歲餘不能起。使人請太后曰:「此非人所爲。臣爲太后子,終不能治天下。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:燕王劉澤,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:澤,高帝從祖昆弟。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>高帝十一年,封爲營陵侯。高後時,齊人田生以畫幹營陵侯澤。澤大悅之,用金二百斤金爲壽。田生已得金,假大宅,令其子求事呂太后所幸大謁者張卿。居數月,請張卿,酒酣,乃屏人說張卿曰:「太后欲立呂産爲王,恐大臣不聽。今卿最幸,大臣所敬,何不諷大臣以聞太后,太后必喜。諸呂已王,萬戶侯亦卿有。」卿大然之,乃諷大臣立呂産爲王。田生因說張卿曰:「呂産王也,諸大臣未服。今營陵侯澤,諸劉長,爲大將軍,尚觖望。今卿言太后,裂十縣王之,彼得王喜,于諸呂益固矣。」張卿入言,太后乃以澤爲琅琊王。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:齊哀王襄,悼惠王子,高祖孫也。太尉周勃誅諸呂,大臣欲立齊王,琅琊王澤曰:「齊王母家駟鈞惡戾,虎而冠者。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>張晏曰:言鈞惡戾,如虎而著冠者。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>方以呂氏,幾亂天下,又立齊王,是復爲呂氏也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:吳王濞,高帝兄仲之子也。高祖立濞于沛,爲吳王。已拜受印,高祖召濞相之,曰:「若狀有反相。」因撫其背曰:「後五十年東南有亂,豈若耶?天下同姓一家,汝慎無反。」濞頓首曰:「不敢。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:楚元王交,高帝少弟也。高帝即帝位,交與盧綰常侍上,出入臥內,傳語言諸內事隱謀。文帝尊寵元王,子爵比皇子。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:齊悼惠王肥,其母高祖微時外婦也。高祖六年,立,食七十餘城。孝惠二年,入朝,帝與齊王燕飲後前,置齊王上坐,如家人禮。太后怒,遣人酌兩卮鴆酒置前,令齊王爲壽。齊王起,帝亦起,欲俱爲壽。太后恐,自起反卮。齊王怪之,因不敢飲,陽醉而去。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:濟北王興居,初以東牟侯與大臣共立文帝于代邸,曰:「誅呂氏,臣無功,請與太僕滕公入清宮。」遂將少帝出,迎皇帝入宮。始誅呂氏時,朱虛侯功尤大,大臣許盡以趙地王朱虛侯章,盡以梁地王東牟侯興居。及孝文帝立,聞朱虛、東牟初欲立齊王,故黜其功。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:淮南王安,爲人好書,鼓琴,不喜弋獵狗馬騁馳,亦欲以行陰德撫循百姓,流譽。招致賓客方術之士數千人,作爲《內書》二十篇,《外書》甚衆,有《中篇》八卷,言神仙黃白之術,亦二十萬言。時武帝方好藝文,以安屬爲諸父,百博善爲文辭,甚尊重之。每爲報書及賜,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>張晏曰:賜,賜書。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>常召司馬相如等視草乃遣。初,安入朝,獻所作《內篇》,新出,上愛秘之。使爲《離騷》賦,旦受詔,食時上。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝文皇后生景帝、梁孝王。孝王,太后少子,愛之,賞賜不可勝道。于是孝王築東苑,方三百餘里,廣睢陽城七十里,大治宮室,爲復道,自宮連屬于平臺三十餘里。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>如淳曰:在梁東北離宮所在也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>得賜天子旌旗,從千乘萬騎,出稱蹕,入言警,擬天子。招延四方豪杰,自山東游士莫不至。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:梁懷王揖,文帝子也。文帝愛之,异于他子。五年壹朝,因墮馬死。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝景栗姬生河間獻王德。孝景二年,立。修學好古,從民間得善書,必爲好寫與之,留其豐,加金帛賜以招之。繇是四方道術之人不遠千里,或有先祖舊書,多奉以奏獻王者,故得書多,與漢朝等。修禮樂,被服儒術,造次必于儒者。武帝時,獻王來朝,獻雅樂,及詔策問三十餘事。其對推道術而言,得事之中,文約指明。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:江都易王非,景帝子。吳、楚反時,非年十五,有材氣,上書願擊吳。景帝賜非將軍印。吳已破,二歲,爲江都王,治吳故國,以軍功賜天子旌旗。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前130年_(提及)" title="Category:前130年 (提及)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="前130年">元光五年</span></a>,匈奴大入漢爲賊,非上書願擊匈奴,上不許。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝景程姬生魯恭王餘。二年,立爲淮陽王。吳楚反破後,徙王魯。好治宮室苑囿狗馬,好音樂,口吃難言。王初治室,壞孔子舊宅以廣宮室,聞鍾磬琴瑟之聲,遂不敢復壞,于其壁中得古文經傳。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝景賈夫人生中山靖王勝。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“367年”或“481年”或“538年”或“前138年”">建元三年</span></a>,來朝,天子置酒,勝聞樂聲而泣。帝問其故,勝對曰:「臣聞悲者不可爲累欷,思者不可爲嘆息。故高漸離擊築易水上,荊軻爲之泣而不食;雍門子壹微吟,孟嘗君爲之于邑。今臣之心結日久,每聞窈眇之聲,不知涕泣之橫集也。夫衆煦漂山,聚蚊成雷,朋黨執虎,十夫橈椎。臣身遠與寡,莫爲之先,衆口鑠金,積毀銷骨,聚輕折軸,羽翮飛肉。今臣雍閼不得聞,竊自悲也。臣聞社鼷不愌,屋鼠不熏,何則?所托者然也。臣雖薄也,得蒙肺腑;位雖卑也,得爲東藩,屬又稱兄。今群臣非有葭莩之親,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>張晏曰:葭,蘆葉。莩,裏白皮也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>鴻毛之重,群居党議,朋友相爲,使夫宗室擯却,骨肉冰釋。斯伯奇所以流離,比干所以橫分也。」勝又樂酒好內,有子百二十餘人。常與趙王彭祖相非曰:「兄爲王,專代吏治事,王者當日聽音樂,禦聲色。」趙王亦曰:「中山王但奢淫,不佐天子拊循百姓,何以稱爲藩臣!」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:景帝唐姬生長沙定王發。唐姬,故程姬侍者。景帝召程姬,有所避,不願進,而飾侍者唐兒使夜進。上醉,不知,幸之,遂有身。及生子,因名曰發。以母微,無寵,故王居卑濕貧國。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>應劭曰:景帝後二年,諸王來朝,有詔稱爵歌舞定王,但張袖小舉手,左右嗟其拙。上怪而問之,對曰:「臣國小地狹,不足回旋」。帝以武陵、桂陽屬焉。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝武李姬生燕刺<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>盧達切<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>王旦。爲人辯略,博學經書。及衛太子敗,齊懷王又薨,旦自以次第當立,上書求入宿衛。上怒,下其使獄。遂立少子爲太子。帝崩,太子立,是爲孝昭帝,賜諸侯王璽書。旦得書,不肯哭。霍光秉政,褒賜燕王錢三千萬,益封萬三千戶。因怒曰:「我當爲帝,何賜也!」多賫金寶走馬,賂遺蓋主。上官桀及御史大夫桑弘羊等皆與交通,數記疏光過失與因,令上書告之。桀欲從中下其章。旦聞之,喜,上疏。是時昭帝年十四,覺其有詐,桀等皆伏誅。旦聞之,憂懣,置酒萬載宮,會賓客臣妾坐飲。王自歌曰:「歸空城兮,狗不吠,鶏不鳴,橫術何廣廣兮,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>蘇林曰:廣音曠,瓚以「術」爲道路。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>固知國中之無人!」華容夫人起舞曰:「發紛紛兮置渠,骨籍籍兮亡居。母求死子兮,妻求死夫。徘徊兩渠間兮,君子獨安居。」坐者皆泣。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝武李姬生廣陵厲王胥。倡樂逸游,故終不得爲漢嗣。始,昭帝時,胥見上年少無子,有覬欲心。迎女巫李女須,使下神祝詛。女須泣曰:「孝武帝下我。」左右皆伏。言:「吾必令胥爲天子。」胥多賜女須以錢。會昭帝崩,胥曰:「女須良巫也。」殺牛塞禱。及昌邑王徵,復使巫祝詛之。後王廢,胥浸信女須等。宣帝即位,胥曰:「太子孫何以反得立?」復令女須祝詛如前。又胥女爲楚王延壽後弟婦,相饋遣,通私書。後延壽謀反誅,辭連及胥。又聞漢立太子,謂姬南等曰:「我終不得立矣。」居數月,祝詛事發覺,有司按驗,天子遣廷尉大鴻臚即訊胥。胥既見使者還,置酒顯陽殿,召太子霸及子女董訾、胡生等夜飲,使所幸八子郭昭君、家人子趙左君等鼓瑟歌舞。王自歌曰:「欲人生兮無終,長不樂兮安窮!奉天期兮不得須臾,千里馬兮駐待路。下黃泉兮幽深,人生要死兮何爲苦心!何用爲樂心所喜,出入無<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"></dfn>爲樂極。蒿裏召兮郭門閱,死不得取代庸,身自逝。」左右悉更涕泣奏酒,至鶏鳴時罷。胥謂太子霸曰:「上遇我厚,今負之甚。我死,骨骸當暴。幸而得葬,薄之,無厚也。」即以綬自絞死。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:淮陽憲王欽,宣帝子。好經書法律,聰達有才,帝甚愛之。數嗟嘆憲王,曰:「真我子也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:初,楚元王敬禮申公等,穆生不嗜酒,元王每置酒,常爲穆生設醴也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:王尊爲東平相。東平王以至親驕奢不奉法度,傅相連坐。及尊視事,奉璽書至庭中,王未及出受詔,尊持璽書歸舍,食已乃還。致詔後,謁見王,太傅在前說《相鼠》之詩。尊曰:「毋持布鼓過雷門。」王怒,起入後宮。復延請登堂,尊謂王曰:「尊來爲相,人皆吊尊也,以尊不容朝廷,故見使相王耳。天下皆言王勇,王顧但負貴,安能勇?如尊乃勇耳。」王變色視尊,意欲格殺之,即好謂尊:「欲願觀相君佩刀。」尊舉掖,顧謂旁侍郎:「前引佩刀視王,王欲誣相拔刀向王耶?」王又雅聞尊高名,大爲尊屈,酌酒具食,相對極歡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《東觀漢記》曰:東平獻王蒼,少有孝友之質,寬仁弘雅。明帝即位,詔以爲驃騎將軍,位在三公上。四年,蒼上疏願朝,上以王觸寒涉道,使中謁者賜乘輿、豹裘。蒼到洛陽,使鴻臚持節郊迎,引入不在贊拜之位。升殿乃拜,上親答拜。諸王歸國,上特留蒼。八月,飲酎畢,大鴻臚奏遣蒼。蒼發,上親臨送,流涕,賞賜以億萬數。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:明帝詔書示諸國曰:「詔問東平王蒼處家何等最樂?」王對云:「爲善最樂。」帝曰:「其言甚大,稱是腰腹。」蒼美鬢髯,腰帶圍八尺二寸。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:北海靖王興,每朝廷有异政,京師雨澤,秋稼好醜,輒乘驛馬問焉。其見親重如此。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:廣陵思王荊,性刻急隱害,善文法,有才能。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前148年_(提及)" title="Category:前148年 (提及)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="前148年">中元二年</span></a>,世祖崩,不悲哀,而作飛書與東海王强說之,令舉兵爲逆亂。强得荊書,即臣其行書者,封上之。以親親隱其事,遣荊止河南宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:明德後詔書流布,咸稱至德。王主諸家,莫敢犯禁。廣平钜鹿樂成王在邸,入問起居。帝望,見車騎鞍勒,皆純墨,無金銀采飾,馬不逾六尺。於是以白太后,即賜錢各五百萬。于是施親戚,被服自如。</p>
|
||||
|
||||
<p>范曄《後漢書》曰:沛獻王輔,矜嚴有法度,好經書,善說京氏《易》、《孝經》,世號之曰:《沛王通論》。在國謹節,終始如一,稱爲賢王。顯宗敬重,數賞賜焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:琅琊孝王京,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:41年_(提及)" title="Category:41年 (提及)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="41年">建武十七年</span></a>,進爵爲王。京性恭孝,好經學,顯宗尤愛幸,賞賜恩寵殊异,莫以爲比。光烈皇后崩,帝悉以太后遺金財寶賜京。都莒,好治宮室,窮極伎巧,皆飾以金銀。上詩賦頌德,帝嘉美,下之史官。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:樂成靖王党,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:72年_(提及)" title="Category:72年 (提及)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="72年">永平十五年</span></a>,封樂城王。党聰慧,善史書,如正文學字。與肅宗同年,尤相親愛。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:清河王慶爲太子,竇後諷有司奏廢慶。慶時雖幼,而知避嫌畏禍,言不敢及宗氏。帝更憐之,敕皇后令衣服與太子齊等。慶小心恭孝,自以廢黜,尤畏事慎法。每朝謁陵廟,常夜分嚴裝,衣冠待明,約敕官屬,不得與諸王車馳。常以貴人葬禮有闕,每竊感恨,至四節臘,輒祭于私寢。竇氏誅後,始使乳母于城北遙祠。及竇太后崩,慶求上冢致哀,帝許之,詔太官四時給祭。慶垂涕曰:「生雖不獲供養,終得奉祭祀,私願足矣。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:李燮,字德公,靈帝時拜安平相。先是,時安平王續爲張角賊所略,國家贖王,還,欲復其國。燮奏曰:「續在國無守,蕃政不稱,損辱聖朝,不宜復國。」續竟歸蕃,燮以謗毀宗室,輸作佐校。未滿歲,王果坐不道被誅,乃貴燮爲議。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:董卓置弘農王于閣上,使郎中令李儒進鴆,曰:「服此藥,可以辟惡。」王曰:「我無疾,是欲殺我!」乃與妻唐姬、宮人飲宴別。王悲歌曰:「天道易兮我何如!弃萬乘兮退居蕃。逆臣見迫兮命不延,逝將去兮適幽玄!」因令唐姬起舞,姬抗袖而歌曰:「皇天崩兮后土頽,身爲帝王兮命夭摧。死生异路兮從此乖,奈我煢獨兮心中哀!」因泣下嗚咽,王曰:「卿王者妃,勢不復爲吏民妻。自愛,從此長辭!」遂飲鴆死,時年十八。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢名臣奏》曰:杜業奏曰:「河間獻王經術通明,積德累行,天下雄駿,衆儒皆歸之。」孝武帝時,獻王朝,武帝色難之,謂獻王曰:「湯以七十,文王百里,王其免之。」知其主意,即縱酒聽樂,因以終也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢雜事》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前148年_(提及)" title="Category:前148年 (提及)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="前148年">中元二年</span></a>,光武崩。王莽之亂,國無制度。皇太子與諸王同席坐,尊卑無別,是時上下莫之是正,太尉趙喜乃正色,橫劍殿階,扶下諸王,以明尊卑。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏略》曰:任城王彰,字子文,武帝子也。太子嗣立,既葬,遣彰之國。始彰自以先王見任有功,冀因此見授用,而聞當隨例,意甚不悅,不待遣而去。時以鄢陵瘠薄,使治中牟。及帝受禪,因封爲中牟王。是後大駕幸許昌,北州諸使上下,畏其剛嚴,每過中牟,不敢不速。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:趙王朝<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>,一名良。良本陳妾子,良生而陳氏死,太祖令王夫人養之。良年五歲而太祖疾,因遺令語太子言:「此兒三歲亡母,五歲失父,以累汝。」太子由是親待,隆于諸弟。良年小,常呼文帝言阿翁,帝言良曰:「我,汝兄耳。」湣甚如是,每爲涕泪。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
138
太平御览/OPS/c153_tai_ping_yu_lan_0151.xhtml
Normal file
138
太平御览/OPS/c153_tai_ping_yu_lan_0151.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,138 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百五十一</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c152_tai_ping_yu_lan_0150.xhtml" title="太平御覽/0150">皇親部十六</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百五十一.皇親部十七</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c154_tai_ping_yu_lan_0152.xhtml" title="太平御覽/0152">皇親部十八</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3143" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596472" title="d:Q85596472" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="zhu_wang_xia"><span id="id-.E8.AB.B8.E7.8E.8B.E4.B8.8B" typeof="mw:FallbackId"/>諸王下</h2>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:鄧哀王沖,字蒼舒。少聰察岐嶷,生五六歲,智慧所及,有若成人之智。孫權曾致巨象,太祖欲知其斤重,訪之群下,咸莫能出其理。沖曰:「置象大舡之上,而刻其水痕所至,稱物以載之,則校可知矣。」太祖大悅。時軍國多事,用刑嚴重。太祖馬鞍在庫,而爲鼠所囓,庫吏懼必死,欲面縛首罪,猶懼不免。沖謂曰:「待三日,然後自歸。」沖于是以刃穿單衣,如鼠囓者,謬爲失意,貌有愁色。太祖問之,沖對曰:「世俗以爲鼠囓衣者,其主不吉。今單衣見囓,是以憂戚。」太祖曰:「此妄言耳,無所苦也。」俄而庫吏以囓鞍聞,太祖笑曰:「兒衣在側尚囓,况鞍懸柱乎?」一無所問。沖仁愛識達,皆此類也。太祖數對群臣稱述,有欲傳後意。年十三,病卒,太祖親爲請命。及亡,哀甚。文帝寬慰太祖,太祖曰:「此我之不幸,而汝曹之幸也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:中山王袞,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:216年_(提及)" title="Category:216年 (提及)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="216年">建安二十一年</span></a>,封平鄉侯。少好學,年十餘歲能屬文。每讀書,文學左右常恐以精力爲病,數諫止之。然性所樂,不能廢也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:樂陵王茂,性傲狠,少無寵于太祖。及文帝世,又獨不王。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“227年”或“328年”或“344年”或“366年”或“477年”或“647年”">太和元年</span></a>,徙封聊城公,其年爲王。詔曰:「昔象之爲虐至甚,而舜猶侯之有庳。近漢氏淮南、阜陵,皆爲亂臣逆子而錫土。有虞建之于上古,文、明帝行之于前代,斯皆敦叙親親之厚義也。聊城公茂,少不閑禮教,長不務善道。先帝以爲古之立諸侯也,皆命賢者,故姬姓有未必侯者,是以獨不王茂。太皇太后數以爲言。如聞茂頃來少知悔昔之非。今封茂爲聊城王,以慰太皇太后下流下之念。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:任城威王彰,字子文。少善射御,膂力過人,手格猛獸,不避險阻。數從征伐,志意慷慨。太祖常抑之,曰:「汝不念讀書慕聖道,而好乘汗馬擊劍,此一夫之用,何足貴也!」或諫彰讀書,彰謂左右曰:「大丈夫一爲衛、霍,將十萬騎,馳沙漠,驅戎狄,立功建號耳,何能爲博士耶?」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:陳思王植,字子建。年十餘歲,讀誦《詩》、《論》及辭賦數十萬言,善屬文。太祖嘗視其文,謂植曰:「汝倩人耳。」植跪曰:「言出爲論,下筆成章,顧當面試,奈何倩人?」時鄴銅雀臺新成,太祖悉將諸子登臺,使各爲賦。植援筆立成,可觀,太祖甚异之。性簡易,不治威儀,輿馬服飾,不尚華麗。每進見難問,應聲而對,特見寵愛。</p>
|
||||
|
||||
<p>《蜀志》曰:魯王永,字公初。永憎宦人黃皓,皓既信任用事,構永于後主,稍疏外永,至不得朝見者十餘年。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳書》曰:南陽王和,字子孝。被譴之長沙,行過蕪湖,有鵲巢于帆檣,故官僚聞之皆憂慘,以爲檣非久安之象。或言《鵲巢》之詩有「積行累功,以致爵位」之言,今王至德茂行,當復國,儻神靈以此告寤人意乎!</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:魯王霸,字子威,和同母弟也。和爲太子,霸爲魯王,寵愛崇特,與和無殊。頃之,和、霸不穆之聲聞于權耳,權禁斷往來,假以精學。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:齊王奮,字子揚。居武昌。權薨,太傅諸葛恪不欲諸王處江濱兵馬之地,徙奮于豫章。奮怒,不從命,又數越法度。恪上箋諫曰:「帝王之尊,與天同位,是以家天下,臣父兄。大王宜上惟太伯順父之志,中念河間獻王、東海王强恭敬之節,下當存抑驕恣荒亂以爲警戒。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:安平獻王孚,世祖受禪,爲太宰。一門三世,同時十人封王,二人世子。父子位極人臣,子孫咸居大官,出則旌旗節鉞,入則貂蟬袞冕,自公族之寵未始有也。享年九十,然而夙夜滋恭,恒有履冰之懼。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:安平王孚,武帝以孚明德屬尊,當宣化樹教,爲群后作則,遂備置官屬焉。又以孚內有親戚,外有交游,惠下之費,而經用不豐,奉絹二千匹。及元會,詔孚輿車上殿,帝于階迎拜。既坐,帝親奉觴上壽,如家人禮。帝每拜,孚跪而止之。又給以雲母輦、青蓋車。孚雖見尊寵,不以爲榮,常有憂色。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:安平獻王孚,性通和,以貞白自立,未嘗有怨于人。陳留殷武有名于海內,嘗罹罪譴,孚往省之,遂與同處分食,談者稱焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:平原王榦,字子良,宣帝子。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“551年”或“818年”或“前96年”">太始元年</span></a>,封平原王,邑一千三百戶。四年,給鼓吹、駙馬二匹,使服侍中之服。幹不治國事,雖有爵祿,若不在身,所得俸秩,皆露積腐爛。齊王冏爲長沙王乂所殺,幹哭之哀,謂左右曰:「宗室轉衰,唯此兒最可,而復害之,從今殆矣!」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:文帝崩,齊王攸率禮過哀,上以攸至孝毀甚。二年五月,文明皇太后親臨省攸,攸瘠塵墨,貌不可識,太后留攸慰撫,旬日還中。詔勉攸曰:「若萬一加以他疾,將復如何?宜遠慮深思,不可專守一意,以陷于不孝。若復不從往言,當遣人監守飲食。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:武帝子乂,字仕慶。封長沙王。性果厲,有威斷。初入洛,謂成都王曰:「天下,先帝之業,王宜維之。」時齊王冏已至,聞義言者皆憚之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:成都王穎,字章度,武帝子。拜屯騎校尉,加散騎常侍。形狀美而神明,少乃不知書。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:梁孝王肜,宣帝子。拜大將軍,領西戎校尉。因大會,語王銓曰:「我從兄爲尚書令,不能啖大臠。」銓知肜求爲尚書令,答曰:「下邳王爲令,與天下共嚼啖大臠,故難公在此獨嚼。」肜曰:「長安大臠誰耶?」銓答:「盧播是。」肜曰:「是吾家吏,隱忍之耳。」銓曰:「天下皆王家吏,王法可不復行之耶?」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:齊王攸好學不倦,借人書,皆爲治護。時迭有水旱,則出租秩,加賤以賑國人,須豐年乃收入本直。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:282年_(提及)" title="Category:282年 (提及)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="282年">太康三年</span></a>,詔:齊王攸當出方岳,遂撫其國,加都督青州,增封濟南郡,備物典策,設軒懸之樂、六佾之舞,賜黃鉞朝車乘輿之副。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋陽秋》曰:齊王冏輔政,士以牛酒郊勞,平原王幹獨賫百錢于懷賀之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋中興書》曰:譙王丞鎮湘州,至武昌,釋軍備見王敦。敦因宴集,謂丞曰:「大王雅素佳士,非將御才也。」丞曰:「公未盡耳,安知鉛刀不能一割!」丞以敦欲測其情,故發此言。敦果謂錢鳳曰:「彼不知懼而學壯語,此之不武,何能爲。」聽丞之鎮。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:武陵威王晞爲桓溫所收。忠敬王,少子也,被廢後。新安王遵初封新寧王,年十二,受拜流涕,哀感左右。將軍桓伊嘗造遵,遵恕門人曰:「何通桓氏?」門人曰:「桓伊與桓溫疏宗,相見無嫌。」遵曰:「我聞人姓木邊,便欲殺之,况諸桓乎!」由是少稱聰察。及長,輒凡退,無復名望。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋百官表》曰:王,古號也,夏、殷、周稱王,金璽龜鈕,纁朱綬,五時朝服,遠游冠,佩山玄玉。</p>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:彭城王義康,性好吏職,銳意文案,糾剔是非。凡所陳奏,入無不可,方伯幷委義康授用,由是朝野輻輳,勢傾天下。義康亦自强不息,無有懈倦。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:南郡王義宣爲荊州刺史。白雲,美鬚眉,長七尺五寸,腰帶十圍,多畜嬪媵,後房千餘,尼媼數百,男女四十人。崇飾綺麗,費用殷廣。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:江夏王義恭,性嗜不恒,與時移變,自始至終,屢遷第宅。與人游款,意好亦多不終。而奢侈無度,不愛財寶。前廢帝狂悖無道,義恭、元景等謀欲廢立。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“455年”或“465年”或“前43年”">永光元年</span></a>八月,廢帝親率羽林兵于第害之,幷其四子,時年五十三。斷折義恭支體,分裂腸胃,挑取眼睛,以蜜漬之,謂之爲鬼目粽。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:衡陽王義季爲荊州刺史。先是臨川王義慶在任,巴蜀亂擾,師旅應接,府庫空虛。義季躬行節儉,蓄財省用,數年間,還復充實。隊主續豐母老家貧,無以充養,遂斷不食肉。義季哀其志,給豐每月白米二斛、錢一千,幷制豐啖肉。義季素拙書,上聽使餘人書啓事,唯自署名而已。二十一年,徵爲都督南徐兗徐青冀幽六州諸軍事、南兗州刺史。登舟之日,帷帳器服,諸應隨刺史者,悉留之,荊楚以爲美談。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:桂陽王休範進位司空。休範素凡訥,少知解,不爲諸兄所齒遇。太宗常指左右人謂王景文曰:「休範人才不及此,以我弟故,生使富貴。釋氏願生王家,良有以也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:建平宣簡王宏,字休度,文帝第七子也。少而閑素,篤好文籍。太祖寵愛殊常,爲立第鶏籠山,盡山水之美。建平國,高他國一階。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:晋平王休祐,貪淫,好財色。在荊州列所營財貨。以短錢一百賦民,田登,求白米一斛,皆令徹白,若折者,悉簡。糴此米升一百。至時又不受米,平米責錢。凡諸求,皆如此。</p>
|
||||
|
||||
<p>蕭子顯《齊書》曰:竟陵王子良,字乂英。少尚禮才好士,居不疑之地,傾意賓客,天下才學皆游集焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:河南王平原拜齊州刺史,善于懷撫,邊民歸附者千有餘家。時歲頻不登,齊民饑饉,平原以私米三千餘斛爲粥,以全民命。北州戍卒一千餘人,還者皆給路糧。百姓咸稱咏之。州民韓凝之等千餘人詣闕訟之,高祖覽而嘉嘆。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:任城王澄,字道鏡。少好學。文明太后引見,誡勵之,顧謂中書令李沖曰:「此兒風神秀髮,德音閑婉,當爲宗室領袖。」後爲中書令,改授尚書。蕭頤使庾蓽來朝,蓽見澄音韵遒雅,風儀秀逸,謂主客郎張彝曰:「往魏任城以武見稱,今魏任城乃以文見美也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:安定王休,少而聰慧,治斷有稱。車駕南伐,領大司馬。高祖親行軍,遇休以三盜人徇于軍,將斬之,有詔赦之。休執曰:「陛下新御六師,跋涉野次,軍行始爾,已有奸切,如其不斬,何以息盜,請必行刑,以肅奸匿。」詔曰:「大司馬執憲,誠應如是,但因緣會,朕聞王者之體,亦應有非常之澤,雖違軍法,可特原之。」休乃奉詔。高祖謂司徒馮誕曰:「大司馬嚴而秉法,諸君不可不慎。」于是六軍肅然。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:永昌王健,姿貌魁壯,善弓馬,達兵法,所征戰常有大功。才藝比陳留桓王,而智略過人。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:臨淮王彧,字文若。少有才學,時譽甚美。侍中崔光見彧,退而謂人曰:「黑頭三公,當此人也。」琅琊王誦,有名人也,見之未嘗不心醉忘疲。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:東平王匡,字建扶。性耿介,有氣節。高祖器之,謂曰:「叔父必能儀刑社稷,匡輔朕躬,今可改名爲匡。」世宗即位,時茹皓始有寵,百寮微憚之。世宗曾于山陵還,詔匡陪乘,又命皓登車。皓褰裳將上,匡諫止,世宗推之令下。當時壯其忠謇。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:廣陵王羽,字叔翻。少而聰慧,有斷獄之稱,領廷尉。高宗幸羽第,與諸弟言曰:「朕昨親受民訟,始知廣陵之明瞭。」咸陽王禧對曰:「臣年爲廣陵兄,明爲廣陵弟。」高祖曰:「我爲汝兄,汝爲羽昆,汝復何恨。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:彭城王勰,字産和。少而岐嶷,姿性不群。勰生而母潘氏卒。及有所知,啓求追服,文明太后不許,乃毀瘠三年,不參吉慶。高祖大奇之。敏而耽學,不舍晝夜,博綜經史,雅好屬文。從征沔北,破新野、南陽。高祖令勰爲露布,勰辭曰:「臣聞露布者,布于四海,露之耳目,必須威示天下。以臣小才,豈是大用。」高祖曰:「但可爲之。」及就,尤類帝文,有不見者,咸謂御筆。高祖曰:「汝所爲者,人謂吾制,非兄則弟,誰能辯之。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《北史》《齊書》曰:安德王延宗,文襄第五子。母陳氏,廣寧王伎也。延宗幼爲文宣所養,年十二,猶騎置腹上,令溺已齊中。抱之曰:「可憐,止有此一個。」問欲作何王,對曰:「欲沖天王。」文宣問楊愔,愔曰:「天下無此郡名,願使安于德。」於是封安德焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《隋書》曰:楊雄,高祖族子也。初封清漳王。仁壽初,高祖曰:「清漳之名,未允聲望。」命職方進地圖,上指安德郡以示群臣曰:「此號足爲名德相稱。」於是改封安德王。</p>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:紀王慎爲貝州刺史。慎少好學,長于文吏,皇族中與齊王貞齊名,時人號爲紀、越。</p>
|
||||
|
||||
<p>賈誼《書》曰:高皇帝分天下以封有功之臣,反者如蝟毛而起,高皇帝以爲不可,是故去不義諸侯,空其國,擇良日,立諸子洛陽上東門之外,諸子畢王而天下乃安。</p>
|
||||
|
||||
<p>蔡邕《獨斷》曰:漢制皇子封爲王,其實諸侯也。周末諸侯,或稱王故以王號加之,總名諸侯,法律家皆曰列侯。天子大社,以五色土爲壇。皇子封爲王者,受天子太社之土,以所封之方色,東方受青,南方受赤,他以其方色。藉以白茅,歸國以立社稷,謂之茅土。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="wang_fei"><span id="id-.E7.8E.8B.E5.A6.83" typeof="mw:FallbackId"/>王妃</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:趙王友以諸呂女爲后,弗愛,愛他姬。諸呂女妒怒,讒之太后,誣以罪。太后怒,以故召趙王。趙王至,置邸,不見,命衛士圍收之,弗與食。趙王餓,乃歌曰:「諸呂用事兮劉氏危,迫脅王侯兮强授我妃。我妃既妒兮誣我以惡,讒女亂國兮上曾不寤。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:樂安陳夫人,孝質皇帝母也。家本魏郡,少以伎入孝王家,得幸,生質帝。梁冀欲專國權,令帝母不得至京都。又帝短祚,是以外家無他寵。帝拜夫人爲王妃。</p>
|
||||
|
||||
<p>范曄《後漢書》曰:董卓置弘農王于閣上,使郎中令李儒進鴆。王乃與妻唐姬及宮人別,坐者皆歔欷。王謂姬曰:「卿王者妃,勢不復爲吏民妻。自愛,從此長辭!」遂飲藥而死,時年十八。唐姬,潁川人也。王薨,歸鄉里。父欲嫁之,姬誓不許。及李傕破長安,遣兵抄關東,略得姬。傕因欲妻之,不聽,而終不自名。尚書賈詡知之,以狀白獻帝。帝聞感愴,乃下詔迎姬,置園中,使侍中持節拜爲弘農王妃。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:中山恭王袞得病,詔遣太醫視疾。又遣太妃、沛王林幷就省疾。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:彭城王據,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:211年_(提及)" title="Category:211年 (提及)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="211年">建安十六年</span></a>,封范陽侯。以環太妃彭城人,徙封彭城。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:吳主孫權謝夫人,會稽山陰人也。父煚。權聘以爲妃,愛幸有寵。後權納姑孫徐氏,欲令謝下之,不肯,由是失志,早卒。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:吳王孫權徐夫人,吳郡富春人也。祖父真,與權父堅相親,堅以妹妻真,生琨。琨生夫人,初適同郡陸尚。尚卒,權爲討虜將軍在吳,娉以爲妃,后母養子登。後權遷移,以夫人妒忌,廢處吳。積十餘年,尋卒。</p>
|
||||
|
||||
<p>臧榮緒《晋書》:賈充前妻李氏生二女荃、濬。禁錮解,荃等屢請充迎其母,而父不判。充當鎮關中,屯軍城西,爲供帳,受百官餞。荃、濬遂突出于坐中,叩頭流血,訴充幷陳說群客以母應還之意。荃是齊獻王之妃,衆賓皆驚起散出。充甚愧愕。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋中興書》曰:海西李皇后庾氏,字道憐,司空冰女也。初爲海西王妃,海西即位,拜爲皇后。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:1201年_(提及)" title="Category:1201年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="1201年">泰和元年</span></a>,崩,葬敬平陵。海西公夫人無子。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:簡文皇后王氏,字蘭姬。后以冠族,太宗納焉。初爲會稽王妃,生子道生,爲世子。幷失太宗意,后及道生俱被幽廢,以憂薨。烈宗踐祚,追尊曰順皇后。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:中宗母太妃夏侯氏,字光姬,一字銅鐶。太妃爲恭王妃,生中宗。王薨,中宗嗣立,稱王太妃。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:307年_(提及)" title="Category:307年 (提及)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="307年">永嘉元年</span></a>,薨,還葬琅琊。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:元敬皇后虞氏,字孟母,濟陽外黃人。中宗之爲王,納後爲妃。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:312年_(提及)" title="Category:312年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="312年">永嘉六年</span></a>,薨。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:康獻皇后褚氏,字蒜,大傅裒之女也。後以名家,入爲琅琊王妃。生孝穆皇帝。</p>
|
||||
|
||||
<p>蕭子顯《齊書》曰:隋郡王子隆,字雲興。娶尚書令王儉女爲妃。上以子隆能屬文,謂儉曰:「我家東阿重出,實爲皇家蕃屏。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:元匡爲太宗正卿、河南邑中正,奏「親王及始蕃、二王蕃妻悉有妃號,而三蕃已下皆謂妻,上不得同爲妃名,而下不如五品已上有命婦之號,竊以爲疑。」詔曰:「夫貴于朝,妻榮于室,婦人無定,升降從夫。三蕃既啓王封,妃名亦同等。妻者,齊也,理于紀齊,可從妃例。」自是三蕃王妻名號始定。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:陽平王顯,詔曰:「顯所生親李,誕育懿胤,儀形蕃國,母緣子貴,義著《春秋》。可授陽平王太妃,以申典例。」</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
128
太平御览/OPS/c154_tai_ping_yu_lan_0152.xhtml
Normal file
128
太平御览/OPS/c154_tai_ping_yu_lan_0152.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,128 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百五十二</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c153_tai_ping_yu_lan_0151.xhtml" title="太平御覽/0151">皇親部十七</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百五十二.皇親部十八 公主上</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c155_tai_ping_yu_lan_0153.xhtml" title="太平御覽/0153">皇親部十九</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3148" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596474" title="d:Q85596474" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
<p>《易·泰卦》曰:帝乙歸妹,以祉元吉。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>婦人謂嫁曰歸。泰者,陰陽交泰之時,女隨尊位履中。居順,帝乙歸妹,誠合斯義。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書·堯典》曰:釐降二女于嬀汭,嬪于虞。注云:降,下也。嬪,婦也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《楚辭》曰:帝子降兮北渚,目渺渺兮愁予。王逸注曰:帝子,堯子也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩》曰:《何彼襛矣》,美王姬也。雖則王姬亦下嫁于諸侯,車服不系于其夫下。王后一等,猶執婦道,以成肅雍之德也。「何彼襛矣?棠棣之華。曷不肅雍?王姬之車。何彼襛矣?華如桃李。平王之孫,齊侯之子。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋左傳》曰:襄二十五年曰:「昔虞閼父爲周陶正,以服事我先王。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>閼父,舜之後,當周之興,閼父爲武王陶正。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>我先王賴其利器用也,與其神明之後也,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>舜,聖,故謂之神明。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>庸以元女大姬配胡公,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>庸,用也。元女,武王之長女。胡公,閼父之子滿也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>而封諸陳,以備三恪。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>周得天下,封夏、殷二王,後又封舜後,謂之恪,幷二王,後爲三國。其禮轉降,示敬而巳,故曰三恪。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又《莊元年》曰:單伯送王姬,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>王將嫁女于齊,命魯爲主,故單伯送天子嫁女于諸侯,使同姓諸侯主之。不親昏,尊卑不敵。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>築王姬之館于外。</p>
|
||||
|
||||
<p>《公羊傳》曰:天子嫁女于諸侯,天子至尊,不自主婚,必使諸侯同姓者主之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:婺女,天孫也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:公叔相魏,尚魏公主,而害吳起。公叔之僕曰:「起易去也。」魏相曰:「奈何?」其僕曰:「吳起爲人節廉而自喜名也。君因先與武侯言曰:夫吳起賢人也,而侯之國小,又與强秦壤界,竊恐吳起之無留心也。侯即曰:奈何!因謂侯曰:恐試延以公主,起有留心則必受,無留心則必辭侯,以此卜之。君因召吳起而與歸,即令公主怒而輕君。起見公主之輕君也,則必辭。」于是吳起見公主之賤魏相,果辭魏武侯。魏武侯疑之而不信也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:李斯長男由爲三川守。諸男皆尚秦公主,諸女悉嫁諸公子。由告歸咸陽,斯置酒于家,百官長皆前爲壽,門庭車騎以千數。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:單于兵强,數苦北邊。上問婁敬,敬曰:「陛下誠能以嫡公主妻單于,厚奉遺之,彼知漢女送厚,蠻夷必慕,以爲閼氏,生子必爲太子。豈聞外孫與大父抗禮哉?」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:周勃下廷尉,吏侵辱之。勃以千金與獄吏,獄吏乃書牘背示之曰:「以公主爲證。」公主,孝文女也,勃子勝尚之,故獄吏教引爲證。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:宣平侯張敖尚惠帝姊魯元公主,有女。惠帝即位,呂太后欲爲重親,以公主女配帝。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝武衛皇后,字子夫。爲平陽主謳者。武帝即位,數年無子。過平陽主,既飲,謳者進,帝獨說子夫。帝起更衣,子夫侍尚衣軒中,得幸。還坐甚忻,賜平陽主金千斤。子夫上車,主附其背曰:「行矣!强飯勉之。即貴,願無相忘。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:烏孫以馬千匹娉女漢。元封中,遣江都王建女細君爲公主以妻焉。賜乘輿服御物,爲備官屬、侍御數百人,贈送甚盛。烏孫昆莫以爲右夫人。公主至其國,自治宮室。昆莫年老,言語不通,公主悲愁,自爲作歌。天子聞而憐之,遣使持帷帳錦綉給遺焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:林慮公主子昭平君尚武帝女夷安公主。林慮病困,以金千斤、錢千萬爲昭平君豫贖死罪,帝許之。林慮公主卒,昭平日驕,醉殺主傅母,繫獄。廷尉上請,左右爲言:「前入贖,陛下許之。」帝曰:「吾弟老,有是一子,死以囑我。」故于是爲之垂涕良久,曰:「法令,先帝所造,因弟故而誣先帝之法,吾何面目入高廟乎!」遂可其奏。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:昭帝始立,年八歲,帝長姊鄂邑蓋長公主居禁中共養帝。蓋公主私通客河間丁外人。上與大將軍聞之,不絕主歡,有詔外人侍長公主。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:初,帝姑館陶公主號竇大主,堂邑侯陳午尚之。午死,主寡居,年五十餘矣。董偃始與母以賣珠爲事,年十三,隨母出入主家。左右言其姣好,召見曰:「吾爲母養之。」因留第中,教書計相馬禦射,頗讀傳記。至年十八冠,出則執轡,入則侍內。爲人溫柔愛人,以故諸公接之,名稱城中,號曰董君。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:梁王以至親故,得自置相、二千石,出入游戲,僭于天子。天子聞之,心不善。太后知帝弗善,乃怒梁使者,弗見,按責王所爲。梁使見太長公主<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>如淳曰:景帝姊也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>而泣曰:「何梁王爲人子之孝,爲人臣之忠,太后曾不省也。」長公主具以告太后,太后喜,爲帝言之,帝心乃解。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:烏孫公主遣女來,至京師學鼓琴。漢遣侍郎樂奉送主女過龜茲。龜茲前遣人至烏孫求公主女未還,會女過龜茲,龜茲王留不遣,復使使報公主。公主許之。後公主上書,願令女北宗室入朝。龜茲王降賓亦愛其夫人,上書言得尚漢外孫爲昆弟,願與公主女俱入朝。後數求朝賀,樂漢衣服制度。歸其國,治宮室,作僥道周衛,出入傳呼如漢家儀。外國胡人皆曰:「驢非驢,馬非馬。」若龜茲王所謂騾也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:薛宣封爲侯時,妻死,而敬武馬公主寡居,上令宣尚焉。及宣免歸故郡,公主留京師。後宣卒,公主上書,願還宣葬延陵,奏可。其子况私從敦煌歸長安,會赦,因留與主私亂。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:漢制,皇女皆封縣公主,儀服同列侯。其尊崇者,加號長公主,儀服同蕃王。諸王女皆封縣、亭公主,儀服同鄉、亭侯。肅宗唯特封東平憲王蒼、琅琊孝王京女爲縣公主。其後安帝、桓帝妹亦封長公主,同之皇女。皇女封公主者,所生之子襲母封爲列侯,皆傳國于後。鄉、亭之封則不傳襲。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:光武姊湖陽公主新寡,帝與共論朝臣,微觀其意。主曰:「宋公威儀德器,群臣莫及。」帝曰:「方且圖之。」後宋弘被引見,帝令主坐屏風後,因謂弘曰:「諺言貴易交,富易妻,人情乎?」弘曰:「臣聞貧賤之交不可忘,糟糠之妻不下堂。」帝顧主曰:「事不諧矣。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:董宣爲洛陽令,時湖陽公主蒼頭白日殺人,因匿主家,吏不能得。及主出行,而以奴驂乘,宣于夏門候之,乃駐車叩馬,以刀畫地,大言數主之失,叱奴下車,因杖殺之。主即還宮訴帝,帝大怒,詔宣,欲棰殺之。宣叩頭曰:「願乞一言而死。」帝曰:「欲何言?」宣曰:「陛下聖德中興,而縱奴殺良民,將何以治天下乎?臣不須棰,請得自殺。」即以頭擊楹,血被面。帝令小黃門持之,使宣叩頭謝主,宣不從。帝强使頓之,宣兩手據地,終不肯俯。主曰:「文叔爲白衣時,藏亡匿死,吏不敢至門。今爲天子,威不能行一令乎?」帝笑曰:「天子不與白衣同。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:鄧晨初娶世祖姊元。及漢兵起,晨將賓客會棘陽,兵敗。世祖即位,封晨房子侯。帝又感悼姊沒于亂兵,追封謚元爲新野節義長公主,立廟于縣西。封晨長子■爲吳房侯,以奉公主之祀。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:竇憲,字伯度。女弟立爲皇后。憲恃宮掖聲勢,遂以賤直請奪沁水公主園田,主逼畏,不敢計。後肅宗駕出過園,指以問憲,憲喑嗚不能對。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:班始尚清河孝王女陰城公主,順帝之姑,貴驕淫亂,與所嬖人居帷中,召始入,使伏床下,始積怒。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:130年_(提及)" title="Category:130年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="130年">永建五年</span></a>,遂拔刀殺主。帝大怒,腰斬始,同産皆弃市。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:竇融長子穆尚內黃公主。穆子勛,尚東海恭王强女比陽公主。友子固,亦尚世祖女涅陽公主。竇氏一公,兩侯三主,親戚、功臣中莫與爲比。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:皇女義王,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:39年_(提及)" title="Category:39年 (提及)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="39年">建武十五年</span></a>封舞陽公主,適延陵鄉侯太僕梁松。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>舞陽縣屬潁川郡。松,梁統之子。其傳云:尚光武女舞陽公主。又鄧訓傳,舞陰公主子梁扈有罪,與交通,此雲舞陽,誤。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>松坐誹謗誅。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:皇女中禮,十五年封涅陽公主,適顯親侯大鴻臚竇固,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>涅陽屬南陽郡。顯親縣屬漢陽郡。固,竇融子。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>肅宗尊爲長公主。</p>
|
||||
|
||||
<p>皇女紅夫,十五年封館陶公主,適駙馬都尉韓光。光坐與淮陽王延謀反誅。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:館陶公主爲子求郎。明帝不許,而賜錢千萬,謂群臣曰:「郎官,上應列宿,出宰百里,有非其人,則民受其殃。是以難之也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:明帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“509年”或“550年”或“59年”或“618年”或“912年”">永平二年</span></a>,少府陰就子豐殺妻酈邑公主,就坐自殺。</p>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:印璽綬,王公玉匣銀縷,夫人、貴人、長公主銅縷。</p>
|
||||
|
||||
<p>謝承《後漢書》曰:楊喬爲尚書,容儀偉麗,數上書言政事。桓帝愛其才貌,詔妻以公主。喬固讓,不聽,遂閉口,不食,七日而死。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:明帝愛女淑薨,追封謚淑爲平原公主,爲之立廟。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏略》曰:初,東阿王植未到關,自念有過,宜當謝帝。乃留其從官著關東,將兩三人微行,見清河公主,欲因主以謝。而關吏以聞,帝使人逆之,不得。太后以爲自殺也,對帝泣下。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏末傳》曰:何晏婦金鄉公主,即晏同母妹。公主賢明,謂其母沛王太妃曰:「晏爲惡日甚,將不保身。」母笑曰:「汝得無妒晏耶!」俄而晏死,有一男,年五六歲,宣王遣人錄之。晏婦藏其子王宮中,向使者搏頰,乞之,使者具以白宣王。宣王亦聞晏婦有先見之言,心常嘉之,且爲沛王故,特原不殺。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:朱據,字子范,吳郡人。有姿貌。乃尚公主,拜左將軍,封雲陽侯。謙虛接士,輕財好施。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:王濟,字武子。少知名,尚武帝妹常山公主。公主妒忌,兩目失明,終無子。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:武帝敕衛瓘第四子宣尚繁昌公主,瓘自以諸生之故胄,婚對微素,抗表固辭,不許。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孫秀子會,年二十爲射聲校尉。尚帝女河東公主。公主母喪未期,便納娉禮。會形貌短陋,奴僕之下者,初時與富室兒于城西販馬。百姓忽聞其尚主,莫不駭愕。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:桓溫尚南康公主。溫與庾翼友善,恒相期以寧濟之事。翼嘗薦溫于明帝,曰:「桓溫少有雄略,願陛下勿以常婿畜之,宜委以方郡之任,托其弘濟艱難。」翼卒,以溫爲都督荊梁四州軍事。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:武帝爲晋陵主求婚,王珣曰:「謝混雖不及劉真長,不减王子敬。」帝曰:「如此便足。」會帝崩,袁松欲以女妻之,珣曰:「卿莫近禁臠。」</p>
|
||||
|
||||
<p>臧榮緒《晋書》曰:賈后二女,宣華,女彥。封宣華弘農郡公主。女彥年八歲,聰明岐嶷,便能書學,諷誦《詩》、《論》。病困,賈后欲議封,女彥語後曰:「我尚小,未及成人,禮不用公主。」及薨,謚哀獻皇女,以長公主禮送葬。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝懷詹事裴紹息猷尚滎陽長公主。紹字承伯,秀從兄子。猷不願婚,聞詔在中書,即娉溫嶠妹。中丞傅宣奏猷大不敬。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:帝之姑、姊、妹皆爲長公主,加綠綬。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋中興書》曰:王敦,字處仲。尚武帝女襄城公主。天下大亂,敦將還台,悉以主嫁時侍婢百餘人配給將士,金寶一時弃捐。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:臨海公主,惠帝第四女,羊皇后所生。初封清河公主,未出,適值永嘉亂,傳賣長城民錢溫。溫以送女,女遇主甚酷。主自告吳興太守周禮以聞,于是殺溫。及女適譙國曹統。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:南康宣公主興男,明帝長女,庾後所生。初封遂安縣主,適桓溫。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:新安湣公主道福,簡文第三女,徐淑媛所生。適桓濟,重適王獻之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋贊》曰:初,衛瓘子宣尚世祖女繁昌公主,宣遇黃門不厚,致有讒構。楊駿欲專朝政,諷內外奪宣公主,瓘由此去位。上玄諸妃主議,問主:「宣待汝薄,今欲離,汝意云何?」主素訥,不能自申,但泣,泣是不欲離。諸主因言:「泣是婦人重于再出,故泣耳。」于是遂離。與姑妹書稱故新婦。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋書》曰:公主納徵,虎、豹皮各一。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:王偃,字子游。母晋孝武帝女弟鄱陽公主,宋受禪,封永成君。尚宋武帝第二女吳興長公主諱榮男。常倮偃,縛諸庭樹,時天夜雪,噤凍久之,偃兄恢排閣詬主,乃免。偃謙虛恭謹,不以世事關懷。位右光祿大夫,贈開府儀同三司。子藻,位東陽太守。尚文帝第六女臨川長公主諱英媛。公主性妒,而藻別愛左右人吳崇祖。景和中,主讒之于廢帝,藻下獄死,主與王氏離婚。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:何瑀尚武帝少女豫章康長公主諱次男。公主先適徐喬,美容色,聰敏有智數,太祖世,禮待特隆。瑀豪競于時,與平昌孟靈休、東海何勖等,幷以輿馬相尚。公主與瑀情愛隆密,何氏疏戚,莫不沾被恩紀。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:趙倩尚文帝第四女海鹽公主。甚愛重,倩嘗因言戲以手擊主,事上聞文帝,離婚。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:褚湛之,字休玄,秀之子也。尚宋武第七女治安公主,拜駙馬都尉、著作佐郎。公主薨,復尚武帝第五女吳郡宣公主。諸尚主者,幷因世胄,不必皆有才能。湛之謹實有意適,故爲文帝所知,歷顯位。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
76
太平御览/OPS/c155_tai_ping_yu_lan_0153.xhtml
Normal file
76
太平御览/OPS/c155_tai_ping_yu_lan_0153.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,76 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百五十三</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c154_tai_ping_yu_lan_0152.xhtml" title="太平御覽/0152">皇親部十八</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百五十三.皇親部十九 公主中</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c156_tai_ping_yu_lan_0154.xhtml" title="太平御覽/0154">皇親部二十</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3149" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q89318887" title="d:Q89318887" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
<p>沈約《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/宋書" title="宋書">宋書</a>》曰:山陰公主淫恣過度,謂帝曰:「妾與陛下男女雖异,俱托體先帝,陛下六宮百數,而妾唯一駙馬,事不均平乃如此。」帝爲主置面首左右三十 人,進爵會稽郡長公主,秩同郡王,食湯沐邑二千戶,給鼓吹一部,加班劍二十人。帝每出,主與朝臣常共陪輦。主以吏部褚淵美貌,就帝請以自侍,帝許之。淵侍 主十日,備見逼迫,誓死不回,遂得免也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:徐達之尚武帝長女會稽宣公主,爲彭城、沛二郡太守。子湛之,字孝源。幼孤,爲武帝所愛,常與江夏王義恭寢食不離帝側。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“109年”或“422年”">永初三年</span></a>,詔以「公主一門 嫡長,湛之致節之胤,封枝江縣侯。」數歲,與弟淳之共車行,牛奔車壞,左右人馳來赴之。湛之先令取弟,衆咸嘆其幼而有識。及長,頗涉文義。事祖父母及母, 以孝聞。元嘉中,爲黃門侍郎。祖母年老,辭其朝直,不拜。後拜秘書監。會稽公主身居長嫡,爲文帝所禮,家事大小,必諮而後行。西征謝晦,使公主留止台內, 總攝六宮。每不得意,輒號哭,上甚憚之。初,武帝微時,貧陋過甚,常往新洲伐荻,有衲布衣襖等,皆是敬皇后手自作,武帝既貴,以此衣付公主,曰:「後世若 有驕奢不節者,可以此衣示之。」湛之爲大將軍彭城王義康所愛,與劉湛之等頗相附。及劉湛之得罪,事連湛之,文帝大怒,將致大辟。湛之憂懼無計,以告公主。 公主即日入宮,及見文帝,因號哭下床,不復施臣妾之禮,以錦囊盛武帝納衣,擲地以示上曰:「汝家本貧賤,此是我母爲汝父作此衲衣,今日有長女頓飽食,便殘 害我兒子!」上亦號哭,湛之由此得全。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:王僧綽幼有大成之度,衆便以國器許之。好學,練悉朝典。年十三,父曇首卒,文帝引見,拜便流涕哽咽,上亦悲不自勝。襲封豫寧縣侯,尚文帝東陽獻 公主。初爲江夏王義恭司徒參軍,累遷尚書吏部郎,參掌大選,宏識流品,任舉,鹹盡其分。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:宋世諸公主,莫不嚴妒,明帝每疾之。湖熟令袁慆妻以妒賜死,使近臣虞通之撰《妒婦記》。光祿大夫江湛孫<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"></dfn>尚孝武帝女,上乃使人爲<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"></dfn>作表讓婚, 曰:「伏承詔旨,當以臨海公主降嬪。臣寒門悴族,人凡質陋,閭閻有對,本隔天姻。如臣素流,家貧業寡,年近將冠,皆已有室,荊釵布裙,足得成禮。自晋氏已 來,配尚公主者,雖累經美胄,亟有名才,至如王敦懾氣,桓溫斂威,真長佯愚以固辭,子敬炙足以求免,王偃無仲都之質,而裸雪于北階,何瑀闕龍工之姿,而諂 投于深井,謝莊迨自害于朦<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>叟,殷沖幾不免于强鉏。制勒甚于僕隸,防閑過于婢妾。行來出入,人理之常,當待賓客,朋從之意。而令掃轍息駕,無窺門之期;廢 筵抽席,絕接對之理。非唯交友離异,仍乃兄弟疏闊。姆<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"></dfn>爾爭媚,相勸以嚴,妮媼競前,相諂以急。其間又有應答問訊,卜筮師母,乃至殘飲餘食,詰辯與誰,衣 被故弊,必責頭領。或進不獲前,或入不聽出。不入則嫌于欲疏,求出則疑有別意,召必以三晡爲期,遣必以日出爲限,夕不見晚魄,朝不識曙星。至於夜步月而弄 琴,晝拱袂而披卷,一生之內,與此長乖。又聲影才聞,則少婢奔迸,裾袂向席,則醜老叢來。左右整刷,以疑寵見嫌;賓客未冠,以少容致斥。如臣門分,代荷殊 榮,足定家聲,便預提拂,清官美宦,或由才升,一叨婚戚,咸成恩假。是以仰冒非宜,披露丹質。非唯上陳一己,規全身之願;實乃廣申諸門受患之切。伏願天慈 照察,特賜蠲停。若恩制頒降,披請不申,便當刑膚剪<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>,投山竄海。」帝以此表遍示諸主,以諷切之,幷爲戲笑。</p>
|
||||
|
||||
<p>《梁書》曰:武帝諸女,臨安、安吉、長城三主幷有文才,而安吉最得令稱。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:王琳,字孝璋。位司徒左長史。琳齊代娶梁武帝妹義興昭長公主,有子九人,幷知名。長子銓,字公衡。美風儀,善占吐,尚武帝女永嘉公主,拜附馬都 尉。銓雖學業不及弟錫,而孝行齊焉。時人以爲錫、銓二王,可謂玉昆金季。母長公主疾,銓形貌瘠貶,人不復識。及居喪,哭泣無常,因得氣疾。位侍中丹陽尹, 卒于衛尉卿。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:柳偃,字彥游。年十二,梁武帝引見,詔問:「讀何書?」對曰:「《尚書》。」又問:「有何美句?」對曰:「德唯善政,政在養民。」衆鹹异之。詔 尚武帝女長城公主,拜駙馬都尉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又:謝覽,字景滌。尚齊錢塘公主,拜駙馬都尉。武帝平建業,朝士皆拜,覽時二十餘,爲太子舍人,長揖而已。意氣<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"></dfn>雅,視瞻聰明,武帝目送良久,謂徐勉 曰:「覺此生芳蘭竟體,想謝莊正當如此。」自此乃被賞味。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:謝眺及殷睿素與梁武以文章相得。帝以大女永興公主適睿子鈞,第二女永世公主適眺子謨。及帝爲雍州,二女幷暫隨母向州。及帝即位,二公主始隨內 還。武帝意薄謨,又以門單,欲更彌張弘策子,弘策卒,又以與王志子<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"></dfn>。而謨不堪嘆恨,爲書狀如詩贈公主。公主以呈帝,甚加矜嘆,而婦終不得還。尋用謨爲信 安縣,稍遷王府諮議。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:殷睿子鈞尚武帝永興公主。自宋、齊已來,公主多驕淫無行,永興公主加以險虐。鈞形貌短小,爲公主所憎,每被召入,先滿壁爲殷睿字,鈞輒流涕以 出,主命婢束而反之。鈞不勝怒而言于帝,帝以犀如意擊主,碎于背,然猶恨鈞。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:張纘,字伯緒。纘年十一,尚武帝第四女富陽公主,拜駙馬都尉,封利豪亭侯。召補國子生。起家秘書郎,時年十七,身長七尺四寸,眉目疏朗,神采爽 發。武帝异之,嘗曰:「張壯武雲,後八世有逮吾者,其此子乎!」</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:金根車,公主封君皆乘之,但有騑而已。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:太祖嘗引崔玄伯講論《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》,至婁敬說高祖欲以魯元公主妻匈奴,善之,嗟嘆良久。是以諸公主皆釐降于賓附之國。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:陸昕之風望端雅,尚常山公主,拜附馬都尉。公主奉姑,有孝稱。初與穆氏琅琊長公主茲幷爲女侍中,又性不妒忌,以昕之無子,爲納妾媵,而皆育女。 公主有三女,無男,以昕之從兄希道第四子彰爲嗣。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:蕭寶寅尚南陽長公主,賜帛一千匹,幷給禮具。公主有婦德,事寶寅盡肅雍之禮,好合雖積年,而敬事不替。寶寅每入室,公主必立以待之,相遇如賓, 自非太妃疾篤,未曾歸休。寶寅器性溫順,自處以禮,奉敬公主,內外諧穆。清河王懌親而重之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:馮穆尚順陽公主。宋翻爲河陰令。公主家奴爲劫,攝而不送。翻將兵圍主宅,執主婿馮穆,步驅向縣。時正炎暑,立之日中,流汗沾地。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:陳留公主寡居,泰州刺史張彝意願尚主,主亦許之。僕射高肇亦望尚主,主意不可。肇怒,譖彝于世宗。停廢數年。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:高道穆爲御史中尉。莊帝姊壽陽公主犯行清路,執赤棒卒呵之不止,穆令棒破其車。公主深以爲恨,泣以訴帝。帝謂主曰:「高中尉清貞之人,彼所行 者,公事,豈可以私責之!」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:宿石,元明帝時拜中壘將軍,嘗從獵,帝親欲射虎,石扣馬諫,引帝上高原上。後虎騰躍殺人。詔:石爲忠臣,切諫,免虎之害。賜馬一匹,尚上穀公 主,拜駙馬都尉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:劉昶尚武邑公主,主薨,更尚建興公主,又尚平陽長公主。及昶終,與三公主同塋异穴。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:劉輝,字重冒。正始初,尚蘭陵長公主,世宗第三姊也。公主頗嚴妒,輝嘗私幸主侍婢,有身,主笞殺之,割其孕子,節解以草裝,實婢腹,裸以示輝。 輝遂忿憾,疏公主。公主姊因入聽講,言其故靈太后。太后初敕清河王懌窮其事,懌與高陽王雍、廣平王懷奏其不知之狀,無可爲夫婦之禮,請離婚,削除封位。太 後從之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:嵇拔世爲訖奚部帥,其父根,皇始初率衆歸魏太祖,嘉之。拔尚華陰公主,生子敬。元紹之逆也,公主有功,超授敬大司馬,封長樂王。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《蠕蠕》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:532年_(提及)" title="Category:532年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="532年">太昌元年</span></a>六月,阿那環遣使朝貢,幷爲長子請尚公主。孝武詔以范陽王誨之長女琅琊公主許之,未及成婚,帝入關東、西魏競結阿那環爲婚好, 西魏文帝乃以孝武時舍人元翌子女稱爲化政公主,妻那環兄弟塔寒。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:阿那環遣使朝貢,復因求婚。詔發常山王騭樂安公主許之,改封爲蘭陵郡長公主。阿那環奉馬千匹以爲娉禮,請迎公主。詔兼宗正卿元壽、兼太常卿孟韶 等送公主。自晋陽北邁,資用器物,咸出豐渥。阿那環遣迎公主于新城之南。</p>
|
||||
|
||||
<p>《陳書》:沈君理美風儀,博涉,有識覽。陳武帝鎮南徐州,深見器重,命尚會稽長公主。及帝受禪,拜駙馬都尉,封永定亭侯。出爲吳郡太守。時兵革未寧, 百姓荒弊。君理總集士卒,修飭器械,深以<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>理見稱。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:蔡凝,字子君。美容止。及長,博學,有文辭,尤工草隸。累遷太子中舍人。以名家子選尚信義公主,拜駙馬都尉、中書侍郎,遷晋陵太守。及將之郡, 更令左右修中書廨宇,謂賓友曰:「庶來者無勞。」尋授吏部侍郎。凝年位未高,而才地爲時所重,常端坐西齋,自非素貴名流,罕所交接,趨時者多譏焉。宣帝常 謂凝曰:「我欲用義興主婿錢肅爲黃門郎,卿意何如?」凝正色曰:「帝戚恩由聖旨,則無所復問。若格以僉議,黃散之職,故須人門兼美。」帝默然而止。肅聞而 不平,義興公主日譖之。尋免官,遷交趾。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後周書》:尉遲侯兜,性弘裕,有鑒識,尚太祖姊昌樂大長公主,生迥。及侯兜病且卒,呼二子,撫其首曰:「汝等幷有貴相,但恨吾不見爾,各宜勉之。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《隋書》曰:文帝時,蘭陵公主寡,上爲求夫,選親衛柳述及蕭㻛等以示相者孫鼎。鼎曰:「㻛當封侯,而無貴妻之相;述亦通顯,而守位不終。」上曰:「位 由我耳。」遂以主降述。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:蘭陵公主,字阿五,高祖第五女也。美姿儀,性婉順,好讀書,高祖于諸女中特所鍾愛。初嫁儀同王奉孝,卒,適河東柳述,時年十八。諸姊幷驕踞,主獨折節遵于婦道,事舅姑甚謹,遇有疾病,必親奉湯藥。高祖聞之大悅。由是述漸見寵遇。初,晋王廣欲以主配其妃弟蕭㻛,高祖初許之,後遂適述,晋王因不悅。及述用事,彌惡之。高祖既崩,述徙嶺表。煬帝令主離絕,將改嫁之。公主以死自誓,不復朝謁,上表請免主號,與述同徙。帝大怒曰:「天下豈無男子,欲與述同徙耶?」主曰:「先帝以妾適于柳家,今有罪,妾當從坐,不願陛下屈法申恩,」帝不從,主憂而卒。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:南陽公主,煬帝長女也。美風儀,有志節,造次必以禮。年十四,嫁許國公宇文述子士及,以謹肅聞。及述病且卒,主親調飲食,手自奉上,世以此稱之。及宇文化及逆弑,主隨至聊城,而化及爲竇建德所敗,士及自濟北西歸大唐。時隋代衣冠幷在其所,建德引見之,莫不惶懼失常,唯主神色自若。建德與語,主自陳國破家亡,不能報怨雪耻,泪下盈襟,聲辭不輟,情理切至。建德及觀聽者莫不爲之動容隕涕,鹹肅然敬异焉。及建德誅化及,時主有一子,名禪師,年且十歲。建德遣武賁郎將于士澄謂主曰:「宇文化及躬行弑逆,人神所不容。今將族滅其家,公主之子,法當從坐,若不能割愛,亦聽留之。」主泣曰:「武賁既是隋室貴臣,此事何須見問!」建德竟殺之。主尋請建德削髮爲尼。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>士及,右衛將軍述之子也。以父勛封新城縣公。隋文帝常引入臥內與語,奇之,令尚煬帝女南陽公主。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
103
太平御览/OPS/c156_tai_ping_yu_lan_0154.xhtml
Normal file
103
太平御览/OPS/c156_tai_ping_yu_lan_0154.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,103 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百五十四</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c155_tai_ping_yu_lan_0153.xhtml" title="太平御覽/0153">皇親部十九</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百五十四.皇親部二十</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c157_tai_ping_yu_lan_0155.xhtml" title="太平御覽/0155">州郡部一</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3150" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596622" title="d:Q85596622" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="gong_zhu_xia"><span id="id-.E5.85.AC.E4.B8.BB.E4.B8.8B" typeof="mw:FallbackId"/>公主下</h2>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》:竇抗,母隋文帝萬安公主。抗在隋以帝甥甚見崇寵。文帝幸其第,命抗及公主酣宴,如家人之禮也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:隋煬帝至雁門,爲突厥所圍,蕭瑀進謀曰:「臣聞始畢托校獵至此,義成公主初不知其有違背之心。且在蕃夷俗,可賀敦知兵馬事。昔漢高祖解平城圍,乃是閼氏之力。况義成以帝女爲妻,必恃大國之援。若發一單使以告義成,假使無益,事亦無損。」煬帝從之,發使詣可賀敦諭旨。俄而突厥解圍而去,于後獲其諜人,云:義成公主遣使告急于始畢,稱北方有警,由是突厥解圍,蓋義成公主之助也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:凡公主封,有以國名者,鄎國、代國、霍國是也;有以郡名者,平陽、宣陽、東陽是也;有以美名者,太平、樂安、長寧是也。唯玄宗之女,皆以美名名之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:高祖平陽公主起義兵。公主於<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"></dfn>縣莊散家資,招引山中亡命,得數百人,以應高祖。略地至<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span><span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>、武功、始平,皆下間之。每申明法令,禁兵士無得侵掠,故遠近奔赴者甚衆,得兵七萬人。公主遣使以聞,使者至,高祖大悅。及義軍渡河,公主引精兵萬餘與太宗會于渭北,與其駙馬柴紹各置幕府,營中號爲娘子軍。京城平,封爲平陽公主,以獨有功,每賞賜异于他主。及薨,謚曰昭。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:竇誕,竇抗第三子也。尚高祖女襄陽公主。竇氏自武德至今,再爲外戚,尚主者八人,女爲王妃六人,唐世貴盛,莫與爲比。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:房玄齡之子遺愛,尚高陽公主。玄齡病,上表諫征遼。太宗見表,謂玄齡子婦高陽公主曰:「此人危悵如此,尚能憂我國家。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:房遺愛尚太宗女高陽公主,拜駙馬都尉。初,主有寵于太宗,遺愛既驕恣,謀黜遺直而奪其封爵。水徽中,誣告遺直無禮于己。高宗令長孫無忌鞫其事,因得公主與遺愛謀反之狀。遺愛伏誅,公主賜自盡。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:杜如晦之子荷,以功臣子尚城陽公主,賜爵襄陽郡公,授尚乘奉禦。貞觀中,與太子承乾謀反,坐斬。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:高士廉子以履行尚太宗女東陽公主,拜駙馬都尉。遭父艱,居喪以孝聞。太宗手詔敦諭曰:「古人立孝,毀不滅身。聞卿絕粒,殊乖大禮,幸抑摧裂之情,割傷生之累。」俄起爲衛尉卿。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:蕭瑀子銳,尚太宗襄城公主。公主雅有禮度,太宗每令諸公主,凡厥所爲,皆視其楷則。又令所司別爲營第,公主辭曰:「婦人事舅姑如事父母,若居處不同,則定省多闕。」再三固讓,乃止。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:王適子敬直,尚南平公主。禮有婦見舅姑之儀,自近代公主出降,此禮皆廢。<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>曰:「今主上欽明,動循法制。吾受公主謁見,豈爲身榮,所以成國家之美耳。」遂與其妻就位而坐,令公主親執笄,行盥饋之道,禮成而退。是後公主下降有舅姑者,皆備婦禮,自<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>始也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:貞觀中,長樂公主出降,太宗以皇后所生,敕有司資送倍于永嘉長公主。秘書監魏徵諫曰:「不可。昔漢明帝欲封其子,雲我子豈得與先帝子等,可半楚淮陽。前史以爲美談。天子姊妹爲長公主,天子之女爲公主,既加長字,即是有所尊崇。或可情有淺深,無容禮有逾越。」上然其言。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:太平公主,高宗少女。以則天所生,特承恩寵。初,永隆年降駙馬薛紹。紹,垂拱中被誣告與諸王連謀誅死,則天乃殺武攸暨之妻以配主焉。公主豐碩,方額廣頤,多權略,則天以爲類己,每預謀議。神龍年,誅張易之有謀,進號鎮國太平公主,賞賜不可勝紀。二年,置公主府。時中宗韋後、上宮昭容用事,皆以爲智謀不及公主,甚憚之。公主日益豪橫。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:710年_(提及)" title="Category:710年 (提及)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="710年">唐隆元年</span></a>,玄宗清內難,公主又預其謀,令男崇簡從之,與玄宗尊立睿宗。公主頻著大勛,益尊重,加實封五千戶,通前一萬戶。每入奏事,坐語移日,所言皆聽,軍國大政,事必參决。如不朝謁,即宰臣就第,議其可否。公主由是驕恣,田園遍于近甸,貸殖流于江淮。公主懼玄宗英武,乃連結將相,專謀异計。時宰相七人,五出公主門。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:943年_(提及)" title="Category:943年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="943年">光天二年</span></a>,玄宗漸危逼,乃勒兵誅其党蕭至忠等。公主遁入山寺,數日方出,賜死于家。籍其家,財貨山積,珍奇寶物,侔于禦府。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:710年_(提及)" title="Category:710年 (提及)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="710年">唐隆元年</span></a>,敕:「公主置府,近有敕總停,太平公主有崇保社稷功,其鎮國太平公主府即宜依舊。」酸棗縣袁楚客奏記于中書令魏元忠曰:「女有內,男有外,男女有別,剛柔分矣。中外斯隔,陰陽著矣。豈可相濫哉!然而幕府者,丈夫之職,非婦人之事。今諸公主幷開府建僚,崇置官秩,若以女處男職,所謂長陰而抑陽也。而望陰陽不僭,風雨不爽,其可得乎!竊謂非致遠之計,乖久安之策。《書》曰:『事不師古,以克永世,匪說攸聞。』此之謂也,君侯不正,誰正之哉?」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:安樂公主,韋後所生。初,中宗遷于房州,欲及州境,生于路次。性惠敏,容質秀絕。中宗、韋後愛寵日深,恣其所欲,奏請無不允許。恃寵驕縱,權傾天下,自王侯宰相以下,除拜多出其門。所營第宅幷造安樂佛寺,擬于宮掖。城西造定昆池于莊,延袤數里。出降之時,以皇后仗發于宮中,中宗與韋後禦安福門觀之。及韋庶人敗,與駙馬武延秀皆斬之。追貶爲悖逆庶人。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:武延秀,承嗣之第子也。時武崇訓爲安樂公主婿,即延秀之從父兄也,數引至主第。延秀久陷蕃中,解突厥語,常于主第唱突厥歌,作胡旋舞,有姿媚,主甚喜。及崇訓死,延秀得幸,尚主。拜席日,授太常卿、兼右衛將軍、駙馬都尉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:848年_(提及)" title="Category:848年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="848年">大中二年</span></a>,以起居郎、駙馬都尉鄭顥尚萬壽公主,詔曰:「女人之德,雅合慎修,嚴奉舅姑,夙夜勤事,此婦之節也。先王制禮,貴賤同遵。既已下嫁臣僚,儀則須依古典,萬壽公主婦禮宜依士庶。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:弘化公主,宗室女。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1113年”或“639年”">貞觀十三年</span></a>,降吐谷渾慕容諸葛鉢。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:文成公主,宗室女。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:641年_(提及)" title="Category:641年 (提及)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="641年">貞觀十五年</span></a>,封降于吐蕃贊普弄贊,命禮部尚書、江夏王道宗送之。弄贊親迎于河源,見主人,子婿之禮甚謹。嘆大國服飾禮儀之美,俯仰有愧沮之色,謂所親曰:「我祖父未有通婚大國者,今我得尚大唐公主。當築一城,以誇示後世。」仍遣酋豪子弟,請入國學以習《詩》、《書》,從之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1155年”或“787年”">貞元三年</span></a>,遣回紇使合厥將軍歸其國。初,合厥將其君命,請婚于我,上許以咸安公主嫁之,命公主見合闕于麟德殿,且命賫公主畫圖就示可汗,以馬價絹五萬匹還之,許其互市而去。以殿中監、嗣王湛然爲送咸安公主使,仍兼婚禮使。四年,回紇公主兼使者至自本蕃,上御延喜門,禁婦人及車輿觀者。時回紇可汗喜于和親,其禮甚恭,乃上言曰:「昔爲兄弟,今即子婿。子婿,半子也。彼猶父,此猶子,父若患于西戎,子當遣兵除之。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:太和公主,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:821年_(提及)" title="Category:821年 (提及)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="821年">長慶元年</span></a>封爲公主,册爲回紇可敦,出降愛登裏邏骨沒密施合毗伽保義可汗。初,保義可汗既立,遣使求婚,遂封第九妹爲永安公主,將以降嫁。其年,保義可汗卒,册九姓回鶻爲崇德可汗。五月,遣使迎請所許嫁公主,朝廷封第五妹爲太和公主以降今回紇焉。雖狄人固請永安而終不許,故命中書舍人王起就鴻臚寺以宣喻焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《列仙傳》曰:朱仲,會稽市販珠人。高後募三寸珠,乃詣闕上之,珠好過度,賜五百金。魯元公主私以七百金從仲求珠,獻四寸之珠。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:蕭史善吹簫,教秦穆公女作鳳聲。公爲作鳳台,令夫妻止其上。一旦,皆隨鳳飛去。</p>
|
||||
|
||||
<p>《荀氏家傳》曰:荀羨,字令則。年十五,擬國婚之選,君不欲連姻帝室,乃遠遁長沙。監司追尋不獲已,遂尚尋陽公主。</p>
|
||||
|
||||
<p>《世說》曰:桓武平蜀,以李勢女爲妾,有寵,嘗著齋後。溫尚南康長公主,主始不知之,既聞,乃伺溫不在,率數十婢拔白刃往李所,故欲斫之。見李梳頭,發垂委地,姿貌端麗,乃徐下地結髮,斂手向主曰:「國破家亡,以至今日,若能見殺,實猶生之年。」神色<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"></dfn>正,辭氣凄惋,主于是擲刀,前抱之曰:「阿姊,我見汝不能不憐,何况老奴!」遂善遇之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《風俗通》曰:列侯尚公主,國人尚公主,以妻制夫,陽屈于陰爾。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢武帝集柏梁詩》曰:左九嬪作《萬年公主誄》曰:「赫赫京師,河洛所經。陰精發曜,降茲淑靈。篤生公主,誕膺休禎。秀出紫雲敫,日輝月明。紅顔鬚髮,金質玉形。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="fu_ma"><span id="id-.E9.A7.99.E9.A6.AC" typeof="mw:FallbackId"/>駙馬</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:駙馬都尉,掌駙馬。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>駙馬,非正駕車皆爲副馬。一曰:附,近也,疾也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又《百官公卿表》曰:漢武<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前115年_(提及)" title="Category:前115年 (提及)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="前115年">元鼎二年</span></a>,置三都尉,駙馬、奉車,掌禦乘輿;車騎都尉,掌羽林從騎。幷無員,或以侍中、常侍、卿尹、校尉左遷爲之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢舊儀》曰:駙馬都尉,掌騎從,武帝置,秩比二千石</p>
|
||||
|
||||
<p>《蜀志》曰:諸葛瞻,字思遠。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“234年”或“324年”或“830年”">建興十二年</span></a>,亮出武功,與兄瑾書曰:「瞻已今年八歲,聰惠可愛,嫌其早成,恐不爲重器耳。」十七,尚公主,拜駙馬都尉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋書》曰:江籞,字叔文。母宋文帝女淮陽公主。幼以戚屬召見,孝武謂謝莊曰:「此小兒方當爲名器。」少有美譽,尚孝武女臨江公主,拜駙馬都尉。爲丹陽丞時,袁粲爲尹,見<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"></dfn>,嘆曰:「風流不墜,正在江郎。」數與宴賞,留連日夜。</p>
|
||||
|
||||
<p>《齊書》曰:王暕,字思晦。年數歲而風神警拔,有成人之度。時祖儉作宰相,賓客盈門,見暕,曰:「公才公望,復在此矣。」弱冠,選尚淮南長公主,拜駙馬都尉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《梁書》曰:袁樞博學,明悉舊典。初,陳武帝長女永嗣公主先適陳留太守錢蕆,生子<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"></dfn>,主及<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"></dfn>幷卒于梁時。武帝受命,唯主追封。至是將葬,尚書請議加蕆駙馬都尉,幷贈<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"></dfn>官。樞議曰:「昔王姬下嫁,必<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>諸侯。同姓爲主,聞于《公羊》之說;車服不系,顯于詩人之篇。漢氏初興,列侯尚主,自斯以後,降嬪素族。駙馬都尉,置由漢武,或以假諸功臣,或以加于戚屬。是以魏曹植表駙馬、奉車取爲一號。《齊職儀》曰:『凡尚公主,必拜駙馬都尉,魏、晋以來,因爲瞻准。』蓋以王姬之重,庶姓之輕,若不加其等級,寧可合巹而<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"></dfn>,所以假駙馬之位,乃配于皇女也。今公主早薨,伉儷已絕,既無禮數致疑,何須駙馬之授,案杜預尚晋宣帝第二女,晋武踐祚而主已亡,泰始中,追贈公主,元凱無復駙馬之號。梁文帝女新安穆公主早薨,天監初,王氏無追拜之事。遠近二例,足以校明,無勞此授。宜追贈亭侯。」時以議爲當。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:陸昕之風望端雅,尚獻文女常山公主,拜駙馬都尉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:馮誕,字子正。與高祖同歲,幼侍書學,特蒙親待。尚高祖妹安樂公主,拜駙馬都尉。高祖寵誕,同輿而載,同按而食,同席而坐。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:宿石,高宗時爲中散。嘗從獵,高祖親欲射虎,石叩馬而諫,引高宗至原上。後虎騰躍殺人。詔曰:「石爲忠臣,而控馬切諫,免虎之害。後有犯罪,宥而勿治。」尚上谷公主,拜駙馬都尉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:萬安國,代人。父振,尚高陽公主,拜駙馬都尉,遷散騎常侍、馮翊公。安國少明敏,有姿貌。以國甥復尚河南公主,拜駙馬都尉,遷散騎常侍。顯祖特親寵之,與同臥起,爲立第宅,賞賜至钜萬,超拜大司馬、大將軍,封安成王。</p>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:文宗儉素,召駙馬都尉韋處仁入見,巾夾羅巾以進,上謂曰:「本慕卿門戶清素,故俯從選尚。如此巾服,從他諸戚爲之,卿不須爲也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又《官品志》曰:駙馬、奉車、車騎三都尉,幷無員,駙馬以加尚公主者,無班秩。</p>
|
||||
|
||||
<p>《語林》曰:何晏,字平叔。以主婿拜駙馬都尉。美姿儀,帝每疑其傅粉,後夏月賜以湯餅,大汗出,以朱衣自拭之,尤皎然。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
82
太平御览/OPS/c157_tai_ping_yu_lan_0155.xhtml
Normal file
82
太平御览/OPS/c157_tai_ping_yu_lan_0155.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,82 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百五十五</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c156_tai_ping_yu_lan_0154.xhtml" title="太平御覽/0154">皇親部二十</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百五十五.州郡部一 叙京都上</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c158_tai_ping_yu_lan_0156.xhtml" title="太平御覽/0156">州郡部二</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3155" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596624" title="d:Q85596624" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
<p>《釋名》云:都者,國君所居,人所都會也。邑,猶俋,聚會之稱也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:邑有先君宗廟之主,曰都。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書大傳》曰:十邑爲都。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書》曰:建邦設都。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:成王在豐,欲宅洛邑,使召公先相宅,作《召誥》:「惟太保先周公相宅。厥既得卜,則經營。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩》:文王受命,有此武功,既伐于崇,作邑于酆。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周禮·大司徒》:以土圭之法測土深,正日影,以求地中。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:四縣爲都。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:距國五百里爲都。</p>
|
||||
|
||||
<p>《公羊傳》曰:京師者,天子之居也。京者,大也;師者,衆也,天子之居必以衆大之辭言之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《白虎通》曰:京師者何謂也?千里之邑號也,明什倍諸侯,法日月之徑千里。或曰夏爲夏邑,殷爲商邑,周爲京師。</p>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:天子畿方千里,曰甸服,甸服之內曰京師。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:天子所居宮曰都。</p>
|
||||
|
||||
<p>《風俗通》曰:京謂非人力所能成,天地性自然也。京師義亦取此。</p>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:宓羲爲天子都陳,在《禹貢》豫州之域,西望外方東及明緒,于周陳胡公所封,故《春秋傳》曰:「陳,太昊之墟也。」于漢屬淮陽,今陳國是也。神農氏亦都陳,又營曲阜,故《春秋》稱「魯,大庭氏之庫」。黃帝都涿鹿,于《周官》幽州之域,在漢爲上穀。而《世本》云「涿鹿在彭城南。」然則上谷本名彭城,今上谷有涿鹿縣及蚩尤城,阪泉地又有黃帝祠,皆黃帝戰蚩尤之處也。或曰黃帝都有熊,今河南新鄭是也。少昊氏自窮桑登位,故《春秋傳》曰:「世不失職,遂濟窮桑,登帝位在魯北,後徙曲阜。」于周爲魯,在《禹貢》徐州蒙羽之野,奎婁之分,降婁之次,周以封伯禽,故《春秋傳》曰:「命伯禽而封少昊之墟。」是以《書叙》稱「魯公伯禽宅曲阜」是也。顓頊氏自窮桑徙商丘,于周爲衛,在《禹貢》冀州太行之東北,逾常山及兗州桑土之野,營室東壁之分,豕韋之次,故《春秋傳》曰:「衛,顓頊之墟也,謂之帝丘。」今東郡濮陽是也。帝嚳氏都宅,今河南偃師是也。《禹貢》外方之城,嵩之北,或言在梁非也。帝堯氏始封于唐,今中山唐縣是也。堯山在焉,唐水在西北入唐河,南有望都縣,有都山,即堯母慶都之所居也,相去五十里,都山一名亘山,北登堯山,南望都山,故名其縣曰望都。而《地理志》堯山在唐南山中,張晏以堯山實在唐北。《地理志》堯之都後徙涿鹿,《世本》云:「在彭城南」,今上穀郡北,自有彭城,非宋彭城也。後又徙晋陽,今太原縣也,于《周禮》在幷州之域,及爲天子都平陽,于《詩風》爲唐國,武王子叔虞封焉,更名唐。故吳季札聞唐之歌曰:「思深哉,其有陶唐氏之遺民乎!」帝舜其所營都或言蒲阪,即河東縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:夏鯀封崇伯,故《春秋傳》曰:「謂之有崇伯鯀,國在秦晋之間。」《左氏傳》曰「趙穿侵崇」是也。禹受封爲夏伯,在《禹貢》豫州外方南,角亢氐之分,壽星之次,于秦漢屬潁川,本韓地,今河南陽翟是也。受禪都平陽,或在安邑,或在晋陽。于漢平陽、安邑,皆屬河東。晋陽屬太原,在冀州太行恒山之西,太原太岳之野,參代之分,實沉之次,于周爲晋,今司隸幷州之域也。相徙商丘,于周爲衛,成公夢康叔曰:「相奪予享」是也。少康中興,復還舊都,故《春秋傳》曰:「復禹之迹,不失舊物」是也。《世本》又言「夏後居陽城」,本在大梁之南,于戰國大梁魏都,今陳留浚儀是也。案《經傳》曰:「夏與堯、舜,同在河北冀州之域,不在河南也。」故《五子歌》曰:「惟彼陶唐,有此冀方,今失厥道,亂其紀綱,乃底滅亡。」言自禹至太康,與唐虞不易都城也。然則居陽城者,自謂禹避商均時,非都也。故《戰國策》稱「桀之居,左天門之險,右天溪之陽,成皋在其北,伊洛在其南。」吳起對魏武侯亦言「桀之居,左河濟,右太華,伊闕在其南,羊腸在其北。」案《地理志》:上党商都,有天井關,即天門也。有羊腸阪,在太原晋陽西北九十里,爲通西上郡關,即吳起之所云也。洛皆在陽城,非都審矣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:商契始封于商,在《禹貢》太華之陽,上洛商是也。《世本》「契居蕃,相土徙商丘。」本顓頊之墟,故陶唐氏之火正閼伯之所居也。故《春秋傳》曰:「閼伯居商丘,祀大火,相因之,故商主大火。」謂之辰,故辰爲商星,今濮陽是也。然則契之所封,商丘商洛是也。商土于周爲衛商是也。而學者以商丘爲契封,謬也。湯始居亳,學者咸以亳本帝嚳之墟,在《禹貢》豫州洛河之間,今河南偃師西二十里尸鄉之陽亭是也。以經考之事實,甚失其正。《孟子》稱「湯居亳,與葛爲鄰。」案《地理志》:葛,今梁國寧陵之葛鄉是也。湯地七十里,葛又伯耳,封域有制;葛伯不祀,湯使亳衆爲之耕,有童子餉食,葛伯奪而殺之。計寧陵至偃師八百里,而使亳衆爲之耕,有童子餉食,非其理也。今梁自有二亳,南亳在穀熟,北亳在蒙,非偃師也。故古文《仲虺之誥》曰:「乃葛伯仇餉,初征自葛。」即《孟子》之言是也。湯又盟諸侯于景亳,然則二亳皆在梁矣,《春秋》「會于亳」是也。太甲既立,不明,伊尹放諸桐。《世本》又言「太甲徙上司馬」,在鄴西南。案《詩》、《書》太甲無遷都之文,桐宮其在斯乎!仲丁徙囂,或曰今河南之敖倉是也,故《書序》曰「仲丁徙于囂」。河亶甲徙相,在河北,故《書序》曰「河亶甲居相」是也。祖乙徙耿,爲河所毀,故《書序》曰「祖乙圮于耿」,今河東有耿鄉是也。及盤庚立,復南居亳之殷地,故《書序》曰「將治亳、殷」,今偃師是也。然則殷有三亳,二亳在梁國,一亳在河南。南亳谷熟,即湯都也;蒙爲北亳,即景亳,湯所盟地;偃師爲西亳,即盤庚所徙者也。故《立政篇》曰「三亳阪尹」是也。武丁徙朝歌,于周爲衛,今河內縣也。紂自朝歌北築沙丘台。沙丘,《地理志》在巨鹿東北七十里。邯鄲國屬趙,于《禹貢》在冀州大陸之野,昴畢之分,大梁之次。至今民俗歌謠,男女淫縱,猶有紂之餘風,世稱趙女之美是也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:周後稷始封邰,今扶風是也。及公劉徙邑于豳,今新平漆之東北有豳亭是也。故《詩》稱「篤公劉,于豳斯館。」至太王避狄,循漆水,逾梁山,徙邑於岐山之陽,西北岐城舊址是也。故《詩》稱「率西水滸,至于岐下。」南有周原,故始改號曰周。王季徙郢,故《周書》曰「維周王季宅程」是也。故《孟子》稱「文王生于畢郢,西夷人也。」暨文王受命,徙都於酆,在今京兆之西是也。故稱伐戎于崇,作邑于酆。及武王伐紂,營洛邑而定鼎焉。今洛陽西南洛水之北有鼎中觀是也。周公相成王,以酆、鎬偏處,西方貢道不均,乃使邵公卜居洛水之陽,以即土中。故《援神契》曰:「八方之廣,周洛爲中。」于是遂築新邑,營定九鼎,以爲王之東都之洛邑。故《周書》稱「我乃卜澗水東,瀍水西,唯洛食。」是爲王城,名曰東周。故《公羊傳》曰「王城者何?東周也。」《地理志》王城本郟鄏之地,是以或謂之郟鄏,故《春秋傳》曰「成王定鼎于郟鄏」,河南是也。今郟鄏東門名鼎門,蓋九鼎所從入也。成王即卜營洛邑,建明堂,朝諸侯,復還酆、鄗。故《書序》曰「成王既黜殷命,還歸在酆。」至懿王徙大丘,秦謂之廢丘,今京兆槐里是也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《世本》曰:懿王居大丘,厲王淫亂,出于彘,今河東永安是也。平王即位,徙居洛,《洛誥》所謂新邑也。《國語》曰:「幽王滅,周乃東遷。」本殷之畿內,在《禹貢》豫州外方之域,河洛瀍澗之間。周于南柳七星張之分,鶉火之次也。及敬王避子朝之亂,東居成周,故《春秋經》曰「天王入于成周」是也。後六年,王室定,遂徙都成周。是後晋又率諸侯之徒修繕其城,以成周城小,不受王都,故壞翟泉而廣焉。翟泉,地在成周東北,今洛陽城中有周王冢是也。至赧王,又徙居西周而失位。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:秦非子始封于秦,故《秦本紀》稱周孝王曰:「朕分之土邑秦。」本隴西秦穀亭是也。玄孫莊公徙廢丘,周懿王之所都,今槐里是也。及襄公始受酆之地,列爲諸侯。文公徙汧,故《秦本紀》曰:「公事獵至汧,乃卜居之。」今扶風郿縣是也。寧公又都平陽,故《秦本紀》曰:「寧公二年,徙居平陽。」今扶風郿之平陽亭是也。秦德公徙都雍,故《秦本紀》曰:「德公元年,初居雍。」今扶風雍是也。至獻公即位,徙治櫟陽,今馮翊萬年是也。孝公自櫟陽徙咸陽,《秦本紀》曰:「作爲咸陽,築冀闕,徙之。」及漢元年,更名新城,屬扶風,後幷于長安。故《太史公傳》曰:「長安,故咸陽也。」<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前114年_(提及)" title="Category:前114年 (提及)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="前114年">元鼎三年</span></a>,復別爲渭城,今長安西北渭水陽有故城,故《西京賦》曰「秦里其朔,實爲咸陽」是也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:漢高帝元年,始爲漢王,都南鄭,屬漢中,秦厲王所置,在《禹貢》梁州之域,北達雍南,跨巴蜀,與秦同分。二年,北徙櫟陽,故秦獻公之所居。後居萬年,故屬馮翊,今京兆縣也。都長安,秦咸陽之地,今京兆所治縣也。其城狹小,至惠帝元年,始更築廣,五年乃成。光武以武信侯進封蕭王,在《禹貢》徐州之域,于周以封子姓之別附庸,事在《春秋》;于漢屬豫州,今沛國蕭是也。及即位於鄗,更名高邑。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1334年”或“25年”或“304年”或“317年”或“335年”或“386年”或“494年”或“529年”">建武元年</span></a>,始都洛陽,故成周之舊基,城東西六里一十步,南北九里一百步。是以時人謂洛陽爲東京,長安爲西京。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:魏武爲魏公,都鄴,今魏郡是也。後文帝因漢之舊,復都洛陽,以譙爲先人本國,許昌爲漢之所居,長安爲西京之遺迹,鄴爲王業之本基,與洛陽凡五處,故號曰「五都」。</p>
|
||||
|
||||
<p>《博物志》曰:河東平陽,堯所都。河東太陽,虞所都。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>太保後。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>潁川陽翟,夏禹國。弘農陝,虢所都。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>王季後。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>河南偃師尸鄉,湯所都。</p>
|
||||
|
||||
<p>魯國,薛奚仲所都。河南洛陽,周公遷殷民曰成周。河南,武王遷九鼎,周公營之,以爲王城;平王所都。</p>
|
||||
|
||||
<p>河南鞏,東周所都。</p>
|
||||
|
||||
<p>扶風槐里,周懿王所都。</p>
|
||||
|
||||
<p>扶風郇邑豳鄉,公劉所都。</p>
|
||||
|
||||
<p>左馮翊櫟陽,秦獻公所都。</p>
|
||||
|
||||
<p>扶風雍,秦惠王所都。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》云:晋都洛陽。至永嘉南遷,居建康,今潤州江寧縣。宋、齊、梁、陳,倂同居建康。梁元帝及後梁蕭詧,又別居江陵。永嘉之亂,有十六國,各建都邑:前梁張軌,都敦煌;後梁呂光,都姑臧;南凉禿髮烏孤,都略陽;西凉李駿,都酒泉;北凉沮渠蒙遜,都張掖;前燕慕容皝,初都和龍,後徙薊,又徙鄴;後燕慕容垂,都中山;南燕慕容德,都廣固;北燕馮跋,都和龍;前秦苻堅,後秦姚萇,幷都長安;西秦乞伏國仁,都定樂;前趙劉聰,都平陽;後趙石勒,都襄國,至石季龍,都鄴;後蜀李特,都成都;夏赫連勃勃,都統萬城。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:永嘉南遷,後魏據中原,初都代,又徙洛陽。至文帝遷長安,孝靜帝遷都鄴,號東魏、西魏。東魏禪北齊,高洋以鄴爲上都,晋陽爲下都。西魏禪周,周禪隋,幷都長安。隋高祖營大興城,後徙居之,名曰長安,今西京也。隋煬帝遷洛陽,于故周之王城,對伊闕,即今東都城也。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
96
太平御览/OPS/c158_tai_ping_yu_lan_0156.xhtml
Normal file
96
太平御览/OPS/c158_tai_ping_yu_lan_0156.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,96 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百五十六</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c157_tai_ping_yu_lan_0155.xhtml" title="太平御覽/0155">州郡部一</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百五十六.州郡部二 叙京都下</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c159_tai_ping_yu_lan_0157.xhtml" title="太平御覽/0157">州郡部三</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3156" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596654" title="d:Q85596654" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》:婁敬,齊人。漢五年,戍隴西,過洛陽。脫挽輅,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>木橫展車前人推之。音胡格反。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>衣其羊裘,因齊人虞將軍見上,說曰:「陛下都洛陽,豈欲與周室比隆哉?」上曰:「然。」敬曰:「陛下取天下與周室异。周自後稷,堯封之邰,積德累善十有餘世。成王即位,而營雒邑,以天下中,四方貢職,道理均,有德易以王,無德易以亡。凡居此者,欲令務以德致人,不欲依險阻,令後世驕奢以虐人也。今陛下與項籍戰滎陽,爭成皋,大戰七十,小戰四十,使天下之人肝腦塗地,暴骨中野。欲與成、康比隆,臣以爲不侔矣。夫秦被山帶河,四塞之固。夫與人鬥,不扼其喉,拊其背,未能全勝。」上疑之。及留侯言之,上即日車駕西都。賜敬姓劉氏,拜郎中,號奉春君。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:劉敬說上都關中,上疑之,左右大臣皆山東人,多勸上都洛陽,曰:「洛陽東有成皋,西有崤、澠,背河向洛,其固亦足恃。」張良曰:「洛陽雖有此固,其中小,不過數百里,田地薄,四面受敵,此非用武之國。夫關中,左崤、函,右隴、蜀,沃野千里,南有巴蜀之饒,北有胡苑之利,阻三面而獨守,以一面東制,諸侯安定。河渭漕挽天下,西給京師,諸侯有變,順流以下,是以委輸。此所謂金城千里,天府之國。劉敬說是也。」上即日車駕,西都關中。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:秦中,形勢之國也,地勢便利,以下兵于諸侯,譬如高屋之建瓴水也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:翼奉上書曰:「天道有常,王道亡常,亡常者,所以應常也。必有非常之主,然後能立非常之功。臣願陛下徙都于成周,左據成皋,右阻澠池,前鄉嵩高,後介大河,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>師古曰:鄉讀曰向。介,隔礙也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>建滎陽,扶河東,南北千里以爲關,而入敖倉;地方千千里者八九,足以自娛;東厭諸侯之權,西遠胡羌之難,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>師古曰:厭,抑也,音一葉反。遠,音于萬反。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>陛下恭已亡爲,按成周之居,兼盤庚之德,萬歲之後,長爲高宗。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1334年”或“25年”或“304年”或“317年”或“335年”或“386年”或“494年”或“529年”">建武元年</span></a>十月癸丑,車駕入洛陽,幸南宮却非殿,遂定都。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>洛陽,宮闕名,有却非殿。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:時京師修起宮室,浚繕城隍,而關中耆老猶望朝廷西顧。班固感前代相如、壽王、東方之徒,造構文辭,終以諷勸,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>相如作上林,子虛賦,吾丘壽王作士大夫論及驃騎將軍頌,東方朔作客難及非有先生論,其辭以諷喻爲主者也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>乃上《兩都賦》,盛稱洛陽制度美,以折西賓淫侈之論。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《黃琬傳》:董卓秉政,以琬名臣,徵爲司徒,遷太尉,更封陽泉鄉侯。卓議遷都長安,琬與司徒楊彪同諫,不從。琬退而駁議之,曰:「昔周公營洛邑以寧姬,光武卜東都以隆漢,天之所啓,神之所安。大業既定,豈妄有遷動,以虧四海之望也!」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:杜篤以關中表裏山河,先帝舊京,不宜改營洛邑,乃上奏《論都賦》。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:王景,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“392年”或“411年”或“82年”">建初七年</span></a>,遷徐州刺史。先是,杜篤上《論都賦》,欲令車駕遷還長安。耆老聞者,皆動懷土之心,莫不眷然伫立而望。景以宮廟已立,恐人情疑惑,會時有神雀諸瑞,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>景帝時有神雀鳳凰,白鹿、白鳥等瑞。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>乃作《金人論》,頌洛邑之美,天人之符,文有可采。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:陳紀遷侍中,出爲平原相,謁董卓,時欲徙都長安,乃謂紀曰:「三輔平敞,四面險固,土地肥美,號爲陸海。今關東兵起,恐洛陽不可久居。長安猶有宮室,今欲遷,何如?」紀曰:「天子有道,守在四夷。宜修德政,以懷不附。遷移至尊,誠計之末者。愚以公宜以事委公卿,專精外任。其有違命,則威之以武。今關東兵起,民不堪命。若謙遠朝政,率師討伐,則塗炭之民,庶幾可全。若欲徙萬乘以自安,將有累卵之危,崢嶸之險也。」卓意甚恨,而敬紀名行,無所復言。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳錄》曰:張紘言于孫權曰:「秣陵,楚武王所置,名爲金陵。秦始皇時,望氣者云金陵有王者氣,故掘斷連岡,改名秣陵。有別小江,可以貯舡,宜爲都邑。」劉備勸都之,自京口遷都焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》先亂時童謠云:「寧飲建業水,不食武昌魚;寧歸建業死,不就武昌居。」乃遷都建業。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>案:《江表傳》漢建安中,蜀主曾宿于秣陵,睹江山之秀,勸帝居之。初,張紘謁帝曰:秣陵都,楚威王所置,名爲金陵,地勢崗阜,連石頭。訪問故老云,昔秦始皇東巡會稽,經此縣,望氣者云:金陵地形有王者都邑之氣,故掘斷東崗,改名秣陵。今處所見存地有其氣,象天之所會,今宜爲都邑。帝深善之。後聞劉備語曰:智者意同。案:《吳錄》劉備曾使諸葛亮至京,因睹秣陵山阜。嘆曰:鍾山龍盤,石頭虎踞,此帝王之宅。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》:周馥,成都王穎以爲河南尹。馥觀洛陽孤危,乃建策迎天子都壽春,曰:「不圖厄運,戎狄交侵,畿甸危逼。僉以殷人有累遷之事,周王有岐山之徙,方今河朔蕭條,崤、函阻澀,宛都屢敗,江、漢多虞。淮、陽之地,北阻塗山,南枕靈岳,名州四帶,有重險之固。運漕四通,無屢空之難。雖聖上神聰,元輔明賢,居儉守約,用保宗廟,未若相土遷宅,以保永祚也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《載記》曰:劉元海之僭,太史令宣于修之言于元海曰:「陛下鳳翔龍興,奄受大命,然皇居仄陋,非可久安。平陽勢有紫氣,兼陶唐舊都,願陛下上迎乾象,下協坤祥。」乃遷都平陽。</p>
|
||||
|
||||
<p>又石勒下令曰:「武都,吾之豐、沛,萬歲之後,魂魄歸之。」初,張賓謂勒曰:「今天下鼎沸,戰爭方始,夫得地者昌,失地者亡。邯鄲、襄國,趙之舊都,依山憑險,形勝之國,可擇此二國而都之。然後命將四出,授以奇略,推亡固存,兼弱攻昧,王業成矣。」遂據襄國。</p>
|
||||
|
||||
<p>又符堅自臨晋登龍門,顧問群臣曰:「美哉!山河之固。婁敬有言,『關中四塞之國』,真不虛矣。」權翼對曰:「臣聞夏殷之都,非不險也;周秦之衆,非不多也;終于身殞南巢,首懸白旗,軀殘于犬戎,國分于項籍,何也?德不修故也。吳起有云:『在德不在險。』願陛下守之以德,山河之固,不足恃也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《江表傳》:孫皓欲徙都武昌,楊土百姓沿流供給殊以爲患,陸凱上疏曰:「臣聞有道之君,以樂樂人;無道之君,以樂樂身。樂人者,其樂彌長;樂身者,不久而亡。民者,國之根也。誠宜重其食,愛其命,民安則君樂矣。又武昌土地危險磽確,非王者建都安國養民之處,船泊則沉漂,陵居則峻危。且童謠曰:『寧飲建業水,不食武昌魚;寧還建業死,不就武昌居。』臣聞翼星爲祥,熒惑作妖,童謠之言,發自天心也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》文旁<span about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion">泰和十八年</span>,人遷都鄴,登銅雀台,魏御史大夫崔吉等曰:「鄴城平原千里,運漕四通,有西門、吳起舊迹,可以饒富。在德不在險,請都之。」孝文曰:「君知其一,未知其二,鄴城非長久之地,石虎傾于前,慕容滅于後,國富主奢,暴成速敗。且西有枉人山,東有列人縣,北有柏人城,君子不飲盜泉,惡其名也。」遂止,乃都洛陽。</p>
|
||||
|
||||
<p>《三國典略》:梁元帝在江陵即位,欲還都建康,領軍將軍胡僧祐、太府卿黃羅漢,吏部尚書宗懍、御史中丞劉諫等曰:「建業王氣已盡,與虜止隔一江,若有不虞,悔無及也。且渚宮洲數滿百,當出天子,陛下龍飛,是其應乎。」梁主令朝臣議之,黃門侍郎周弘正、尚書左僕射王褒曰:「帝王所都,本無定處,其如黔首萬姓,未見輿駕入建業,謂是列國諸王。宜順百姓之心,從四海之望。」時江陵人士咸云弘正等皆是東人志願,東下恐非良計。弘正面折之曰:「若東人勸東,謂爲非計,君等西人欲西,豈成良策?」梁王笑之。又于後堂大會文武五百人,問之曰:「吾欲還業,諸卿以爲何如?」衆皆愕然,莫敢先對。梁主曰:「勸吾去者左袒。」于是左袒者過半。武昌太守朱買臣入勸梁主云:「建業舊都,塋陵猶在。荊鎮邊疆,非王者宅。願陛下弗疑,致後悔也。臣家在荊州,豈不欲陛下住?但恐是臣富貴,非陛下富貴耳。」乃召卜者杜景象决其去留,遇兆不吉,答云「未去」。景象退而言曰:「此兆爲鬼賊所留也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《五經要義》曰:王者受命創始,建國立都,必居中土。所以總天地之和,據陰陽之正,均統四方,以制萬國者也。</p>
|
||||
|
||||
<p>王嬰《古今通論》曰:昆侖東南方五千里謂之神州,州中有和美鄉方三千里,五岳之城,帝王之宅,聖人所生也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《鹽鐵論》曰:燕之涿、薊,趙之邯鄲,魏之溫、軹,韓之滎陽,齊之臨淄,楚之宛、陳,鄭之陽翟,三川之二周,富冠海內,皆爲天下之名都。</p>
|
||||
|
||||
<p>《世說》曰:謝公時兵厮養逋亡,多外竄在南塘下諸舡中。或欲求一時搜索,謝公不許,云:「不容置此輩,何以爲京師?」</p>
|
||||
|
||||
<p>譙周《法訓》曰:王者居中國,何也?順天之和,而同四方之統也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《管子》曰:凡立國都,非大山之下,必廣川之上。高無近旱而水用足,下無近水而溝防省,因天材,就地利。故城郭不必中規矩,道路不必中準繩。</p>
|
||||
|
||||
<p>《山海經》曰:青要之山,實惟帝之密都。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郭璞注曰:大帝曲密之邑。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:帝之下都,昆侖之墟。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:從極之深三百仞,唯冰夷都焉。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>冰夷,河伯。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《尸子》曰:舜一徙成邑,二徙成都,三徙成國。堯聞之賢,舉之草茅之中。與之語禮樂而不逆,與之語政至簡而易行,與之語道廣大而不窮。於是妻之以皇,媵之以娥,九子事之,而托天下焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:古公亶父,是爲大王,以修德爲百姓所附。狄人攻之,以皮弊事之,不得免焉;又事之以玉帛,不得免焉;又事之以犬馬,不得免焉。遂策杖而去,止于岐山之陽,邑于周地,故始改國曰周。豳人聞之,曰仁人不可失也,東循而奔,從之者如歸市焉。一年而成三千戶之邑,二年而成都,三年五倍其初。王于是改戎俗,築城郭,立宗廟,設官司,即《詩》所謂「乃召司空,乃召司徒,俾立室家。其繩則直,作廟翼翼。築之登登,削屢馮馮」者也。周道之端,蓋自此始。</p>
|
||||
|
||||
<p>《兩京記》曰:隋文帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:582年_(提及)" title="Category:582年 (提及)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="582年">開皇二年</span></a>夏,自故都移今所。帝以長安故城,漢來舊邑,宮宇蠹朽,謀欲遷都。僕射蘇威等議合帝旨,太史令庾季才奏當遷都。帝曰:「吾乃今知天道。」<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:582年_(提及)" title="Category:582年 (提及)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="582年">開皇二年</span></a>六月十八日,移入新邑,在漢故城之東南萬年縣界,南直終南山子午穀,北枕龍首原。今朝堂即舊楊興村,村門大樹今見在。初,周代有异僧名棖公,言詞多驗。時村人于此樹下集,棖公忽來逐之曰:「此天子坐位,何故坐之?」左僕射高穎總領其事,太子右庶子宇文愷創制規模,謂之大興城。隋文初封大興公,及登極,縣門園池多取其名。宮城東西四里,南北二里四十步,周回十三里一百八十步,高三丈五尺。</p>
|
||||
|
||||
<p>又云:東都城,隋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:605年_(提及)" title="Category:605年 (提及)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="605年">大業元年</span></a>,自故都移于今所。其地今周之王城。自周敬王、後漢,幷居于今乙故都。至<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“604年”或“854年”">仁壽四年</span></a>,隋文帝于此營建,初謂之東京,有詣闕言事者稱:「一帝二京,事非稽古。」乃改爲東都。爲王充所據,充平,改洛州總管府,尋又置陝東大行台。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:626年_(提及)" title="Category:626年 (提及)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span title="626年">武德九年</span></a>,復爲洛州都督府。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1106年”或“632年”">貞觀六年</span></a>,改爲東都舊宮爲洛陽宮。明慶元年,復爲東都,武太后號爲神都。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“705年”">神龍元年</span></a>,復舊,又改爲河南府。洛水貫都,有河漢之象。初,隋煬帝登北邙觀伊闕,顧曰:「此龍門耶,自古何爲不建都於此?」僕射蘇威對曰:「自古非不知,以俟陛下。」帝大悅。蓋其地北據山麓,南望天闕,水木滋茂,川源形勝,自古都邑莫有比也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:太宗車駕始幸洛陽宮,唯因舊宮,無所改制。終于貞觀、永徽之間,荒蕪虛耗。置都之後,方漸修補。龍朔中,詔司農少卿韋機更繕造。高宗常謂機曰:「兩京,朕東西二宅,來去不恒,卿宜善思修建。」始作上陽等宮。至武太后,遂定都于此。日加營構,而宮府備矣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》:廬山,在柴桑、彭澤二縣之郊,叠障九成,崇岩萬仞,《山海經》所謂三天子障,亦曰天子都。</p>
|
||||
|
||||
<p>楊雄《蜀都賦》曰:蜀都之地,古曰梁州。</p>
|
||||
|
||||
<p>張衡《南都賦》曰:于顯樂都,既麗且康;陪京之南,居漢之陽。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魯都賦》曰:彼齊諸儒,皆繪弁端衣,散佩垂紳,金聲玉色,溫故知新,訪魯都之區域,吊先王之遺真。</p>
|
||||
|
||||
<p>左思《蜀都賦》曰:蓋兆基于上世,開國于中古。廓靈關而爲門,苞玉叠而爲宇。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:魏土者,畢昴之所應,虞夏之餘民,先王之桑梓,列聖之遺塵。考之四奧,則八埏之中;測之寒暑,則霜露所均。</p>
|
||||
|
||||
<p>後漢杜篤《論都賦》:夫大漢之盛,代藉雍土之饒,得禦外理內之術,孰能致功若斯!創業于高祖,嗣傳于孝惠,德隆于太宗,財衍于孝景,威盛于聖武,政行于宣、元,侈極于成、哀,阼祚缺于孝平。傳代十一,曆載三百。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>高祖至平帝十一代,曆,涉也,合二百一十四年,此言三百者,謂出二百年,涉三百年。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>德衰而復盈,道微而復彰,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>謂呂氏亂而文帝興,昌邑廢而宣帝中興。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>皆莫能遷于雍州,而背于咸陽。宮室寢廟,山陵相望,高顯弘麗,可思可榮,羲農已來,無茲著明。夫雍州,本帝王所以育業,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>周始祖後稷封邵,公劉居豳,太王居岐,文王居酆,武王居鎬,幷在關中,故曰育業也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>霸王所以衍功,戰士角難之場也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>衍,廣也。謂秦都關內也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
299
太平御览/OPS/c159_tai_ping_yu_lan_0157.xhtml
Normal file
299
太平御览/OPS/c159_tai_ping_yu_lan_0157.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,299 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百五十七</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c158_tai_ping_yu_lan_0156.xhtml" title="太平御覽/0156">州郡部二</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百五十七.州郡部三</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c160_tai_ping_yu_lan_0158.xhtml" title="太平御覽/0158">州郡部四</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3157" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596683" title="d:Q85596683" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="xu_zhou"><span id="id-.E5.8F.99.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>叙州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:州,注也,郡國所注仰。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/說文" title="說文" class="mw-redirect">說文</a>》曰:州,疇也,疇其土而生之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《河圖括地象》曰:長城者爲州。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:昆侖東南地方五千里名神州,中有五山,帝王居之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:天有九道,地有九州。天有九部八紀,地有九州八柱。</p>
|
||||
|
||||
<p>《河圖》曰:九州殊題,水泉剛柔有异。青、徐角羽集,寬舒遲,人聲緩,其泉咸以酸。荊、楊角徵會,氣漂輕,人聲急,其泉酸以苦。梁州商徵接,剛勇漂,人聲塞,其泉苦以辛。兗、豫宮徵合,平靜有慮,人聲端,其泉甘以苦。雍、冀合商羽,端<span about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion">|</span>烈,人聲捷,其泉辛以鹹。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/尚書" title="尚書">尚書</a>·舜典》曰:肇十有二州。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>范寧注曰:禹平水土置九州。舜爲冀州廣大,分爲幷州。燕置幽州,分齊爲營州。始爲十二州。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又《湯誓》曰:以有九有之師,爰革夏政。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>九有者,九州也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書大傳》曰:古之處師,八家而爲鄰,三鄰而爲朋,三朋而爲里,五里而爲邑,十邑而爲都,十都而爲師,州有十師焉。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鄭玄注曰:州九四十三萬二千家,此蓋虞夏之數也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/毛詩" title="毛詩" class="mw-redirect">毛詩</a>·商頌》曰:帝命式于九圍。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>九圍,州也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《詩含神霧》曰:邶、鄘、衛、王、鄭,此五國者,千里之城,處州之中,名曰地軸。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/周禮" title="周禮">周禮</a>·地官·大司徒》曰:五黨爲州,使之相賙;<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鄭玄注曰:州二千五百家,賙其困乏。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>五州爲鄉,使之相賓。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《春官下·保章氏》曰:以星土辨九州之地,所封之域皆有分星,以觀妖祥。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《夏官下·職方》曰:職方氏掌天下之圖,以掌天下之地,辨其邦國都鄙。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>天下之圖如今司空典地圖。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>乃辨九州之圖,使同貫利。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/禮記" title="禮記">禮記</a>·王制》曰:凡四海之內九州,州方千里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋說題辭》曰:州之言殊也,合同類,异其界也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/爾雅" title="爾雅">爾雅</a>》曰:兩河間曰冀州,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>自東河至西河。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>河南曰豫州,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>自河南至漢也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>河西曰雍州,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>自河西至黑水。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>漢南曰荊州,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>自漢南至衡山之陽。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>江南曰楊州,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>自江至南海也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>濟河間曰兗州,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>自河東至濟也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>濟東曰徐州,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>自濟東至海也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>燕曰幽州,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>自易水至北狄。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>齊曰營州。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>自岱東至海。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/孝經" title="孝經" class="mw-disambig">孝經</a>援神契》曰:計校九州之別,土壤、山陵、大川,澤所注,萊沛所生,鳥獸所聚九百十一萬八千二十四頃,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>言民少不足以盡地利,沛水傍漸洳,不可耕者。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>磽確不墾者其餘,堤封千五百萬二千頃。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/論語" title="論語">論語</a>摘輔象》曰:兗、豫屬上臺,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>九州系于三台。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>荊、楊屬下級,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>下級,上之下等,一台各有上下。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>梁、雍屬中上,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>中台之上。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>冀州屬錯,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>錯,雜也。屬中台之下,下臺之上。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>青州屬下上,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>下臺之上。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>徐州屬下下。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>下臺之下也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《五經异義》曰:地有九州,足以承天。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:鄒衍云:「中國于天下乃八十一分之一耳。中國名曰赤縣神州。赤縣神州內有九州,禹之序九州是也,不得爲州數。中國外如赤縣神州者有九,乃謂九州也。于是有裨海環之,人民禽獸莫能相通者,如一區中者,乃爲一州。如此者九,乃有大瀛海環其外,天地之際焉。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/後漢書" title="後漢書">後漢書</a>》曰:獻帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:213年_(提及)" title="Category:213年 (提及)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span title="213年">建安十八年</span></a>,復《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/禹貢" title="禹貢" class="mw-redirect">禹貢</a>》九州。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/獻帝春秋" title="獻帝春秋">獻帝春秋</a>》曰:時省幽,幷州,以其郡國幷于冀州。省司隸校尉及凉州郡國以幷于雍州。自交州,荊益州。于是有兗、豫、青、徐、荊、揚、冀、益、雍,九數雖同。《禹貢》無益州,有梁州。然梁、益亦一地也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:順帝時,李固上書曰:「夫天下之大,譬一人之身,本朝者,心腹也;州郡者,四支也。心腹病,則四支不舉。故臣之憂,在心腹之疾,非四支之患。」</p>
|
||||
|
||||
<p>應劭《漢官儀》曰:孝武皇帝南平百越,北攘戎狄,置交趾、朔方之州,復徐、梁之地,改雍曰梁,改梁曰益,凡十三州。所以交、朔獨不稱州,明示帝王未必相襲。始開北方,遂交南方,爲子孫基阯也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢官解詁》曰:冀趙常山,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>胡廣注曰:經曰:冀州既載居趙國,今治常山。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>兗衛濟河,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>經曰:濟河惟兗州,衛國今治山陽。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>青齊海岱,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>經曰:海岱惟青州。居齊國今治焉。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>徐魯淮沂,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>經曰:海岱及淮。惟徐州。又曰淮沂。其又居魯國,今居豫州而治東海。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>楊吳彭蠡,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>經曰:淮海惟揚州。又曰彭蠡既瀦,居吳國,今治九江。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>荊楚衡陽,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>經曰:荊及衡陽,惟荊州居楚國,今治武陵。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>益庸岷梁,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt35" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>經曰:華陽、黑水惟梁州。漢改梁州爲益州,合治廣漢。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>凉邠黑水,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt36" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>經曰:黑水西河惟雍州,居邠國,漢改雍州爲邠州國。右扶風拘邑縣屬司隸部,不屬州,今治漢陽。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>雍別朔方<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt37" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>漢別雍州之地,置朔方刺史,<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>交趾南越,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt38" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>漢平南越之地,置交趾刺史,列諸州,治蒼梧。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>幽燕朝鮮,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt39" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>經無幽州而《周官》有焉,蓋冀之別也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>幷代晋翟。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt40" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>經無幷州而《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/周官" title="周官" class="mw-redirect">周官</a>》有,蓋州之別也。居燕國,今廣陽也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/淮南子" title="淮南子">淮南子</a>》曰:天地之間,九州八柱。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:九州大統,方千里。九州之外,乃有八寅,亦千里。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:何謂九州?東南神州曰晨土,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt41" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>東南晨焉,後稷所經緯也,故曰神土也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>正南次州曰沃土,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt42" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>沃,盛也。五月建午,稼穡長,故曰沃土。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>西南戎州曰滔土,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt43" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>滔,大也。七月建申,萬物壯大,故曰滔土。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>正西弇州曰幷土,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt44" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>幷猶成,八月建酉,百穀成熟,故曰幷也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>正中冀州曰中土,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt45" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>冀,大也。爲四方內主,故曰中土。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>西北台括曰肥土,正北濟州曰成土,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt46" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>未聞。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>東北薄州曰隱土,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt47" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>薄猶平也。陰氣所隱伏也,故曰隱土。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>正東楊州曰申土。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt48" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>申,復也,陰氣盡所隱伏也。東北陽氣復起東方,故曰申土。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《輿地志》曰:周成王時,周公作輔,定官分職,改禹九州,以徐、梁合之于青,分冀州之域爲幽、幷二州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/風俗通" title="風俗通" class="mw-redirect">風俗通</a>》曰:《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/周禮" title="周禮">周禮</a>》,「五黨爲州」。州,疇也。州有長,使之相周,足也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《物理論》曰:九州變易,交錯不同。《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/禹貢" title="禹貢" class="mw-redirect">禹貢</a>》有梁州,無幷州。《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/周官" title="周官" class="mw-redirect">周官</a>》有幷州。《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/爾雅" title="爾雅">爾雅</a>》有營州,無青州。漢興,武帝開拓三方,立十三州,通幷、梁之數,而增交、益焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《太乙式占周公城名錄》曰:黃帝受命,風後受圖,割地布九州,置十二圖。</p>
|
||||
|
||||
<p>張衡《靈憲》曰:昆侖東南有赤縣之州,風雨有時,寒暑有節。苟非此土,南則多暑,北則多寒,東則多陽,西則多陰。故聖王不處焉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="xu_jun"><span id="id-.E5.8F.99.E9.83.A1" typeof="mw:FallbackId"/>叙郡</h2>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:郡,群也,人所群聚也。秦改諸侯,置郡縣,隨其所在山川土形而立其名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:秦始皇廢五等之爵,立郡縣之官,以公國爲大,以侯伯爲小,大郡曰守,小郡曰都尉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>·地理志》曰:漢孝平時,凡郡國一百三十二,侯國二百四十一。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:六郡者,金城、隴西、天水、安定、北地、上郡也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/後漢書" title="後漢書">續漢書</a>·郡國志》曰:光武中興,命幷省郡國。明、章、和至于順帝,凡郡國一百五,仍爲十三部。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:光武以官多役煩,乃幷省郡、國十,凡縣、道、侯國四百餘所。後爲十三州部,司隸理河南,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt49" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今洛陽。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>豫州理<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt50" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>亳州<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>洛陽,兗州理昌邑,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt51" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今兗州金鄉縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>徐州理剡,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt52" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今泗州下邳縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>青州理臨淄,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt53" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今青州臨淄縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>凉州理隴,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt54" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今秦州隴城縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>幷州理晋陽,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt55" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今太原。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>冀州理鄗,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt56" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音郝。今趙州高邑縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>幽州理薊,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt57" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今幽州薊縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>揚州理曆陽,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt58" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今和州縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>荊州理漢壽,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt59" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今朗州武陵縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>交州理廣信。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt60" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今梧州蒼梧縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>至于末加置,郡、國百有五,凡縣、道、侯國千一百八十。東有樂浪郡,西有敦煌郡,南有日南郡,北有雁門郡,西南有永昌郡,廣袤如前漢。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/通典" title="通典">通典</a>》曰:秦始皇帝幷天下,分置三十六郡。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt61" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>三十六者:三川、河東、南陽、南郡、九江、漳郡、會稽、潁川、碭郡、泗水、薛郡、琅琊、齊郡、上穀、漢陽、右北平、遼西、遼東、代郡、钜鹿、邯鄲、上黨、太原、雲中、九原、雁門、上郡、隴西、北地、漢中、巴郡、蜀郡、黔中、長沙,凡三十五。《輿內史》爲三十六郡。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>郡各領縣,縣萬戶以上爲令,减萬戶爲長。平百越,又置西郡,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt62" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>閩中、南海、桂林、象海。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>合四十郡。置一守、一丞、兩尉以典之,監侍御史掌監諸郡。漢有天下,王、侯、郡、國幷置焉。迄于平帝,戶口繁息,凡新置郡、國六十七,與秦三十六合一百三。改周雍州曰凉州,復置夏之徐、梁三州,而改梁曰益;北置朔方,南有交趾,別置二刺史,凡十三部。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt63" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>凉、益、荊、揚、青、豫、兗、徐、幽、幷、冀十一州,交趾、朔方二刺史,合十三部、刺史十三人,各掌一州。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:後漢魏武輔政,吳、蜀三方鼎峙,疆埸不定。建安中,置郡十二。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt64" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>新興、樂平、西平、新平、略陽、陰平、帶方、譙郡、樂陵、章武、南陽,襄陵是也。又省上郡、朔方、五原、雲中、定襄、漁陽、廬江等七郡。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>文帝受禪,又置七郡。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt65" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>朝歌、陽平、弋陽、魏興、新城、美陽、安豐也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>明帝置六郡。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt66" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>平公孫度得遼西、遼東、帶方、玄菟、樂浪,又置上庸一郡。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>少帝又置平陽一郡。幷得漢舊郡國五十四,平蜀得二十郡。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt67" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>劉備初置郡九,巴東、巴西、梓潼、江陽、汶山、漢嘉、朱提、雲南、涪陵。幷得漢舊巴郡、廣漢、犍爲、祥拘、越嶲、益州、漢中、永昌、南安、武都也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>晋太康平吳之後,天下一統,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt68" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>平吳得州四。交、廣、荊、楊也。郡四十三。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>凡州十六。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt69" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《太康地記》曰:司、冀、兗、豫、楊、徐、青、幽、幷、雍、凉、梁、益、交、廣、荊也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>晋自湯陰敗後,羌羯交侵,至于劉曜陷洛陽,于是司、冀、雍、凉、青、幷、兗、豫、幽、平、秦、營十二州幷淪沒矣。後魏孝文帝都洛陽,開拓土宇。明帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:516年_(提及)" title="Category:516年 (提及)" about="#mwt70" typeof="mw:Transclusion"><span title="516年">熙平元年</span></a>,凡州四十六,鎮十二,郡國二百八十九矣。天平年,凡州六十八。至武定年,凡州一百一十一,郡五百一十九。周明帝受魏禪,至<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:580年_(提及)" title="Category:580年 (提及)" about="#mwt71" typeof="mw:Transclusion"><span title="580年">大象二年</span></a>,凡州二百一十一。隋文帝受周禪,至<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:583年_(提及)" title="Category:583年 (提及)" about="#mwt72" typeof="mw:Transclusion"><span title="583年">開皇三年</span></a>,罷天下郡,其縣但隸州而已。九年,平陳以後,四海一家。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:607年_(提及)" title="Category:607年 (提及)" about="#mwt73" typeof="mw:Transclusion"><span title="607年">大業三年</span></a>,罷州爲郡。四年,大簿,凡郡、國一百八十三。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt74" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1113年”或“639年”">貞觀十三年</span></a>,大簿,凡州、府三百五十八,叙之爲十道。</p>
|
||||
|
||||
<p>應劭《漢官儀》曰:秦用李斯議,分天下爲三十六郡。凡郡:或以列國,陳、魯、齊、吳是也。或以舊邑,長沙、丹陽是也。或以山,太山、山陽是也。或以川源,西河、河東是也。或以所出,金城城下有金,酒泉泉味如酒,豫章章樹生庭中,雁門雁之所育是也。或以號令,禹合諸侯大計東冶之山會稽是也。京兆,絕高曰京。京,大也;十億曰兆,欲令帝京殷盈也。左輔右弼,蕃翊承風也。張掖,始開垂,張臂掖也。</p>
|
||||
|
||||
<p>黃恭《十四州記》曰:秦兼天下,始皇二十六年,廢五等之爵,立郡縣之官。以公國爲大,侯伯爲小,大郡曰守,小郡曰都尉。都尉之言君,改公侯之封而言君者,君至尊也。言郡守專權,君臣之禮更宗也。今之郡字,君在其左,邑在其右,君爲元首,邑以載民,故取名于君,而謂之郡也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/風俗通" title="風俗通" class="mw-redirect">風俗通</a>》曰:周制,天子方千里,分爲百縣,縣有四郡。故《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/左傳" title="左傳" class="mw-redirect">左氏傳</a>》曰:「上大夫受縣,下大夫受郡。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="xu_xian"><span id="id-.E5.8F.99.E7.B8.A3" typeof="mw:FallbackId"/>叙縣</h2>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:縣,懸也,懸系于郡也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:縣,邑也,從口巳聲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周書》曰:郊田方六百里,因四土爲方千里,分以百縣,縣有四郡,郡有鄙,鄙不過百室,以便野事。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周禮·地官·遂人》曰:五家爲鄰,五鄰爲里,四里爲酇,五酇爲鄙,五鄙爲縣,五縣爲遂。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記·王制》曰:天子之縣內,方百里之國九,七十里之國二十有一,五十里之國六十有三,凡九十三國。</p>
|
||||
|
||||
<p>黃恭《十四州記》曰:縣萬戶以上爲令,則子國也。千戶爲長,男國也。今人呼縣爲百里,子、男本方百里也。故言今之百里,古之諸侯。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:縣者,弦也,言施繩用法狀如弦,弦聲近縣,故以取名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《風俗通》曰:《周禮》「百里曰同」,所以獎王室,協風俗,總名縣。縣,玄也,言當玄靜平徭役。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="yi__fu_"><span id="id-.E9.82.91.E3.80.88.E9.99.84.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>邑<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt75" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>附<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||||
|
||||
<p>《尚書大傳》曰:五里爲邑。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/周禮" title="周禮">周禮</a>·地官》曰:四井爲邑。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/易" title="易" class="mw-redirect">易</a>·訟卦》曰:逋其邑人三百戶。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周書》曰:周公乃作大邑于成周。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/左傳" title="左傳" class="mw-redirect">左傳</a>》曰:凡邑有宗廟先君之主曰都,無曰邑。</p>
|
||||
|
||||
<p>《豰梁傳》曰:齊人取子糾殺之。十室之邑,可以隱死。以千乘之魯而不能存子糾,公爲病矣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/論語" title="論語">論語</a>》曰:十室之邑,必有忠信如丘者焉,不如丘之好學也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:黃帝邑于涿鹿之阿,遷徙無常處,以兵師爲營衛。</p>
|
||||
|
||||
<p>張華詩曰:駕言游東邑,東邑紛穰穰。婚姻及良時,嫁娶避當梁。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="xiang__fu_"><span id="id-.E9.84.89.E3.80.88.E9.99.84.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>鄉<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt76" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>附<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:鄉,向也,衆所向也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周禮·地官·司徒》曰:五州爲鄉,使之相賓。</p>
|
||||
|
||||
<p>《論語》曰:孔子如鄉黨,恂恂如也,似不能言者。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:互鄉難與言,童子見,門人惑。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:張湛爲左馮翊,告歸平陵,望寺門而步。主簿進曰:「明府位尊德重,不宜自輕。」湛曰:「《禮》,下公門,軾路馬。孔子于鄉黨,恂恂如也。父母之國,所宜盡禮,何謂輕哉!」</p>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:張道源,幷州祁人也。年十五,父死,居喪以孝行稱。縣令郭湛改其居爲復禮鄉至孝里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《老子》曰:以鄉觀鄉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《莊子》曰:游于無何有之鄉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《鄭玄別傳》曰:國相孔文舉教高密縣,曰:「公者,人德之正號,不必三事大夫也。今鄭君鄉宜曰鄭公鄉。」</p>
|
||||
|
||||
<p>黃恭《交廣記》曰:秦兼天下,改附庸爲鄉。鄉則有族,今嗇夫是也。鄉之言境,言其在人境域內,非天王所置,故言鄉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《零陵先賢傳》曰:鄭産,泉陵人,爲白土嗇夫。漢末,産子一歲,輒出口錢,民多不舉。産乃敕民勿得殺子,口錢自當代出。因名其鄉曰更生鄉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《萬歲曆》曰:黃帝六年正月,獲彭綺。是歲,由拳西鄉有産兒,墮便語云:「東方明,河欲清,鼎脚折,金乃生。」于是因曰語兒鄉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:秭歸縣屈原鄉里,南岸曰歸鄉,西岸曰秭歸。屈原既放,暫歸鄉里,因曰歸鄉。屈原姊女須聞原還,亦來喻之,因曰姊歸也。</p>
|
||||
|
||||
<p>王子年《拾遺錄》曰:張掖郡郅奇,字君珍。居喪盡禮,以泪灑石,石即成痕;著枯木枯草,在冬必茂;浸地成鹹,俗謂之鹹鄉。漢帝嘉其孝异,表銘其邑,改曰孝行之鄉,歲時使立廟祭祀。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="dang__fu_"><span id="id-.E9.BB.A8.E3.80.88.E9.99.84.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>黨<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt77" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>附<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||||
|
||||
<p>《周禮·地官·司徒》曰:四閭爲族,使之相葬;五族爲黨,使之相助。</p>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:五百家爲黨。黨,黨長也,一聚所尊長也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《六韜》曰:友之友,謂之朋;朋之朋,謂之黨;黨之黨,謂之群。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="lu__fu_"><span id="id-.E9.96.AD.E3.80.88.E9.99.84.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>閭<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt78" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>附<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||||
|
||||
<p>《周禮·地官·司徒》曰:五家爲比,使之相保;五比爲閭,使之相受。</p>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:閭,里門也。《周禮》,五比爲閭。閭,侶也,二十五家相群侶也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書》曰:武王克商,軾商容閭。</p>
|
||||
|
||||
<p>范曄《後漢書》曰:袁忠子秘爲郡門下議生。黃巾起,秘從太守趙謙擊之,軍敗,秘與功曹封觀等七人以身扞刃,皆死于陣,謙以侍免。詔復秘等閭號曰「七賢閭」。</p>
|
||||
|
||||
<p>《戰國策》曰:王孫假年十五,齊閔王之出走,失王之處,其母曰:「汝朝出而晚來,吾倚閭而望汝。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:齊桓公宮中七市,女閭七百。管仲故爲三歸之家,以掩桓公之罪。</p>
|
||||
|
||||
<p>《呂氏春秋》曰:魏文侯過段干木之閭而軾之。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="li__fu_"><span id="id-.E9.87.8C.E3.80.88.E9.99.84.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>里<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt79" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>附<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||||
|
||||
<p>《周禮·地官·遂人》曰:五家爲鄰,五鄰爲里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《風俗通》曰:里者,止也,五十家共居止也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記·曲禮上》曰:里有殯,不巷歌。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋潜譚巴》曰:里社鼓自鳴,此里有聖人。</p>
|
||||
|
||||
<p>《論語》曰:里仁爲美。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:東里子産潤色之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《論語撰考讖》曰:里名勝母,曾子廉襟。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:《禮古經》者,出魯淹中里。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:盧綰與高祖同里閈。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:宣帝舍長安尚冠里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《東觀漢記》曰:鮑永,字君長。爲魯郡太守,時彭豐等不肯降。後孔子闕里無故荊棘自辟,從講室掃除至孔里。永异之,召郡府丞謂曰:「方今厄急,而闕里無故自滌,意豈夫子欲令太守大行饗,誅無狀也?」乃修學校,禮請豐等會,手格殺之。</p>
|
||||
|
||||
<p>張璠《漢記》曰:荀爽兄弟八人,時人謂之八龍。舊居西豪里。縣令苑康曰:「昔高陽氏有才子八人。」署其里曰高陽里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋書》曰:太原王知玄者,僑居會稽郯縣,居家以孝聞。及丁憂,哀毀而卒。帝嘉之,沼改所居青苦里爲孝家里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋略》曰:張敷幼樹風規,貞心簡立,居喪滅性,孝道淳深。宜追甄异,以旌厥美,可改所居里曰孝張里。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:散騎常侍袁瑜薦會稽郭世道,詔改所居曰孝行里。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:太祖十三年春,鳳凰見于京師,衆鳥隨之。改其地曰鳳凰里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:劉禕之,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt80" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1101年”或“627年”或“859年”">貞觀元年</span></a>詔遣入京,以母老固辭,太宗許其終養。江南道大使李龔譽嘉其至孝,賜以束帛,因上表旌其門閭,改所居曰孝慈里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《典略》曰:衛襄,字叔遼,河東人也。修行至孝。州郡嘉之,改其里謂之孝德里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋宮閣名》曰:洛陽城中諸里:年和里、宜壽里、永年里、宜都里、太學里、富儲里、德官里、大雅里、孝敬里、永安里、安城里、左池里、東台里、安民里、延壽里、日中里、步廣里、西國里、東半里、雲陽里、北恢里、安武里、孝西里、太始里、光林里、石市里、宜秋里、葛西里、西河里、宣賜里、延嘉里、攸陽里、南孝里、中恢里、宜年里、渭陽里、利民里、西樂里、北溪里、西義里、東統里、宣都里、石羊里、中安里、右池里。</p>
|
||||
|
||||
<p>潘岳《西征賦》曰:所謂尚冠、修城、河棘、宣明、建陽、昌陰、北煥、南平,皆夷漫滌蕩,亡其處而有其名。注云:皆里名也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《社祭酒別傳》曰:桓宣武館于赤欄橋南,曰延賢里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《荊州記》曰:峴山南至宜城百餘里,舊說其間雕墻崇峻,漢靈帝末,其中有卿士刺史二千石數十人,朱轅駢耀,華蓋接陰,同會于太山廟下。荊州刺史行部見之,雅嘆其盛,敕縣號爲冠蓋里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《荊州圖記》曰:秭歸縣北有屈原故宅,方七頃,累石爲屋。今其名曰樂平里。</p>
|
||||
|
||||
<p>伏琛《齊地記》曰:臨淄有梧台里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《益州記》曰:州南,蜀時故錦澗也,其處號錦里。</p>
|
||||
|
||||
<p>伍輯之《從征記》曰:譙周云:「孔子後,魯人就冢次而居者百有餘家,曰孔里。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:齊臨淄縣東有陰陰里,諸葛亮《梁甫吟》云:「步出齊城門,遙望陰陽里。里內有三墳,累累皆相似。借問誰家墳,田疆古冶子」也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《會稽典錄》曰:陳囂與民紀伯爲鄰,伯夜竊藩囂地自益。囂見之,伺伯去後,密枝其藩一丈,以地益伯。伯覺之慚惶,既還所侵,又却一丈。太守周府君高囂德義,刻石旌表其閭,號曰義里。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h2 id="fang__fu_"><span id="id-.E5.9D.8A.E3.80.88.E9.99.84.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>坊<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt81" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>附<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||||
|
||||
<p>《漢宮閣名》曰:洛陽故北宮有九子坊。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋宮閣名》曰:洛陽宮有顯昌坊、修城坊、綏福坊、延祿坊、休徵坊、承慶坊、桂芬坊、椒房坊、舒蘭坊、藝文坊。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h2 id="lin__fu_"><span id="id-.E9.84.B0.E3.80.88.E9.99.84.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>鄰<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt82" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>附<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||||
|
||||
<p>《尚書》曰:睦乃四鄰,以蕃王室。</p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩》曰:協比其鄰。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周禮》:五家爲鄰,五鄰爲里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周易》曰:東鄰殺牛,不如西鄰之禴祭。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳·僖公》曰:弃德不祥,怒鄰不義。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:弃信背鄰,患孰恤之?</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:救灾恤鄰,天之道也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《桓公》曰:親仁善鄰,國之寶也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《昭元年》曰:晏子如晋,景公使更其宅。還而毀之,曰:「諺曰:『非宅是卜,惟鄰是卜。』」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:諸侯,守在四鄰。</p>
|
||||
|
||||
<p>《語》曰:孰謂微生高直,或乞醯焉,乞諸其鄰而與之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:德不孤,必有鄰。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:張霸,字伯饒。博覽五經。諸生孫林、劉固、段著等慕之,皆市宅其傍,以就學焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《南史》曰:宋季雅市宅在呂僧珍宅側。呂問宅價,曰:「千一百萬。」呂怪其貴,宋曰:「一百萬買宅,千萬定鄰也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《物理論》曰:買宅者先買鄰焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:買鄰之直,貴于買宅也。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
297
太平御览/OPS/c15_tai_ping_yu_lan_0013.xhtml
Normal file
297
太平御览/OPS/c15_tai_ping_yu_lan_0013.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,297 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷十三</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c14_tai_ping_yu_lan_0012.xhtml" title="太平御覽/0012">天部十二</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>天部十三</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c16_tai_ping_yu_lan_0014.xhtml" title="太平御覽/0014">天部十四</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"/>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table></td></tr>
|
||||
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="lei"><span id="id-.E9.9B.B7" typeof="mw:FallbackId"/>雷</h2>
|
||||
<p>《釋名》曰:雷者,如轉物有所硠(音郎)雷之聲 也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:霆,雷餘聲鈴鈴,所以挺出萬物。</p>
|
||||
|
||||
<p>《易》曰:雷電皆至,《豐》。君子以折獄致刑。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:震爲雷。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:動萬物者,莫疾乎雷。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:鼓之以雷霆。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:洊(慈見反。)雷,《震》。君子以恐懼修 省。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:震來虩虩。(詐逆反。)</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:雷出地奮,《豫》。先王以作樂崇德。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:雷電,《噬嗑》。先王以明罰敕法。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:雲雷,《屯》。君子以經綸。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:雷在地中,《復》。先王以至日閉關,商旅不行,後不省方。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:天地解而雷雨作,雷雨作而百果草木皆甲坼。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:「震驚百里,」驚遠而懼邇也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:雷以動之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:雷雨之動滿盈。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:雷風不相悖。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:雷風相薄。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:澤中有雷,《隨》。君子以向晦入宴息。</p>
|
||||
|
||||
<p>《書》曰:納于大麓,烈風雷雨弗迷。</p>
|
||||
|
||||
<p>《詩》曰:殷其雷,在南山之陽。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:虺虺其雷。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮》曰:仲春,日夜分,雷乃發聲,先雷三日,奮木鐸以令兆民曰:「雷將發聲,有不戒其容止者,生子不備,必有凶灾。」(主戒婦人有娠者,止猶動靜。)</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:君子若有疾風迅雷甚雨則必變,雖夜必興,衣服冠而坐。(謂 敬天之怒。)</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:秋分之日,雷乃收聲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《傳》曰:藏冰以時,則雷出不震;弃冰不用,則雷不發而震。</p>
|
||||
|
||||
<p>《穀梁傳》曰:陰陽相薄,感而爲雷,激而爲霆。</p>
|
||||
|
||||
<p>《爾雅》曰:疾雷爲霆。郭璞注曰:「疾雷謂雷之急激者。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《論語》曰:迅雷風烈必變。</p>
|
||||
|
||||
<p>京房《易傳》曰:當雷不雷,陽德弱也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:五星占雷電殺人何?雷,天拒難折衝之臣也。君承用節度,即雷以節;暴人威福,則雷電殺人。</p>
|
||||
|
||||
<p>《易妖占》曰:天冬雷,地必震。教令撓則冬雷,民饑。</p>
|
||||
|
||||
<p>《書·洪範》曰:雷于天地爲長子,以其首長,萬物與其出入也。雷出地百八十三日而復入,入則萬物亦入;入地百八十三日而復出,出則萬 物亦出。此其常經也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:秦二世元年,天無雲而雷。雷,陽也;雲,陰也。有雲然後有雷,象君臣也。故云雷相託,陰陽之合也。今二世不恤人,人臣叛之,故 無雲而雷也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:凡大風雷雨爲不敬也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:春後十日,雷乃發聲。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:正月雷微動而雉雊。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:夫雷,人君相也,入能除害,出能興利。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書中候》曰:秦穆公出狩,天震,大雷下,有火化爲白雀,銜丹書集公車。</p>
|
||||
|
||||
<p>《大戴禮·夏小正》曰:雷震雉鳴,雊,鼓其翼也。正月必雷,不必聞,惟雉必聞之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋元命苞》曰:陰陽合爲雷。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋合誠圖》曰:軒轅星,主雷雨之神。</p>
|
||||
|
||||
<p>《論語讖》曰:雷震百里聲相附。宋均注云:「雷動百里,故因以制國也。雷聲,謂諸侯之政教所至相附也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:高祖母劉媼常息大澤之陂,夢與神遇。是時雷電晦冥,太公往視,見蛟龍于其上,已而有娠,遂孕高祖。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:迅雷妖風,怪雲變氣。此皆陰陽之精,本在地而上發于天。</p>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:桓帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt3" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“149年”或“402年”">建和三年</span></a>六月乙卯,雷震憲陵寢屋。是時,梁太后聽兄冀誅李固、杜喬。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:晋人王褒母生時畏雷,至母終後,天雷,輒繞墓曰:「褒在此,褒在此!」</p>
|
||||
|
||||
<p>《齊書》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:490年_(提及)" title="Category:490年 (提及)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="490年">永明八年</span></a>六月十日晡時,雷有黃光照地,狀如金色,占曰:「人君有德,」或謂之榮光。</p>
|
||||
|
||||
<p>周裴《汝南先賢傳》曰:蔡順母平生畏雷,自亡後,每有雷震,順輒環冢泣曰:「順在此。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《韓詩外詩》曰:東海之上有勇士,曰灾丘䜣,以勇游于天下。過神淵飲馬,馬沉,䜣去朝服,拔劍而入,三日三夜,殺二蛟一龍而出,雷神 隨而擊之,十日十夜,眇其左目。</p>
|
||||
|
||||
<p>王歆《孝子傳》曰:竺彌,字道綸。父生時畏雷,每至天陰,輒馳至墓,伏墳哭,有白兔在其左右。</p>
|
||||
|
||||
<p>《搜神記》曰:義興人周永和出行,因日暮,路旁小屋中有女子留宿。一更後,有喚阿香,女應諾,「官喚女推雷車」。女遂辭周云:「有官 事須去。」俄而大雷。既明,周自异其處,返尋,惟見一新冢,冢上有馬迹。</p>
|
||||
|
||||
<p>東方朔《神异經》曰:八方之荒有石鼓,其徑千里,撞之,其音即雷也。天以此爲喜怒之威</p>
|
||||
|
||||
<p>盛弘之《荊州記》曰:朝陽縣樊重母畏雷,重爲母立石室以避之,悉以文石爲階砌,至今猶存。</p>
|
||||
|
||||
<p>孟奧《北征記》曰:淩雲台南角一百步,有白石室,名「避雷室」。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:臨賀有石方二丈,石有磨刀斧迹,春夏常明淨,其迹甚新。秋冬則苔穢,故爲雷公磨石。</p>
|
||||
|
||||
<p>《莊子》曰:陰陽交爭爲雷。</p>
|
||||
|
||||
<p>《文子》曰:夫目察秋毫之末,耳不聞雷霆之聲;耳調金石之音,目不見太山之形。小有所志,必大有所忘。</p>
|
||||
|
||||
<p>《曾子》曰:陰陽之氣俱,則爲雷。</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南子》曰:陰陽相薄,感而爲雷。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:蔭不祥之木,爲雷霆所撲。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:庶女叫天,雷電下擊,景公台殞,支體傷折,海水大出。(庶 賤之女,齊之少寡婦人也。無子不嫁,事姑謹敬,姑無男有女,女利母財,令母嫁婦,婦終不肯。女殺母以誣寡婦,婦不能自明,冤結叫天,天爲作雷電下擊景公之 台。殞,壞之也。傷毀景公支體,水爲之溢。)</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:雷霆之聲可以鐘鼓寫也。風雨之變可以音律和也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《抱樸子》曰:雷,天之鼓也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《鶡冠子》曰:昔者有道之君取政,非取于耳目也。夫耳之生聰,目之生明。兩葉蔽目,不見太山;兩豆塞耳,不聞雷霆。</p>
|
||||
|
||||
<p>《孫子》曰:擊電無停光,疾雷無餘聲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《河圖帝通紀》曰:雷,天地之鼓。</p>
|
||||
|
||||
<p>《河圖》曰:玉虎晨鳴,雷聲也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:黃帝以雷精起。</p>
|
||||
|
||||
<p>《六韜》曰:武王伐紂,雨甚雷疾,武王之乘,雷震而死。周公曰:「天不祐周矣!」。太公曰:「君秉德而受之,不可如何也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>伏侯《古今注》曰:成帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前29年_(提及)" title="Category:前29年 (提及)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="前29年">建始四年</span></a>,無雲而風,天雷如擊連鼓,音可四五刻,隆隆如車聲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《山海經》曰:羭(音榆)次之山有鳧名橐𩇯,服之不畏電。(𩇯音肥、匪、備三音。)</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:飛魚如豚,赤文無羽,食之辟兵,不畏雷。</p>
|
||||
|
||||
<p>《師曠占》曰:春雨初起,其音恪恪,霹靂者,所謂雄雷,旱氣也。其鳴依依,音不大,霹靂者,謂之雌雷,水氣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:春分有音如雷非雷,音在地中,其所住者,兵起其主,無雲而雷,名曰天狗。行不出三年,其國亡。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:初,雷從金門起,上旬旱,下田熟,一曰歲中兵革起也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《風俗通》曰:雷不蓋醬。俗說令人腹中雷鳴。</p>
|
||||
|
||||
<p>《世說》曰:曹爽將誅,夢二虎銜雷公,若二升碗放著庭中。</p>
|
||||
|
||||
<p>《華陽國志》曰:曹公從容謂先主曰:「今天下英雄,惟使君與操耳。本初之徒,不足數也。」先主方食,尖匕箸。會雷大震,先主曰:「聖 人言迅雷風烈必變,良有以也。一震之威,乃可致此!」公亦悔失言。</p>
|
||||
|
||||
<p>《酈炎對事》曰:或曰:「雷震驚百里,何以知之?」炎曰:「以其數知之:夫陽動爲九,其數三十六;陰靜爲八,其數三十二。一陽動二 陰,故曰百里雷。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《雜兵書》曰:雷電霹靂,破軍中樹木屋舍者,徙去,吉也。雷電風所從來不可逆而相代,宜慎之也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《物理論》曰:積風成雷。</p>
|
||||
|
||||
<p>王充《論衡》曰:子路感雷精而生,尚剛好勇,親涉衛難,結纓而死,孔子聞而覆醢,每聞雷鳴乃中心惻怛,亦復如之。故後人忌焉,以爲常 也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:盛夏之時,雷電疾擊殺人,謂之有陰過;飲食不潔則天怒,殺之。隆隆之聲,天怒之音也。此虛言也。道士劉春,楚王英使食不潔,春 死,未必遇雷也。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1337年”或“28年”或“338年”或“497年”">建武四年</span></a>六月夏,雷擊會稽鄞縣羊五頭,羊有何陰過而雷擊之乎?俗以爲天取龍殺人,罰陰過,與取吉凶不同,非實道也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:圖畫之工,圖雷之狀,累累如連鼓形。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:一人若力士之容,謂之雷公,使之左手引連鼓,右手椎之。世人信之,莫不謂然。始復原之,虛妄之象也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="pi_li"><span id="id-.E9.9C.B9.E9.9D.82" typeof="mw:FallbackId"/>霹靂</h2>
|
||||
<p>《釋名》曰:霹靂,折也。震,戰也。所擊輒破。若攻戰也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:震,霹靂折物也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《穀梁傳》曰:震雷爲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《爾雅》曰:疾雷爲霆霓。(郭璞曰:雷之急激者爲霹靂。)</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋繁露》曰:王言下不從,則金不從革,而秋多霹靂。霹靂者,金氣,其音商,故應霹靂。</p>
|
||||
|
||||
<p>《五經通義》曰:震與霆,皆霹靂也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋安帝紀》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“406年”或“511年”">義熙二年</span></a>六月,震太廟鴞尾,徹壁柱,若有文字。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋朝雜事》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:297年_(提及)" title="Category:297年 (提及)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="297年">元康七年</span></a>,霹靂破城南高禖石。高禖,中宮求子象也。賈後將誅之應。</p>
|
||||
|
||||
<p>曹嘉之《晋紀》曰:諸葛誕以氣邁稱,常倚柱讀書。霹靂震其柱,誕自若。</p>
|
||||
|
||||
<p>《列女後傳》曰:河南李叔卿爲功曹,應舉孝廉。同時應人害之,使婢宣言叔卿淫其寡妹。同舉人詣尹,以骨肉相奸,不合應孝廉。叔卿杜門 自絕,女妹傷被淫之名,遂到府門自殺,叔卿亦自殺,明已無愆也。後三年,霹靂殺害叔卿者,以其死尸置叔卿冢前。其家收而葬之,秋又雷發其冢。</p>
|
||||
|
||||
<p>《玄中記》曰:玉門之西有一國,國中有山,山上有人,歲歲出石䃡(子林反)數千輸廟中,名曰霹靂䃡。給霹靂用,從春雷出,砧日减,至秋而盡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《搜神記》曰:扶風楊道和,夏于田中值雨,霹靂下擊之,道和以鋤格,折其左肱,遂落地,不得去。色如丹,目如鏡,毛角,長三尺,狀如 六畜,似獼猴。</p>
|
||||
|
||||
<p>《續搜神記》曰:吳興人章荀者,五月中于田耕,以飯蘿置菇裏。晚于菇中伺之,見一大蛇偷其食。荀即以鉟(步悲反)叉之,蛇便走,去。荀乘船逐之,至一阪,有穴,蛇便入穴,但聞號哭,雲人 斫傷某甲,或云當如何,或云付雷公,令霹靂殺奴。須臾,雲雨冥合,震電傷荀。荀于是跳梁大駡云:「天公!我貧窮展力耕墾,蛇來偷食我飯,罪在蛇,反來霹靂 我,是無知!雷公若來,今當以鉟斫汝腹破。」須臾,雲雨輒開,乃更霹靂向穴中,諸蛇死者數十。</p>
|
||||
|
||||
<p>《莊子》曰:陰陽錯行,天地大駭。於是有雷有霆。</p>
|
||||
|
||||
<p>劉義慶《世說》曰:夏侯玄,字太初,嘗倚柱讀書。時暴雨,霹靂破所倚柱,衣服焦然,玄神色無變,讀書如故。</p>
|
||||
|
||||
<p>《异苑》曰:佛佛虜凶虐暴忍,常自言,國名佛佛,則是狒中之佛。尋被震而死,既葬,而後就冢中,霹靂其柩,引身出外,題背四字,表其 凶逆之國也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:滕放,太元初,夏枕文石枕臥,忽暴雨雷震其枕,枕四解,傍人莫不怖懾。而放微覺有聲,不足爲驚。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:442年_(提及)" title="Category:442年 (提及)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="442年">元嘉十九年</span></a>,京口霹靂殺人,亦自題背。</p>
|
||||
|
||||
<p>《世說》曰:王丞相見郭景純:「君可試爲作一卦。」卦成,郭意惡,云:「公有震厄。」王問:「可有消伏理否?」郭曰:「公能命駕西出 數里,得一柏樹,截短如公長,置寢處,灾可消。」王悉依其言。數日中果震,柏樹碎門內,子弟皆稱慶。</p>
|
||||
|
||||
<p>桓譚《新論》曰:天下有鸛鳥,群國皆食之,三輔俗獨不敢取之。或取即雷霹靂起,原夫天不獨左彼而右此,殺鳥適與雷遇耳。</p>
|
||||
|
||||
<p>《博物志》曰:九真有狸牛出溪上,或鬥岸上家牛,皆怖。或遮捕,即霹靂,號曰「神牛」。</p>
|
||||
|
||||
<p>《山海經》曰:半石之山有草,名曰嘉榮,服之不畏霆。(不畏霹 靂。)</p>
|
||||
|
||||
<p>《琴操》曰:楚高膏梁子出游九皋之澤,覽漸水之台,張罛置罟于荊山,臨曲池而漁。而疾風霣(于敏反)。雹,雷電奄冥,天火四起,霹靂下臻。玄鶴翔其前,白虎吟其後。乃援琴而 歌嘆,作《霹靂引》。</p>
|
||||
|
||||
<p>《正論》曰:裏語云:州縣符,如霹靂;得詔書,但挂壁。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="dian"><span id="id-.E9.9B.BB" typeof="mw:FallbackId"/>電</h2>
|
||||
<p>《釋名》曰:電,殄也,乍見則殄滅也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:電,陰陽激耀也。從雨,甲聲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《易》曰:離爲電。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:雷電皆至,《豐》。君子以折獄致刑。</p>
|
||||
|
||||
<p>《詩》曰:燁燁震電。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記·月令》曰:春分之日玄鳥至,後五日,雷乃發聲,後五日始電。</p>
|
||||
|
||||
<p>《傳》曰:隱九年三月癸酉,大雨震電。</p>
|
||||
|
||||
<p>《易稽覽圖》曰:陰陽和合,爲電輝輝也。其光長。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋元命苞》曰:陰陽激爲電。</p>
|
||||
|
||||
<p>《史記·天官書》曰:電者,陰陽之動也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:黃帝有熊氏母曰附寶,有蟜氏之女也。見大電光繞北斗,樞星照郊野,感附寶而孕。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢書·李尋傳》曰:尋說王根曰:「竊見往者盛冬雷電,潜龍爲孽。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:王戎幼而穎悟,神彩秀徹,視日不眩,裴楷目之曰:「戎眼爛爛如岩下電。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《神异傳》曰:東王公與玉女投壺,誤而不接,天爲之笑,開口流光,今電是也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢武內傳》曰:西王母曰:「東方朔爲太山仙官,太仙使至方丈,助三天司命。朔但務山水游戲,擅弄雷電,激波揚風,風雨失時。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《西京雜記》曰:董仲舒曰:「太平之世,電不眴目,宣示光輝而已。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《莊子》曰:陰氣伏于黃泉,陽氣上通于天,陰陽分爭,故爲電。</p>
|
||||
|
||||
<p>《文子》曰:腎爲電,主鼻。</p>
|
||||
|
||||
<p>《曾子》曰:陰陽交則電。</p>
|
||||
|
||||
<p>《抱樸子》曰:良將去如收電,可見不可追;立如丘山,可瞻不可動。</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南子》曰:電以爲鞭策。(電擊反也。)</p>
|
||||
|
||||
<p>《物理論》曰:風清熱之氣,散爲電。</p>
|
||||
|
||||
<p>《楚辭》曰:淩驚雷,軼駭電。</p>
|
||||
|
||||
<p>揚雄《河東賦》曰:奮電鞭,驂雷輜,鳴洪鐘,建五旗。</p>
|
||||
|
||||
<p>張衡《思玄賦》曰:淩驚雷之砊(苦浪反。)礚(苦大反。)兮,弄狂電之淫裔。</p>
|
||||
|
||||
<p>傅玄詩曰:童女掣電。</p>
|
||||
|
||||
<p>夏侯孝若《電賦》曰:攢雲間而飛火,絳烟起于雲中。</p>
|
||||
|
||||
<p>曹毗《霖雨詩》曰:紫電光牖飛,迅雷中天奔。</p>
|
||||
|
||||
<p>顧愷之《電賦》曰:天怒行淩,雲赤光發。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
187
太平御览/OPS/c160_tai_ping_yu_lan_0158.xhtml
Normal file
187
太平御览/OPS/c160_tai_ping_yu_lan_0158.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,187 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百五十八</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c159_tai_ping_yu_lan_0157.xhtml" title="太平御覽/0157">州郡部三</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百五十八·州郡部四 河南道上</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c161_tai_ping_yu_lan_0159.xhtml" title="太平御覽/0159">州郡部五</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3178" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596686" title="d:Q85596686" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h3 id="dong_jing_kai_feng_fu"><span id="id-.E6.9D.B1.E4.BA.AC.E9.96.8B.E5.B0.81.E5.BA.9C" typeof="mw:FallbackId"/>東京開封府</h3>
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/元和志" title="元和志" class="mw-redirect">元和郡國志</a>》曰:《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/禹貢" title="禹貢" class="mw-redirect">禹貢</a>》兗州之域,春秋時爲鄭地,戰國時爲魏都。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:魏惠王自安邑裏徙大梁。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今浚儀縣。按《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/後漢書" title="後漢書">後漢書</a>》:大梁城,魏惠王所築。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:酈食其說高祖曰:「陳留,天下之沖,四通五達之郊。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:文帝以皇子武爲梁王,都大梁,後東徙睢陽。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>注曰:睢陽,今宋州也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/後漢書" title="後漢書">後漢書</a>》曰:明帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:72年_(提及)" title="Category:72年 (提及)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="72年">永平十五年</span></a>,東巡至大梁。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋後語》曰:蘇秦去韓之魏,說襄王曰:「大王之地,南有鴻溝、陳留、汝南、郾、邵陵、武陽、新都、東譙、潁、煮棗、無疏,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鴻溝,今在譙縣。潁,今潁州。煮棗,今曹州。無疏,或作無咠,未詳所在。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>西有長蛇之地,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》作長城之地。今武原縣有長城。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>北有河水、卷、燕、酸棗,地方千里。田舍廬廡之數,無所不蓄牧。人民之衆,牛馬之多,夜行不絕,鍧鍧殷殷。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>車馬聲也。鍧,火宏切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>夫魏,天下之强國也;王天下之賢王也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:東魏孝靜帝以此置梁州。周宣帝改爲汴州,以其臨汴水爲名也。隋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:617年_(提及)" title="Category:617年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="617年">大業十三年</span></a>,州廢,以開封、浚儀屬鄭州,隋亂陷賊。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:621年_(提及)" title="Category:621年 (提及)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="621年">武德四年</span></a>,平王世充,復置汴州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《五代史》曰:梁<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:907年_(提及)" title="Category:907年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="907年">開平元年</span></a>,梁祖初開國,升汴州爲開封府,建名東京,元管開封、浚儀、陳留、雍丘、封丘、尉氏六縣,至是割滑州之酸棗、長垣,鄭州之中牟、陽武,宋州之襄邑,曹州之戴邑,許州之扶溝、鄢陵,陳州之太康九縣隸焉。後唐復降爲汴州,以宣武軍爲額,其武陽、長垣、扶溝、考城等四縣仍且隸汴州,其餘五縣却還本部。晋天復中,復升爲東京,復以前五縣隸之,漢、周因之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《太康地記》曰:豫州之分,其人得中和之氣,性安舒,其俗阜,其人和。今俗多寬慢。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:開封,逢池在東北,或曰宋之逢澤也。瓚曰:《汲郡古文》「梁惠王廢逢忌之藪以賜民」,今浚儀是也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:王稽與範雎言曰:「先生待我于三亭之南。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>三亭今屬浚儀。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《陳留風俗儀傳》曰:阮簡爲開封令,有劫賊,外白甚急;簡方圍棋,長嘯曰:「局上有劫,甚急。」</p>
|
||||
|
||||
<p>徐廣《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>音義》曰:秦孝公會諸侯于蓬澤。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:浚儀有高陽故城,顓頊高陽氏佐少昊有功,封于此城。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:浚儀有信陵亭在城內,即魏公子無忌勝概之地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/左傳" title="左傳" class="mw-redirect">左傳</a>》曰:韓起送女于楚,還,過鄭,鄭伯勞諸國。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今圍城是也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:陳留郡,鄭邑,後爲陳所幷,故曰陳留。瓚曰:宋亦有留,彭城留是也。留屬陳,故稱陳留也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《古史考》曰:伊尹生于空桑,陳留有空桑故城。</p>
|
||||
|
||||
<p>《家語》曰:孔子南游于楚,至阿穀之隧,使子貢奉觴從女子乞飲。今陳留有阿谷水。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:雍丘,屬陳留,故杞國,周武王封禹後東樓公。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/左傳" title="左傳" class="mw-redirect">左傳</a>》曰:衛侯伐鄭,至于鳴雁。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>在雍丘有鳴雁亭。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:齊桓公會諸侯于葵丘。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今在雍丘縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:東昏,陳留郡,莽改曰東明。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:襄邑,屬陳留,有服官。莽曰襄平。師古曰:襄邑宋地,本承匡襄陵鄉。宋襄公所葬,故曰襄陵。秦始皇以承匡卑濕,故徙縣于襄陵,謂之襄邑縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《陳留風俗傳》曰:襄邑縣南有渙水、雎水,傳曰睢、渙之水出文章,故有黼黻藻錦,日月華蟲,以奉天子宗廟禦服焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/左傳" title="左傳" class="mw-redirect">左傳</a>》曰:宣二年,鄭破宋師于大棘。杜預曰:在襄邑。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/後漢書" title="後漢書">後漢地理志</a>》曰:陳留郡已吾有大棘鄉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《國都記》云:封丘,衛地,故燕之延鄉也。高與項羽戰,戰于延鄉,有翟母免其難,故以延鄉封翟母焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:封丘,屬陳留郡。孟康曰:春秋時,敗翟于長丘,今翟溝是也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:尉氏,屬陳留郡。應劭曰:古獄官曰尉氏,鄭之別邑也。瓚曰:鄭大夫尉氏之邑,遂以爲邑。師古曰:鄭大夫尉氏亦以掌獄之官故爲族耳。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢地理志》曰:陳留郡尉氏有陵樹鄉,鄉北有澤,澤北有天子苑囿,有秦樂厩,漢以馴養猛獸。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:外黃,屬陳留郡。張晏曰:魏郡有內黃,故加外耳。瓚曰:縣有黃溝,故依之也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/左傳" title="左傳" class="mw-redirect">左傳</a>》曰:惠公敗宋師于黃。杜注:外黃縣東有黃城。</p>
|
||||
|
||||
<p>《陳留風俗傳》曰:沛公起兵野戰,喪皇妣于皇鄉。天下平定,乃使使者招魂于野,有丹蛇灑濯入梓宮,其浴處仍有遺髮。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>其處在小黃,屬陳留。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:長垣,屬陳留郡。莽曰長固。</p>
|
||||
|
||||
<p>孟康曰:春秋會于匡,今匡城是。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋地道記》曰:長垣,故衛,故匡城地,孔子所厄處也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《地道記》曰:承匡城在縣西,《左傳》文十一年,會晋郤缺于承匡是也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:鄢,屬陳留。莽曰順通。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳·隱公》曰:鄭伯克段于鄢。</p>
|
||||
|
||||
<p>又:鄭太叔侵鄭,至于廩延。注曰:縣北有延津,《後漢地理志》曰:「即酸棗也」。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/戰國策" title="戰國策" class="mw-disambig">戰國策</a>》云:齊欲發辛取周九鼎,顔率曰:「夫梁之君臣欲得九鼎,謀于沙海之上,爲日久矣。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>沙海屬浚儀。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《陳留風俗傳》曰:縣有倉頡、師曠城,其城有列仙吹台,梁王增築之,以爲吹台。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>俗號繁台。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:大梁城有十二門,東門曰夷門。隱士侯嬴,年七十,家貧,爲大梁夷門抱關者。魏公子無忌厚遺之,不肯受。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/水經" title="水經">水經</a>》曰:大禹塞滎陽澤,開渠以通淮、泗,名莨菪渠,即汴渠也。漢平帝時,河、汴决壞。後明帝遣使者修治汴渠。至隋大業中,更令開導,名通濟渠,引河水入汴口,自大梁之東,引入泗,連于淮,至江都宮入于海。亦謂之御河,河畔築御道,植柳。煬帝巡幸,乘龍舟而往江都。自楊、益、湘南至交、廣、閩中,公私漕運商旅,軸轤相接。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/隋書" title="隋書">隋書</a>》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:605年_(提及)" title="Category:605年 (提及)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span title="605年">大業元年</span></a>,以汴水迂曲回復稍難,自大梁城西南鑿渠,引汴水入,號通濟渠。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h3 id="xi_jing_he_nan_fu"><span id="id-.E8.A5.BF.E4.BA.AC.E6.B2.B3.E5.8D.97.E5.BA.9C" typeof="mw:FallbackId"/>西京河南府</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:洛州,周之舊都,《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/禹貢" title="禹貢" class="mw-redirect">禹貢</a>》豫州之域。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/尚書" title="尚書">尚書</a>·洛誥》曰:召公既相宅,周公往營成周,使來告卜,作《洛誥》:「惟乙卯,朝至于洛師。我卜河朔黎水。我乃卜澗水東,瀍水西,惟洛食。又卜瀍水東,亦惟洛食。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>言先卜河北黎水,不吉。又卜澗瀍之間,乃吉。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/周禮" title="周禮">周禮</a>·司徒職》曰:以土圭之法,測土深,正日影,以求地中。日南則景短多暑,日北則景長多寒,日東則景夕多風,日西則景朝多陰。日至之景尺有五寸,謂之地中,天地之所合也,四時之所交也,風雨之所會也,陰陽之所和也。然則百物阜安,乃建王國焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:午爲鶉午,周之分野。自柳九度,至張十七度,七星,周之分野。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周書》曰:周公將致政,乃作大邑于洛,北因邙山,以爲天下之凑也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《孝經援神契》曰:八方之廣,周洛爲中。于是遂築新邑,營定九鼎,以爲王之東都。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:高祖欲都洛陽,戍卒婁敬求見上曰:「陛下都洛陽,欲與周室比隆哉?」上曰:「然。」敬曰:「陛下取天下與周室异,周之先自後稷,積德十餘世。公劉避狄居豳。大王以狄伐故,去豳,之岐,國人爭歸之。文王爲西伯。武王伐紂,八百諸侯不期而會。成王即位,周公之屬輔相焉,乃營成周于洛邑,以爲天下中,四方納貢,道里均,有德則易以王,無德則易以亡。凡居此者,欲務以德致人,不令後世驕奢以虐民也。及周之衰,乃分爲二,天下莫朝,周不能制,形勢弱也。今陛下用兵取天下,百姓肝腦塗地,而欲比隆周室,臣以爲不侔矣。不如都秦。」帝以問張良,良曰:「洛陽雖險,其中不過百里,四面受敵,此非用武之國。不如都關中,婁敬之說是也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/博物志" title="博物志">博物志</a>》曰:周在中樞,三河之分,風雨所起,四險之國。武王克殷,定鼎郟鄏,以爲東都。</p>
|
||||
|
||||
<p>皇甫謐《帝王世紀》曰:周公相成王,以酆、鎬偏在西方,職貢不均,乃使邵公卜居洛水之陽,以即中土。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/元和志" title="元和志" class="mw-redirect">元和郡縣志</a>》曰:河南府,三代皆爲都邑,周公營之爲成周。秦爲三川郡。漢爲河南郡,後漢光武都之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/左傳" title="左傳" class="mw-redirect">左傳</a>》曰:初,平王東遷,辛有適伊川,見被髮而祭于野者,曰:「不及百年,此其戎乎!其禮先亡矣。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:周襄王十五年,秦、晋遷陸渾之戎于伊川。果驗辛有之言。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:晋趙鞅納王使,汝寬守闕塞。服虔曰:闕塞,南山伊闕也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:秦武王謂甘茂曰:「寡人欲通三川,以窺周室,死且不朽矣。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:洛陽,周公遷殷民,是爲成周。《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/春秋" title="春秋">春秋</a>》昭三十二年,晋合諸侯于狄泉,以其地大成周之城。王莽曰宜陽。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/後漢書" title="後漢書">後漢書</a>》曰:時天下墾田不以實,戶口互有增减,詔下郡國檢覆其事,而州郡多不均平,百姓嗟怨。帝見陳留牘上有書,視之,云:「潁川、弘農可問,河南、南陽不可問。」帝怒。時顯宗爲東海公,年十二,言曰:「吏受郡敕,當欲以墾田相方耳。」帝問曰:「何故言河南、南陽不可問?」對曰:「河南帝城,多近臣;南陽帝鄉,多近親。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:梁鴻登北邙山,作《五噫之歌》曰:「登彼北邙兮,噫!覽觀帝京兮,噫!宮室崔嵬兮,噫!寥寥未央兮,噫!人之劬勞兮,噫!」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/三國志" title="三國志">魏志</a>》曰:明帝即位,欲平北邙山,令登觀台見孟津。廷尉辛毗諫曰:「天地之性,高高下下。今而反之,既非其理,若九河盛溢,洪水爲害,丘陵皆夷,何以禦之?」乃止。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/晋書" title="晋書" class="mw-redirect">晋書</a>》曰:武帝問尚書郎虞摯三日曲水事,摯曰:「漢章帝時,平原徐肇以三月初三生女,至三日俱亡,一村以爲怪,乃相携至水邊洗除,因流水以濫觴,遂以成俗。」帝曰:「若如所說,非嘉事也。」尚書郎束晳對曰:「虞摯小生,未究其本。此事起自周公卜成洛邑,因流水泛酒,故逸詩:『羽觴隨波流。』及秦昭王時,三月上巳日置酒河曲,遂有金人自泉而出,捧水心劍于王曰:『令君制有西夏。』此即其處,因立爲曲水焉。二漢相沿爲盛集。」帝嘉晳對。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/隋書" title="隋書">隋書</a>》曰:煬帝命僕射楊素等營構宮室,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:605年_(提及)" title="Category:605年 (提及)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="605年">大業元年</span></a>,遂成新都而徙居之。今洛陽宮是也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《洛陽地圖》曰:鞏,在洛水之間。鞏,固也,言四面有山,可以鞏固也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《朱超石與兄書》曰:洛下道路本好,青槐映蔭可愛。</p>
|
||||
|
||||
<p>陸機《洛陽記》曰:洛陽有銅駝街,漢鑄銅駝二枚,在宮西南四會道相對。俗語曰:「金馬門外集衆賢,銅駝陌上集少年。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/水經" title="水經">水經</a>》曰:伊水東北過伊闕,昔大禹疏龍門以通水,兩山相對,望之如闕,伊水曆其間,謂之伊闕。</p>
|
||||
|
||||
<p>《穆天子傳》曰:天子射鳥,有獸在葭中,七萃之士高賁戎擒之以獻。天子命畜之東虞,曰虎牢。唐諱虎,故改武,其後又名成皋。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:壽安縣,漢宜陽縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:張儀爲秦說韓王曰:「大王今不事秦,秦下甲據宜陽,斷韓之上地,東取成皋、滎陽,則鴻台之宮非大王有也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又蘇秦說韓宣惠王曰:「韓北有鞏、成皋之固,東有宛、穰、洧水,南有陘山<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>密縣有徑山,<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>西有宜陽、商阪之塞,地方九百里,帶甲數十萬。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h3 id="shan_zhou"><span id="id-.E9.99.9D.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>陝州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:陝州,陝郡。《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/禹貢" title="禹貢" class="mw-redirect">禹貢</a>》豫州之域,周爲二伯分陝之地,即古虢國地。戰國時屬韓。秦幷天下,屬三川郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:周成王時,召公爲三公。自陝以西,召公主之。自陝以東,周公主之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/後漢書" title="後漢書">後漢書</a>》曰:獻帝東歸至陝,議者欲令天子浮河東下,太尉楊彪曰:「臣弘農人,從此已下,東有三十六灘,非萬乘所當從。」乃止。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:芮國,在今馮翊界,魯桓公三年,芮伯萬爲母薑氏所逐,遂居于魏。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今芮城是也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《詩》曰:虞芮質厥成,文王蹶厥生,毛萇注曰:虞、芮之君相與爭田,而久不平,乃相謂曰:「西伯仁人,盍住質焉。」及入境,見行者讓路,耕者讓畔,鹹相謂曰:「我等小人,不可以履君子之庭。」乃相讓所爭之地,以爲閑田。天下聞之,歸周者四十餘國。</p>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“742年”或“908年”">天寶元年</span></a>,陵郡太守李齊物鑿三門山,路所通,深便于漕運。于所開瀆中得古鏵鋤,上有古篆「平陸」二字,由是其年改爲平陸縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/山海經" title="山海經">山海經</a>》曰:誇父之山,其北有林,名曰桃林,廣圍三百里,中多馬。造父于其中得驊騮、騄耳之乘,以獻穆王。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/尚書" title="尚書">尚書</a>》曰:放牛於桃林之野。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/春秋" title="春秋">春秋</a>》曰:處桃林之塞。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>桃林在靈寶縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
211
太平御览/OPS/c161_tai_ping_yu_lan_0159.xhtml
Normal file
211
太平御览/OPS/c161_tai_ping_yu_lan_0159.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,211 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百五十九</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha13" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c160_tai_ping_yu_lan_0158.xhtml" title="太平御覽/0158">州郡部四</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百五十九.州郡部五 河南道中</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c162_tai_ping_yu_lan_0160.xhtml" title="太平御覽/0160">州郡部六</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3185" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596714" title="d:Q85596714" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h3 id="guo_zhou"><span id="id-.E8.99.A2.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>虢州</h3>
|
||||
<p>《十道志》曰:虢州,弘農郡。《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/禹貢" title="禹貢" class="mw-redirect">禹貢</a>》豫州之域,春秋爲虢地。七國時秦、韓之境。秦幷天下,爲三川郡。漢元鼎中,置弘農郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/左傳" title="左傳" class="mw-redirect">左傳</a>·僖二年》曰:晋荀息以屈産之乘,垂棘之璧,以假道于虞,以伐虢。</p>
|
||||
|
||||
<p>應劭《漢官儀》云:弘,大也,所以廣大農業也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:武帝置弘農縣于秦故函谷關山嶺下。</p>
|
||||
|
||||
<p>戴延之《西征記》曰:函者,道形如函也。孫卿子曰:「秦有松柏之塞」是也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:虢有三焉。周興,封虢仲于西虢,此其地也。封虢叔于東虢,即成皋是也。今陝郡平陸縣是北虢。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:楊僕爲樓船將軍,耻爲關外人,于是徙關新安,割秦河南、南陽二郡之西境,于故函谷關置弘農郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢書·郊祀志》曰:黃帝以首山之銅鑄鼎于荊山之下,後名其地爲鼎湖。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今胡城縣也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國縣道記》曰:盧氏,西虢之別也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《遁甲開山圖》曰:盧氏山宜五穀,可以避水灾,因山以名縣。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h3 id="ru_zhou"><span id="id-.E6.B1.9D.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>汝州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:汝州,臨汝郡。《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/禹貢" title="禹貢" class="mw-redirect">禹貢</a>》豫州之域,春秋時爲周王畿及鄭、楚之地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十三州志》曰:戰國時,梁屬魏。秦置三十六郡,屬三川郡。漢爲河南郡之梁縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳·昭二十九年傳》曰:陶唐氏既衰,其後有劉累,學擾龍于豢龍氏,以事孔甲,能飲食之。夏後嘉之,賜氏曰禦龍。一雌死,潜醢以食夏後。夏後饗之,而使求之。懼而遷于魯縣。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>即魯山縣也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:楚白公之亂,葉公率國人攻白公,白公奔山縊死,葉公遂邑焉。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>即今葉縣也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《家語》曰:葉公好龍,窗壁背畫龍形,真龍爲降,葉公見而喪魄。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:漢王至成皋,轅生說漢王曰:「漢、楚相拒滎陽數歲,漢常困。願君王出武關,項王必引南走,王深壁,令滎陽、成皋且休息。使韓信等輯河北,地連燕齊,君王乃復走滎陽。如此,則楚所備者多,漢得休息。」王從其計,出兵宛、葉間。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/左傳" title="左傳" class="mw-redirect">左傳</a>》曰:邘、晋、應、韓,武之穆也。注曰:應城,在襄城城父縣西南。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/韓詩外傳" title="韓詩外傳">韓詩外傳</a>》曰:周成王與弟戲,以桐葉爲圭:「以封汝。」周公曰:「天子無戲言。」王應時而封曰應侯。今應城是也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h3 id="zheng_zhou"><span id="id-.E9.84.AD.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>鄭州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:鄭州,滎陽郡。《禹貢》豫州之境。秦兼天下,爲三川郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:黃帝都于有熊,今新鄭是也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:新鄭,本高辛氏火正祝融之墟。</p>
|
||||
|
||||
<p>《國語》曰:鄭桓公爲司徒,問于史伯曰:「王室多故,餘懼及焉,何以逃死?」史伯對曰:「王室將卑,戎翟必昌,不可逼也。當成周者,南有荊蠻、申、呂、應、鄧、陳、蔡、隋、唐;北有衛、燕、翟、鮮虞、路、泉、徐、蒲;<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鮮虞、姬姓。路、泉、徐、蒲、皆赤翟,隗,姓也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>西有虞、虢、晋、隗、霍、楊、魏、芮;<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>八國,姬姓也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>東有齊、魯、曹、宋、滕、鄒、莒;是非王之父子母弟甥舅也,皆則蠻夷戎狄之人也。非親作頑,不可入也。其濟、洛、河、潁之間乎!<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>言此四水之間可逃。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>是其子男之國,虢、鄶爲大,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>虢,東虢,仲之後,鄶,姬姓。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>虢叔恃勢,鄶仲恃險,皆有淫侈怠慢之心,加之以貪冒。君若以周難之故,寄孥與賄焉,不敢不許。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>孥,妻子,賄,財也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>周亂而是,驕而貪,必將背君,君若以成周之衆,奉辭伐罪,無不克矣。克二邑,鄔、弊、補、丹、依、柔、曆、華,君之土也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>言克虢鄶,此八邑可得。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>若前華後河,右洛左濟,主芣、騩而食溱、洧,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>芣,驪山名,主爲神主也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>修典刑以守之,可以少固。」王說,乃東孥與賄虢、鄶,受之十邑,皆有寄也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>後桓公之子武公竟取十邑之地而居之,今河南新鄭是十邑,謂前八邑及虢,鄶。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《韓詩外傳》曰:鄭國俗以二月桃花下水時會于溱、洧之上,以自祓除也。故《詩》曰:「溱與洧方渙渙兮。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:漢王數困滎陽、成皋間,計欲捐成皋以東,屯鞏、洛以距楚。酈食其曰:「夫敖倉,天下轉輸久矣,臣聞其下藏粟甚多,楚人拔滎陽,不能堅守敖倉,此天所以資漢。願足下急進兵攻滎陽,據敖倉之粟,即天下知所歸矣。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:阮籍嘗登廣武,見劉、項戰處,嘆曰:「時無英主,使竪子成名。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>其地在滎陽。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《地道記》曰:陽武、滎陽有博浪沙,張良爲韓擊秦始皇處。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h3 id="song_zhou"><span id="id-.E5.AE.8B.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>宋州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道記》曰:宋州,睢陽郡,理宋城縣。虞舜十二州爲豫州之境。周爲青州之域,武王封微子之邑。後爲齊、楚、魏所滅,三分其地,魏得其梁、陳留,齊得濟陰、東平,楚得沛梁,即今州地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記》曰:武王克殷,下車而封殷之後于宋。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禹貢》曰:導菏澤,被孟猪。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>孟瀦澤在今虞城縣,明都澤是。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《博物志》曰:宋北至泗水,南迄睢渦,有孟猪之澤,碭山之基。</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡國志》曰:秦幷天下,改爲碭郡。後改爲梁國,漢文帝封子武爲梁王。自漢至晋爲梁國,屬豫州。宋改爲梁郡。隋于睢陽置宋州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:天寶末,祿山亂兩河,郡縣多所陷沒。張巡、許遠守睢陽,賊將尹子奇幷力攻圍,逾年不下,城中食盡,竟爲賊所陷,巡等抗詞不撓,遂被害。</p>
|
||||
|
||||
<p>《陳留風俗傳》曰:宋之地猶有先王遺風,重厚多仁,好稼穡,惡衣食以致蓄藏。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:梁孝王築東苑三百里,是曰免園。又爲復道,自宮屬諸平臺三十餘里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:梁王有修竹園,園中竹木,天下之選,集諸方游士,各爲賦,故館有鄒枚之號。又有雁鶩池,周回四里,亦梁王所鑿。又有清冷池,有釣台,謂之清冷台。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:寧陵屬陳留。莽曰康善。孟康曰,故葛伯國,今葛鄉是也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:梁孝王武,以孝文十二年徙梁,梁爲大國,居天下膏腴地,北界泰山,西至高陽,四十餘城,多大縣。于是孝王築東苑方三百餘里,廣睢陽城七十里,大治宮室,爲復道,自宮連屬于平臺四十餘里。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h3 id="cao_zhou"><span id="id-.E6.9B.B9.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>曹州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:曹州,濟陰郡,置在濟陰縣。《禹貢》豫州之域。周爲曹國地,後屬宋,七國時屬齊。漢爲濟陰郡,地在濟水之南,故以爲名。《曹詩》曰:「薈兮蔚兮,南山朝躋。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>曹南山也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳·僖二十八年》曰:晋侯圍曹,門焉,多死。曹人尸諸城上,晋侯患之,聽輿人之誦,曰:「移舍于墓」。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>言將發冢。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>曹人凶懼。因其凶也而攻之,入曹。而分曹、衛之田以賜宋人。晋侯有疾,曹伯之竪侯犬需貨筮史,曰:「以曹爲解。齊桓公爲會而封异姓。今君爲會而滅同姓。曹叔振鐸,文之昭也;先君唐叔,武之穆也。且合諸侯而滅兄弟,非禮也。」公說,復曹伯。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書》曰:夏師敗績,遂伐三,俘厥寶玉。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>孔曰:三,國名,今定陶。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《水經》曰:菏水,俗謂之五丈溝,東經定陶。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:高祖五年春二月甲午,即皇帝位于定陶,汜水之陽。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:衛孫蒯田于隧,飲馬于重丘,重丘人毀瓶,因詬之。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>重丘,今乘氏縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h3 id="bo_zhou"><span id="id-.E4.BA.B3.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>亳州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:亳州,譙郡,置在譙縣。《禹貢》豫州之域。春秋時陳國之譙邑。六國時屬楚。秦爲碭郡地。漢爲譙縣,屬沛郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:楚成得臣帥師伐陳,遂取焦夷。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>杜注:焦,今譙國。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:周武王封神農之後于譙國。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢書·地理志》曰:王莽以譙爲延成亭。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:後漢<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:176年_(提及)" title="Category:176年 (提及)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="176年">熹平五年</span></a>,黃龍見譙。太史令單揚以爲其國當有王者興,不及五十年,亦當復見。及文帝即位,果如其言。以先人舊都立爲譙國,與長安、許昌、鄴、洛陽號爲五都。</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:後魏立南兗州,周武改爲亳州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏略》曰:太祖于譙東五十里澤中築起精舍,讀書,射獵,閉絕賓客,即謂之譙東。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:老子,苦縣人也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>苦縣,即今真源縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h3 id="dan_zhou"><span id="id-.E5.96.AE.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>單州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《五代史》曰:單州,本單父縣,梁爲輝州,後唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“924年”">同光二年</span></a>復舊,隸宋州。周廣順中,割隸曹州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:慮不齊,字子賤,爲單父宰,反命于孔子,曰:「國有賢者,賢不齊者五人,教不齊所以治者。」孔子曰:「惜哉!不齊所治者小。所治者大,則庶幾矣。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《呂氏春秋》曰:宓子賤治單父,彈鳴琴,身不下堂而單父治。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h3 id="xu_zhou"><span id="id-.E8.A8.B1.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>許州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:許州,許昌郡。《禹貢》豫州之域。周爲許國。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:許,太岳之胤也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:許,炎帝之後也,武王伐紂時封之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:潁川許縣,舊許國也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏略》曰:後漢<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:196年_(提及)" title="Category:196年 (提及)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span title="196年">建安元年</span></a>,太祖迎獻帝都于許,即此邑也。魏文帝即位,改許昌縣焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:鄭伯清釋泰山之祀而祀周公,以泰山之祊易許田。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今有魯故城在長社縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:宋寵爲潁川太守,問功曹鄭凱曰:「聞貴郡山川多産奇秀,前賢往哲,可得聞乎?」凱對曰:「鄙郡禀嵩高之靈,中岳之精,是以聖賢龍蟠,俊乂鳳集。昔許由、巢父耻受堯禪,洗耳河濱,重道輕帝,邈世高蹈。樊仲父者,志潔心遐,耻山河之功,賤天下之重,抗節參云。公儀、許由俱出陽城。留侯張良,奇謀輔世,玄算入微,濟生民之命,恢帝王之略,功成而不居,爵厚而不受,出于城父。胡元安,體曾參之至行,履樂正之純業,喪親泣血,骨立形存,精神通于神明,雉兔集于左右,出潁陽。彪義山,英姿秀偉,逸才挺出,究孔<span style="color: light-dark(black, white); border-bottom:1px dotted red; background: light-dark(linen, #311); cursor: help" title="一作「聖」" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion">子</span>之房奧,存文武于將墜,出于昆陽。杜伯夷,經學著于師門,政事熙于國朝;清身不苟,有於陵之操;損己存公,有公儀之節,出定陵。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:獻帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:196年_(提及)" title="Category:196年 (提及)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span title="196年">建安元年</span></a>,遷都許。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏略》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:224年_(提及)" title="Category:224年 (提及)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span title="224年">黃初五年</span></a>,文帝東征,留郭后于永始台。霖雨百餘日,城樓多壞,有司請移,後曰:「昔楚昭王出游,貞薑留漸台,江水至,使者迎而無符,不出,卒沒。今帝在遠,未有急,奈何移也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又《景福殿賦》曰:鎮以崇台,實曰永始。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>台在許昌縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:荀彧,字文若,潁川潁陰人也。董卓之亂,彧謂父老曰:「潁川四戰之地,天下有變,當爲兵沖,宜亟去,無久留。」鄉人多懷土猶豫,會冀州牧韓馥迎彧,獨將宗室至冀州。後董卓遣李傕等出關東,所過虜掠,至潁川,鄉人留者多見殺略。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h3 id="chen_zhou"><span id="id-.E9.99.B3.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>陳州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:陳州,淮陽郡,置在宛丘縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡國圖志》曰:《禹貢》豫州之域,本太昊之墟。周武王封嬀滿于陳,春秋時楚滅之。秦滅楚,屬潁川郡。漢高分置淮陽國,後漢改爲陳國。</p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩·陳風》曰:坎其擊鼓,宛丘之下。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:東門之池,可以漚麻。</p>
|
||||
|
||||
<p>《注水經》曰:東門池,水至清而不耗,不生諸草。</p>
|
||||
|
||||
<p>《爾雅》曰:陳有宛丘。又曰:丘上有丘,爲宛丘。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:高帝十一年,立子友爲淮陽王,罷潁川郡以益之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《七賢傳》曰:漢武出淮陽,到監鄉。帝問陳翼曰:「此名爲何?」翼曰:「監鄉。」上曰:「何欺乎?」翼曰:「臣言不欺。若不欺,佩刀當生白毛;若欺,則無毛。」視之,刃果有毛。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>監鄉在盧江縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h3 id="ying_zhou"><span id="id-.E6.BD.81.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>潁州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:潁州,汝陰郡,置在汝陰縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:《禹貢》豫州之域。春秋鬍子國,楚滅之。秦幷天下,爲潁川郡。在漢則州汝南郡之汝陰縣也。魏、晋于此置汝陰郡。後魏改置潁州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:蒙恬伐楚寢丘。今汝陰縣有寢丘故城在焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《呂氏春秋》曰:楚孫叔敖戒其子曰:「我死,王必封汝,無受利地。荊楚之間有寢丘,其地爲不利,可長有也。」其子從之。楚封功臣二葉而滅,唯寢丘不奪。一名沈丘。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h3 id="cai_zhou"><span id="id-.E8.94.A1.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>蔡州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:蔡州,汝陽郡。《禹貢》豫州也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:春秋時爲沈、蔡二國之地,後爲楚、魏二國之境。秦兼天下,以其地爲三川。漢爲汝南郡。《地形志》曰:「謂之懸瓠城,亦名懸壺城。」又《水經》曰:「汝水周城,形如懸瓠,故取名焉。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:周武王克殷,封叔度于蔡。挾武庚作亂,周公殺管叔而放蔡叔,與車七乘。子胡改行率德。周公聞之,舉胡以爲魯卿士,故魯國治。復封胡于蔡,是爲蔡仲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《輿地志》曰:新蔡縣,蔡平侯自上蔡徙都之,故曰新蔡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:汝南郡,高帝置。王莽曰汝汾。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:鮦陽,屬汝南郡,在銅水之陽也。鮦音「紂」。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:吳房,本房子國也。楚靈王遷房于楚。吳王闔閭弟夫概奔楚,楚封于此,爲堂溪氏。以封吳故曰吳房。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》:蘇秦說韓王曰:「韓之劍戟出堂溪。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:李斯,上蔡人也。二世二年七月,具斯五刑,論要斬咸陽市。斯出獄,與其中子俱執,顧謂子曰:「吾欲與客復牽黃犬出上蔡東門逐狡兔,可得乎?」</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:許劭,字子將,汝南平輿人也。兄虔,亦知名。汝南人稱平輿淵有二龍焉。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>平輿故城今蔡州汝陽縣,東北有二龍鄉月且里。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
239
太平御览/OPS/c162_tai_ping_yu_lan_0160.xhtml
Normal file
239
太平御览/OPS/c162_tai_ping_yu_lan_0160.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,239 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百六十</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha9" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c161_tai_ping_yu_lan_0159.xhtml" title="太平御覽/0159">州郡部五</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百六十.州郡部六 河南道下</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c163_tai_ping_yu_lan_0161.xhtml" title="太平御覽/0161">州郡部七</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3207" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596776" title="d:Q85596776" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h3 id="hua_zhou"><span id="id-.E6.BB.91.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>滑州</h3>
|
||||
<p>《十道志》:滑州,靈昌郡,置在白馬縣。《禹貢》兗州之域。春秋時衛地。戰國時屬魏。秦爲東郡地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:狄滅衛,衛立戴公,以廬于曹。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今白馬地即曹邑。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>衛文公自曹邑遷于楚丘。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今衛南縣也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>衛成公又遷于帝丘。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今濮陽縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:秦始皇五年,拔魏十五城,始置東郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:白馬,屬東郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:酈食其說沛公曰:「守白馬之津,以示諸侯形制之勢,則天下知所歸矣。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《西征記》曰:古有神白馬,因以名縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《開山圖》曰:白馬群行水上,悲鳴則河决,馳走則山崩。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:樊儵封燕侯,即東郡也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h3 id="pu_zhou"><span id="id-.E6.BF.AE.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>濮州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:濮州,濮陽郡,置在鄄城縣。《禹貢》兗州之域。春秋時衛地。戰國時屬齊。秦幷天下,即東郡地。在漢爲濟陰郡之鄄城縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:齊桓公會諸侯于鄄。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>杜注曰:衛邑,今東郡鄄城是也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:齊威王九年,趙伐我,取鄄。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:衛侯夢于北宮,見人登昆吾之墟。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>注云:衛有觀在昆吾之墟,今濮陽城是。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:舜耕于曆山,耕者讓畔。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>應劭曰:曆山即雷澤中山也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《水經》曰:昔師延爲紂作靡靡之樂,武王伐紂,延東走,自投濮而死。衛靈公將之晋,舍于濮水之上,夜聞歌聲,召師涓受之。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h3 id="ji_zhou"><span id="id-.E6.BF.9F.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>濟州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:濟州,濟陽郡,置在廬縣。《禹貢》兗州之域。春秋時,其地屬齊。秦兼天下,爲東郡荏平地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:齊、鄭盟于石門,尋盧之盟。杜注曰:今盧縣故城是。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:扁鵲生盧,故曰盧醫。</p>
|
||||
|
||||
<p>酈元《元注水經》曰:槁磝城西即故荏平縣城,槁磝即今州是也。沈約《宋書》作「敲囂」字。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋書》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:430年_(提及)" title="Category:430年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="430年">元嘉七年</span></a>,到彥之北征,拔槁磝,後失之。至二十七年,以王玄謨爲寧朔將軍先鋒入河,平之,于此固守,因置槁磝城。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:後魏置濟州于單于城中,即石勒于耕處聞鼓角之聲是此。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:東阿,春秋時齊之柯地也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:其地出繒縑,故秦王服阿縞。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:石<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"></dfn>,在長清縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左氏傳》曰:齊晋戰于鞍,齊師敗績,齊侯自徐關入,見女子,曰:「君免乎?」曰:「免。」「銳司徒免乎?」曰:「免。」既而問之,壁司徒之妻也。與之石<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"></dfn>。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h3 id="yun_zhou"><span id="id-.E9.84.86.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>鄆州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:鄆州,東平郡,置在須昌縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:《禹貢》兗州之域。春秋時屬宋,即魯附庸須句國。戰國時,其地屬魏。秦爲薛郡地。漢爲東平國。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:晋人執季文子于苕丘,公還待于鄆。杜注曰:「鄆,魯西邑。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又《僖二十二年》:伐邾須句。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>僖公時也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又《哀十四年》:西狩于大野,叔孫氏之車子鉏商獲麟,賜虞人。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>大野即钜鹿縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h3 id="qing_zhou"><span id="id-.E9.9D.92.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>青州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:青州,北海郡,置在益都縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:少昊氏之墟,古青州之地。舜時以青州越海遼遠,分爲營州。武王克商,封師尚父于齊營丘。周成王少時,命太公東至于海,西至于河,南至于穆陵,北至于無棣,五侯九伯,實得征之。後子孫爲秦所滅,分齊地置齊、琅琊二郡。漢爲臨淄郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:少昊之代爽鳩氏,虞、夏則有季<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"></dfn>,湯有逢公伯陵,殷末有蒲姑,皆爲諸侯,國于此地。周成王時,蒲姑與四國作亂,成王滅之,以封太公。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:齊有清濟、濁河,可以爲固;長城钜防,足以爲塞。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:蘇秦東說齊宣王曰:「齊南有泰山,東有琅琊,西有清河。北有渤海,此所謂四塞之國也。齊地方二千餘里,齊軍之良,進如鋒矢,戰如雷霆,解如風雨。即有軍役,未嘗倍泰山,絕清河,涉渤海也。臨淄甚富,其民無不吹簫,鼓瑟彈琴,擊築,鬥鶏走狗。臨淄之塗,車轂相擊,人肩相摩,連袂成帷,舉袂成幕,揮汗成雨,家給人足,志氣高揚。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:齊所以名齊者,有天齊祠也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《封禪書》曰:始皇游海上,祠名山大川及八神。求羨門之屬八神,一曰天主,祠天齊。天齊,池名,在臨淄南郊山下。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:夫齊,東有琅琊、即墨之饒,南有泰山之固,西有濁河之限,北有渤海之利,地方二千里,持戟百萬,懸隔千里之外,齊得十二焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:齊有三服之官,縱爲首服,紈素爲冬服,輕綃爲夏服。</p>
|
||||
|
||||
<p>《韓詩外傳》曰:齊景公游何牛山之上,北望齊國,曰:「美哉國乎!鬱鬱葱葱。使古人無死者,則寡人將去此?」俯而泣下沾襟。國子、高子曰:「然!臣賴君之賜,疏食惡衣,可得而食也;駑馬柴車,可得而乘也;且猶不欲死,而况君乎!」又俯而泣。晏子笑曰:「樂哉!今日之游宴也,見怯君一、諛臣二。使古而無死,則太公、丁公至今猶存。吾君方將被萊笠而立畎畝,惟農事之恤,何暇念死乎!」公慚,乃引觴自罰。</p>
|
||||
|
||||
<p>《韓子》曰:景公與晏子游于少海,登柏寢之台而望其國,曰:「美哉!堂堂乎!後代孰有此?」晏子曰:「其田氏乎!」公曰:「寡人有國,而田氏有之,奈何!」對曰:「君欲奪之,則近賢遠不肖,振窮恤孤。雖十田氏,其如君何!」</p>
|
||||
|
||||
<p>《齊記》曰:晋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:311年_(提及)" title="Category:311年 (提及)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="311年">永嘉五年</span></a>,東萊牟平曹嶷爲刺史,所築城有大澗甚廣,因之爲固,謂之廣固城。城側有五龍口。</p>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·南燕錄》曰:慕容德初議所都,尚書潘聰曰:「青齊沃壤,號曰東秦,土方二千里,四塞之固,負海之饒,可謂用武之國。廣固者,曹嶷之所營,山川險峻,足爲王者之都。」從之。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h3 id="qi_zhou"><span id="id-.E9.BD.8A.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>齊州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:齊州,齊南郡,置在曆城縣。古兗州之域。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周禮》曰:子爲玄枵,齊之分。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:晋平公伐齊,戰于曆。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:舜耕于曆山下。</p>
|
||||
|
||||
<p>《竹書·穆天子傳》曰:天子自五鹿東征,釣于漯水,以祭淑人。己巳,天子東征,飲于漯水之上。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>漯水在祝阿,即今禹城縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國縣道記》曰:章丘,古高唐縣也,春秋時齊邑。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:齊威王使眄子守高,趙人不敢東漁于河。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h3 id="zi_zhou"><span id="id-.E6.B7.84.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>淄州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:淄州,淄川郡,置在淄川縣。《禹貢》青州之域。周之九州,爲幽州之境。春秋及戰國時,屬齊。秦爲齊郡。漢爲濟南郡之般陽縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:般陽,屬濟南郡。應劭曰:在般水之陽。王莽曰濟南亭。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:長山縣,本漢于陵縣也,隋改焉,以界內長白山爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:于陵,屬濟南郡。王莽曰于陸。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:長山于陵城,散宜生得瑞獸之地。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h3 id="lai_zhou"><span id="id-.E8.90.8A.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>萊州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:萊州,東萊郡,置在掖縣。《禹貢》青州之域。周之九州,爲幽州之境。秦置三十六郡,屬齊郡。《漢志》:高祖置東萊郡,以其在齊國之東,故曰東萊。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書·禹貢》曰:萊夷作牧。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:齊侯伐萊,萊人使正輿子賂夙沙衛以索馬牛皆百匹,齊師乃還。後齊人復入萊,萊恭公俘柔奔堂,晏弱圍堂,滅之,遷萊子于郳。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:周武王封太公于營丘,萊侯聞之,遂與太公爭營丘。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:聊攝以東,姑尤以西,其爲人也多矣。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>聊攝,齊西界;姑尤,齊東界。謂聊城,攝城,姑水,龍水也,水在即墨縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《漢書·郊祀志》曰:武帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前110年_(提及)" title="Category:前110年 (提及)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="前110年">元封元年</span></a>,大旱,禱萬里沙。孟康云:沙長三百里。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>沙在郡界。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《地理志》曰:長廣縣有奚養澤。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>長廣今昌陽縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《周禮·職方氏》曰:幽州之藪曰奚養。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h3 id="deng_zhou"><span id="id-.E7.99.BB.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>登州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:登州,文登郡。漢牟平縣,屬東萊郡。文帝封齊悼惠王子將閭爲牟平侯,此即將閭邑也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:古萊子國也。戰國及秦,屬齊郡。漢已下,屬東萊郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:文登,漢發垂縣有之罘山。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:發垂有之罘山,丹水所出。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>師古曰:發垂,直睡切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:始皇二十八年,行郡縣,上泰山,過黃髮垂,經成山。後二十九年,又東游,登成山,升之罘,勒石紀功。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h3 id="mi_zhou"><span id="id-.E5.AF.86.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>密州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:密州,高密郡,置在諸城縣。《禹貢》青州之域,兼得徐州之地。秦爲琅琊郡。漢屬齊,文帝分齊立膠西國,封齊悼惠王子<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"></dfn>爲膠西王,都高密。</p>
|
||||
|
||||
<p>《齊記》曰:密州,本東武縣,樂府《東武吟》即是也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《秦本紀》曰:始皇二十八年,齊登琅琊層台于山上,秦王樂之,因留三月。乃徙黔首二萬戶于琅邪山。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳越春秋》曰:越王勾踐二十五年,徙都琅琊,立觀台,周旋七里,以望東海。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:齊<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"></dfn>王爲燕師所敗,唯聊、莒、即墨三城不下。立<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"></dfn>王之子法章于莒,是爲襄王。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h3 id="xu_zhou"><span id="id-.E5.BE.90.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>徐州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:徐州,彭城郡,置在彭城縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡國志》曰:《禹貢》徐州之域。春秋時宋、滕、薛、小邾、逼陽之地。六國時屬楚。秦幷天下,爲泗水郡。楚漢之際,楚懷王自盱眙徙都之;後項羽徙懷王于郴,自立爲西楚霸王,又都于此。漢爲泗水郡,後爲彭城郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:高祖過沛,留,置酒沛宮,悉召故人父老子弟佐酒。發沛中兒得百二十人,教之歌。酒酣,上擊築,自歌《大風之歌》,令兒皆習和之。上乃起舞,忼慨泣下,謂沛父老曰:「游子悲故鄉。吾雖都關中,萬歲之後,吾魂魄猶思沛。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋書》曰:高祖經略中原,以彭城險要,置府于此。後王玄謨上表曰:「彭城南届大淮,左右清、汴,城隍峻整,襟衛周固。又自淮以西,襄陽以北,經塗三千,達于濟、岱,六州之民三十萬戶,實由此境。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:尉元上表曰:「彭城,宋之要藩,南師來侵,莫不因之以淩諸夏。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="12"><h3 id="si_zhou"><span id="id-.E6.B3.97.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>泗州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/元和志" title="元和志" class="mw-redirect">元和郡國志</a>》曰:泗州,臨淮郡,理臨淮縣。《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/禹貢" title="禹貢" class="mw-redirect">禹貢</a>》徐州之域。春秋屬魯,又爲徐子之國。後秦滅楚,爲泗水郡。漢分置臨淮郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>·地理志》曰:厹猶,屬臨淮郡。王莽曰康義。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>厹音仇,即連水也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《都城記》曰:周穆王末,徐君偃好行仁義,東夷歸之者四十餘國。穆王西巡,聞徐君威德日遠,遣楚襲其不備,大破之,殺偃王。其子遂北徙彭城,百姓從之者數萬。徐國,今徐城是也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="13"><h3 id="yan_zhou"><span id="id-.E5.85.97.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>兗州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:兗州,魯郡,置在瑕丘縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:《禹貢》兗州之域。春秋時爲魯國。武王即位,封周公于少昊之墟,曲阜之地,周公不就,至子伯禽乃就封。之後三十四君,爲楚所滅。楚以魯爲薛郡。漢爲魯國。魏太祖爲兗州牧焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:季康子伐邾,以邾子益來囚諸負瑕。杜注云:魯邑也,有瑕丘城,即今縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《家語》曰:夫子爲中都宰,今有中都城在焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:高祖略地,取湖陵。《方輿地志》屬山陽郡,即今方與縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:隱公矢魚于棠。即此地,唐或爲魚台縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:吳楚七國反,天子命周亞夫將三十六軍擊之。亞夫至淮陽,問客鄧都尉:「策安出?」客曰:「莫若引兵東北壁昌邑,以梁委吳。使輕兵絕淮泗口,塞吳餉道。使吳、梁相弊,乃以全制其極,破吳必矣。」亞夫從之,乃破吳。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今金鄉縣有昌邑故城。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:太祖欲征陶謙,時呂布在兗州,荀彧說太祖曰:「昔高祖居關中,光武據河內,皆深根固蒂以制天下,進足以勝敵,退足以自守,故雖有困敗而終濟大業。將軍本以兗州首事,平山東之難,百姓無不歸心悅服。且濟、河,天下之要地,是亦將軍之關中、河內也,不可不先定。」乃從之。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="14"><h3 id="hai_zhou"><span id="id-.E6.B5.B7.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>海州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:海州,東海郡,置在朐山縣。《禹貢》徐州之域。春秋魯國之東境。七國時屬楚。秦爲薛郡地,後分薛郡爲郯。漢改郯爲東海郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:朐,屬東海郡。秦始皇立石海上以爲東門。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:東海郡祝其,羽山在南,鯀所殛之地。王莽曰猶亭。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:公會齊侯于夾穀即此。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="15"><h3 id="yi_zhou"><span id="id-.E6.B2.82.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>沂州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:沂州,琅琊郡,置在臨沂縣。《禹貢》徐州之域也。春秋時齊地。秦置琅琊郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《論語》:夫子曰:「點!爾何如?」曰:「暮春者,春服既成,冠者五六人,童子六七人,浴乎沂,風乎舞雩,咏而歸。」夫子喟然嘆曰:「吾與點也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:子之武城,聞弦歌之聲,夫子莞爾而笑,曰:「割鶏焉用牛刀?」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>武城今在費縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small><small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>之,適也。無可之則止,何必公山氏之適。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:公山弗擾以費叛,召,子欲往。子路不說,曰:「末之也,已,何必公山氏之之也?」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>之,適也。無可之則止,何必公山氏之適。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《漢書·地理志》曰:襄賁,屬東海郡。王莽曰章信。後屬琅琊郡。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>賁音肥。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
255
太平御览/OPS/c163_tai_ping_yu_lan_0161.xhtml
Normal file
255
太平御览/OPS/c163_tai_ping_yu_lan_0161.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,255 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百六十一</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c162_tai_ping_yu_lan_0160.xhtml" title="太平御覽/0160">州郡部六</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百六十一·州郡部七 河北道上</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c164_tai_ping_yu_lan_0162.xhtml" title="太平御覽/0162">州郡部八</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3237" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596800" title="d:Q85596800" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="huai_zhou"><span id="id-.E6.87.B7.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>懷州</h2>
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:懷州,河內郡。《禹貢》冀州之域,覃懷之地。周爲畿內及衛、邗、雍三國。春秋時屬晋。七國時屬韓、魏二國。秦兼天下,滅衛,爲三川郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禹貢》曰:覃懷底績,至于衡漳。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:光武定河內而難其守,問于鄧禹曰:「諸將誰可使守河內者?」禹曰:「昔高祖任蕭何于關中,無復西顧之憂。今河內帶河爲固,戶口殷實,北通上党,南迫洛陽。寇恂文武備足,非此了不可也。」乃拜恂爲河內太守。恂移書屬縣,講兵肄射,伐湛園之竹以爲矢,養馬收租以給軍。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:周與鄭人蘇忿生之田:州、陘、隤、懷。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>州,今河內縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:襄王賜晋文公以陽樊、溫、原、攢茅之田。晋于是始啓南陽。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>在晋山之南,河之北,故曰南陽。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:河內縣,《春秋》野王邑也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:晋人執晏弱于野王。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:武德縣,屬河內。始皇東巡,自以武德定天下,故名之也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:修武,本寧邑也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《韓詩外傳》曰:武王伐紂,勒兵于寧,故改曰修武。</p>
|
||||
|
||||
<p>《韓非書》曰:秦昭王敗趙長平,西伐修武。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:漢武帝將幸緱氏,至汲縣之新中鄉,得南越相呂嘉首,因立爲獲嘉縣。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="meng_zhou"><span id="id-.E5.AD.9F.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>孟州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:孟州,河陽郡。《禹貢》冀、豫二州之境,則武王伐紂,會盟津是也。周爲畿內,蘇忿生之邑。後爲晋邑。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:晋侯召王,以諸侯見,且使王狩。仲尼曰:「以臣召君,不可以訓。」故書曰:「天王狩于河陽。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《北齊書》曰:神武使潘岳鎮北城,又使高永樂守南城,以備西魏;又東魏所築中潬城仍置河陽關;故有河陽三城侯使。</p>
|
||||
|
||||
<p>《冀州圖經》曰:河陽,在河內郡南六十四里,有宮有關。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:潘岳才名冠世,爲衆所嫉,出爲河陽令。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳·隱三年》曰:鄭祭足帥師取溫之麥。秋,又取成周之禾。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《僖十年》:狄滅溫,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今河內溫縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>溫子奔衛。周襄王以地賜晋文公。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="wei_zhou"><span id="id-.E8.A1.9B.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>衛州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:衛州,汲郡。《禹貢》冀州之域,後爲殷都,衛縣界朝歌是也。戰國時屬魏。秦屬河東郡。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>漢爲汲縣地。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《地理志》曰:河內,殷之舊都,周既滅殷,分其畿內爲三國,《詩·風》邶、鄘、衛是也。邶以封紂子武庚;鄘,管叔尹之;衛,蔡叔尹之;以監殷人,謂之三監。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:周旦以成王命興師,殺武庚祿父,殺管叔,放蔡叔,以殷餘民封康叔爲衛君,居河、淇之間故商墟。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:朝歌,屬河內,紂所都。周武王弟康叔所封,更名衛。王莽曰雅歌。</p>
|
||||
|
||||
<p>《劉子》曰:邑號朝歌,墨子回車。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:虞詡爲朝歌令,多盜,連年不解,親舊多勞吊之,曰:「得朝歌何衰也!」詡笑曰:「難者不避,易者必從,臣之節也。」詡謁河內太守馬棱,棱曰:「君儒者,乃在朝歌?甚爲君憂之。」詡曰:「賊犬羊相聚,以求飽暖耳。去敖倉不過百里,不知取以爲糧;青、冀州民,不知掠以爲衆,守其厄塞,此爲斷天下之右臂也。今則不然,此無大計之效也。」詡悉平之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋後序》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:284年_(提及)" title="Category:284年 (提及)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="284年">太康五年</span></a>,吳寇始平,餘自江陵還襄陽,解甲休兵,乃申予舊意,修成《春秋釋例》及《經傳集解》。始訖,會汲郡汲縣有發其界內舊冢者得古書,皆簡編科斗文字,發冢者不以爲意,往往散亂。科鬥書久廢,推尋不能盡通,始者藏在秘府,餘晚得見之。</p>
|
||||
|
||||
<p>劉澄之《山川古今記》曰:黎陽,古黎國也。《詩》曰:「黎侯寓于衛」是也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="xiang_zhou"><span id="id-.E7.9B.B8.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>相州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:相州,鄴郡。《禹貢》冀州之域。春秋時地屬晋。戰國時屬魏,魏文侯使西門豹守鄴是也。秦幷天下,爲邯鄲、上黨二郡之地。漢高祖分置魏郡,治鄴。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書》曰:河亶甲居相。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:道武幸鄴,訪立州名,尚書崔光對曰:「昔河亶甲居相,宜曰相州。」道武從之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:魏郡,領鄴、館陶、斥丘等一十八縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:文帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:494年_(提及)" title="Category:494年 (提及)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="494年">太和十八年</span></a>,卜遷都,經鄴,登銅雀台,御史崔光等曰:「鄴城平原千里,漕運四通,有西門使、起舊迹,可以饒富,在德不在險,請都之。」孝文曰:「君知其一,未知其二,鄴城非長久之地,石虎傾于前,慕容滅于後。國富主奢,暴成速敗。且西有枉人山,東有列人縣,北有柏人城。君子不飲盜泉,惡其名也。」遂止。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏書》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:223年_(提及)" title="Category:223年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="223年">黃武二年</span></a>,以魏郡東部爲陽平郡,西部爲廣平郡。廣平、陽平、魏平三郡爲三魏也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:安陽,紂都也,在淇、洹二水之間,本殷墟所謂北冢是也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《戰國策》曰:紂昔聚兵百萬,左飲淇水使竭,右飲洹水不流。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書·載記》曰:石勒諸將佐議欲都鄴,將攻三台,張賓進曰:「三台險固,攻守未可卒下。」于是進襄國。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:內黃,屬魏郡。《春秋》「吳子、晋侯會于黃池。」今黃澤在西,陳留有外黃,故加內云。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="luo_zhou"><span id="id-.E6.B4.9B.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>洛州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:洛州,廣平郡。屬《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/禹貢" title="禹貢" class="mw-redirect">禹貢</a>》冀州之域。春秋時爲赤狄地,後屬晋。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/左傳" title="左傳" class="mw-redirect">左傳</a>》:「晋荀林父敗赤狄于曲梁」是也。七國時屬趙。秦幷天下,爲邯鄲郡。漢初,置廣平國。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禹貢》曰:覃懷底績,至于衡漳。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>衡漳在肥鄉縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:公會單頃公及諸侯,同盟于鶏澤。杜注云:鶏澤在廣平曲梁縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢志</a>》:廣平國,領縣十六。武帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前91年_(提及)" title="Category:前91年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="前91年">征和二年</span></a>改爲平幹國,宣帝復故。王莽曰富昌。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:洛水縣,本漢斥漳縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:以其國斥鹵,故云斥漳。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:曲周,屬廣平國。莽曰直周。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:邯鄲,單,盡也;邯,山名,謂邯山之所盡也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="xing_zhou"><span id="id-.E9.82.A2.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>邢州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:邢州,钜鹿郡。《禹貢》冀州之域。秦幷天下,于此置信都縣,屬钜鹿郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:凡蔣、邢、茅,周公之胤也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《成十五年》:楚大夫申公奔晋,晋以爲邢大夫。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>東陽,晋之山東,魏州廣平是。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:邢州尚書坊東平地,周百餘步,其所鳴響,人馬行上轟轟有聲,掘之即火出。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十三州記》曰:钜鹿,唐虞時大麓之地。《尚書》:「堯試舜百揆,納于大麓。」麓則林之大者。堯之禪舜,欲使天下皆見之,故合群臣與百姓,納之大麓之野,然後授舜,以明己禪也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《張耳傳》曰:高祖從平城還,過趙,趙王自上食,禮甚卑。高祖箕踞。趙相貫高等乃壁人柏人,要之。上過欲宿,心動,問:「縣名爲何?」曰:「柏人。」上曰:「柏人者,迫於人也!」不宿而去。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>柏人,今堯山縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="ji_zhou"><span id="id-.E5.86.80.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>冀州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:冀州,信都郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:春秋時屬晋。七國時屬趙。在秦屬钜鹿郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>李公緒《趙記》曰:趙孝成王造壇台之宮爲趙都,朝諸侯,故曰信都。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:秦時有說客說張耳曰:「兩君羈旅,難以獨立;立趙後,扶以義,可以就功。」乃求趙歇,立爲趙王,居信都。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:項羽分趙,立張耳爲常山王,居信都,改曰襄國。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:張賓說石勒曰:「襄國因山憑險,實形勢之國,可都之。」遂都於此。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:初,童謠云:「古在左,月在右,讓去言,或入口。」「古在左,月在右」,胡字也。「讓去言」,襄字也。「或入口」,爲國也。尋爲石勒所都。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:王郎僭號,河北悉應。光武自薊南行,至下博,惶惑不知所之,有白頭父在道傍,指曰:「努力!信都爲長安守。」光武即馳赴信都,太守任光開門出迎。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:韓馥爲冀州牧,公孫瓚欲襲之。袁紹使高元才諷馥,令以冀州讓紹。馥素恇怯,因然其計,馥長史耿武諫曰:「冀州雖鄙,帶甲百萬,谷支十年。袁紹孤客窮軍,譬如嬰兒在股掌之上,絕其乳哺,立可餓殺,奈何以州與之?」馥不從,以州與紹。</p>
|
||||
|
||||
<p>盧植《冀州風土記》曰:冀州,聖賢之泉藪,帝王之舊地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十三州志》曰:冀州之地,古京也。人患剽悍,故語曰:「仕宦不偶值冀部。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:王郎起,光武自薊南馳,及至南宮,遇大風雨,光武引車入道傍空舍,馮异抱薪,鄧禹爇火,光武對灶燎衣。异進麥飯兔肩。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:太祖拔鄴,領冀州牧,或說太祖「宜復古置九州,冀州所制者廣,天下服矣。」太祖將從之,荀彧曰:「若是,則冀州當得河東、馮翊、扶風、西河、幽、幷之地,所奪者衆。今分冀州,將皆動心。一旦生變,天下未易圖也。」公從之。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="zhao_zhou"><span id="id-.E8.B6.99.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>趙州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:趙州,趙郡。《禹貢》冀州之域。春秋時屬晋。戰國時屬趙。秦爲邯鄲郡。漢爲常山郡平棘縣地,又趙國。自兩漢及魏,以封建子弟。</p>
|
||||
|
||||
<p>《趙記》云:女子盛飾冶容,習絲竹,長袖,傾絕諸侯。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:師及齊師、衛孔圉、鮮虞伐晋,取棘蒲。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>即今平棘縣也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:蘇秦說趙曰:「當今之時,山東之建國莫强于趙。趙地方二千里,西有常山,南有漳河,東有清河,北有燕代。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:元氏,屬常山縣。王莽曰井關亭。趙公子元之封邑,故曰元氏。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:光武北征彭寵,陰後從行,生明帝于元氏傳舍。章帝幸元氏,祠光武、顯宗于縣舍,又祠顯宗于始生堂,皆奏樂,用新詩,復元氏祖。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:高邑縣,趙房子之邑,《竹書紀年》作魴子。漢以爲鄗縣。後漢復改爲高邑。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:光武至鄗,群臣請即帝位,于是設壇場于鄗南千秋高亭五成陌。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今趙州柏鄉縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h2 id="zhen_zhou"><span id="id-.E9.8E.AE.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>鎮州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:鎮州,常山郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:《禹貢》冀州之域。周爲幷州地。春秋時爲鮮虞國。戰國時屬趙。秦兼天下,爲钜鹿郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十三州志》曰:真定,本名東垣,以河東有垣,故此加東耳。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:高祖時,代相陳豨反,使趙利守東垣。上自攻之,不下,卒駡帝,帝怒,增兵急攻城,斬駡者,改曰真定。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:井陘,屬常山郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《穆天子傳》曰:天子獵于<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"></dfn>山。注曰:燕、趙謂山脊爲<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"></dfn>,即今井陘是。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:秦始皇十八年,攻趙,王剪下井陘。</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:靈壽縣,本中山國都也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十三州志》曰:中山武公本周之同姓,其後桓公不恤國政。晋太史餘見周王,王問之:「諸侯孰先亡?」對曰:「中山之俗以晝爲夜,以臣觀之,中山其先亡乎?」其後魏樂羊爲文侯將,拔中山,封之靈壽。</p>
|
||||
|
||||
<p>《戰國策》曰:九門縣本有九室而居,趙武靈王改爲九門縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:趙惠王三十八年,藺相如城九門大城。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h2 id="ding_zhou"><span id="id-.E5.AE.9A.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>定州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:定州,博陵郡。《禹貢》冀州之域。虞舜十二州,蓋井州之域。春秋時鮮虞白狄之國,後改爲中山國。</p>
|
||||
|
||||
<p>張曜《中山記》曰:郡理中山,以其城中有山,故謂之中山。又云:郡治中人城。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:盧奴縣,屬中山國。盧水出焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:安喜縣,即古盧奴縣也。有黑水故池,深而不流;俗謂黑水爲盧,不流爲奴。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢書·外戚傳》曰:宣帝母王夫人,微時與父泣別于柳宿城。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>在豐義縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:唐縣,本春秋時鮮虞邑也,漢爲唐縣地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:唐縣,屬中山國。王莽曰和親。故堯國也。堯爲唐侯,邑于此。堯山在唐東北望都界。孟康曰:晋荀吳伐鮮虞,入中人,今中人亭是。</p>
|
||||
|
||||
<p>應劭《風俗通》曰:中人城北四十里有左人亭,鮮虞故邑。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>左人亭即唐縣也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:望都,屬中山國。莽曰順調。堯山在北,堯母慶都山在南,登堯山見都山,故以爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:陘邑縣,本七國時中山國之苦陘縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:李克爲中山相,苦陘之吏上計,入多于前,克曰:「苦陘上無山林之饒,下無藪澤牛馬之息,而入多于前,是擾亂吾民也。」於是免之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:鼓城縣,春秋鼓子之邑,漢下曲陽之地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋左氏傳》曰:晋荀吳圍鼓,以鼓子鳶鞮歸。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>钜鹿下曲陽有鼓衆。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《十三州志》曰:中山有上曲陽,故加下耳。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:北平縣,本秦曲逆縣之地,屬中山國。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:高祖北征還過曲逆,上其城,望室甚大,曰:「壯哉縣!吾行天下,獨見洛陽與是耳。」于是封陳平爲曲逆侯。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:章帝北巡北岳,以曲逆名不善,改爲蒲陰。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h2 id="ying_zhou"><span id="id-.E7.80.9B.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>瀛州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:瀛州,河間郡。《禹貢》冀州之域。舜十二州爲幷州之境。春秋時屬燕、趙二國。秦幷天下,爲河間郡。漢爲河間國。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:瀛州,以地帶滄海,物産滋瀛,故以名之。又云:以瀛海爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:河間國,領縣四:樂成、侯井、武隧、弓高。王莽曰朔定。應劭曰:在兩河之間。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:武帝時,望氣者云「西北有女極貴」,遂訪之于河間,得鈎弋夫人。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:博野縣,本漢蠡吾縣地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十三州志》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“386年”或“388年”或“397年”或“453年”或“前104年”">太初元年</span></a>,蠡吾侯志入繼孝質,是爲孝桓帝。追尊其父蠡吾侯翼爲孝宗皇帝,陵曰博陵,因改爲博野縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:高陽縣,屬涿郡。王莽曰高亭。以其在高河之陽,故曰高陽。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:東平舒,屬渤海郡。以代郡有平舒,故此加東也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>即平舒縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
317
太平御览/OPS/c164_tai_ping_yu_lan_0162.xhtml
Normal file
317
太平御览/OPS/c164_tai_ping_yu_lan_0162.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,317 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百六十二</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c163_tai_ping_yu_lan_0161.xhtml" title="太平御覽/0161">州郡部七</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百六十二.州郡部八 河北道中</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c165_tai_ping_yu_lan_0163.xhtml" title="太平御覽/0163">州郡部九</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3258" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596824" title="d:Q85596824" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h3 id="wei_zhou"><span id="id-.E9.AD.8F.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>魏州</h3>
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:魏州,魏郡。《禹貢》兗、冀二州之域。在夏即觀扈之國。春秋時爲晋地。戰國時爲衛、魏二國之地。秦滅魏,置東郡;滅趙,置邯鄲郡。漢以秦邯鄲之南部、東郡之邊縣置魏郡。後漢封曹操爲魏王,治鄴。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:邯鄲亦漳、河之間一都會也,北通燕、涿,南有鄭、衛。俗與趙相類,然近梁、魯,重義而務節。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:邯鄲土廣俗雜,大率精急,高氣勢,輕爲奸。漢初,分邯鄲之南部置魏郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:魏郡,王莽曰魏成。領鄴、館陶等十八縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:元城,屬魏郡。魏武侯公子元食邑于此,因而氏焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:曹操爲魏公。操分魏郡爲東、西部,置都尉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:元城縣有沙麓山,即《春秋經》所書「沙麓崩」。後爲漢元後興之象也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h3 id="bo_zhou"><span id="id-.E5.8D.9A.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>博州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:博州,博平郡。《禹貢》兗州之域。春秋時齊之西界聊攝地也。戰國時爲齊地。秦、漢爲東郡地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》齊晏子對景公曰:「聊攝以東,其爲人也多矣。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:齊田單攻聊城歲餘,士卒多死而聊不下。魯仲連爲書約之,矢以射城中。燕將得魯連書,泣三日,猶與不能决,乃自殺。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:齊威王伐晋,至博陵。徐廣注曰:東郡之博平也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h3 id="mo_zhou"><span id="id-.E8.8E.AB.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>莫州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:莫州,大安郡。其地歷代所屬與瀛州同。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:711年_(提及)" title="Category:711年 (提及)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="711年">景雲二年</span></a>,分瀛州置。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢志</a>》曰:鄚縣,屬涿郡。王莽曰言符。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:鄚縣有易京城,後漢末公孫瓚築京以自固。圍塹十重,以鐵爲門,諸將家家作樓,以千計,幷高五六丈。爲袁紹所攻,城樓皆陷沒。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:清樂縣,本漢樂鄉縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:樂鄉,屬信都。王莽曰樂丘。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:漢高祖過趙,問:「樂毅有後乎?」對曰:「有樂臣叔。」遂封樂叔于此。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/後漢書" title="後漢書">後漢書</a>》曰:獻帝初,公孫瓚據幽州。先是有童謠曰:「燕南垂,趙北際,中間不合大如礪,惟有此中可避世。」瓚以易地當之,乃築京以自固也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h3 id="shen_zhou"><span id="id-.E6.B7.B1.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>深州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:深州,饒陽郡。《禹貢》冀州之域。七國時爲趙地。秦爲钜鹿郡地。漢爲饒陽縣。隋置深州,以州西故深城爲名也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:饒陽,屬涿郡。在饒河之陽,故名之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:安平,屬涿郡。王莽曰廣望亭。《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》:高帝六年,封鄂千秋爲安平侯。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:王郎起,光武自薊東南馳,晨夜草舍。至饒陽之無蔞亭時天寒烈,衆皆饑疲,馮异上豆粥。明旦,光武謂諸將曰:「昨得公孫豆粥,饑寒俱解。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>公孫异字。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h3 id="yi_zhou"><span id="id-.E6.98.93.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>易州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:易州,上穀郡。《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/禹貢" title="禹貢" class="mw-redirect">禹貢</a>》冀州之域。虞舜分冀州爲幷州,則爲幷州之地。春秋時燕、趙之分。秦幷天下,爲上穀郡地。漢置涿郡,今州即涿郡之故安地也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:易縣,本漢故安縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:故安,屬涿郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:文帝封申屠嘉爲故安侯。</p>
|
||||
|
||||
<p>《九州記》曰:易縣西南三十里有送荊陘,即荊軻入秦之路也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《河北記》曰:易縣前有五公城。王潭不從王莽,潭子興生五子,避隱于此,世祖幷封爲侯。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:淶水縣,本漢遒縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:遒,屬涿郡。莽曰遒屏。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢書·年表》曰:景帝封匈奴降王隱强爲遒侯。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:容城,屬涿郡。莽曰深澤。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:遂城,戰國時武遂縣,漢之北新城。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:趙悼襄王二年,李牧將攻燕,拔武遂。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:北新城,屬中山國。莽曰朔平。《土地十三州志》曰:「河間有新城,」故此加北。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h3 id="you_zhou"><span id="id-.E5.B9.BD.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>幽州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:幽州,范陽郡。《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/禹貢" title="禹貢" class="mw-redirect">禹貢</a>》冀州之域。虞舜十二州爲幽州。夏、殷省幷冀。周復置幽州。秦爲漁陽、上穀等五郡。漢高分上穀置涿郡;武帝開東夷,又置玄菟、樂浪二郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:幽州,北幽昧之地,故曰幽州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋地道記》曰:幽州,因幽都以爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/山海經" title="山海經">山海經</a>》曰:北荒有幽都之山。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/爾雅" title="爾雅">爾雅</a>》曰:北方之美者,幽都之筋角焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋地道記》曰:舜以冀州南北廣大,分燕北地爲幽州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:漁陽郡屬幽州,莽曰通路。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:顓頊都于帝丘,其地北至幽陵。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:周武王之滅紂,封召公于北燕。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《世本》曰:居北燕。宋忠曰:有南燕,故曰北。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:箕星散爲幽州,分爲燕國。其氣躁急。通齊、趙,渤海之間一都會也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:燕、秦千樹粟,與封侯等。士馬所生,有魚鹽桑棗之利。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/後漢書" title="後漢書">後漢書</a>》曰:公孫瓚破劉虞,盡有幽州之地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/三國典略" title="三國典略">三國典略</a>》曰:東魏薛<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>叔嘗夢山上挂絲,以告所善張亮,曰:「山上絲,幽字也。君必爲幽州。」後果如之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/禮記" title="禮記">禮記</a>》曰:武王克商,封黃帝之後于薊。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:鄒子之燕,昭王擁彗前驅,請爲弟子受業,築碣石宮以處鄒子,親往師之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:昭王謂郭隗曰:「願得賢士,以身事之。」隗曰:「王必欲致士,先從隗始。况賢于隗者,豈遠千里哉!」于是昭王爲隗改築宮而師事之。樂毅自魏往,鄒衍自齊往,劇辛自趙往,士爭歸燕。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:安次縣,屬渤海郡。又《續漢志》曰:安次,屬漁陽郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:武清縣,本漢之雍奴縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>酈元《注水經》曰:雍奴,藪澤之名。四面有水曰壅,不流曰奴。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:《張囿傳》曰:「從擊潭于渤海,別將圍雍奴,大破之。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h3 id="shun_zhou"><span id="id-.E9.A0.86.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>順州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《方輿志》曰:順州,順義郡,在范陽郡。唐天寶初置,又改爲順義、歸化二郡。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>亦曰思順州。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h3 id="gui_shun_zhou"><span id="id-.E6.AD.B8.E9.A0.86.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>歸順州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《方輿志》曰:歸順州,其地乃燕之北境,燕太子丹使荊柯獻地圖即謂此也。即元順州之北境,唐天寶初以置歸化、順義二郡,同領懷柔一縣,復又立歸順州以理焉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h3 id="zhuo_zhou"><span id="id-.E6.B6.BF.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>涿州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:涿州,涿郡。古涿鹿之地,舜十二州爲幽州地。《禹貢》爲冀州之域。春秋戰國爲燕國之涿邑。漢高帝置涿郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:黃帝與蚩尤戰于涿鹿之野。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:涿郡,高帝置。莽曰垣輸。屬幽州。領縣二十九。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h3 id="ji_zhou"><span id="id-.E8.96.8A.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>薊州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:薊州,漁陽郡。《禹貢》冀州之域。春秋及戰國時屬燕。秦時于此置漁陽郡,二漢因之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:漁陽縣,本北無終子國也。有無終山城。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋左氏傳》曰:莊十三年,齊人伐山戎。杜預注曰:山戎、北狄、無終,三名其實一也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:無終,屬右北平。故無終子國也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h3 id="yan_zhou"><span id="id-.E7.87.95.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>燕州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:燕,宛也。在涿鹿山南宛宛然,因以名之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋說題辭》曰:箕尾爲燕,陰氣浸生。故俗雲貪利,地宜栗。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》:蘇秦說燕文侯曰:「燕東有朝鮮、遼東,北有林胡、樓煩,西有雲中、九原,南有呼沱、易水,地方二千里,帶甲數十萬。南有碣石、雁門之饒,北有棗栗之利,民不佃作而足于棗栗矣。此所謂天府也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《貨殖傳》曰:燕、秦千樹栗,以比封侯。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="12"><h3 id="tan_zhou"><span id="id-.E6.AA.80.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>檀州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:檀州,密雲郡。《禹貢》冀州之域。春秋戰國時幷爲燕地。秦爲漁陽郡。在漢領白檀等十二縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:本漢豀縣,屬漁陽郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:豀,屬漁陽郡。莽曰敦德。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>虒音題。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:燕東有漁陽郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:漢李廣弭節白檀。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏書》曰:曹公越北塞,曆白檀,破烏丸于柳城。</p>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:白檀縣,即右北平。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="13"><h3 id="gui_zhou"><span id="id-.E5.AC.80.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>嬀州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:嬀州,嬀川郡。《禹貢》冀州之域。舜暨周爲幽州之域。春秋戰國幷屬燕國。秦幷天下,爲上谷郡爲潘縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:燕西有上穀郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:上谷郡,秦置。莽曰朔調。屬幽州。領縣十五。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:潘縣,屬上穀郡。莽曰樹武。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>潘曰普半反。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《晋太康地裏記》曰:潘縣,更屬廣寧郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:軒轅黃帝戰于阪泉之野。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:阪泉,在懷戎縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周書》曰:黃帝殺蚩尤于中冀,名曰絕轡之野。亦其地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:燕築長城自造陽至襄平。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>造陽即嬀州之地名也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="14"><h3 id="ping_zhou"><span id="id-.E5.B9.B3.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>平州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:平州,北平郡。《禹貢》冀州之域。舜十二州爲營州之境。周爲幽州之地。春秋時爲山戎孤竹、白狄肥子二國地。秦兼天下,爲遼西郡肥如縣地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:肥如,屬遼西郡。肥子奔燕,燕封于此。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:齊桓公北征山戎至孤竹,至卑耳之溪,見一人長八尺,具衣冠,右祛衣,走馬前。桓公問于管仲,對曰:「山之神有俞兒,霸王之君興則前導,祛衣示前有水,右祛衣從右方涉。」至卑耳之溪,從左方涉,其深至膝;自右已涉。桓公拜曰:「仲父之聖至于此。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:曹公北征烏丸,田疇自盧龍道引軍出盧龍塞,塹山堙穀五百餘里,經白檀,曆平岡,登白狼,望柳城。道今在盧龍縣。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="15"><h3 id="ying_zhou"><span id="id-.E7.87.9F.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>營州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:營州,柳城郡。《禹貢》冀州之域。其在十二州爲營州地。周爲幽州。春秋爲山戎之地。戰國時屬燕。秦、漢爲遼西郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:地當營室,故曰營州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:遼西郡,秦置。屬幽州。領縣十四。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:遼西郡,即烏丸鮮卑蹋頓所居。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十六國春秋·慕容傳》曰:柳城之北,龍山之南,所爲福德之地也。可營制規模,築龍城,構宮室。改柳城爲龍城縣,遂都之,改曰和龍宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢輿地記》曰:舜分齊營州之域燕西,置營丘郡于其域內。今柳城縣有營丘城。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="16"><h3 id="de_zhou"><span id="id-.E5.BE.B7.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>德州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:德州,平原郡。《禹貢》兗州之域。春秋戰國時齊地。秦兼天下,爲齊郡地。漢分齊郡置平原郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:平原郡,高帝置。王莽曰河平。領縣十九。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>縣,本漢條縣也。景帝封周亞夫爲條侯。後改爲<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>縣,屬信都。莽曰脩治。</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:安德縣有鬲津枯河,《禹貢》九河之一。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:鬲縣,屬平原。王莽曰河平亭。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="17"><h3 id="di_zhou"><span id="id-.E6.A3.A3.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>棣州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:棣州,樂安郡。《禹貢》青州之域,又曰兗州之域。春秋時爲齊地。秦幷天下,爲齊郡。漢爲平原、渤海、千乘三郡地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左氏傳》曰:錫我先君履,東至于海,西至于河,南至于穆陵,北至于無棣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:厭次,本漢富平縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:富平,侯國。屬平原郡。王莽曰樂安亭。後漢明帝改爲厭次。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢書·東方朔傳》曰:朔,平原厭次人也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:滴河縣,本漢朸縣也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>朸,音力。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:朸,屬平原郡。莽曰張鄉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:蒲台,本漢濕沃縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:濕沃,屬千乘郡。莽曰近亭。</p>
|
||||
|
||||
<p>《三齊記》曰:蒲台高八十尺,始皇所頓處。台下縈蒲系馬,今蒲猶縈也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="18"><h3 id="cang_zhou"><span id="id-.E6.BB.84.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>滄州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:滄州,景城郡。《禹貢》兗州之域。虞舜及周,爲幽州之域。春秋時屬齊、晋。七國時屬齊、趙。秦幷天下,以齊地置齊郡,以趙地置钜鹿郡。漢高帝分钜鹿置渤海郡,分齊郡置平原郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:渤海郡,高帝置。莽曰迎河。在渤海之濱,因以爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:渤海,實滄州之地,屬趙分居多。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:趙分地薄人衆,丈夫相遇游戲,悲歌慷慨,起則椎剽掘冢,作奸巧,多弄物,爲倡優。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十三州志》曰:渤海風俗鷙戾,高氣力,輕奸凶。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:清池縣,漢之浮陽縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:浮陽,屬渤海郡。莽曰浮成。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十三州志》曰:浮陽,浮水所出,東入海。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:宣帝時,渤海饑,盜賊起。龔遂單車入境平之。後勸叛者賣劍買牛,民皆知勸。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:平童縣,靈帝改曰饒安。屬渤海郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:樂陵縣,屬平原郡。莽曰美陽。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="19"><h3 id="bei_zhou"><span id="id-.E8.B2.9D.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>貝州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/元和郡縣圖志" title="元和郡縣圖志">元和郡縣圖志</a>》曰:貝州,清河郡。《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/禹貢" title="禹貢" class="mw-redirect">禹貢</a>》兗州之域。春秋時屬晋。七國時屬趙。秦兼天下,以爲钜鹿郡。漢又分置清河郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:周武<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:577年_(提及)" title="Category:577年 (提及)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="577年">建德六年</span></a>,北齊于此置貝州,以貝丘爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/左傳" title="左傳" class="mw-redirect">左氏傳</a>》曰:齊襄公田于貝丘。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:清河郡,高帝置。王莽曰平河。屬冀州。領縣十四。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:清河縣,秦爲厝縣。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>厝音翅亦反。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>漢爲信城縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:厝,屬清河郡。王莽曰厝治。安帝以孝德皇帝葬於厝,改曰甘陵。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:武城,趙邑東武城也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:趙平原君勝封東武城。</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:夏津縣,本鄃縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:鄃縣,屬清河郡。王莽曰善陸。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:高後封呂他爲鄃侯。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
325
太平御览/OPS/c165_tai_ping_yu_lan_0163.xhtml
Normal file
325
太平御览/OPS/c165_tai_ping_yu_lan_0163.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,325 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百六十三</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c164_tai_ping_yu_lan_0162.xhtml" title="太平御覽/0162">州郡部八</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百六十三·州郡部九·河東道下</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c166_tai_ping_yu_lan_0164.xhtml" title="太平御覽/0164">州郡部十</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3290" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596827" title="d:Q85596827" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="pu_zhou"><span id="id-.E8.92.B2.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>蒲州</h2>
|
||||
<p>《十道志》曰:蒲州,河東郡,置在河東縣。本漢蒲阪地,蓋堯、舜所都。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:晋獻公滅魏,以賜畢萬。服虔注曰:在晋之蒲阪。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:季布爲河東太守,文帝謂布曰:「河東,吾股肱郡也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《博物志》曰:河東有山澤近鹽。沃土之人不才,漢興,少有名人。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志·杜畿傳》曰:畿爲河東太守,開置學官,親執經教,郡中化之。自後河東多儒者,閭閻之間,習于程法。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋左氏傳》曰:晋人謀去故絳,諸大夫皆曰:「必居郇<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音旬。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>瑕氏之地,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郇瑕,古國名。河東解縣西北,郇城。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>沃饒而近盬,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>盬,鹽。猗氏縣鹽池是也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>國利君樂,不可失也。」韓獻子曰:「不可。郇瑕氏土薄水淺,其惡易覯,易覯則民愁,民愁墊隘,於是乎有沈溺重膇<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>直僞切<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>之疾。不如新田,土厚水深,居之不疾,有汾、澮以流其惡。夫山澤林鹽,國之寶也。國饒則民驕佚,近寶則公室乃貧,近寶則民不務本。不可謂樂。」公說,從之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:猗氏縣,猗頓所居之地。猗頓,魯窮士也,問術于陶朱公,公教之蓄五<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"></dfn>,遂富。漢因之名縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:魏都安邑。惠王三十一年,秦用商君,東侵地至河,而齊、趙數破我。我安邑近秦,于是徙居大梁。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:河東郡,秦置。王莽曰兆陽。領縣二十四。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:蒲反,故曰蒲,秦更名。王莽曰蒲城。應劭曰:秦始皇東巡見長阪,故因加反。孟康云:晋文公以賂秦,後秦人還蒲,魏人喜曰:「蒲反矣。」遂名之。師古曰:應說是。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="jiang_zhou"><span id="id-.E7.B5.B3.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>絳州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:絳州,絳郡。《禹貢》冀州之域。春秋時屬晋。戰國時爲魏地。秦三十六郡爲河東郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:章帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1535年”或“808年”或“86年”">元和三年</span></a>,行幸安邑,觀鹽池。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋太康地志》曰:安邑有司鹽都尉,別領兵五千。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:晋穆侯遷都于絳。曾孫孝侯改絳爲翼,翼爲晋之舊都。後獻公復爲絳。絳在今曲沃故城二里,有絳邑故城。是故絳在翼城東南,有故翼城是也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:正平縣有九原,一名九原,即趙簡子觀處。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記》曰:趙文子與叔譽觀于九原,文子曰:「死者如可作也,吾誰與歸?」叔譽曰:「其陽處父乎?」文子曰:「見利不顧其君,其仁不足稱也。我則隨武子乎!利其君,不忘其身;謀其身,不遺其友。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前111年_(提及)" title="Category:前111年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="前111年">元鼎六年</span></a>,上幸緱氏,至此聞南越破,遂立爲聞喜縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:聞喜縣有董澤。《左傳》曰:「董澤之蒲可勝既乎!」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="jin_zhou"><span id="id-.E6.99.8B.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>晋州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:晋州,平陽郡。《禹貢》冀州之域,堯、舜所都。周爲冀州地。春秋時其地屬晋。戰國時屬韓。秦爲河東郡地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:本漢平陽縣地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:平陽縣,屬河東郡。以其在平水之陽,故名之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《前趙錄》曰:太史令言於元海曰:「蒲子崎嶇,非可久安。平陽,唐堯所都。」于是徙居平陽也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《兩河記》曰:洪洞縣,以此地固重復,控據要險,故曰洪洞焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:襄陵,屬河東郡。王莽曰幹昌。以晋襄公之陵以爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:霍邑,漢彘縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:彘,屬河東郡。周厲王所奔也。王莽曰黃城。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="ze_zhou"><span id="id-.E6.BE.A4.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>澤州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:澤州,高平郡。《禹貢》冀州之城。春秋時屬晋。戰國時屬韓、魏,後屬韓。秦兼天下,今州即上党郡高都縣之地也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:秦使武安君白起攻趙,趙發兵拒秦,秦大破趙于長平。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>長平在高平縣,西北有長平故城。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:澤州,以鄜澤爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:鄜,屬河東郡。《禹貢》析城山在西南濩<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音胡虢反。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《墨子》曰:舜漁于鄜澤。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:晋城縣,本漢高都縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:高都,屬上黨郡。有天井關。</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:高平縣,本漢泫氏縣也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>泫音胡玄反。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:泫氏,屬上黨。泫水所出也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《竹書紀年》曰:梁惠王九年,晋取泫氏。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:趙成侯十六年,與韓、魏分晋,封晋君于端氏也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="lu_zhou"><span id="id-.E6.BD.9E.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>潞州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:潞州,上黨郡。《禹貢》冀州之域。殷爲黎國。春秋時屬晋,又曰兼有潞子之國。秦爲上黨郡地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳·宣十五年》曰:潞子嬰兒之夫人,晋景公之姊也。酆舒爲政而殺之,又傷潞子之目。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>酆舒,潞相。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>晋侯伐之,滅潞,酆舒奔衛,衛人歸諸晋,晋人殺之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《戰國策》曰:秦有安邑,則韓必無。上党以遠韓近趙故,卒歸趙。</p>
|
||||
|
||||
<p>《隋圖記》曰:上党、南陽,古以爲縣,實都也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:上党郡,秦置。屬幷州。有上党關。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:壺關,屬上黨郡。黎侯國,今有黎亭。</p>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:上黨,黨所也。在山上,其所最高,故曰上黨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《上黨記》曰:高平赤壤,其地山阻,百姓不居,即此郡也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:後周<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:578年_(提及)" title="Category:578年 (提及)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="578年">建德七年</span></a>,于襄垣縣立潞州,以其浸汾、潞爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:長子縣,屬上黨郡。周史辛甲所封。師古曰:長讀長短之長。</p>
|
||||
|
||||
<p>《竹書紀年》曰:梁惠王十二年,鄭取屯留、尚子。即長子之地也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳·襄十九年》曰:晋人執衛行人石買于長子,執孫蒯于屯留。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>長子屬上党。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:鄭伯如晋,晋人執諸銅鞮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋太康地記》曰:銅鞮,故晋大夫羊舌赤邑,時號赤爲銅鞮伯華。漢以爲縣。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="liao_zhou"><span id="id-.E9.81.BC.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>遼州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:遼州,樂平郡。《禹貢》冀州之域。春秋時其地屬晋。戰國屬韓,後屬趙。秦、漢爲上黨郡。貞觀中避諱,改爲儀州,後又爲箕州,復爲遼。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:和順縣,本漢沾縣地,即諱閼與邑。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:秦昭襄三十八年,攻趙閼與。趙奢曰:「其道遠險扼,譬如兩鼠鬥于穴中,將勇者勝。」乃使趙奢將,大破秦軍,乃解閼與之圍。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢書·高帝紀》曰:韓信破代相夏說于閼與。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:沾縣,屬上黨郡。有沾水出壺關。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>沾音他兼反。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="qin_zhou"><span id="id-.E6.B2.81.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>沁州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:沁州<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>千浸切,<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>陽城郡。本漢榖逺縣地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:《禹貢》冀州之域。春秋時其地屬晋。戰國時屬韓。在秦爲上黨郡地。今州即漢上黨之榖逺屬地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:榖逺,屬上黨郡。王莽曰糓近。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋地記》曰:榖逺,今名孤逺,後代語訛耳。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:綿上縣,亦榖逺縣之地。以縣西有綿上地,因名之。舊屬介休縣,隋分置綿上焉。蓋晋介子推之地。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="xi_zhou"><span id="id-.E9.9A.B0.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>隰州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:隰州,大寧郡。夏殷已前,其地與箕沁同。在周爲晋之北鄙。</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:《禹貢》冀州之域。春秋時爲晋地。七國時屬魏。秦爲河東郡地。漢爲蒲子縣,屬河東郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《國語》曰:驪姬謂晋獻公曰:「蒲與屈,君之疆也,不可以無主。若子主蒲與屈,乃可以威民而懼戎。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>太子,申生也;二子,重耳、夷吾也。蒲:陽平,蒲子縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:以州前二里有泉,下濕,故取下濕之義爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:永和縣,本漢狐讘縣也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>讘音之涉反。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:狐讘,屬河東郡。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h2 id="ci_zhou"><span id="id-.E6.85.88.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>慈州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:慈州,文成郡。《禹貢》冀州之域。春秋時晋之屈邑,獻公子夷吾所居也。秦幷天下,即河東郡之北屈縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:北屈,王莽曰朕北。應劭曰:有南屈,故稱北。瓚曰:《汲郡古文》「翟章救鄭,次于南屈。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳·僖二年》曰:晋荀息請以屈産之乘,與垂棘之璧,假道與虞以伐虢。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>屈地生良馬。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:吉昌縣有姚襄城,西臨黃河,控帶龍門、孟門之險,周、齊交爭之地。齊後主<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:571年_(提及)" title="Category:571年 (提及)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="571年">武平二年</span></a>,遣斛律明月破周兵于此城下。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國縣道記》曰:呂香,本漢之北屈,有騏縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:騏,屬河東郡。侯國。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h2 id="fen_zhou"><span id="id-.E6.B1.BE.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>汾州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:汾州,西河郡。《禹貢》冀州之域。其在虞、夏及周,屬幷州。春秋時晋地。七國時屬趙。秦幷天下,屬太原郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳·昭元年》曰:昔金天氏有裔子曰昧,爲玄冥師,生允格、台駘。台駘能業其官,宣汾、洮,障大澤,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>汾,洮,二水。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>以處太原。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>太原,晋陽也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>帝用嘉之,封諸汾川。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:昔高辛氏有二子,長曰閼伯,次曰實沈,居于曠林,不相能也。後帝不臧,遷閼伯于商丘,主辰。商人是因。遷實沈于大夏,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>大夏,今晋陽縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>主參。唐人是因。其季世曰唐叔虞。及成王滅唐而封太叔焉,故參爲晋星。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>叔虞封唐,是爲晋侯。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又《昭二年》曰:齊陳無宇送女,晋侯謂之少齊。謂陳無宇非卿,執諸中都。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>中都、晋邑,在河西介休縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又《僖二十四年》曰:晋侯賞從亡者,介之推不言祿,祿亦弗及。遂隱而死。晋侯求之,不獲,以綿上爲之田,曰:「以志吾過,且旌善人。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:子夏居西河,吳起守西河,皆爲此也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記·檀弓》曰:子夏喪其子而喪其明,曾子吊之。子夏哭曰:「天乎!予之無罪也。」曾子怒,曰:「商!汝何無罪也?吾與汝事夫子于洙、泗之間,退而老於西河之上。使西河之民疑汝于夫子,爾罪一也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:高祖初起兵,師次霍邑,隋將宋金剛拒,不得進,屯軍賈胡堡。會霖神語曰:「若向霍邑,當東南傍山取路。八日雨止,我當助破之。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>賈胡堡,在靈石縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h2 id="bing_zhou"><span id="id-.E5.B9.B7.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>幷州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖志》曰:幷州,太原府。《禹貢》冀州之域。春秋時爲晋。戰國時爲趙地。秦幷天下,置太原郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書·禹貢》曰:既修太原,至于岳陽。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋元命苞》曰:幷之爲言,精合交幷。</p>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:幷者,兼幷也。言或幷或設。</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:中國曰太原,夷狄曰大鹵。按晋、大鹵、太原、大夏、夏墟、晋陽六名,其實一也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:晋荀吳敗狄于大鹵。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《釋名》曰:地不生物曰鹵。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《太康地記》曰:幷州不以衛水爲號,不以恒山爲稱,而雲幷者,蓋以在兩穀之間乎。</p>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:帝堯始封于唐,又徙晋陽;及爲天子,都平陽。平陽即今晋陽,即太原也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:禹自安邑都晋陽。至桀,徙都安邑。至周成王以封弟叔虞,是爲晋侯。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:成王與叔虞戲,削桐葉爲珪,曰:「以是封汝。」周公請封于唐,王曰:「吾戲耳。」周公曰:「天子無戲言。」遂以封之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:高祖圍袁尚于鄴,時袁紹外甥高幹爲幷州刺史,牽招說幹曰:「幷州左有恒山之險,右有大河之固,北有强胡,宜速迎尚,幷力觀變。」幹不從,故敗。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:智伯率韓、魏攻趙襄子于晋陽,引汾水灌其城,不沒者三板。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋後語》曰:張孟談謂趙襄子曰:「董安于之在晋陽,公宮之垣皆荻蒿。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《隋圖經》曰:幷州,其氣勇抗誠信。韓、趙、魏謂之三晋,剽悍盜賊,常爲他郡劇。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:太原郡,秦置。有鹽官,在晋陽。屬幷州。領縣二十一。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:榆次,屬太原郡。王莽曰太原亭。</p>
|
||||
|
||||
<p>《史記·秦本紀》曰:莊襄王使蒙敖攻趙榆次。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:陽曲,屬太原。應劭曰:黃河千里一曲,當其陽,故曰陽曲。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="12"><h2 id="shi_zhou"><span id="id-.E7.9F.B3.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>石州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:石州,昌化郡。《禹貢》冀州之域。虞及周屬幷州。春秋時屬趙,亦爲白狄之地。在秦爲西河郡之離石地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:秦伐趙,取離石。</p>
|
||||
|
||||
<p>《前趙錄》曰:今離石,左國單于所徙庭是也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十六國春秋》曰:晋惠帝以劉元海爲離石將兵都尉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="13"><h2 id="lan_zhou"><span id="id-.E5.B5.90.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>嵐州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:嵐州,樓煩郡。《禹貢》冀州之域。春秋時爲晋國,後屬趙,本樓煩故地。秦爲太原郡。漢爲太原郡之汾陽地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:趙惠文王主父行地,遂出代,西遇樓煩王于西河,而破其兵,取其地爲縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢書·項羽傳》曰:漢有善射者曰樓煩,楚挑戰,樓煩輒射殺之。使射羽,羽大怒,瞋目叱之,樓煩目不能視,手不能發。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>樓煩縣屬雁門北,縣人善騎射。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《莊子》曰:堯治天下之民,平海內之政,往見四子藐姑射之山、汾水之陽,窅然喪其天下。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="14"><h2 id="dai_zhou"><span id="id-.E4.BB.A3.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>代州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:代州,雁門郡。古幷州之域。春秋時晋地。戰國時屬趙。秦置三十六郡,雁門是其一焉。漢因之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《河東記》曰:代句注,在州西北雁門界西陘山是也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:趙襄子與韓、魏共滅智伯,分晋地,則趙有句注之地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《爾雅》曰:北陵,西逾雁門是也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郭璞注曰:西逾雁門山也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《地理志》曰:自代傍陰山至高闕,代王以爲塞。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:雁門郡,秦置。句注山在陰館。王莽曰填狄。屬幷州。領縣十四。</p>
|
||||
|
||||
<p>《山海經》曰:雁門出其間,在高柳代中。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:趙襄子與代王會于夏屋,以銅鬥擊殺代王,而取其地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:五台縣,本漢慮虒縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:慮虒,屬太原郡。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>師古曰:慮虒音盧夷。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:崞縣,屬雁門。王莽曰崞張。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:繁畤,屬雁門。王莽曰當要。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="15"><h2 id="xin_zhou"><span id="id-.E5.BF.BB.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>忻州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:忻州,定襄郡。古幷州之域。春秋時爲晋國。戰國時爲趙地。秦、漢爲太原郡地,今州即漢太原郡之陽曲縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:忻州,置在秀容縣。本漢陽曲縣,後漢末,于此置九原縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十三州志》曰:漢末大亂,匈奴侵邊,自定襄已西盡雲中、雁門之間遂空。建安中,丞相曹公集荒郡之戶以爲縣,聚之九原界,以立新興郡,領九原等縣,屬幷州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:秀容城,劉元海新築。元海感神而生,姿容秀美,因以爲名。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="16"><h2 id="wei_zhou"><span id="id-.E8.94.9A.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>蔚州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:蔚州,安邊郡。《禹貢》冀州之域。虞及周,屬幷州。春秋時,地屬晋。戰國時屬趙。秦、漢爲代郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:靈丘,屬代郡。瓚曰:靈丘之號,在趙武靈王之前也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:酈食其說漢王曰:「杜白馬之津,距飛狐之口。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:建興中,劉琨自代出飛狐口,奔于安次。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="17"><h2 id="shuo_zhou"><span id="id-.E6.9C.94.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>朔州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:朔州,馬邑郡。屬《禹貢》冀州之域。虞及周,爲幷州地。春秋時爲北狄地。戰國時屬趙。秦爲雁門郡。漢爲雁門郡之馬邑也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:馬邑,屬雁門郡。王莽曰章昭。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋太康地記》曰:秦時建此城,輒崩不成,有馬周旋馳走反復,父老异之,因依以築城,遂爲馬邑。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:道武<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1147年”或“1232年”或“1459年”或“398年”或“617年”或“986年”">天興元年</span></a>,遷都平城。孝文遷都之後,于此置朔州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《冀州圖》云:趙武靈王胡服而征,遂有獫狁之地。漢高帝以韓王信壯武,乃以太原郡爲韓國,徙信以備胡。信以晋陽去塞遠,請理馬邑。上乃許之。後匈奴圍信,信數求救,上賜書責信。信懼,以馬邑降胡。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="18"><h2 id="yun_zhou"><span id="id-.E9.9B.B2.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>雲州</h2>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:雲州,雲中郡。《禹貢》冀州之域。虞及周,爲幷州之地。春秋時爲北狄地。戰國時,其地屬趙,其後屬秦雁門郡地。漢雁門郡之平城縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:平城,東郡都尉治。王莽曰平順。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:雲中、五原,唾出口成冰,言苦寒也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:七年,上自將擊韓王信于銅鞮。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>縣名。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>信亡走匈奴,與匈奴共距漢。上從晋陽連戰,乘勝逐北。遂至平城,爲匈奴所圍,七日,用陳平秘計得出。</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:後魏道武于此建都,東至上穀,西至河,南至中山,北至五原,地方五千里,以爲甸服。孝文改爲司州牧,置代尹。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
330
太平御览/OPS/c166_tai_ping_yu_lan_0164.xhtml
Normal file
330
太平御览/OPS/c166_tai_ping_yu_lan_0164.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,330 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百六十四</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha9" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c165_tai_ping_yu_lan_0163.xhtml" title="太平御覽/0163">州郡部九</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百六十四.州郡部十 關西道</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c167_tai_ping_yu_lan_0165.xhtml" title="太平御覽/0165">州郡部十一</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3324" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596855" title="d:Q85596855" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h3 id="yong_zhou"><span id="id-.E9.9B.8D.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>雍州</h3>
|
||||
<p>《尚書·禹貢》曰:黑水、西河惟雍州。厥土惟黃壤,厥田惟上上,厥賦中下。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>田第一,賦第六,人功少。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>厥貢惟球、琳、琅玕。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>球、琳皆王名。琅玕,石而似珠。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《文耀鈎》曰:岐、華已北,龍門積石,南至三危,雍州也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋說題辭》曰:秦金精堅,故秦俗亦堅。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋元命苞》曰:雍,壅也;東距蒲阪,西有漢中,南含高山,北阻居庸是</p>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:雍州,在西山之內。壅,翳也。</p>
|
||||
|
||||
<p>應劭注《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:四面積高曰壅。李巡注《爾雅》曰:河西其氣蔽壅也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋太康地志》曰:雍州西北之地,陽所不及,陰氣壅遏,故以爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《呂氏春秋》曰:西方爲壅州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《三輔黃圖》曰:始皇表河以爲秦東門,表汧以爲秦西門。</p>
|
||||
|
||||
<p>《地理通說》曰:東自同、華,略河西北;西自岐、隴,會原極于此,盡其地,挾灃、灞,據函、崤,方千里,得百二之固。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》:蘇秦說秦惠王曰:「秦四塞之國,被山帶河,外有洪河之險,西有漢中、巴蜀,北有代、馬之利,此天府也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:獻公徙居櫟陽。孝公用商鞅,作咸陽,築冀闕,徙都之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《貨殖傳》曰:關中由汧、雍以東至河、華,膏壤沃野千里,自虞、夏之貢,以爲上田。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:秦形勝之國也,帶河阻山,懸隔千里。持戟百萬,秦得百二焉。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>言秦地險固,二萬人足敵諸侯百萬人也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>地勢便利,以其下兵于諸侯,譬猶居高屋之上,建瓴水也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>瓴,盛水瓶也。居高屋之上而播瓴水,言其向下之勢易也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又婁敬說高祖曰:「陛下都洛陽,豈欲與周室比隆哉?周之都洛,陽爲天下之中,四方納貢,道里均,有德則易以王,無德則易以亡。今陛下欲比隆成康之時,爲不侔矣!且秦地被山帶河,四塞以爲固,卒然有變急,百萬之衆可具。故秦膏腴之地,以爲天府。陛下入關而都之,山東雖亂,秦故地可全而有也。夫與人鬥,不扼其吭,而拊其背,未能相勝。今陛下入關而都之,此亦扼天下之吭而拊其背也。」高祖以問群臣,群臣皆山東人,爭言周王數百年,秦二世而亡。高祖疑未能决。及留侯言明入關便,即日車駕西都關中。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《百官表》曰:內史,周官。秦因之,掌治京師。景帝二年分置左右內史。右內史<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“386年”或“388年”或“397年”或“453年”或“前104年”">太初元年</span></a>更爲京兆尹。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《東方朔傳》曰:三輔之地,南有江、淮,北有河、渭,汧、隴以東,商、洛以西,厥壤肥饒。此所謂天府陸海之地也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:董卓徙都長安,謂陳紀曰:「三輔平敞,四面險固,土地肥美,號曰陸海。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《三輔黃圖》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“386年”或“388年”或“397年”或“453年”或“前104年”">太初元年</span></a>,以渭城以西屬右扶風,長安以東屬京兆尹,長陵以北屬左馮翊,以輔京師,謂之三輔。</p>
|
||||
|
||||
<p>《關中記》曰:秦西以隴關爲限,東以函谷爲界,二關之間謂之中地,地東西方千餘里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:雍州,京兆郡。《禹貢》九州之一。舜置十二牧,雍亦在焉。周武王都豐、鎬。平王東遷,以岐、酆之地賜秦。孝公始尹咸陽。秦兼天下,置內史以領關中。項籍滅秦,分其地爲三:以章邯爲雍王,都廢丘;司馬欣爲塞王,都櫟陽;董翳爲翟王,都高奴;謂之三秦。高祖入關,定三秦,復爲內史。武帝改爲京兆尹。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h3 id="hua_zhou"><span id="id-.E8.8F.AF.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>華州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:華州,華陰郡,置在鄭縣。《禹貢》雍州之域。</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:周爲畿內之國,鄭桓公始封之邑,其地一名咸林。春秋時爲秦、晋之地。戰國時爲秦、魏二國之境,西岳華山在焉。秦爲內史地。漢爲京兆尹。</p>
|
||||
|
||||
<p>《國語》曰:鄭桓公爲周司徒,食菜咸林也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:晋侯許賂秦伯以河外列城五,南及華山。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:秦武公十一年,初縣北鄭。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:鄭,屬京兆尹。周宣王弟鄭桓公邑。師古曰:幽王既敗,鄭桓公死之,其子武公與平王東遷也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《爾雅》曰:河南曰華。西南之美者,有華山之金玉焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:董卓遷都長安,華歆求出爲下邽令。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:秦始皇三十六年,東游海上,遣使關中,至平舒道,有人持璧遮使者,曰:「爲我遺鎬池君。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>事具璧門。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《水經》曰:渭水東經平舒城,即江神返璧于華陰平舒道,遺鎬池君之處也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書·泰誓》曰:歸馬于華山之陽,放牛于桃林之野。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:晋使詹嘉處瑕,以守桃林之塞。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>杜曰:今華陰東潼關是也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h3 id="tong_zhou"><span id="id-.E5.90.8C.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>同州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:同州,馮翊郡。《禹貢》雍州之域。春秋時屬秦,本大荔戎國,秦獲之,更名曰臨晋。七國時屬魏。秦幷天下,爲京兆、馮翊、扶風幷內史之地。漢爲河上郡,復爲內史,武帝更名左馮翊郡,後改爲同州。以春《書》云:「灃水攸同」,故名之也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:漢王定三秦,關中置三郡,以塞國爲河上郡。後罷三郡以爲內史,武帝改爲左馮翊。</p>
|
||||
|
||||
<p>應劭《漢官解詁》曰:馮輔翊蕃,故以爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《水經》曰:洛水東南經沙阜北,其阜東西八十里,南北三十里,俗名沙苑。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:魏文侯十六年,伐秦,築臨晋。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十六國春秋》曰:符健時,河渭溢,蒲津監寇登得一履于河中,長七尺。健嘆曰:「覆載之內,何所不有!」</p>
|
||||
|
||||
<p>《穆天子傳》曰:陽紆之山,何伯馮夷之所都。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:臨晋縣,有河水祠。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《郊祀志》:祠河于臨晋。</p>
|
||||
|
||||
<p>《博物志》曰:馮夷,華陰人,得道水仙,爲河伯。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:秦、晋戰于彭衙。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>注曰:馮翊,郃陽縣,西北有衙城。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:秦伐晋,晋使呂相絕秦曰:「俘我王官,剪我羈馬。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>羈馬,今在郃陽,王官,今在澄城。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:宣帝微時,嘗困蓮勺鹵中。如淳曰:爲人所辱也。蓮勺有鹽池,名曰鹵中。又《漢志》曰:屬馮翊。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:郃陽,屬左馮翊。在郃水之陽,即《大雅·大明》之詩曰:「在郃之陽」。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h3 id="qi_zhou"><span id="id-.E5.B2.90.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>岐州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:岐州,扶風郡。今爲鳳翔府。《禹貢》雍州之域。春秋戰國時爲秦都,屬內史。高帝更名中地郡,復屬內史。景帝更名主爵都尉。武帝改右扶風,所以扶助京師行風化也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:秦文公作<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>畤。靈公作吳陽上畤,又作下畤。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今郡內有三畤原。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:始皇二十七年,巡隴西、北地,出笄頭山,過回中。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>回中,在扶風郡。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:文帝十四年,匈奴入蕭關,殺北地都尉,燒回中宮,候騎至雍。</p>
|
||||
|
||||
<p>《水經》曰:<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"></dfn>縣有積石原。魏<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:234年_(提及)" title="Category:234年 (提及)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="234年">青龍二年</span></a>,諸葛亮出斜谷,與司馬宣王屯渭南。郭洎算亮必爭北原,遂先據之。亮至,果不得上。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《魏氏春秋》曰:亮據渭南,宣王謂諸將曰:「亮若出武功,依山東轉,是其勇也。若西上五丈原,即諸君無事矣。」亮果屯北原。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>五丈原,亦在<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。"></dfn><span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《國語》曰:周之興也,鸑鷟鳴于岐山。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今岐山縣是。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《三秦記》曰:陳倉山上有石鶏,與山鶏不別。趙高燒山,鶏飛去而石鶏不去,晨鳴山頭,聲聞三十里,或云王鶏。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h3 id="yao_zhou"><span id="id-.E8.80.80.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>耀州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《五代史》曰:耀州,本京兆府華原縣,唐末李茂貞據鳳翔僭行墨制,建爲耀州。以義勝爲軍額,命溫韜爲節度使。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h3 id="qian_zhou"><span id="id-.E4.B9.BE.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>乾州</h3>
|
||||
|
||||
<p>又曰:本唐之奉天縣也,唐末李茂貞建之爲州。後因之不改。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h3 id="long_zhou"><span id="id-.E9.9A.B4.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>隴州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:隴州,汧陽郡。《禹貢》雍州之域。秦文公所都。漢爲汧縣,屬右扶風。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禹貢》曰:導汧及岐,至于荊山。</p>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:隴,天水大阪名也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《三秦記·俗歌》曰:隴頭流水,鳴聲嗚咽,遙望秦川,肝腸斷絕。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:隴,渭西關也。其阪九回,不知高幾許,欲上者七日乃得越。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>俞麋,屬右扶風。即今之汧陽縣。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h3 id="bin_zhou"><span id="id-.E9.82.A0.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>邠州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:邠州,新平郡。《禹貢》雍州之域。公劉所居之地。秦爲內史地。漢爲右扶風。本作豳字,開元中以豳與幽字相涉,改爲邠。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>邑,屬右扶風。有豳鄉,《詩》豳國,公劉所都也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:畢、原、豐、郇,文之昭也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十六國春秋》曰:符堅時,新平人王雕陳圖讖,王猛以爲左道惑衆,勸堅誅之。雕臨刑上疏曰:「臣師劉湛明于圖記,謂臣曰:『新平應出帝王寶器。』願陛下志之。」後果獲玉器焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:宜祿縣,本漢鶉觚縣。後魏又分置東陰盤縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周地圖記》曰:秦使蒙恬北築長城,又于北原築城,以觚奠酒而祭,有鶉飛止觚上,因以名縣。今有鶉觚原。</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:新平,本漢漆縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“32年”或“342年”">建武八年</span></a>,隗囂攻略陽。上至漆,進止未定,會馬援夜至,上喜,問之。援聚米以爲山谷于上前,指軍所從入。上笑曰:「虜在吾目中矣。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h3 id="jing_zhou"><span id="id-.E6.B6.87.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>涇州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:涇州,安定郡。《禹貢》雍州之域。春秋時屬秦,始皇時屬北地郡。漢置安定郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋永初山川記》曰:安定處山谷之間,昆戎舊壤,迫近夷狄,修習武備,人皆以馳射爲事。</p>
|
||||
|
||||
<p>《國語》曰:周恭王游于涇上,密康公從,有三女奔之。其母曰:「必致之于王。夫獸三爲群,人三爲粲,美之物也。衆以美物歸汝,而何德以堪?王猶不堪,况汝?小丑小備物,終必亡。」康公不獻王,王滅密。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>地有陰密城。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《詩·大雅》曰:密人不恭,敢拒大邦。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h3 id="ning_zhou"><span id="id-.E5.AF.A7.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>寧州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:寧州,彭原郡。《禹貢》雍州之域。當夏之衰,公劉邑焉。周時爲義渠戎王國。至秦昭王殺義渠戎王,幷其地;始皇時爲北地郡。漢因之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:泥陽,屬北地郡。莽曰泥陰,應劭曰:「泥水出鬱郅北蠻中。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《十道志》:後漢改泥陽爲富平,後魏又改定平。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:義渠道,屬北地郡。莽曰義溝。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:夏道衰,而公劉失其稷官,變于西戎,邑于邠。至秦繆公得由餘,西戎八國服于秦。梁山、涇、漆之北有義渠氏、朐衍之戎築城郭以居,秦稍蠶食,至于惠王,遂拔義渠二十五城。秦昭王殺義渠戎王,于是秦有北地、隴西、上郡之地。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h3 id="qing_zhou"><span id="id-.E6.85.B6.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>慶州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:慶州,順化郡。《禹貢》雍州之域,古西戎地。夏稷子不<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"></dfn>居之,今有不<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"></dfn>故城在焉。春秋時義渠戎王國。始皇時爲北地郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:鬱郅,屬北地郡。有牧師苑官。莽曰功著。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周地圖記》曰:郁郅城,今名尉季城,在白馬嶺兩川交口。《水經》曰:尉季亦曰不<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"></dfn>,疑鬱郅之訛也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:樂蟠縣,本漢略畔道也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:略畔道,莽曰延年。道有略畔山,俗呼曰各盤,音訛耳。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="12"><h3 id="yuan_zhou"><span id="id-.E5.8E.9F.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>原州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:原州,平凉郡。《禹貢》雍州之域。春秋時地屬秦,始皇時屬北地郡。漢爲安定郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:高平,屬安定郡。莽曰鋪陸。</p>
|
||||
|
||||
<p>班固《安豐戴侯頌》曰:高平第一,帝臨我師。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:漢文十四年,匈奴入蕭關,殺北地都尉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:在原州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢》曰:隗囂使牛邯守瓦亭關。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:蕭關瓦亭在平凉郡。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="13"><h3 id="ling_zhou"><span id="id-.E9.9D.88.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>靈州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:靈州,靈武郡。《禹貢》雍州之域。春秋戰國屬秦,秦幷天下,爲北地郡。漢高爲富平縣地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:靈武,屬北地。莽曰威武。惠帝四年置靈州。有河奇苑、號非苑。師古曰:水中可居曰州。此地在河洲,隨水高下,未嘗淪沒,故號靈州。河奇二苑皆在焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:靈州有赫連勃勃所置果園。《水經》云:河水北有薄骨律鎮,城在渚上,舊赫連城也。桑果榆林,列植其上,故謂之果林。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:周宣<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:1112年_(提及)" title="Category:1112年 (提及)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span title="1112年">政和二年</span></a>,破陳將吳明徹,遷其人于靈州。江左之人崇禮好學,習俗皆化,因謂之塞北江南。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="14"><h3 id="yan_zhou"><span id="id-.E9.B9.BD.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>鹽州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:鹽州,五原郡。《禹貢》雍州之域。春秋時戎狄地。秦屬梁州。漢置五原郡。地有原五,因而名之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:梁山漆、沮之北有義渠、朐衍之戎。即此地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:馬嶺,屬北地郡。以川形似馬領,故以爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:馬嶺,今鹽州地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:後魏爲西安州。以其有鹽池,又改爲鹽州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="15"><h3 id="fu_zhou__yin_fu_"><span id="id-.E9.84.9C.E5.B7.9E.E3.80.88.E9.9F.B3.E5.A4.AB.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>鄜州<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音夫<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h3>
|
||||
<p>《十道志》曰:鄜州,洛交郡。《禹貢》雍州之域。春秋時秦地,始皇時爲上郡。漢爲上郡雕陰縣地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:秦文公畋于汧、渭之間,夢黃蛇首上鄜。以爲上帝之徵,遂以鄜立鄜畤,祠白帝也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》云:匈奴南侵至朝郍、膚施,即此地也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:雕陰,屬上郡。有雕陰山。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="16"><h3 id="fang_zhou"><span id="id-.E5.9D.8A.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>坊州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:坊州,中部郡。《禹貢》雍州之域。春秋時翟國。秦屬內史。漢爲右馮翊翟道縣之地。符、姚時置杏城。周置馬坊。唐高祖因置坊州,取馬坊爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:朔方爲西部都尉,休屠爲北部都尉,搜渠爲中部都尉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>城,本三秦高奴之地,翟道故城即今郡城是也,俗謂之高樓城。</p>
|
||||
|
||||
<p>《穆天子傳》曰:癸酉,天子命駕八駿之駟,造父爲禦,翔行經翟道,升于太行。</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:宜君縣,前秦苻堅于祋祤縣故城置之。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="17"><h3 id="yan_zhou"><span id="id-.E5.BB.B6.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>延州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:延州,延安郡。《禹貢》雍州之域。春秋時白狄所居。秦、漢屬上郡高奴之地。項羽以董翳爲翟王,居高奴,即其地也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:膚施,屬上郡。有五龍山。</p>
|
||||
|
||||
<p>《水經》曰:渭水東經高奴水。《漢志》:高奴水合豐林水謂之清水。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="18"><h3 id="dan_zhou"><span id="id-.E4.B8.B9.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>丹州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:丹州,咸寧郡。《禹貢》雍州之域。春秋時爲白翟所居。秦、漢爲上郡地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《隋圖經集記》曰:義川蓋春秋時白翟也。其俗語雲丹州白窒,即白翟訛也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="19"><h3 id="sui_zhou"><span id="id-.E7.B6.8F.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>綏州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:綏州,上郡。《禹貢》雍州之域。春秋白翟所居。七國時屬秦,秦幷天下,爲上郡。漢初屬翟國,復改爲上郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《山海經》曰:上郡有疏屬。二負之臣曰危,危與二負殺{穴契}窳,帝梏之疏屬之山。即此也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="20"><h3 id="yin_zhou"><span id="id-.E9.8A.80.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>銀州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:銀川,銀川郡。《禹貢》雍州之域。春秋時白翟地。秦爲上郡。漢爲河西郡圁陰縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《前漢志》曰:圜陰,屬西河郡。莽曰方陰。師古曰:圜字本作圁,縣在圁水之陰,因以爲名也。今有銀川、銀水,即是舊名猶存,但字變耳。</p>
|
||||
|
||||
<p>《耆舊傳》:驄馬城即銀川城也。符秦<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“315年”或“343年”或“365年”或“479年”或“536年”或“前140年”">建元元年</span></a>,自驄馬城巡撫夷狄。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="21"><h3 id="lin_zhou"><span id="id-.E9.BA.9F.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>麟州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:《禹貢》雍州之域。秦、漢爲雲中郡。隋爲勝州。天寶中,分勝州地置麟州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋太康地記》曰:自北地郡北行九百里,得五原塞即此地。後漢光祿徐自爲出五原塞數百里,築城鄣,列亭至盧山。即今縣北光祿塞是也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="22"><h3 id="xia_zhou"><span id="id-.E5.A4.8F.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>夏州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:夏州,朔方郡。《禹貢》雍州之域。春秋及戰國時,屬魏。秦幷天下,屬上郡。漢武分置朔方郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《詩》曰:王命南仲,城彼朔方。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:武帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前127年_(提及)" title="Category:前127年 (提及)" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span title="前127年">元朔二年</span></a>,遣將軍衛青將兵擊匈奴,出雲中,至高關,遂至符離。收河南地,置朔方、五原郡。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>符離,漢北塞名。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《十六國春秋》曰:赫連勃勃于朔方縣築大城,既成,下書曰:「今都城已建,宜立美名,朕方統一天下,君臨萬國,宜以統萬爲名。」</p>
|
||||
|
||||
<p>酈元《水經注》:統萬城,赫連勃勃蒸土所築。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:朔方縣有契吳山,赫連勃勃北游登之,嘆曰:「美哉斯阜!臨廣澤而帶清流。吾行地多矣,自馬嶺以北,大河以南,未有若此之善者也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:武帝收河南置朔方、五原郡。公孫弘數諫,以爲罷弊中國以奉無用之地。上使朱買臣等難弘,發十策,弘不得一。由是城之,自此爲關中根抵。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:朔方,治窳渾。莽曰溝搜。窳渾有道,西北出鶏鹿塞。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:三封,屬朔方郡。今長澤縣有三封故城。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="23"><h3 id="feng_zhou"><span id="id-.E8.B1.90.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>豐州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:豐州,九原郡。《禹貢》雍州之域。秦、漢上郡地。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="24"><h3 id="sheng_zhou"><span id="id-.E5.8B.9D.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>勝州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣圖》曰:勝州,榆林郡。《禹貢》雍州之域。春秋時戎狄地。戰國時晋、趙地。秦、漢爲雲中郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《秦本紀》曰:始皇十三年,伐趙,取雲中,因以爲郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書·郡國志》曰:雲中郡,領雲中、咸陽、旗陵、沙南、北興、武泉、原陽、定襄、武進、成樂十一縣。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
199
太平御览/OPS/c167_tai_ping_yu_lan_0165.xhtml
Normal file
199
太平御览/OPS/c167_tai_ping_yu_lan_0165.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,199 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百六十五</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c166_tai_ping_yu_lan_0164.xhtml" title="太平御覽/0164">州郡部十</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百六十五.州郡部十一 隴右道</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c168_tai_ping_yu_lan_0166.xhtml" title="太平御覽/0166">州郡部十二</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3367" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596857" title="d:Q85596857" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h3 id="qin_zhou"><span id="id-.E7.A7.A6.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>秦州</h3>
|
||||
<p>《十道志》曰:秦州,天水郡。《禹貢》雍州之域,古西戎地。秦始封之邑,秦爲隴西郡。漢武置天水郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《史記·秦本紀》曰:周孝王時,非子好馬及善畜養。孝王曰:「昔柏翳爲舜主畜多息,故有土,賜姓嬴。今其後世亦爲朕息馬。」遂分土地爲附庸,邑之秦,使續嬴氏。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:天水郡,莽曰填戎。明帝改曰漢陽。</p>
|
||||
|
||||
<p>《秦州記》曰:郡前有湖水,冬夏無增减。或說天水取名由此湖也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:上邽,屬隴西郡。戎邑也。又曰:成紀、清水,幷屬天水郡。莽改清水曰識睦。</p>
|
||||
|
||||
<p>《輿地志》曰:石紐,地名;夏禹所生之地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書·郡國志》曰:成紀,古帝庖犧氏所生之地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:略陽道,屬天水郡。《十二州志》曰:略陽,即故冀城也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:街泉,戎邑道,屬天水郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書·地理志》有街泉亭。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h3 id="wei_zhou"><span id="id-.E6.B8.AD.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>渭州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:渭州,隴西郡。春秋及戰國時,羌戎所居。秦昭王伐得義渠戎王,始置隴西郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禹貢》曰:導渭自鳥鼠同穴。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰終南、敦物,至于鳥鼠。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》:豲道,戎邑也。屬天水郡。即今隴西縣地。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>豲音桓。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《地道記》曰:漢陽有大阪曰隴坻,亦曰隴山。郡處其西,故曰隴西。其山堆旁崩,聲聞數百里,揚雄所謂響若坻頽是也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h3 id="lan_zhou"><span id="id-.E8.98.AD.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>蘭州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:蘭州,金城郡。《禹貢》雍州之域,古西戎地。秦幷天下,爲隴西郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書·西羌傳》曰:羌無弋援劍曾孫忽留湟中。忽子研立,研最豪健,故羌中號爲研種。秦始皇時,務幷六國,兵不西行,故羌人得蕃息。及秦幷天下,築長城以界之,衆羌不復南渡。漢興,匈奴冒頓强盛,臣伏諸羌。景帝時,研種留何率人求守隴西,于是徙留何于狄道。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:狄道,屬隴西郡。以其地有狄種,故云狄道。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:浩亹水出西塞外,東至允吾入湟水。《詩·大雅》曰:「鳧鷖在亹」,亦其義也。蘭州有浩亹故城。浩亹音閣門。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:金城郡,領縣十三。應劭曰:初築城得金,故曰金城。瓚曰:金,取其堅固也,故《墨子》曰「金城湯池」。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h3 id="hui_zhou"><span id="id-.E6.9C.83.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>會州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:會州,會寧郡。《禹貢》雍州之域,古西羌地。秦幷天下,屬隴西郡。漢屬金城郡。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:619年_(提及)" title="Category:619年 (提及)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="619年">武德二年</span></a>,平李軌,置西會州。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1108年”或“634年”">貞觀八年</span></a>,改爲會州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:後周太祖爲西魏相,來巡,會師于此,因置州,爲名。唐貞觀中,亦爲粟州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h3 id="he_zhou"><span id="id-.E6.B2.B3.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>河州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:河州,安鄉郡。《禹貢》雍州之域,古西羌地。秦幷天下,爲隴西郡。漢分置天水郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:孢罕,屬金城郡。故罕羌侯邑也。孢音孚,其字從木。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禹貢》曰:道河積石,至于龍門。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>積石山在金城西南。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《西域傳》曰:河注蒲昌海,潜行地下,南出于積石山。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h3 id="tao_zhou"><span id="id-.E6.B4.AE.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>洮州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:洮州,臨洮郡。《禹貢》雍州之域。秦、漢諸羌之地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:洮水出西羌中,北至孢罕,東入河沙。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h3 id="min_zhou"><span id="id-.E5.B2.B7.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>岷州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:岷州,和政郡。《禹貢》雍州之域。六國時屬秦,秦幷天下,爲隴西之臨洮縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:蒙恬築長城,起臨洮。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h3 id="kuo_zhou"><span id="id-.E5.BB.93.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>廓州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:廓州,寧塞郡。《禹貢》雍州之域,古西羌地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:宣帝時,諸羌數背叛,後將軍趙充國屯隴西羈縻之,諸羌不敢動。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書·段<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"></dfn>傳》曰:延熹中,煎當、燒、河、勒姐等八種羌寇隴西、金城,<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"></dfn>追討,大破之。明年,燒河大豪寇張掖,<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"></dfn>斬燒河大帥,虜五千餘人。西羌於是弭定。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h3 id="die_zhou"><span id="id-.E5.8F.A0.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>叠州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:叠州,合川郡。《禹貢》梁州之域,曆秦、漢、魏、晋,爲諸羌所據。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後周書》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:577年_(提及)" title="Category:577年 (提及)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="577年">建德六年</span></a>,西逐諸戎,始統有其地,因置恒香郡。尋改爲叠州。蓋以其地多山重叠,以名郡也。又于三交口築城,置甘松防。又爲三川縣,以隸恒香郡。至<span about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion">建德九年</span>,改三川縣爲常芬縣,仍立芳州,以邑隸焉。取其地多芳草,爲郡之名。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h3 id="shan_zhou"><span id="id-.E9.84.AF.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>鄯州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:鄯州,西平郡。《禹貢》雍州之域,古西戎之地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:允吾,屬金城郡。今龍支縣即其地。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h3 id="liang_zhou"><span id="id-.E5.87.89.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>凉州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:凉州,武威郡。《禹貢》雍州之域。六國至秦,戎狄肢居焉。漢初,爲匈奴右地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:西方寒凍,或云河西土田薄,故曰凉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:姑臧城,匈奴所築舊蓋臧城,語訛後雲姑臧。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:惠帝末,張軌求爲凉州,于是大城此地爲一會府以據之,號前凉。後呂光復據之,號後凉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禹貢》曰:原隰底績,至于猪野。織皮昆侖、析支、渠搜,西戎即叙。</p>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:西羌自賜支以西,濱河首左右居。今河關西可十餘里有河曲,羌謂之賜支。</p>
|
||||
|
||||
<p>《异物志》曰:古渠搜國,當大宛北界。猪野,今姑臧界猪野澤是。</p>
|
||||
|
||||
<p>劉昞《敦煌實錄》曰:晋安帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:397年_(提及)" title="Category:397年 (提及)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="397年">隆安元年</span></a>,凉州牧李駿微玄服出城,逢虎道邊,虎化爲人,遙呼暠爲西凉君,暠因彎弧待之。又遙呼暠曰:「有事告汝,無疑也。」暠知其异,投弓于地。人乃前曰:「敦煌空虛,不是福地。君之子孫王于西凉,不如徙酒泉。」言訖,乃失。暠乃移都酒泉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:安帝時,匈奴寇常山。于是西北有事,民饑,民用不足。大將軍鄧騭欲弃凉州,專務北邊,曰:「譬若家人衣壞,敗一以相補,猶有所完。若不如此,將兩無所保。」郎中虞詡曰:「大將軍之策,不可者三:先帝辟境,而今弃之,不可一也。弃凉州,即以三輔爲塞,園陵單外,不可二也。諺曰:『關西出將,關東出相。』烈士武臣,多出凉州;風土壯猛,便習兵事。今羌所以不過三輔,爲腹心害者,以凉州在其後也。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="12"><h3 id="gan_zhou"><span id="id-.E7.94.98.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>甘州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:甘州,張掖郡。《禹貢》雍州之域。六國至秦,戎狄肢居焉。漢爲匈奴右地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書·禹貢》曰:道弱水,至于合黎。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:今張掖有合黎水。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志·西域傳》曰:月支本居祁連、敦煌間。《霍去病傳》曰:濟居延,遂臻小月氏,攻祁連。即此道也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:張掖郡,匈奴昆邪王地,武帝時開之。莽曰設屏。應劭曰:張國臂掖,故曰張掖也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:觻得,屬張掖郡。有千金渠西至樂涫入澤中。莽曰官式。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:删丹,屬張。莽曰貫虜。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="13"><h3 id="su_zhou"><span id="id-.E8.82.85.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>肅州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:肅州,酒泉郡。《禹貢》雍州之域,古西戎地,月支所居。漢爲武威、酒泉郡也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:武帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前121年_(提及)" title="Category:前121年 (提及)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="前121年">元狩二年</span></a>,昆邪王殺休屠王,將其衆來降。以其地爲武威、酒泉郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《匈奴傳》曰:漢置酒泉郡以隔絕胡與羌通路。又西通月支、大夏,以公主妻烏孫王,以分匈奴西方之援國。其水甘若酒,故名酒泉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:班超久在西域,年老思土,上書曰:「臣不敢望到酒泉郡,但願生入玉門關。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>玉門屬敦煌,今沙州也,去長安三千六百里。酒泉,今肅州也,去長安二千八百五十里路。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="14"><h3 id="gua_zhou"><span id="id-.E7.93.9C.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>瓜州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:瓜州,晋昌郡。《禹貢》雍州之域,古西戎地。戰國時,烏孫、月支居焉。漢初爲匈奴右地,後爲武威、酒泉二郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:冥安,屬敦煌郡。冥水出焉,又名籍端水,出羌中,西入澤。冥安即晋昌地。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:廣至,宜禾都尉治昆侖障。莽曰廣桓。即常樂地,有宜禾故城。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="15"><h3 id="sha_zhou"><span id="id-.E6.B2.99.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>沙州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:沙州,敦煌郡。《禹貢》雍州之域,古西戎地。秦屬西戎。漢置敦煌郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》:范宣子數戎子駒支曰:「昔秦人追逐乃祖吾離于瓜州,蒙犯荊棘,以來歸我先君。惠公有不腆之田,與汝剖分而食之。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>瓜州,地在敦煌。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:武帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前111年_(提及)" title="Category:前111年 (提及)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="前111年">元鼎六年</span></a>,分酒泉置敦煌郡,徙人以實之。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>應劭曰:敦,大也,煌,盛也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又《西域傳》曰:東則接漢,扼以玉門、陽關。今壽昌有陽關及玉門故關。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:敦煌縣龍勒縣有陽關、玉門關。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="16"><h3 id="yi_zhou"><span id="id-.E4.BC.8A.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>伊州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:伊吾郡,本伊吾盧地,在敦煌之北,大磧之外,南去玉門八百里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:73年_(提及)" title="Category:73年 (提及)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="73年">永平十六年</span></a>,明帝命將北征,取伊吾盧地,置宜禾都尉以屯田。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《西羌傳》曰:伊吾地宜五穀、桑、麻、葡萄,其北有柳中,皆膏腴之地,故漢與匈奴爭車師、伊吾之地以制西戎。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="17"><h3 id="xi_zhou"><span id="id-.E8.A5.BF.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>西州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:西州,交河郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢書·西域傳》曰:車師後王國有新道通玉門關,戊己校尉徐普欲開以省道里半,以避白龍堆之扼。車師後王姑勾以道通爲不便,即馳突出高昌壁,入匈奴。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:以其地勢高峻,人物昌盛,因名高昌。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="18"><h3 id="ting_zhou"><span id="id-.E5.BA.AD.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>庭州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:庭州,雍州之外,流沙之西北,前漢烏孫舊地,東與匈奴接,歷代爲胡虜所居。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢書·西域傳》曰:貳師伐西域,諸國震懼。自敦煌西至鹽澤,往往起亭,而輪台、渠黎多有田卒。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:班超將兵擊伊吾于蒲類海。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
343
太平御览/OPS/c168_tai_ping_yu_lan_0166.xhtml
Normal file
343
太平御览/OPS/c168_tai_ping_yu_lan_0166.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,343 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百六十六</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c167_tai_ping_yu_lan_0165.xhtml" title="太平御覽/0165">州郡部十一</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百六十六.州郡部十二 劍南道</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c169_tai_ping_yu_lan_0167.xhtml" title="太平御覽/0167">州郡部十三</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3398" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596889" title="d:Q85596889" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h3 id="jian_zhou"><span id="id-.E5.8A.8D.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>劍州</h3>
|
||||
<p>《圖經》曰:晋安郡,《禹貢》梁州之域。秦之蜀郡。漢屬廣漢郡之梓橦縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《華陽國志》曰:諸葛亮相蜀,鑿石架空,爲飛閣道以通蜀漢,即此郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《三國志》曰:鄧艾伐蜀,自陰平縣景谷步劍閣道,懸車束馬,徑出油江而至廣漢,是此地也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《蜀記》曰:梓橦縣有五婦山,一名五婦台。秦遺蜀美女五人。蜀遣五丁迎女,至梓橦,五丁蹋地,大呼,驚五女,幷化爲石。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:梓橦縣北有華容,水則《蜀都賦》曰「却背華容」是也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h3 id="mian_zhou"><span id="id-.E7.B6.BF.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>綿州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:綿州,巴西郡。《禹貢》梁州之域。周幷梁入雍州地。春秋戰國,屬蜀侯國。秦爲蜀郡。漢廣漢郡,令州即廣漢郡之涪縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《九州記》曰:綿州之ク人,濮人,皆夷也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:ク人勁勇銳氣而善舞,故古有巴渝舞。</p>
|
||||
|
||||
<p>《蜀記》曰:左綿緋紅,三川所尚。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>綿州左綿郡縣有小江,所染緋紅于此水,濯後益鮮,人之所重。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《宋書》曰:范柏年,梓橦人。明帝問:「卿鄉有貪泉不?」柏年曰:「臣梁、益之地有廉泉、讓水,不聞有貪泉。」帝嘉之,即以爲蜀郡太守。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>廉,讓水,在昌期縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《郡縣志》曰:神泉縣,有泉十四,甘香异常,錮疾飲之即差,故曰神泉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢書·志》曰:涪,屬廣漢郡。有孱亭。莽曰統睦。劭曰:涪水出廣漢,南入漢。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h3 id="zi_zhou"><span id="id-.E6.A2.93.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>梓州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:梓州,梓橦郡。《禹貢》梁州之域。漢武分置廣漢郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:文帝以蜀道銅山賜鄧通鑄錢,即今銅山縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《蜀志》曰:先主入蜀攻劉璋,遣諸葛亮等分定州郡,略地至郪,百姓以牛酒勞軍。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:姜維聞諸葛瞻破,乃引軍由廣漢郪道以審虛實。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:廣漢之地有鹽井、銅山之富。本《禹貢》南夷,周末,秦幷爲郡。有蔬食果實之饒。</p>
|
||||
|
||||
<p>《九州要記》曰:玄武山,一名赤雀山,一名宜君山。山有鹿尾入貢。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《華陽國志》曰:玄武山,一名三<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>山。山出龍骨,傳云龍升不達墜此,民取以入藥用。玄武縣因山得名。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h3 id="sui_zhou"><span id="id-.E9.81.82.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>遂州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:遂州,遂寧郡。《禹貢》梁州之域。漢分梁州置廣漢郡,今州又爲廣漢縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《九州要記》曰:青石縣有青石山,天下青石無佳于此,可爲鐘磬。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《郡國志》曰:昔巴、蜀爭界,曆歲不决。漢高八年,山自裂,如索所界。巴、蜀之民懼天戒,乃息所爭。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h3 id="yi_zhou"><span id="id-.E7.9B.8A.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>益州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:益州,成都府。古梁州巴、濮、庸、蜀之地。在秦爲漢中、巴、蜀三郡地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:益,扼也;所在之地險厄。</p>
|
||||
|
||||
<p>應劭《地裏風俗記》曰:疆壤益廣,故號益州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:周太王逾梁山,之岐山,一年成邑,二年成都,故有成都之名。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:秦惠王時,苴、蜀相攻,各告急于秦。秦欲先伐韓,司馬錯曰:「不如先伐蜀。夫蜀,戎狄之長也,有桀之亂。以秦攻之,譬使豺狼逐群羊也。又有禁止暴亂之名。今攻韓,周自知失九鼎,韓自知亡三川,二國幷力合謀,而求解于楚、魏。臣竊危之。」王曰:「善。」遂滅蜀。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:宣帝時,方士上言益州部有金馬碧鶏神,帝令王褒入蜀祀之。</p>
|
||||
|
||||
<p>揚雄《蜀王本紀》曰:蜀之先,稱王者有蠶叢、折權、魚易、俾明。是時椎髻左衽,不曉文字,未有禮樂。從開明已上至蠶叢,凡四千歲。次曰伯雍,又次曰魚尾。尾田於湔山,得仙。後有王曰杜宇,出天墮山;又有朱提氏女名曰利,自江源而出,爲宇妻;乃自立爲蜀王,號曰望帝,移居郫邑。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十三州志》曰:當七國稱王,獨杜宇稱帝于蜀,以褒斜爲前門,熊耳、靈關爲後戶,玉壘、峨眉爲城廓,江、潜、綿、洛爲池澤,汶山爲畜牧,南中爲園苑。時有荊人,是後荊地有一死者名鱉冷,其尸亡至汶山,却更生,見望帝。帝以爲蜀相。時巫山壅江,蜀地洪水,望帝使鱉冷鑿巫山,治水有功。望帝自以德薄,乃委國禪鱉冷,號曰開明。遂自亡去,化爲子規,故蜀人聞鳴曰:「我望帝也」。</p>
|
||||
|
||||
<p>又云:望帝使鱉冷治水,而淫其妻。冷還,帝慚,遂化爲子規。杜宇死時<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>二月,而子規鳴,故蜀人憐之皆起。自開明以下五葉,始立宗廟。時蜀有五丁力士,能徙山岳,每一王死,五丁輒爲立大石以志墓。今石井是也,號曰井裏。</p>
|
||||
|
||||
<p>《成都記》曰:郡城即秦惠王使張儀築,以象咸陽沃野千里,號曰陸海。</p>
|
||||
|
||||
<p>《九州記》曰:益州城初累築不立,忽有大龜周行旋走,因其行築之,遂得堅固,故曰龜城。</p>
|
||||
|
||||
<p>《南史》曰:宋太始初,益州市橋忽生一洲,有道士柳石見之曰:「當有貴王臨州,必王勝喜也。」及齊<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:484年_(提及)" title="Category:484年 (提及)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="484年">永明二年</span></a>,武帝遣始興王爲益州。勝喜者即始興反語也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書·郡國志》曰:益州部:漢中、巴、廣漢、蜀、犍爲、越<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>、牂柯、益、永昌,凡九郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《華陽國志》曰:成都夷裏橋南岸道西有城,即錦城,一曰錦宮,又曰錦裏。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:蜀初少文教,文翁爲蜀郡太守,立精舍學堂以隸其俗,因是文教聿興。今有文翁堂在大城內。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h3 id="han_zhou"><span id="id-.E6.BC.A2.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>漢州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:漢州,德陽縣。土地同益州。秦屬蜀郡。漢屬廣漢郡,後漢因之,兼置益州,領郡十二。</p>
|
||||
|
||||
<p>《蜀記》曰:益州謂之三蜀,廣漢其一也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:雒城南每陰雨常有哭聲,和帝時,陳寵爲太守,聞之,有敕令收葬骸骨,哭聲遂絕。</p>
|
||||
|
||||
<p>《蜀記》曰:金堂縣,古有金舡沉江之東岸,民于水中往往見之。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h3 id="peng_zhou"><span id="id-.E5.BD.AD.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>彭州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:彭州,<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>陽郡。本漢繁縣。宋置。《晋壽陽圖經》曰:唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:686年_(提及)" title="Category:686年 (提及)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="686年">垂拱二年</span></a>,以九隴縣置彭州,取古天彭關以爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周地圖記》曰:宋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:432年_(提及)" title="Category:432年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="432年">元嘉九年</span></a>,有樵人逐ば,所趨險絕,進入石穴,行數十步,豁然平博,問是何所?人答云:「小成都」。後更爲求之,不知所在。</p>
|
||||
|
||||
<p>《地理志》曰:九隴縣,晋置。以縣有九曲山爲名。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h3 id="shu_zhou"><span id="id-.E8.9C.80.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>蜀州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:蜀州,唐安郡。本漢江源縣,屬蜀郡。莽曰邛原。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:蜀州鳴鶴山,張陵客蜀,學道于此山,造作符書以惑百姓。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《益州記》曰:張道陵登仙之所,傳云陵爲腹蛇所吸,人以爲登仙。</p>
|
||||
|
||||
<p>《蜀記》曰:青城縣因山得名,山上有黃帝授道壇。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《玄中記》云:山有穴,潜行分爲三道,各通一處。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h3 id="qiong_zhou"><span id="id-.E5.8D.AD.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>卭州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:卭州,臨邛郡。《禹貢》梁州之域。漢武置十三州,在益州之部。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周地圖記》曰:梁武陵王蕭紀于蒲水口置邛州。南郡邛來山,因以爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:蜀卓氏之先,趙人。秦破趙,卓氏獨夫妻推輦而行,曰:「吾聞汶山之下,沃野,有蹲鴟。」乃求遠遷。致之臨邛,因銅山鑄錢此也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《蜀記》曰:漢張騫奉使尋河源,得高節竹植于邛山,號曰邛竹。今緣山皆是,可爲杖。</p>
|
||||
|
||||
<p>《蜀志》曰:臨邛有火井,諸葛亮一窺更盛。</p>
|
||||
|
||||
<p>《博物志》曰:後人以家火投之,火即滅,至今不然。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h3 id="pu_zhou"><span id="id-.E6.99.AE.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>普州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:普州,安岳郡。《禹貢》梁州之域。漢武十三州,在益州之部。今州境則漢之資中、牛鞞、墊江,後漢之德陽等四縣。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h3 id="ya_zhou"><span id="id-.E9.9B.85.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>雅州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:雅州,盧山郡。《禹貢》梁州之部。漢武十三州,在益州之部,即秦嚴道縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《蜀記》曰:秦滅楚,徙楚嚴王之族于此,故謂之嚴道。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:嚴道,屬蜀郡。邛來山,邛水所出,東入青衣。王莽曰嚴治。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:漢源縣有離崖,即蜀守李冰所鑿離堆,即古雅也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:嚴道縣有九折阪,即王陽回轡之所。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="12"><h3 id="lu_zhou"><span id="id-.E7.80.98.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>瀘州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:瀘州,瀘川郡。《禹貢》梁州之域。春秋戰國時,爲巴子國。秦屬巴郡。漢屬犍爲郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:江陽,屬犍爲郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:瀘州,本漢江陽縣地。</p>
|
||||
|
||||
<p>諸葛亮《出師表》曰:五月渡瀘,深入不毛。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="13"><h3 id="mao_zhou"><span id="id-.E8.8C.82.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>茂州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:茂州,通化郡。《禹貢》梁州之域。本冉<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"></dfn>ζ國,漢以爲郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:南越破後,冉<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"></dfn>ζ等皆震懼,請臣置吏。以冉<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"></dfn>ζ爲汶山郡守。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="14"><h3 id="yi_zhou"><span id="id-.E7.BF.BC.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>翼州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:翼州,臨翼郡。秦之土地與益州同。二漢屬蜀郡,本漢之蠶陵也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:蠶陵,屬蜀郡。王莽曰步昌。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="15"><h3 id="dang_zhou"><span id="id-.E7.95.B6.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>當州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:當州,江源郡。《禹貢》梁州之域。周爲雍州之境。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後周書》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:566年_(提及)" title="Category:566年 (提及)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="566年">天和元年</span></a>,雁門公紇幹略于此討渾胡,因置同昌郡。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="16"><h3 id="xi_zhou"><span id="id-.E6.82.89.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>悉州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:悉州,歸誠郡。《禹貢》梁州之域,古西羌地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:658年_(提及)" title="Category:658年 (提及)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="658年">顯慶三年</span></a>,割當州三十里左封縣,界內有悉唐川,因立爲悉州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="17"><h3 id="jing_zhou"><span id="id-.E9.9D.9C.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>靜州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:靜州,靜川郡。土地與當州同。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:653年_(提及)" title="Category:653年 (提及)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="653年">永徽四年</span></a>,置靜州于唐縣,以理夷落。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="18"><h3 id="ta_zhou"><span id="id-.E6.8B.93.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>拓州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:拓州,蓬山郡。土地與當州同。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:658年_(提及)" title="Category:658年 (提及)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="658年">顯慶三年</span></a>,于此置拓州。取其開拓封疆爲名。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="19"><h3 id="gong_zhou"><span id="id-.E6.81.AD.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>恭州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:恭州,恭化郡。北接土蕃,土地與當州同。唐顯慶中,置恭州。取恭慕王化爲郡之名。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="20"><h3 id="wei_zhou"><span id="id-.E7.B6.AD.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>維州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:維州,維川郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《蜀志》曰:姜維、馬忠督將軍張嶷北討汶山叛羌。即此也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:武德中,白苟羌首領以地內附,因于羌故維城置維州以領之。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="21"><h3 id="feng_zhou"><span id="id-.E5.A5.89.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>奉州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:奉州,<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>山郡。本蠻夷之地,南接土蕃,爲夷落之極塞。武德中,羌夷內附,因立奉州。取其奉順王命爲名。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="22"><h3 id="xi_zhou"><span id="id-.E5.B6.B2.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>嶲州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>州,越<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>郡。本益州西外夷,漢初爲邛都國。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:西南夷滇以北君長十數,邛都最大。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:越<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>郡,武帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前111年_(提及)" title="Category:前111年 (提及)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span title="前111年">元鼎六年</span></a>開。莽曰集<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>。屬益州。應劭曰:故邛都國也。有<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>水。言越以此水彰休盛也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《九州要記》曰:<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>之西,夷人身青而有文如龍鱗。</p>
|
||||
|
||||
<p>《博物志》曰:越<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>國有牛,稍割取肉,經日必復生如故。又《玄中記》曰:割而復生,名曰及牛。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道記》曰:越<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>有瀘水,四時多瘴氣。三四月間發,人沖之立死。非時,中人多悶絕。唯五月上伏即無害。故諸葛亮征越<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>,上疏曰:「五月渡瀘,深入不毛。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又《地記》曰:今昆明道渡所,見有武侯道在。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《十道記》曰:水浚而<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"></dfn>石,土人以牛皮爲船,方涉津涘。</p>
|
||||
|
||||
<p>《九州要記》曰:台登縣有奴諾川、鸚鵡山,黑水之間,若水出其下。即黃帝子昌意降居若水是此。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:旄牛,屬蜀郡。鮮水出僥外,南入若水。若水亦出僥外,南至大莋。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>旄牛,即今台登縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="23"><h3 id="yao_zhou"><span id="id-.E5.A7.9A.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>姚州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:姚州,雲南郡。蓋夷越之地,亦爲滇王國。漢武開之,置益州郡。有滇池澤。後因爲益州之雲南、弄揀二縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:益州郡,武帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前109年_(提及)" title="Category:前109年 (提及)" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span title="前109年">元封二年</span></a>開。王莽曰新就。故滇王國也。有滇池大澤,又有弄揀縣焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《華陽國志》曰:滇濮、勾町、夜郎、葉榆、同師<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>唐侯王國以十數。編<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt35" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>左衽,隨畜遷徙,莫能相禦。楚頃襄王遣將軍莊<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt36" typeof="mw:Transclusion"></dfn>喬溯沆水,出苴蘭,以伐夜郎;而秦奪楚黔中地,無路反,遂留王之,是爲莊王。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="24"><h3 id="li_zhou"><span id="id-.E9.BB.8E.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>黎州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:黎州,洪源郡。漢爲沉黎郡。宋、齊以來,幷爲沉黎郡。後周破羌夷,立黎州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="25"><h3 id="long_zhou"><span id="id-.E9.BE.8D.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>龍州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:龍州,江油郡。秦、漢至魏,不置郡縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:263年_(提及)" title="Category:263年 (提及)" about="#mwt37" typeof="mw:Transclusion"><span title="263年">景元四年</span></a>,諸軍征蜀,鄧艾自陰平行無人之地七百餘里,鑿山通道,造作橋閣。山高穀深,至爲險難,艾以氈自裹,轉推而下;將士皆攀木緣崖,魚貫而進,先登至江油。即此地也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周地圖經》曰:江油帥楊、李二姓,各自稱藩于梁。至後魏武帝得其地,置江油郡。西魏于此立龍州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="26"><h3 id="song_zhou"><span id="id-.E6.9D.BE.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>松州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:松州,交川郡。《禹貢》梁州之域,又爲雍州之域。秦、漢,諸羌居焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:郡有甘松嶺,因以名郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《山海經》曰:甘松嶺,亦謂之松桑嶺,江水發源于此。</p>
|
||||
|
||||
<p>《江源記》曰:平康縣有羊腸嶺,大江發源之所。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="27"><h3 id="jia_zhou"><span id="id-.E5.98.89.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>嘉州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:嘉州,犍爲郡。《禹貢》梁州之域。漢犍爲郡之南安縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:漢武使唐蒙伐西戎,得夜郎國,遂立犍爲郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》青衣,屬蜀郡。順帝改名漢嘉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:周武<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:561年_(提及)" title="Category:561年 (提及)" about="#mwt38" typeof="mw:Transclusion"><span title="561年">保定元年</span></a>,于此置青州,遙取漢青衣縣爲名。<span about="#mwt39" typeof="mw:Transclusion">宣政二年</span>,改爲嘉州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《華陽國志》曰:青衣有沫水。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》:蜀李冰鑿離<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt40" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>追,避沫水之害。又《益州記》曰:青衣神號雷<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt41" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>追廟,班固以爲離<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt42" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>追。</p>
|
||||
|
||||
<p>《益州記》曰:峨眉山兩山相對,望之如峨眉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="28"><h3 id="jian_zhou"><span id="id-.E7.B0.A1.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>簡州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:簡州,陽安郡。《禹貢》梁州之域。漢犍爲之郡牛鞞縣地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《華陽國志》曰:牛鞞縣,有陽明鹽井。今在郡北十里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《九州要記》曰:簡州,在赤水之北。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt43" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今有絳水,在州南。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《周地圖記》曰:晋義熙末,刺史朱齡石率建平人征蜀,仍于東山立金戍。後魏平蜀,改爲金水郡。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="29"><h3 id="ling_zhou"><span id="id-.E9.99.B5.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>陵州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:陵州,仁壽郡。《禹貢》梁州之域。漢犍爲郡之武陽縣東境也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:昔張道陵于此得鹽井,祠玉女于井內,因謂之陵井。郡因井得名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《益州記》曰:郡有東隅,三山相對,去陵井百里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:有鼎鼻山,周之九鼎,淪一于此,故後人往往見鼎耳,因名之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:郡有朝女山,昔有朝祖女于此山得道,今足迹尚存,故名朝女山。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="30"><h3 id="mei_zhou"><span id="id-.E7.9C.89.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>眉州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:眉州,通義郡。《禹貢》梁州之域。犍爲郡之武陽南境。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周地圖記》曰:梁武帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:548年_(提及)" title="Category:548年 (提及)" about="#mwt44" typeof="mw:Transclusion"><span title="548年">太清二年</span></a>,武陵王蕭紀開通外水,立青州于通誼郡南安縣北。後魏二年,平蜀。三年,改青州爲眉州。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt45" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>用峨眉山爲名。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《蜀記》曰:秦惠王使張儀、司馬錯伐蜀,蜀主開明拒之,不利,退至武陽見獲。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt46" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>彭山縣即其地。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:青城縣當羌蜀之要,漢武使唐蒙破西南夷,路即始于此。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="31"><h3 id="rong_zhou"><span id="id-.E6.A6.AE.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>榮州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:榮州,和義郡。《禹貢》梁州之域。漢爲南安縣地,屬犍爲郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《九州要記》曰:和義郡,古夜郎之地,有成都市。漢武中時,南中令使通僰道無功,唐蒙因殺之,令曰:「恨不見立成都市而死!」蒙即立市如成都以殺之,故曰成都市。</p>
|
||||
|
||||
<p>《益州記》曰:旭川縣有馬鳴戍。漢刺史韋枝夜過此地,有神馬嘶,漢中馬皆嘶以應之,故以此名戍。</p>
|
||||
|
||||
<p>《蜀記》曰:昔有女人于溪浣沙,有大竹流水而觸之,因有孕。後生一子,自立爲王,因以竹爲姓。漢武使唐蒙伐牂柯郡。竹王因有此地,人不忘其本,立竹王廟祀之。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="32"><h3 id="zi_zhou"><span id="id-.E8.B3.87.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>資州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:資州,資陽郡。《禹貢》梁州之域。漢爲犍爲郡之資中縣地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周地圖記》曰:後魏廢帝二年,于武康郡之陽安縣置資州。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt47" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>陽安在今州北簡州界。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:內江縣有水深百丈,實群川總會之所。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="33"><h3 id="rong_zhou"><span id="id-.E6.88.8E.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>戎州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:戎州,南溪郡。春秋僰侯國。秦惠王破滇池,始通五尺道。漢武得蜀,故使唐蒙理道于此,而破牂柯,即此道也。後爲僰道縣,以屬犍爲郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:南溪縣西三十里有魚津,津南有鴛鴦坼。</p>
|
||||
|
||||
<p>《益部耆舊傳》曰:僰道有張真者,娶黃氏女名帛。真因乘船過江,船覆沒,帛求夫尸不得,自沉于水,積十四日,乃抱夫尸出于灘下,故名鴛鴦坼。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
235
太平御览/OPS/c169_tai_ping_yu_lan_0167.xhtml
Normal file
235
太平御览/OPS/c169_tai_ping_yu_lan_0167.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,235 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百六十七</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha9" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c168_tai_ping_yu_lan_0166.xhtml" title="太平御覽/0166">州郡部十二</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百六十七.州郡部十三 山南道上</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c170_tai_ping_yu_lan_0168.xhtml" title="太平御覽/0168">州郡部十四</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3447" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596908" title="d:Q85596908" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h3 id="jing_zhou"><span id="id-.E8.8D.8A.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>荊州</h3>
|
||||
<p>《十道志》曰:荊州,江陵郡。漢舊縣屬南郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禹貢》曰:荊及衡陽惟荊州,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>北據荊山,南及衡山之陽。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>江、漢朝宗于海。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>二水經此州而入海,有似于朝。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>厥土惟塗泥,厥田惟下中。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋元命苞》曰:軫散爲荊州,分爲楚國。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>荊之爲言强也。陽盛物堅,其氣急悍。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《爾雅》曰:漢南曰荊州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周官·職方氏》曰:正南曰荊州,其山鎮曰衡山,其藪澤曰<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>夢,其川江、漢,其浸潁、湛,其利丹、銀、齒、革。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋元康地記》曰:荊州于古,蠻服之地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:臨江閔王榮坐侵廟ヂ地爲宮,上徵榮。榮行,祖于江陵北門,既上車,軸折車廢。江陵父老流涕言曰:「吾王不返矣!」王至,詣中尉府,郅都責訊王,王怒,自殺。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢書·地理志》曰:今之南郡、江夏、零陵、桂陽、武陵、長沙及漢中、汝南郡,盡楚分也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:蘇秦說威王曰:「楚西有黔中、巫郡,東有夏州、海陵,南有洞庭、蒼梧,北有陘塞、郇陽,地方五千里,帶甲百萬,車千乘,騎萬匹,粟支十年,此霸王之資也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南子》曰:楚地南卷沅、湘,北繞潁、泗,西苞巴、蜀,東裹郯、邳。潁、汝以爲洫,江、漢以爲池,垣之以鄧林,綿之以方城。山高尋<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>霓,深溪肆無景。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十三州志》曰:漢章帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“304年”或“387年”或“406年”或“490年”或“77年”">建初二年</span></a>,徙钜鹿王恭爲江陵王,三公上言:「江陵在京師正南,不可以封。」乃徙爲安六王。</p>
|
||||
|
||||
<p>盛弘之《荊州記》曰:元嘉中,以京師根本之所寄,荊楚爲重鎮,上流之所總,擬周之分陝;晋、宋以降,此爲西陝。</p>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:荊州取名于荊山。又曰:荊,驚也。南蠻數寇,常置警備。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:楚子西沿漢溯江,將入郢。王在渚宮,下見之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:當陽縣,舊縣屬南郡,廣陽王子蓋之所封。</p>
|
||||
|
||||
<p>《荊州記》曰:當陽,本楚之舊邑。《左氏傳》云:「楚潘崇伐の,至于錫穴。」潁容《釋例》云:「の,在當陽。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:公安縣,漢孱陵縣地,吳之南郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《荊州記》曰:劉備敗于襄陽,南奔荊州,吳大帝封爲左將軍、荊州牧,城北而鎮之。時人號備爲左公,故名其城曰公安。</p>
|
||||
|
||||
<p>《古今地名》:松滋縣,古鳩茲地,漢爲廬江郡。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h3 id="xia_zhou"><span id="id-.E5.B3.BD.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>峽州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:夷陵郡,春秋戰國時幷楚地。秦置三十六郡,屬南郡。魏武于此置臨江郡。梁置宜州。周武帝以州居三峽之口,改爲峽州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:秦昭王二十九年,秦將白起攻楚,燒夷陵。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳錄》曰:蜀昭烈皇帝立宜都郡於西陵。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宜都記》曰:郡城即陸抗攻步闡于此。</p>
|
||||
|
||||
<p>《荊渚記》曰:夷陵郡,居大江之上,即西通全蜀,故夷陵有安蜀古城。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:陸遜上疏:「夷陵要害,實國家之關限。若失之,非損一郡,荊州亦可憂也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:宜郡縣,本漢夷縣,屬南郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>袁山松《宜都山川記》曰:南崖有山,名荊門;北對崖有山,名虎牙,故曰荊門虎牙,即楚之西塞。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h3 id="gui_zhou"><span id="id-.E6.AD.B8.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>歸州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:歸州,巴東郡。在周爲夔子國,屬楚。秦幷天下,爲南郡之地。漢置秭歸縣。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:619年_(提及)" title="Category:619年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="619年">武德二年</span></a>,割夔州之秭歸、巴東二縣置歸州。</p>
|
||||
|
||||
<p>袁山松《記》曰:屈原此縣人,既被流放,忽然暫歸,其姊亦來,因名其地爲秭歸。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>秭與姊同。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《三國志》曰:吳置建平郡,即宜都之西部也。晋王濬自蜀江沿流伐吳。守將吾彥表皓曰:「請增建平兵,若建平不下,晋師終不敢過。」皓不從。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h3 id="fu_zhou"><span id="id-.E5.BE.A9.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>復州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:復州,竟陵郡。《禹貢》荊州之域。春秋戰國時屬楚。秦兼天下,屬南郡。漢十三州,在荊州部,即江夏之竟陵縣地。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:622年_(提及)" title="Category:622年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="622年">武德五年</span></a>,爲復州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:沔陽縣,即楚王地也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:監利縣,漢華容縣。乾溪、章華台在焉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h3 id="ying_zhou"><span id="id-.E9.83.A2.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>郢州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:郢州,富水郡。歷代所屬與竟陵郡同。二漢屬江夏郡。晋、宋以來,爲竟陵郡地。西魏屬安州。後周武帝置郢州。隨廢。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:623年_(提及)" title="Category:623年 (提及)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="623年">武德六年</span></a>,爲郢州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:長壽縣武陵山,《春秋》謂楚平王卒于槾木之下,即此山也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h3 id="feng_zhou"><span id="id-.E9.B3.B3.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>鳳州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:鳳州,河池郡。土地所屬與金州同。在秦,隴西郡地。漢爲故道縣地。故道,今兩當縣是也。漢武改雍爲凉,後爲凉州之地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《水經》曰:兩當縣,水出陳倉縣之大散嶺西南,流入故道川。謂之故道水,縣因水取名。或云縣西有兩山相當,故名之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《華陽國志》曰:河池,一名仇池。</p>
|
||||
|
||||
<p>郭仲産《秦州記》云:仇池山,一名仇維山,上有池似覆壺。前志云:是縣以山得名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《水經》曰:大散水流入黃花川。黃花縣因水得名。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h3 id="cheng_zhou"><span id="id-.E6.88.90.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>成州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:成州,同穀郡。《禹貢》梁州之域,古西戎地。周省梁入雍,爲白馬氐國。</p>
|
||||
|
||||
<p>《史記·西南夷傳》曰:自莋以東北,君長數十,冉<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"></dfn>ζ爲大。自冉<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"></dfn>ζ以西北,君長數十,白馬最大,皆氐類。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:河池,一名仇池,地方百頃,左右悉白馬氐。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h3 id="wu_zhou"><span id="id-.E6.AD.A6.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>武州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:武州,武都郡。土地所屬與成州同,亦白馬氐之地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢書·西南夷傳》曰:漢誅且蘭、邛君,幷殺莋侯,冉<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"></dfn>ζ等皆震懼,請臣置吏。以爲廣西部。至<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前111年_(提及)" title="Category:前111年 (提及)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="前111年">元鼎六年</span></a>,以白馬氐地爲武都郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《隴右記》曰:武都紫水有泥,其色紫而粘。貢之,用封璽書,故詔誥有紫泥之美。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:武帝沮水之西有角弩穀,即蜀將薑維剿五部溪蠻之所。</p>
|
||||
|
||||
<p>魚豢《魏略》曰:文帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:220年_(提及)" title="Category:220年 (提及)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="220年">黃初元年</span></a>,徙武都于美陽。在今雍州好畤縣界,武都故城是也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h3 id="xing_zhou"><span id="id-.E8.88.88.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>興州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:興州,順政郡。戰國時白馬氐之東境。秦幷天下,爲蜀郡地。漢<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前111年_(提及)" title="Category:前111年 (提及)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="前111年">元鼎六年</span></a>,置武都郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:懷帝永嘉中,氐之人楊茂搜據武都郡。子孫承嗣爲氐王。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周地圖記》曰:郡有丙山,山有穴,即丙穴,其口向丙,因以爲名。每春三月上旬,有魚長八九寸,或二三日,聯綿從穴出躍,相傳名爲嘉魚。左太沖《蜀都賦》曰:「嘉魚出于丙穴。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h3 id="dang_zhou"><span id="id-.E5.AE.95.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>宕州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》:宕州,懷道郡。《禹貢》梁州之域,古羌地。周爲雍州之境。秦、漢、魏、晋,諸羌據之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏書》曰:梁彌忽匆者,宕昌羌也。其先常爲羌,祖勤自稱宕昌王。彌忿世祖初求內附,遂拜彌忿爲宕昌王,因封其地爲宕昌藩。即今宕州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h3 id="fu_zhou"><span id="id-.E6.89.B6.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>扶州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:扶州,同昌郡。《禹貢》梁州之域,實西戎之地。周省梁入雍,爲雍州地。秦、漢、魏、晋,幷屬蕃夷。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:廢帝前元年,西逐吐谷渾,定陰平,于此置鄧州及鄧寧郡,取前羌部落所居爲之名。時又置<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"></dfn>夷縣,屬封統郡,以戎夷寧<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"></dfn>爲義也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周地圖記》曰:魏廢帝置同昌縣,屬封統郡。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="12"><h3 id="wen_zhou"><span id="id-.E6.96.87.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>文州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:文州,陰平郡。《禹貢》梁州之域。周爲雍州之境。戰國時氐羌據焉。漢武時開西南夷,置陰平道以統其衆。</p>
|
||||
|
||||
<p>《蜀志》曰:鄧艾自陰平景谷步道懸兵束馬,經江油出綿竹。</p>
|
||||
|
||||
<p>《華陽國志》曰:晋永平之後,羌虜數叛,遂立爲郡以遏之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《輿地志》曰:晋永嘉之末,太守王鑒以郡降李雄。晋人因是悉流移于蜀、漢,其氐羌幷屬楊茂搜,此後不復爲正朔所頒。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="13"><h3 id="li_zhou"><span id="id-.E5.88.A9.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>利州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:利州,益昌郡。土地所屬與金州同。春秋戰國時幷屬蜀侯。漢葭萌縣地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《華陽國志》曰:昔蜀王封其弟于漢中,號曰苴侯,因命其地曰葭萌。苴侯與巴王通好,巴與蜀爲仇,故蜀王怒,伐苴。苴侯奔巴,求救於秦。秦乃伐蜀,遂滅蜀,及巴、苴,置巴、蜀二郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《水經》曰:益昌有小劍城,去大劍城三十里,連山絕險,飛閣通衢,故謂之劍閣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《蜀志》曰:先主使陳戎絕馬鳴閣。魏武聞之,喜曰:「此閣乃漢中之平陰,乃咽喉之要路。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>馬鳴閣在益昌縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="14"><h3 id="kui_zhou"><span id="id-.E5.A4.94.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>夔州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:夔州,<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>安郡。春秋時爲魚國。秦幷天下,爲巴郡地。漢爲魚復縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:庸蠻叛楚,楚莊王伐之,七遇皆北,唯禆、儵、魚人實逐之。杜曰:禆、儵、魚三巴,今魚復縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:江關都尉理魚復,有橘官。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國記》曰:白帝城,即公孫述至魚復,有白龍出井中,因號魚復爲白帝城。劉備因改魚復爲永安。又《後漢書》:公孫述自以承漢土德,故號曰白帝城。</p>
|
||||
|
||||
<p>《蜀志》曰:羅憲爲領軍,守永安,聞魏軍平蜀,三日哭于都亭。</p>
|
||||
|
||||
<p>《荊州圖副》曰:永安宮南一里渚下平磧上有諸葛孔明八陣圖,聚細石爲之,各高五丈,皆棋布相當,中間相去九尺,正中開南北巷,悉廣五尺。或爲人散亂,及爲夏水所沒,至冬水退,依然如故。</p>
|
||||
|
||||
<p>《荊州記》曰:壘西聚石爲八行,行八聚,謂之八陣圖。因曰八陣既成,自今行師不覆敗。後見,莫能了之。桓宣武伐蜀見之,曰:「此常山蛇勢也。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="15"><h3 id="kai_zhou"><span id="id-.E9.96.8B.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>開州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:開州,盛山郡。本漢朐<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>忍縣之地。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="16"><h3 id="he_zhou"><span id="id-.E5.90.88.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>合州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:合州,巴川郡。秦、漢屬巴郡。宋置東宕渠郡。西魏置合州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="17"><h3 id="zhong_zhou"><span id="id-.E5.BF.A0.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>忠州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:忠州,南賓郡。土地所屬與夔州同。譙周《巴記》曰:「後漢獻帝<span about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion">初平六年</span>,臨江縣屬永寧郡。建安中,改永寧爲巴東郡,臨江仍屬焉。」《續漢志》曰:「和帝永元中,分枳縣置平都縣。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>平都即今豐都縣也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》:蘇代曰:「楚得枳而國亡。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="18"><h3 id="wan_zhou"><span id="id-.E8.90.AC.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>萬州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:萬州,南浦郡。土地所屬與通州同。漢爲巴郡朐䏰縣地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《續漢志》曰:朐䏰,屬巴郡。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>朐音蠢;䏰,如尹切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《尋江源記》曰:梁山東西數千里,望之若長髮垂天。《劍閣銘》曰:「岩岩梁山,積石峨峨。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:景穴有嘉魚,其味甚美。景穴,在梁山縣柏枝山。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="19"><h3 id="lang_zhou"><span id="id-.E9.96.AC.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>閬州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:閬州,閬中郡。《禹貢》梁州之域。春秋爲巴國之地。秦、漢爲巴郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《華陽國志》曰:巴子後理閬中。</p>
|
||||
|
||||
<p>《地形志》曰:閬中居蜀漢之半,當東道要衝。今郡城即古之閬中城,後謂之隆城是也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏典略》曰:此州古有隆城,堅險,因置隆州。尋又立盤龍郡,以郡中有盤龍山爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《三巴記》曰:閬中有渝水,ク民銳氣喜舞。故高祖樂其猛銳,數觀其舞,使樂人習之,故樂府中有巴渝舞。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="20"><h3 id="guo_zhou"><span id="id-.E6.9E.9C.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>果州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:果州,南充郡。《禹貢》梁州之域。春秋戰國幷屬巴子國。秦惠王滅巴、蜀,是爲巴郡地。自漢至晋,爲安漢縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《華陽國志》曰:漢獻帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:190年_(提及)" title="Category:190年 (提及)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span title="190年">初平元年</span></a>,劉璋分墊江上爲巴郡,理此縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周地圖記》曰:相如縣有相如坪、相如故宅,因以名縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:馮緄爲車騎將軍,于此鐫崖十有餘處。今果山有車騎崖。</p>
|
||||
|
||||
<p>《益州記》曰:南充縣西有大昆井,即古之鹽井也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:貞元中,謝真人于郡紫極宮上昇,萬目所睹,郡郭是夕,處處有虹霓雲氣。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
303
太平御览/OPS/c16_tai_ping_yu_lan_0014.xhtml
Normal file
303
太平御览/OPS/c16_tai_ping_yu_lan_0014.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,303 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷十四</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c15_tai_ping_yu_lan_0013.xhtml" title="太平御覽/0013">天部十三</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>天部十四</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c17_tai_ping_yu_lan_0015.xhtml" title="太平御覽/0015">天部十五</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"/>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table></td></tr>
|
||||
|
||||
</tbody></table>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="shuang"><span id="id-.E9.9C.9C" typeof="mw:FallbackId"/>霜</h2>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:霜,喪也,其氣慘毒,物皆喪也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:𩅀,(竹入反。)早雪。皚,霜雪之白者。</p>
|
||||
|
||||
<p>《易·坤卦》曰:履霜,堅冰至。《象》曰:「履霜堅冰,陰始凝也。馴致其道,至堅冰也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《詩》曰:糾糾葛屨,可以履霜。鄭玄注曰:「魏俗,至冬猶謂葛屨可用履霜,利其賤也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:九月肅霜。(肅,縮也,霜降而收縮萬物也。)</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:蒹葭蒼蒼,白露爲霜。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮》曰:季秋之月霜始降,則百工休。(鄭玄注曰:謂膠漆之作仃。)</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孟冬行秋令,則雪霜不時。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孟春行冬令,則雪霜大摯。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:霜露既降,君子履之,必有凄愴之心,非其寒之謂也。(鄭注云:感時念親也。)</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:天子大社,必受霜露,以達天地之氣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>京房《易傳》曰:誅不原情,有霜附木,不下地。不教而誅,其霜反在草下。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:興兵妄誅,厥灾不霜;聖賢遭害,其霜附木不下也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《大戴禮》曰:霜是陰陽之氣也。陰氣勝陽則凝而爲霜。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋元命苞》曰:陰陽凝爲霜。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:霜以殺木,露以潤草。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋考异郵》曰:霜者,陰精,冬令也。四時代謝,以霜收殺。霜之爲言亡也,物以終身也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:僖公即位,隕霜不殺草,臣威强也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋感精符》曰:霜,殺伐之表。季秋霜始降,鷹隼擊,王者順天行誅,以成肅殺之威。</p>
|
||||
|
||||
<p>《孝經援神契》曰:霜以挫物。</p>
|
||||
|
||||
<p>《五經通義》曰:寒氣凝以爲霜,霜從地升也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《五經鈎沉》曰:天霜樹落葉,而鴻雁南飛。</p>
|
||||
|
||||
<p>《家語》曰:霜降而婦功成,嫁娶者行焉。(季秋霜降,娶者始也。《詩》曰:將子無怒,秋以爲期。)</p>
|
||||
|
||||
<p>《國語》曰:駟見而霣(于敏反。)霜,霣霜而冬裘具。賈逵曰:「駟,房星也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢武內傳》曰:西王母云:「仙之上藥,玄霜絳雪。」</p>
|
||||
|
||||
<p>王子年《拾遺記》曰:廣延國有霜,色紺碧。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:嵰(立儼反。)州霜甘。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:員嶠之山名環丘,有冰蠶,以霜雪覆之,然後作繭,其色五采,織爲文錦,入水不濡,以投火,經宿不燎。唐堯之代,海人獻以爲黼黻。</p>
|
||||
|
||||
<p>《莊子》曰:馬,蹄可以踐霜雪,毛可以禦風寒。</p>
|
||||
|
||||
<p>《曾子》曰:陰氣勝則凝爲霜。</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南子》曰:芝蘭以芳,未嘗見霜。(先霜刈之。)</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:聖人行于水無迹,衆人行于霜有迹。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:至秋三月,青女乃出,降以霜雪。(高誘注曰:青女天神,青天玉女主霜雪也。)</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:鄒衍事燕惠王盡忠,左右譖之王,王系之獄,仰天哭。夏五月,天爲之下霜。</p>
|
||||
|
||||
<p>《地鏡圖》曰:視屋上瓦獨無霜者,其下有寶。</p>
|
||||
|
||||
<p>《山海經》曰:豐山有九鐘,霜降其鐘即鳴。</p>
|
||||
|
||||
<p>《命曆序》曰:桀無道,夏隕霜。</p>
|
||||
|
||||
<p>《師曠占》曰:春夏一日有霜雪者,君治政太嚴刻,大殺,天以示之。宜損威殺,重人命。</p>
|
||||
|
||||
<p>崔豹《古今注》曰:鷓鴣常向日而飛,畏霜露;夜栖則以樹葉覆其背上。</p>
|
||||
|
||||
<p>蔡邕《月令章句》曰:露凝爲霜。</p>
|
||||
|
||||
<p>徐整《長曆》曰:北斗當昆侖山,氣運注天下,秋冬爲霜雪。</p>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:寧王憲疾,時京城寒甚,凝霜封樹。時學者以爲,春秋雨木冰即此,是亦名樹介,言其象介胄也。憲見而嘆曰:「此俗謂樹者也。諺曰:樹稼達官怕,必有大臣當之,吾其死矣。」十一月薨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《琴操》曰:《履霜》者,伯奇之所作也。伯奇者,尹吉甫之子也。吉甫聽其後妻之言,疑其孝子伯奇,遂逐之。伯奇編水荷而衣,采楟。(音亭,山梨木也。)花而食之,清朝履霜,自傷無罪見放逐,乃援琴而鼓之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《楚辭》曰:秋既戒之以白露,冬又申之以嚴霜。</p>
|
||||
|
||||
<p>《古艶歌辭》曰:秋霜白露下,桑葉郁爲黃。</p>
|
||||
|
||||
<p>何瑾《悲秋夜》曰:霜凝條兮璀璀,露沾葉兮泠泠。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="bao"><span id="id-.E9.9B.B9" typeof="mw:FallbackId"/>雹</h2>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:雹,炮(匹巧反,又音雹。)也。其所中物皆摧折,如人所蹙炮也。</p>
|
||||
|
||||
<p>許慎《說文》曰:雹,雨冰也,從雨包聲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮》曰:仲夏行冬令,則雹動傷穀。</p>
|
||||
|
||||
<p>《傳》曰:昭四年正月,大雨雹。季武子問于申豐曰:「雹可禦乎?」對曰:「聖人在上,無雹,雖有,不爲灾。古者,日在北陸而藏冰;西陸,朝覿而出之。其出入也時。今藏川池之冰,弃而不用。風不越而殺,雷不發而震。雹之爲灾,誰能禦之。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《穀梁傳》曰:僖公二十九年秋,大雨雹。(雹者陰脅陽,臣侵君之象也。)</p>
|
||||
|
||||
<p>京房《易傳》曰:飛雹下盡樹木之枝、害五穀者,君賦斂刻民也。</p>
|
||||
|
||||
<p>焦貢《易林》曰:陰雨泥寒,常冰不溫,淩人惰怠,大雹爲灾。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書洪范五行傳》曰:陰陽相脅而爲雹霰,盛陰而雪,凝滯而冰寒。陽氣薄之不相入,則散而爲霰。盛陽,雨水溫暖而湯熱。陰氣脅之不相入,則轉而爲雹。霰者,陽脅陰也;雹者,陰脅陽也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:人君妒賢疾善,在下謀上,則日蝕而雹殺走獸。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋感精符》曰:大臣擅法則雨雹。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:九月十月,日色青則寒,有雹雪。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋考异郵》曰:陰陽專精,凝合成雹。雹之言合也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋漢含孳》曰:專一精幷氣凝爲雹。宋均注曰:「謂若魯僖公脅于齊,以妾爲妻,尊重齊,勝無回曲之心,感陰水氣,乃使結而不解散。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:景帝二年秋,雨雹,大者五寸,深二尺。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:凡雹皆冬之愆陽,夏之伏陰也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:成帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前27年_(提及)" title="Category:前27年 (提及)" about="#mwt3" typeof="mw:Transclusion"><span title="前27年">河平二年</span></a>四月,楚國雨雹,大如斧,蜚鳥皆死。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:宣帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前66年_(提及)" title="Category:前66年 (提及)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="前66年">地節四年</span></a>五月,山陽濟陰雨雹,如鶏子,深二尺五寸,殺二十人,蜚(音飛,與飛同。)鳥皆死。</p>
|
||||
|
||||
<p>又:《漢書·五行志》曰:武帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前108年_(提及)" title="Category:前108年 (提及)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="前108年">元封三年</span></a>,雹大如馬頭。</p>
|
||||
|
||||
<p>范曄《後漢書》曰:青龍見于御座軒前,又大風雨雹,霹靂拔樹。張奐上疏曰:「臣聞風爲號令,動物通氣。水生于火,相須乃明。蛇能屈伸,配龍騰蟄。順至爲休徵,逆來爲殃咎,陽氣專用,則精凝爲雹。故大將軍竇武、太傅陳蕃,或志寧社稷,或方直不回,前以讒勝,幷伏誅戮,海內默默,人懷震憤。昔周公葬不如禮,天乃動威。今武、蕃忠貞,未被明宥,妖眚之來,皆爲此也。宜急爲改葬,徙還家屬。其從坐禁錮,一切蠲除。又皇太后雖居南宮,而恩禮不接,朝臣莫言,遠近失望。宜思大義顧復之報。」天子深納奐言。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:時頻有地震隕雹。蔡邕上封事曰:「臣聞天降灾异,緣象而至。霹靂雹數發,殆刑誅繁多之所生也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:安帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:123年_(提及)" title="Category:123年 (提及)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="123年">延光二年</span></a>夏,京師及郡國三日大雨雹。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:獻帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:191年_(提及)" title="Category:191年 (提及)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="191年">初平二年</span></a>五月,雹如扇、如鬥。</p>
|
||||
|
||||
<p>《東觀漢記》曰:和帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:93年_(提及)" title="Category:93年 (提及)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="93年">永元五年</span></a>六月,郡國大雨雹,大如雁子。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:韓棱,字伯師,除爲下邳令。視事未期,吏民愛慕。時鄰縣皆雹傷稼,棱縣界獨不雹。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:396年_(提及)" title="Category:396年 (提及)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="396年">太元二十一年</span></a>四月雨雹。時道子專政,奸佞競進,烈宗不能禁,終至大亂。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋中興書》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“319年”或“739年”">大興二年</span></a>,海鹽雨雹,大如鶏子。</p>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《前趙錄》曰:劉曜<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:320年_(提及)" title="Category:320年 (提及)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="320年">光初三年</span></a>夏四月,長安雨雹,大如鶏子。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:鮮卑兵投鹿俟,從匈奴三年,其妻在家有子,怪,欲殺之。妻言:「常行仰天視,而雹入口,吞之而生子,號檀石槐。」後遂爲鮮卑大人。</p>
|
||||
|
||||
<p>郭氏《玄中記》曰:東方有柴都焉,在齊國,有山,山有泉水如井狀,深不測。至春秋時,雹從井中出,常敗五穀。人常以柴塞之,不塞柴則出也,故號爲柴都。</p>
|
||||
|
||||
<p>《陳留風俗記》曰:雍丘縣夏後公祠有神井,能興霧雹。</p>
|
||||
|
||||
<p>伏琛《齊地記》曰:安丘城南三十里有雹都淵,其雹或出,亦不爲灾异。</p>
|
||||
|
||||
<p>《西京雜記》曰:鮑敞問董仲舒曰:「雹何物也?」曰:「陰氣脅陽也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《凉州异物志》曰:有一大人生于北邊,<small>(在丁零北千五百里。)</small>偃臥于野,其高如山,頓脚成谷,橫身塞川,<small>(長萬餘里,頓脚之間,乃成大谷。)</small>近之則有尖,銅雹擊之也。惟可遙看,不可到下,下則雷電流,銅鐵之丸為雹,以擊殺人。</p>
|
||||
|
||||
<p>《曾子》曰:陽之專氣爲雹。雹者,氣之化也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南子》曰:北方之極有九澤,有積雪雹。</p>
|
||||
|
||||
<p>《孔叢子》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“108年”或“421年”">永初二年</span></a>夏,河西縣大雨雹,皆如棬杯,大者或如鬥。殺畜生雉兔,折樹木。于是天子責躬省過。</p>
|
||||
|
||||
<p>《風俗通》曰:成帝問劉向曰:「俗說文帝時天下斷獄三人,米一斗一錢,有此事否?」對曰:「不然。後元年雨雹,如桃李,深三尺,尋景帝代之,不可爲升平。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《歷代記》曰:石遵襲位于鄴,暴風雨震電,雹如鬥,其太武殿及兩厢端門,光艶照天,金石皆消,爲火月餘乃滅。</p>
|
||||
|
||||
<p>《紀年》曰:夷王七年,冬雨雹,大如礪。</p>
|
||||
|
||||
<p>《白虎通》曰:自上而下曰雨雹。</p>
|
||||
|
||||
<p>《風角占》曰:徵動羽,有雹霜。</p>
|
||||
|
||||
<p>陳陸瓊《和張湖孰雹詩》曰:惟徵動羽,惟陰脅陽,雨冰作冷,凝氣爲祥。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="hong_ni"><span id="id-.E8.99.B9.E9.9C.93" typeof="mw:FallbackId"/>虹霓</h2>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:虹,攻也,純陽攻陰氣故也。陰陽不和,昏姻錯亂,淫風流行,男女互相奔隨,則此氣盛。霓,齧也。其體斷絕,見于非時。此灾氣傷害物,如有所食嚙。</p>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:霓,屈虹,青赤或白色,陽氣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《河圖稽耀鈎》曰:鎮星散爲虹霓,虹霓主內淫。又霓者,氣也,起在日側,其色青赤白黃。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周書》曰:清明後十日虹始見,小雪日虹藏不見,虹不收藏,婦不專一。</p>
|
||||
|
||||
<p>《詩》曰:螮蝀在東,莫之敢指。(螮蝀,虹也。夫婦過禮則虹氣盛,君子見戒而諱之,莫之敢指。)</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮》曰:小雪之日,虹藏不見。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:玉氣如白虹,天也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:清明後十日虹始見。</p>
|
||||
|
||||
<p>《爾雅》曰:螮蝀,虹也。霓爲挈貳。</p>
|
||||
|
||||
<p>《易通卦驗》曰:虹不時見,女謁亂公。虹者,陰陽交接之氣,陽唱陰和之象。今失節不見,似君心在房內不修,外事廢禮失義,夫人淫恣而不敢制,故曰:「女謁亂公。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《詩含神霧》曰:瑤光如霓貫月,感女樞,生顓頊。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書考靈曜》注曰:日傍白者爲虹,日傍青赤者爲霓。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋演孔圖》曰:霓者,鬥之亂精也。鬥失度,則投霓見。(宋均注曰:投,應也。)</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋元命苞》:陰陽交爲虹霓。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋運鬥樞》曰:樞星散爲虹霓</p>
|
||||
|
||||
<p>蔡邕《月令章句》曰:虹,螮蝀也。陰陽交接之氣著于形色者也。雄曰虹,雌曰蜺。虹常依陰雲,晝見于日沖,無雲不見,大陰亦不見。霓常依蒙濁,見日旁,白而直曰白虹。凡日旁者,四時常有之。惟雄虹起季春見,至孟冬乃藏。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:荊軻慕燕丹之義,白虹貫日,太子畏之。如淳注曰:「虹,臣象;日,君象。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《烈士傳》曰:荊軻發,後太子見虹貫日不徹,曰:吾事不成矣。」後聞軻死,事不立,曰:「吾知之矣。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰;武帝游東萊,臨大海,是歲虹氣蒼黃色,若飛鳥集城陽宮南。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:上官桀謀廢昭帝,迎立燕王,是時天雨,虹下屬宮中飲水井,井水竭。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:《天文志》曰:虹霓者,陰陽之精光。(如淳注曰:雄曰虹,雌曰霓。)</p>
|
||||
|
||||
<p>張璠《漢紀》曰:靈帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:178年_(提及)" title="Category:178年 (提及)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="178年">光和元年</span></a>,虹晝見御坐殿庭前,色青赤,上引蔡邕問之,對曰:「虹霓,小人女子之祥。」又名臣蔡邕奏曰:「有黑氣墮溫德殿東,庭中如車蓋騰起奮迅,五色,有頭,體長十餘丈,形似龍。占者以虹霓對,虹著于天而降于庭。以臣之聞,則天所投虹者也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:諸葛恪攻新城不克,引軍出往東興,有蛇見其船,還拜蔣陵,白虹復繞其車。(《吳錄》云:恪曰,虹何爲此來哉!果爲孫峻所誅。)</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋陽秋》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1334年”或“25年”或“304年”或“317年”或“335年”或“386年”或“494年”或“529年”">建武元年</span></a>,虹長彌天。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋·安帝紀》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“406年”或“511年”">義熙二年</span></a>七月,夜,彩虹出西方,蔽月。</p>
|
||||
|
||||
<p>《前凉錄》曰:張駿六年有彩虹五里,隆隆如鐘鼓之聲。</p>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:劉義慶在廣陵有疾,而白虹貫城,野麕入府。心甚惡之。因自陳求還。</p>
|
||||
|
||||
<p>《莊子》曰:陽炙陰爲虹。</p>
|
||||
|
||||
<p>《文子》曰:天地二氣即成虹,人二氣即生病。</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南子》曰:昔者馮夷,大丙之禦也。(皆古得道,能禦陰陽。)乘雷車,駕雲虹。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:太古二皇得道之柄立於中央,(二皇:伏羲、神農。)天神與化游以撫四方,是故虹霓不出,賊星不行,(賊星,妖星。)含德之所致也。(含,懷也。)</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:虹蜺者,天之忌也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《孟子》曰:湯東面而征,西夷怨;南面而征,北狄怨。民之望湯也,若大旱之望雲霓。</p>
|
||||
|
||||
<p>《戰國策》曰:唐睢謂秦王曰:「聶政刺韓相,白虹貫日。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《搜神記》曰:孔子修《春秋》,制《孝經》,既備,齋戒向北斗星而拜,告備于天。天乃有赤氣如虹,自上而下,化爲玉璜,上有刻文。孔子跪而受之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:廬陵巴丘民陳濟者,作州吏。其婦姓秦,獨在家,忽疾病,恍惚發狂,後漸差,常有一丈夫,長大,儀貌端正,著絳碧袍,彩色炫耀,來從之。常相期于一山澗之旁,至于寢處,不覺有人道感接,忽忽如眠耳。如是積年,春每往期會,不復畏難。比鄰人觀其所至,輒有虹見。秦雲至水側,丈夫金瓶引水共飲,後遂有娠,生兒如人,多肉,不覺有手足。濟尋假還,秦懼見之,乃內兒著瓮中。因見此丈夫以金瓮與之,令覆兒。濟時醉眠在牖下,聞人與秦語,語聲至愴,濟亦不疑也。又丈夫語秦云:「兒小,未可得將去,不須作衣,我自衣之。」即以絳囊與裹之,令可時出與乳,于時風雨晦冥,鄰人見虹下其庭。秦常能辨佳食,肴饌豐美,有异于常。丈夫復少時將兒去,亦風雨晦冥。人見二虹出其家,從此遂疏。</p>
|
||||
|
||||
<p>《异苑》曰:古語有之曰:「古者有夫婦,荒年菜食而死,俱化成青虹,故俗呼爲美人」。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:晋陵薛願,義熙初有虹飲其釜燠,吸響便竭。願輦酒灌之,隨投便竭,吐金滿器。于是灾弊日祛而豐富歲臻。</p>
|
||||
|
||||
<p>《述异記》曰:有黑虹下樂輯營,少日輯病卒。</p>
|
||||
|
||||
<p>《紀年》曰:晋定公十八年,青虹見。</p>
|
||||
|
||||
<p>《瑞應圖》曰:大虹竟天,握登見之,意感生帝于姚墟。</p>
|
||||
|
||||
<p>《太玄經》曰:紫霓圍日,其疾不割。</p>
|
||||
|
||||
<p>《雜兵書》曰:日暈有白虹貫內出外者,從所止戰勝。</p>
|
||||
|
||||
<p>《華陽國志》曰:李特生長子蕩,字仲平;少子雄,字仲俊。初特妻羅氏妊雄,夢雙虹自地升天,一虹中斷。羅曰:「吾二兒有先亡者,有貴者。」後雄王蜀。</p>
|
||||
|
||||
<p>《黃帝占軍訣》曰:攻城,有虹從南方入飲城中者,從虹攻之勝。白虹繞城不匝,從虹所在擊之勝。謹守其缺,賊乃從其地破走。</p>
|
||||
|
||||
<p>《文子》曰:父無喪子之憂,兄無哭弟之哀;童子不孤,婦人不孀;虹霓不見,盜賊不行。含德之所致也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《楚辭》曰:青雲衣兮白霓裳。</p>
|
||||
|
||||
<p>《楚辭·天問》曰:白霓嬰茀,胡爲此堂?(王逸注曰:霓,雲之有色似龍者,茀,白雲逶迤似蛇者,言有此霓茀氣氣逶迤相嬰,何爲于此堂乎?蓋屈原所見祠堂也。)安得失夫良藥,不能固臧?(臧,善也。崔文子學仙于王子喬,子喬化爲白虹,而加嬰茀持藥與崔文子。文子驚怪,引戈擊霓中之,因墮其藥,俯而視之,王子喬之履也。故言得藥之善也。)</p>
|
||||
|
||||
<p>揚雄《甘泉賦》曰:曳虹彩之流離。</p>
|
||||
|
||||
<p>左思《吳都賦》曰:虹霓回帶于雲館</p>
|
||||
|
||||
<p>潘尼《苦雨賦》曰:收絳霓于漢陰</p>
|
||||
|
||||
<p>楊文《雲賦》曰:浮素霓之逶迤。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
217
太平御览/OPS/c170_tai_ping_yu_lan_0168.xhtml
Normal file
217
太平御览/OPS/c170_tai_ping_yu_lan_0168.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,217 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百六十八</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c169_tai_ping_yu_lan_0167.xhtml" title="太平御覽/0167">州郡部十三</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百六十八.州郡部十四 山南道下</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c171_tai_ping_yu_lan_0169.xhtml" title="太平御覽/0169">州郡部十五</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3477" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596980" title="d:Q85596980" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h3 id="liang_zhou"><span id="id-.E6.A2.81.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>梁州</h3>
|
||||
<p>《圖經》曰:梁州,漢中郡。春秋至戰國時楚地。秦、漢爲漢中郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《蜀志》曰:劉備初得漢中,曰:「曹公雖來,無能爲也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:項羽立沛公爲漢王,王巴、蜀、漢中四十一縣,都南鄭。沛公欲攻楚,丞相蕭何諫曰:「雖王漢中之惡,不猶愈于死乎?且語曰天漢,其稱甚美,願王漢中,鎮撫其民,收用巴、蜀,還定三秦,天下可圖也。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h3 id="yang_zhou"><span id="id-.E6.B4.8B.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>洋州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:洋州,洋川郡。春秋戰國時幷爲楚地。秦爲漢中郡地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:成固,屬漢中郡。今洋源縣地是也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:安陽,屬漢中。ň谷水所出。今黃金縣也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h3 id="shang_zhou"><span id="id-.E5.95.86.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>商州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:商州,上洛郡。《禹貢》梁州之域。周爲豫州之境。戰國時屬秦,秦幷天下,爲內史地。漢武置上洛縣于此。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》:張儀說楚懷王曰:「大王誠能絕約于齊,臣請獻商于之地六百里。」楚于是與齊絕約,使一將軍隨張儀至秦。儀謂楚使者曰:「臣有奉邑六里,願以獻大王左右。」楚使者曰:「臣受命于王,以商于之地六百里,不聞六里。」</p>
|
||||
|
||||
<p>皇甫謐《帝王世紀》曰:四皓,始皇時隱于商山,作歌曰:「英英高山,深谷逶迤。曄曄紫芝,可以療饑。唐虞世遠,吾將何歸?」</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:商,屬弘農郡。秦相衛鞅邑也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h3 id="jin_zhou"><span id="id-.E9.87.91.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>金州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:金州,安康郡。《禹貢》梁州之域。于周,庸國之地,楚之附庸,後爲楚地,秦爲漢中郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:安康,謂之嬀墟,或謂之姚墟。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》:鄭弘上書曰:「虞舜出于姚墟,夏禹生于石紐。」穎容《釋例》曰:舜居西域,本曰嬀汭。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:西城,屬漢中郡。應劭曰:嬀墟在西北,舜之所居,即今西城縣。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h3 id="fang_zhou"><span id="id-.E6.88.BF.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>房州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:房州,房陵郡。土地所屬與金州同。古麋國也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:楚子伐麋,成大心敗麋師于防渚。杜注:防渚,在麋地。闞駰云:防陵即春秋防渚也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:房陵、上庸、屬漢中郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>盛弘之《荊州記》曰:竹山縣有白馬塞。孟達爲新城太守,登白馬而嘆曰:「劉封、申耽據金城千里而不能守,豈丈夫哉!」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h3 id="tong_zhou"><span id="id-.E9.80.9A.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>通州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:通州,通川郡。土地所屬與金州同。春秋戰國幷屬巴子國。秦幷天下,爲巴郡。漢因之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢志》曰:宣漢,屬巴郡。即漢宕渠地也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《巴漢記》曰:和帝分宕渠之東置也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:西魏改爲通州,以其居四達之路,故以爲名。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今爲達州。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h3 id="qu_zhou"><span id="id-.E6.B8.A0.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>渠州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:渠州,<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"></dfn>山郡。土地所屬與通州同。《漢志》曰:「宕渠,屬巴郡。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《輿地志》曰:梁<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:529年_(提及)" title="Category:529年 (提及)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="529年">大通三年</span></a>,于此置渠州。</p>
|
||||
|
||||
<p>左思《蜀都賦》曰:外負銅梁宕渠。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h3 id="yu_zhou"><span id="id-.E6.B8.9D.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>渝州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:渝州,南平郡。古巴國也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《三巴記》曰:閬、白二水東西流,曲折三回如巴字,故謂之三巴。</p>
|
||||
|
||||
<p>《山海經》曰:海內西南有巴國。昔太皞生鹹鳥,鹹鳥生乘厘,乘厘生後昭,是爲巴人。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郭璞曰:爲巴始祖。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>李膺《益州記》曰:明月峽,在巴縣,東壁高四十丈,有圓孔形如滿月,因以爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:江津縣西有香草樓。昔有仙人于此置樓居,植香草于樓下,一夕仙去。後人指其地爲香草樓。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h3 id="fu_zhou"><span id="id-.E6.B6.AA.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>涪州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:涪州,涪陵郡。《禹貢》梁州之域。周爲雍州之地。春秋時屬巴國。秦爲巴郡。漢爲涪陵縣。《巴漢志》曰:涪陵,巴郡之南鄙,本與楚商于之地接。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h3 id="lang_zhou"><span id="id-.E6.9C.97.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>朗州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:朗州,武陵郡。《禹貢》荊州之域。春秋及戰國時屬楚。秦爲黔中郡。漢高祖五年,更名武陵郡。梁湘東王于荊州割武陵郡置武州。陳<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:560年_(提及)" title="Category:560年 (提及)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="560年">天嘉元年</span></a>,分武陵立沅陵郡。隋又改武州爲辰州,又改嵩州,又改爲朗州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:秦惠王十四年,求以武闕外就楚易黔中地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《武陵記》曰:後漢梁松自義陵移郡于若城。今州東有張若城是。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:潘京,武陵漢壽人也。弱冠,郡辟爲主簿,太守趙廞甚器之,嘗問之曰:「貴郡何以名武陵?」京曰:「鄙郡本名義陵,在辰陽縣界與夷獠相接,數爲所攻,光武時移東山,遂得全完,共議易號。傳曰止戈爲武,《詩》稱高平曰陵,于是名焉。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《武陵記》曰:武陵郡境四千餘里。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h3 id="li_zhou"><span id="id-.E6.BE.A7.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>澧州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:澧州,澧陽郡。春秋戰國時,其地屬楚。秦屬黔中郡。漢改黔中爲武陵郡,屬荊州。今州即武陵郡之零陽縣地。吳分武陵西界立天門郡,即此郡之境。晋爲南義陽郡。隋平陳,置松州,尋改爲澧州。在澧水之北,故取爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書·禹貢》曰:岷山導江,東別爲沱;又東至于澧。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>豐水名。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《輿地志》曰:晋宋以義陽流人在南郡者立爲南義陽郡,在寄荊州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:慈利縣,即漢零陽縣地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:界內有零溪水,即以爲名。隋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:598年_(提及)" title="Category:598年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="598年">開皇十八年</span></a>,改零陽爲慈利縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>王仲宣贈孫文始詩曰:悠悠澹、澧。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>淡澧二水在澧陽縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="12"><h3 id="ba_zhou"><span id="id-.E5.B7.B4.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>巴州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:巴州,土地所屬與通州同。漢爲巴郡宕渠縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《四夷縣道記》:李特、孫壽時,有群獠十餘萬從南越入蜀、漢間,散居山谷。因斯流布在此地,後遂爲獠所據。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="13"><h3 id="bi_zhou"><span id="id-.E5.A3.81.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>壁州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:壁州,始寧郡。本漢宕渠縣地,後漢分置宣漢縣。梁分宣漢置始寧。後魏分始寧置諾水縣。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="14"><h3 id="peng_zhou"><span id="id-.E8.93.AC.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>蓬州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:蓬州,咸安郡。本漢宕渠縣地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周地圖記》曰:武帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:569年_(提及)" title="Category:569年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="569年">天和四年</span></a>,割巴州之伏虞郡、隆州之隆城郡,於此置蓬州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="15"><h3 id="ji_zhou"><span id="id-.E9.9B.86.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>集州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:集州,符陽郡。本漢宕渠縣地。晋惠帝永寧中,李特王蜀,其地屬焉。梁武改爲東巴州,後改爲集州。以東北有集水,因以爲名。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>又云以萬山所集故也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="16"><h3 id="tang_zhou"><span id="id-.E5.94.90.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>唐州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:唐州,淮安縣。《禹貢》豫州之域。春秋楚地。戰國時屬晋,後入韓。秦置三十六郡,爲南陽郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:南陽郡有比陽縣,比水所出,東入蔡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳·僖四年》:齊師伐楚。楚子使屈完如師。齊侯陳諸侯之師,與屈完乘而觀之。齊侯曰:「以此衆戰,誰能禦之?以此攻城,何城不克?」對曰:「君若以德綏諸侯,誰敢不服?君若以力,楚國方城以爲城,漢水以爲池,雖君之衆,無所用之。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋太康地記》曰:自華至沘陽,南北連百里,號爲方城,亦曰長城。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周地圖記》曰:湖陽縣,光武所封外祖樊重邑。又光武封姊爲湖陽公主。《漢志》曰:「湖陽,古廖國也。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>廖音力教反。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="17"><h3 id="deng_zhou"><span id="id-.E9.84.A7.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>鄧州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:鄧州,南陽縣。《禹貢》豫州之域。戰國屬韓。秦置三十六郡,南陽其一也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:在中國之南而居陽地,故以爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:南陽郡,領宛、<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"></dfn>等三十六縣。秦置,莽曰前墜,屬荊州。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:鄧,屬南陽。故國。都尉治。應劭曰:鄧,侯國也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》:蘇秦說韓惠王曰:「韓西有宜陽,東有穰、淯。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:時天下墾田多不以實,詔下郡國檢覆其事。時諸郡各遣使奏事,帝見陳留吏牘上有書,視之,云:「潁州、弘農可問,河南、南陽不可問。」帝詰吏,吏不肯服。時顯宗爲東海公,言曰:「河南帝城,多近臣;南陽帝鄉,多近親。田宅逾制,不可爲准。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:秦滅韓,徙天下不軌之人于南陽。故其俗誇奢,尚氣力,好商賈漁獵,藏匿難制。宛,西通武關,東受淮海,都會也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:菊潭,以界內菊潭水以名縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>盛弘之《荊州記》曰:菊水,其源旁有芳菊浸潤,流其滋液,水極芳馨,飲之者皆壽考。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏略》曰:孝文帝南巡至新野,臨潭水而見菖蒲花,乃歌曰:「兩菖蒲,新野樂。」遂建兩菖蒲寺以美之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《楚地記》曰:漢江之北爲南陽,漢江之南爲南郡。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="18"><h3 id="xiang_zhou"><span id="id-.E8.A5.84.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>襄州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:襄州,襄陽郡。《禹貢》豫州之南境。春秋以來,楚地。秦南郡之北界。二漢爲南陽郡。獻帝時,魏武始置襄陽郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《襄陽記》曰:襄陽,本楚之下邑,檀溪帶其西,峴山亘其南,亦楚國之北津也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《荊州圖副》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:208年_(提及)" title="Category:208年 (提及)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="208年">建安十三年</span></a>,魏武平荊州,始置襄陽郡。以地在襄山之陽爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《楚地記》曰:蜀關羽攻沒于禁等七軍,兵勢甚盛,獨襄陽徐晃屯守,不下。曹公謂晃曰:「全襄陽者,徐公之功也。」後吳大帝率兵向西,時曹仁鎮之,司馬宣王言於魏文曰:「襄陽水陸之衡,禦寇要地,不可失也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《南雍州記》曰:永嘉之亂,三輔豪族流于樊、沔,僑于漢側。立雍州,因人所思,以安百姓也。宋文帝因之置南雍州焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:山簡,字季倫。嘗鎮襄陽,郡中有高陽池,每臨池,未嘗不大醉而還。人歌之曰:「山公何所詣?往至高陽池。日暮倒載歸。酩酊無所知。時時能騎馬,倒著白接蘺。舉鞭問葛强,何如幷州兒?」</p>
|
||||
|
||||
<p>盛弘之《荊州記》曰:襄陽郡硯首山南至宜城百餘里,其間雕墻峻宇,閭閻填列。漢宣帝末,其中有卿士、刺史、二千石數十家,珠軒駢輝,華蓋連延,掩映于大太廟下。荊州刺史行部見之,雅嘆其盛,敕號太上廟,道爲冠蓋裏。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:築陽,屬南陽郡。故谷國,今<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>城縣也。莽曰宜禾。應劭曰:「築水出漢中房陵,東入沔。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>築音逐。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>城縣有<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>城。《漢志》曰,即蕭何出所封也,音贊。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="19"><h3 id="jun_zhou"><span id="id-.E5.9D.87.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>均州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:均州,武當郡。《禹貢》豫州之域。春秋時楚地。秦置南陽郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:武當,屬南陽郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:鄖鄉,古之國也。《左傳》曰:「楚潘崇伐麇,至于錫穴。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又《地形志》曰:漢中郡之東界有錫縣,即古之錫穴也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="20"><h3 id="sui_zhou"><span id="id-.E9.9A.A8.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>隨州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:隨州,漢東郡。春秋隨侯之國。秦及兩漢,屬南陽郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:楚武王侵隨,鬥伯比言于楚子曰:「漢東之國,隨爲大。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:隨,屬南陽郡。故厲國也。《左氏傳》曰:楚伐徐,齊師伐厲救之。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>厲音賴。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:舂陵,屬南陽郡,侯國。故蔡陽之白水鄉、上唐鄉。漢文帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前124年_(提及)" title="Category:前124年 (提及)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="前124年">元朔五年</span></a>,以零陵泠道之舂陵鄉封長沙王子買爲舂陵侯。後以舂陵下濕,上書徙南陽。今棗陽有舂陵故城。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
281
太平御览/OPS/c171_tai_ping_yu_lan_0169.xhtml
Normal file
281
太平御览/OPS/c171_tai_ping_yu_lan_0169.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,281 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百六十九</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c170_tai_ping_yu_lan_0168.xhtml" title="太平御覽/0168">州郡部十四</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百六十九·州郡部十五 淮南道</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c172_tai_ping_yu_lan_0170.xhtml" title="太平御覽/0170">州郡部十六</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3506" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85596983" title="d:Q85596983" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h3 id="yang_zhou"><span id="id-.E6.8F.9A.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>揚州</h3>
|
||||
<p>《元和郡縣圖志》曰:揚州,廣陵郡。《禹貢》九州,揚州其一也。春秋時屬吳。七國屬楚。秦滅楚,爲廣陵;後幷天下,屬九江郡。漢爲江都國。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1334年”或“25年”或“304年”或“317年”或“335年”或“386年”或“494年”或“529年”">建武元年</span></a>,復曰揚州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左氏·哀九年》曰:吳城邗溝,通江淮也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:225年_(提及)" title="Category:225年 (提及)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="225年">黃初六年</span></a>,征吳,幸廣陵城,臨江觀兵,見江濤,嘆曰:「天所以限南北也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《隋書》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:617年_(提及)" title="Category:617年 (提及)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="617年">義寧元年</span></a>,詔修江都宮,治龍舟、鳳舸、黃龍赤艦、樓船萬艘,以幸江都。爲錦帆黼帳,作《泛龍舟》、《春江花月夜》等曲以幸之,因而都焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋書》曰:徐湛之爲揚州起風亭、月觀、吹台、琴室,以爲游宴焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:揚州刺史王謐薨,高帝次應入輔,劉毅等不欲帝入,議以中軍謝混爲揚州,欲令帝于丹徒領州,以二議諮帝。劉穆之謂帝曰:「揚州根本所系,不可假人。前授王謐,事出權道。今若復他授,便應受制于人。一失于權,無由可得。」帝從之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:廣陵,以城置在陵上。《爾雅》云:「大阜曰陵。」連接西蜀,一名阜岡,一名昆侖岡。鮑昭《蕪城賦》曰:「拖以漕渠,軸以昆侖崗。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《河圖括地象》曰:昆岡山,橫爲地軸。此陵交帶昆侖,故廣陵也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:廣陵國,高帝六年置,景帝四年更名江都。莽曰江平。江都易王非、廣陵厲王胥皆都此。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:廣陵厲王賜策曰:「嗚呼!小子胥,受茲赤社,建爾國家,封于南土。古人有言曰:『大江之南,五湖之間,其人輕心,揚州保强,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>保,恃也<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>三代要服,不及以正。』」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>要服,次荒服之內。正,政也。要,一遙反。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:江陽縣,本漢江都縣也,以在江之北,故曰江陽。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:江都,屬廣陵國。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:海陵縣,臨淮郡。莽曰亭間。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:六合縣,本秦堂邑縣,春秋時棠也。《左傳》襄十四年,楚子爲庸浦之役,故子囊帥師于棠。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>庸、浦、棠,皆楚邑。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h3 id="chu_zhou"><span id="id-.E6.A5.9A.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>楚州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:楚州,淮陰郡。《禹貢》揚州之域。春秋時屬吳、越。戰國時屬楚。秦屬九江郡。漢爲射陽縣之地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:射陽縣,屬臨淮郡。莽曰監淮亭。在射水之陽,故曰射陽。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:廣陵厲王胥有罪,其相勝之秦奪王射陂。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>張晏曰:射水之陂在射陽縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:穆帝時,中郎將荀羨北討,云舊淮陰地形都要,水陸交通,易以觀釁;沃野有開殖之利,方舟運漕無他屯阻,乃營立城池焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:北對清泗、臨淮,守險有平陽、石龜,田稻豐饒。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳越春秋》曰:吳將伐齊,自廣陵掘溝通江、淮。即州、地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:越滅吳而不能正江、淮,楚乃東侵,廣地于泗上。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:盱眙,屬臨淮郡。都尉治。莽曰武匡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《南兗州記》曰:盱眙,本春秋時善道地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:項羽立楚懷王孫心爲楚懷王,都盱眙。</p>
|
||||
|
||||
<p>《南兗州記》曰:南兗州,地有鹽亭百二十三所,縣人以魚鹽爲業,略不耕種,擅利巨海,用致饒沃。公私商運,充實四遠,舳艫千計。吳王所以富國强兵而抗漢室也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:寶應縣,本安宜縣,即漢之平安縣地,屬廣陵郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:天寶初,有李氏女子既嫁而寡,爲尼,名真如。忽有人自天而下,以寶與之。因名寶應。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h3 id="hao_zhou"><span id="id-.E6.BF.A0.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>濠州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:濠州,鍾離郡。《禹貢》揚州之域。春秋時爲鍾離子國。戰國時屬吳。秦置三十六郡,屬九江郡。漢置鍾離。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋·成十五年》曰:叔孫僑如會吳于鍾離,始通吳也。始與中國接。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《昭二十四年》曰:楚子爲舟師以略吳疆,遂滅巢及鍾離。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:楚平王十年,吳之邊邑卑梁女與楚邊邑鍾離小童爭桑,兩家交怒相攻。楚伐卑梁人。卑梁大夫怒,發兵攻鍾離。楚王聞之,大怒。吳亦發兵,使公子光攻楚,遂滅鍾離。</p>
|
||||
|
||||
<p>《莊子》曰:莊子與惠子游于濠梁之上,見儵魚出游從容,莊子曰:「是魚樂乎!」惠子曰:「子非魚,安知魚之樂耶?」莊子曰:「子非我,安知我不知魚之樂也。?」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:禹會諸侯于塗山,執玉帛者萬國。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:塗山,在臨淮郡西。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:招義縣,本漢臨淮縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:淮陵縣,屬臨淮郡。莽曰淮陸。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h3 id="shou_zhou"><span id="id-.E5.A3.BD.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>壽州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:壽州,壽春郡。《禹貢》揚州之域。秦幷天下,爲九江郡。漢爲淮南國。</p>
|
||||
|
||||
<p>伏滔《正淮論》曰:爰自戰國,至于晋之中興,六百餘年。保淮南者九姓,稱兵有十一人,皆亡不旋踵,禍溢于世。保壽春者南引荊、海之利;東連三吳之富;北接梁、宋,平途不過七百里;西援陳、許,水陸不出千里;外有江、湖之阻,內保淮、淝之固。龍泉之陂,良田萬頃;舒、六之貢,利盡蠻越;金石皮革之具萃焉,苞木管竹之族生焉。其俗尚氣力而多勇悍,其人習戰爭而貴詐僞,所以屢多亡國也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:楚考烈王自陳徙都壽春,號之曰郢。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《項羽本紀》曰:羽封英布爲九江王,都六,盡有江、淮之地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:六,故國也,屬六安國,咎繇後,爲楚所滅。如溪水首受沘,東北至壽春入芍陂。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>沘音匕,芍音鶏。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳·文五年》曰:楚成大心、仲歸帥師滅六。仲歸于家冬,楚公子燮滅蓼。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>蓼,今安豐蓼縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>臧文仲聞六與蓼滅,曰:「皋陶庭堅,不祀忽諸。德之不建,民之無援,哀哉!」</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:壽春、合肥受南北湖皮革、鮑、木之輸,亦一都會也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鮑,鮑魚也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《壽春記》曰:三國時,江、淮爲戰爭之地,其間數百里無復人居。晋平吳,其民乃還本土,復立爲淮南郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《齊書》曰:高祖初遣垣崇祖鎮壽陽,謂之曰:「我新有天下,魏必以送劉昶爲辭。壽春,賊之所沖,深爲之備。」既而果然,乃敗還。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:霍丘縣,本漢松滋縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:松滋,侯國。屬廬江郡。莽曰誦善。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:霍山縣,郢縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:郢縣,屬廬江郡。天柱山在南。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:吳王闔閭四年,伐楚,取郢。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h3 id="chu_zhou"><span id="id-.E6.BB.81.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>滁州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:滁州,永陽郡。春秋時楚地。在漢爲全椒縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:全椒縣,屬九江郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:隋以爲滁州,以滁水爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:後漢彭城劉平爲全椒令,虎皆渡江。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h3 id="he_zhou"><span id="id-.E5.92.8C.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>和州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:和州,曆陽郡。《禹貢》揚州之域。春秋及戰國時爲楚地。秦爲曆陽縣,屬九江郡。漢爲淮南國。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:曆陽西有遏胡城,即王導築以禦石虎。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:曆陽,都尉治。屬九江郡。莽曰明義。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:南有曆水,故曰曆陽。</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南子》曰:曆陽之都,一夕爲湖。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>漢明帝時,曆陽淪爲麻湖。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:麻湖在縣西十里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:漢軍追項羽至江東城,烏江亭長艤舟待之。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h3 id="lu_zhou"><span id="id-.E5.BB.AC.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>廬州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:廬江郡,古廬子國也。春秋舒國之地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:戰國時,其地屬楚。秦置三十六郡,屬九江郡。漢爲合肥縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳·魯僖公四年》曰:徐人取舒,杜預注云:舒國,今廬江舒縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書·仲虺》:成湯放桀于南巢。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“233年”或“350年”或“398年”">青龍元年</span></a>,滿寵爲揚州都督,請于合肥城西三十里置新城,表曰:「合肥城南臨江湖,北達壽春,賊攻圍之,得據水爲勢。官兵救之,當先破賊大輩,然後圍乃得解。賊往甚易,兵救甚難。今城西三十里有奇險可依,立城據守,此所謂引賊平地而掎其歸路也。」詔從之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《廬江記》曰:人物語音,風土明茂,皆勝淮左諸郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:廬江郡,故淮南。文帝十六年,別爲國,領縣十二。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:龍舒,屬廬江郡。應劭曰:群舒邑也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:居巢,屬廬江。應劭曰:《春秋》:「楚人圍巢。」巢。國也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳·昭二十五年》曰:楚子使熊相謀郭巢。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>爲巢築城郭也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:濡須水,出自巢湖,謂之馬尾溝。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:慎縣,本漢浚遒縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:浚遒,屬九江郡。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>浚音峻,遒音抽反。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h3 id="shu_zhou"><span id="id-.E8.88.92.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>舒州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《釋例》曰:舒有五名,舒庸、舒龍、舒州、舒鳩、舒城,其實一也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳·定二年》曰:吳子使舒鳩民誘楚人。</p>
|
||||
|
||||
<p>《元和郡縣志》曰:舒州,桐安郡。《禹貢》揚州之域。春秋時皖國也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:春秋時爲楚東鄙。戰國時屬楚。秦置三十六郡,爲江夏郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:皖,<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"></dfn>姓,咎繇之後也。春秋時楚滅之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:皖,屬廬江郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書·郡國志》曰:廬江郡,自舒縣徙居皖。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“241年”或“408年”或“505年”">正始二年</span></a>,孫權遣諸葛恪屯皖城,以伺邊隙。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:曹公遣朱光爲廬江太守,屯皖,大開稻田。呂蒙上言曰:「皖地肥美,若一收熟,彼衆必增,加是數歲,操態見矣,宜早除之。」于是親征皖,破之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋書·州郡志》曰:晋安帝于舊皖城置懷寧縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:桐城,春秋時桐國也。亦漢樅陽縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳·定二年》曰:桐叛楚。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>桐,小國也。廬江舒縣有桐鄉。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《漢書·武帝紀》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前106年_(提及)" title="Category:前106年 (提及)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span title="前106年">元封五年</span></a>,南巡狩,自尋陽浮江,射蛟江中,獲之。舳艫千里,薄樅陽而出,作《盛唐樅陽之歌》。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h3 id="qi_zhou"><span id="id-.E8.98.84.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>蘄州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:蘄州,蘄陽郡。《禹貢》揚州之域。春秋及戰國時幷屬楚。秦置三十六郡,屬九江郡。漢蘄春縣之地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:蘄春,屬江夏郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:始皇十六年,滅楚,虜王負芻于蘄。</p>
|
||||
|
||||
<p>《地名記》曰:蘄春以水隈多蘄菜,因以爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:武帝以宣太后諱春,改爲蘄陽。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:魏使廬江謝寄爲蘄春郡典農,呂蒙襲破之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《賀齊傳》曰:初,晋宗爲浠口將,以衆叛如魏,還爲蘄春太守,圖襲安樂,取其保質。權以爲耻,因軍初罷,六月盛夏,出其不意,詔齊督麋芳、鮮于丹等襲蘄春,生虜宗。吳復置蘄春郡。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h3 id="shen_zhou"><span id="id-.E7.94.B3.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>申州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:申州,義陽郡。《禹貢》荊州之域。春秋時申國之地。秦爲南陽郡地。漢置平氏縣,屬荊州。漢武封北地尉衛止爲義陽侯。魏文帝分南陽立義陽郡。宋文元嘉末于義陽立司州。周武帝爲申州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《輿地志》曰:義陽有三關之險。《十道志》曰:三關謂平靖關,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>長老云:此關因山爲障,不營壕隍,故名平靖。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>其一也;武陽、黃峴二關,在安州應山縣界。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h3 id="guang_zhou"><span id="id-.E5.85.89.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>光州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:光州,弋陽郡。《禹貢》揚州之域。春秋時弦子國。秦置三十六郡,屬九江郡。漢爲西陽縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳·僖五年》曰:楚人滅弦,弦子奔黃。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>弦在弋陽穀太縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:西陽,屬江夏郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>太,屬江夏。故弦子國。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音汰,又徒系反。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:定城縣,春秋黃子國也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十三州志》曰:定城,置在古黃子國南十二里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:定城,本漢弋陽縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:弋陽,侯國。屬汝南郡。弋山在西北。故黃國,今黃城縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:固始縣,本寢丘,孫叔敖所封之邑也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:殷城縣,本漢期思縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:期思,屬汝南郡。故蔣國也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左氏傳》曰:凡蔣,周公之裔也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="12"><h3 id="an_zhou"><span id="id-.E5.AE.89.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>安州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:安州,安陸郡。春秋䢵子之國,<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>夢之澤在焉。後楚滅䢵,封鬥辛爲鄖公,則其地也。戰國時屬楚。秦幷天下,爲南郡城。漢爲安陸縣。宋武置安陸郡。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:621年_(提及)" title="Category:621年 (提及)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span title="621年">武德四年</span></a>,爲安州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="13"><h3 id="huang_zhou"><span id="id-.E9.BB.83.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>黃州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:黃州,齊安郡。《禹貢》荊州之域。戰國時屬楚。秦爲南郡地。漢爲西陵縣。高齊置衡州。隋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:583年_(提及)" title="Category:583年 (提及)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span title="583年">開皇三年</span></a>,爲黃州。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:麻城、黃陂縣,本漢西陵縣也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="14"><h3 id="mian_zhou"><span id="id-.E6.B2.94.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>沔州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:沔州,漢陽郡。《禹貢》荊州之域。春秋鄖國之地。戰國時屬楚。秦幷天下,爲南郡地。漢爲安陸縣地。晋立沌陽縣,屬江夏郡。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:621年_(提及)" title="Category:621年 (提及)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span title="621年">武德四年</span></a>,置沔州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書·禹貢》曰:逾于沔。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>漢上曰沔。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《三國志》曰:魏初定荊州,沌陽以爲重鎮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:312年_(提及)" title="Category:312年 (提及)" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span title="312年">永嘉六年</span></a>,王敦表陶侃爲荊州刺史,鎮沔陽。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋書·州郡志》曰:晋于臨嶂山置沌陽縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《荊州記》曰:臨嶂山南峰謂之烏林峰,亦謂赤壁。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:曹公臨荊州,孫權遣周瑜、程普爲左右督,領萬人,與劉備俱進,遇于赤壁。</p>
|
||||
|
||||
<p>《永初山川記》曰:沔口,古以爲滄浪水,屈原遇漁父處。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
341
太平御览/OPS/c172_tai_ping_yu_lan_0170.xhtml
Normal file
341
太平御览/OPS/c172_tai_ping_yu_lan_0170.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,341 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百七十</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c171_tai_ping_yu_lan_0169.xhtml" title="太平御覽/0169">州郡部十五</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百七十.州郡部十六 江南道上</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c173_tai_ping_yu_lan_0171.xhtml" title="太平御覽/0171">州郡部十七</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3527" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85597000" title="d:Q85597000" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h3 id="sheng_zhou"><span id="id-.E6.98.87.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>昇州</h3>
|
||||
<p>《圖經》曰:昇州,古揚州之地也。春秋時爲吳地。戰國時越滅吳,爲越地;後楚滅越,其地又屬楚,初置金陵邑。秦幷天下,改金陵爲秣陵,屬鄣郡。漢<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前109年_(提及)" title="Category:前109年 (提及)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="前109年">元封二年</span></a>,改鄣郡爲丹陽郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:故鄣,屬丹陽郡。莽曰侯望。</p>
|
||||
|
||||
<p>《金陵圖》云:昔楚威王見此有王氣,因埋金以鎮之,故曰金陵。秦幷天下,望氣者言江東有天子氣,鑿地斷連岡,因改金陵爲秣陵。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:孫權欲興都,未定,長史張紘勸都之;後劉備宿于秣陵,亦勸權都之,遂定議,都秣陵。</p>
|
||||
|
||||
<p>《建康圖》曰:西晋亂,元帝自廣陵渡江,此城荒落,以府第居縣北,幕府之名,自此而立。尋以江寧爲琅琊國,蓋龔帝始封之名也。曆宋、齊、梁、陳,六代皆都之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《輿地志》曰:金陵有東府城,晋安帝時築。其城西,本簡文爲會稽第。其東則丞相、會稽王道子府。謝安石薨,以道子代領揚州,州在第,故時人號爲東府西州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:金陵有古冶城,本吳鑄冶之地也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:元帝太興初,以王導疾久,方士戴洋曰:「君本命在申,申地有冶,金火相爍。」遂移冶於石城。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h3 id="xuan_zhou"><span id="id-.E5.AE.A3.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>宣州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:宣州,宣城郡。《禹貢》揚州之域。春秋時屬吳,後屬越。越爲楚所幷,戰國時又屬楚。秦爲鄣郡地。漢爲丹陽郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《地理志》曰:武帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前122年_(提及)" title="Category:前122年 (提及)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="前122年">元狩元年</span></a>,改鄣郡爲丹陽郡,屬揚州,理宛城。即今郡是也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳書》曰:孫皓以牛渚爲督,以何植爲使,而禦晋軍。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>當塗有牛渚山。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《桓玄傳》曰:玄居南州,大築齋第,以郡在國南,故曰南州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《齊州郡志》曰:梁<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:552年_(提及)" title="Category:552年 (提及)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="552年">承聖元年</span></a>,置南豫州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:隋開皇中,改南豫州爲宣州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:涇縣,屬丹陽郡。韋昭曰:涇水出蕪湖。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:南陵縣有赭圻屯,在縣西北。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:哀帝以桓溫入參朝政。自荊州還,至赭圻,詔止之。遂城赭圻鎮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:南陵有鵲州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋左氏傳》曰:昭五年,楚以諸侯伐吳,吳敗之于鵲岸。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>吳地也。廬江舒縣有鵲尾渚是。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:漂陽縣,屬丹陽郡。漂水所出也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:當塗,侯國。屬九江郡。莽曰山聚。應劭曰:禹娶塗山,有禹墟焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋左氏傳》曰:禹會諸侯于塗山。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書·州郡志》曰:西晋湣懷之亂,琅耶王出鎮揚州,因渡江,南卜金陵,建大業。衣冠禮樂,州郡邑名,幷隨渡江,從北地。當塗來江南,自東晋始也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《金陵記》曰:姑熟之南,淮曲之陽,置南豫州。六代英雄,迭居于此,以斯地爲上游焉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h3 id="chi_zhou"><span id="id-.E6.B1.A0.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>池州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:池州,池陽郡。《禹貢》揚州之域。春秋及秦、漢,爲鄣郡之地。吳爲石城縣。隋爲秋浦縣。唐武德中,置池州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《三國志》曰:吳<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:223年_(提及)" title="Category:223年 (提及)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="223年">黃武二年</span></a>,封韓當爲石城侯。</p>
|
||||
|
||||
<p>《輿地志》曰:梁昭明太子以其水出魚美,故名其水爲貴池。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:梁<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1225年”或“1933年”或“536年”">大同二年</span></a>,置石埭。因貴池源有兩小石埭堰溪水,遂以爲名。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h3 id="run_zhou"><span id="id-.E6.BD.A4.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>潤州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:潤州,丹陽郡。《禹貢》揚州之域。春秋時吳國地,謂之朱方。吳爲越所幷,地屬越。戰國時越爲楚所滅,復楚。秦幷天下,爲會稽、鄣二郡之地。漢初爲荊國,故荊王劉賈所都之地。吳王濞誅,以其地幷入江都國。武帝又分屬丹陽、會稽二郡之地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左氏傳》曰:襄公二十八年,齊慶封奔吳,吳句餘予之朱方。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:建安中,吳大帝自吳徙都于京。十六年,遷都秣陵,復于京口置京督以爲鎮焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:京督所統蕃衛尤要,是以吳爲重鎮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:其城因山爲壘,緣江爲境。《爾雅》曰:「丘絕高曰京。」因謂之京口。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳錄·地理》曰:秦時,望氣者雲其地有天子氣。始皇使赭衣徒三千人鑿坑敗其勢,改雲丹徒。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:丹陽,本漢曲阿縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:曲阿,故云陽。莽曰風美。屬會稽郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:秦始皇改雲陽爲曲阿。</p>
|
||||
|
||||
<p>《輿地志》曰:曲阿縣,屬朱東,南徐之境。秦有史官奏:東南有王氣,在雲陽。故鑿北岡,截直道使曲,以厭其氣,故曰曲阿。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:丹徒界內,土堅緊如蠟。諺云「生東吳,死丹徒」,言吳多産出,可以攝生自奉養,丹徒地可以葬。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:岑昏鑿丹徒至雲陽,而杜野、小辛間皆斬絕陵壟,功力艱辛。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>杜野屬丹徒。小辛屬曲阿。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:688年_(提及)" title="Category:688年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="688年">垂拱四年</span></a>,立金山縣。後改名金壇。取邑界句曲之山,金壇之陵以爲號。</p>
|
||||
|
||||
<p>《真誥》曰:地肺似洛中北邙山土,水似長安丹鳳門外井泉之味。</p>
|
||||
|
||||
<p>《河圖》曰:乃有地肺,土良水清,句曲之山,金壇之陵。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h3 id="chang_zhou"><span id="id-.E5.B8.B8.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>常州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:常州,毗陵郡。《禹貢》揚州之域。春秋時屬吳,後屬越。戰國屬楚。秦、漢爲毗陵縣,屬會稽郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《輿地志》曰:晋陵縣,春秋時吳之延陵邑也。季札讓位,耕于此,因以封之。漢改爲毗陵。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:毗陵縣,屬會稽郡。季札所居。舊爲延陵,漢改之也。莽曰毗壇。</p>
|
||||
|
||||
<p>《輿地志》曰:東海王越世子名毗,中宗爲越所表遣渡江,故改此爲晋陵。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:吳越之間謂荊爲楚,秦以子楚改爲陽羨。其地本名小震,居在荊溪之北,故云陽羨。</p>
|
||||
|
||||
<p>周處《風土記》曰:陽羨本無荊溪。吳郡郡境,震澤之會也,其地理則三江之雄潤,五湖之腴表。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳越春秋》曰:周改爲陽羨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:無錫,屬會稽郡。莽曰有錫。</p>
|
||||
|
||||
<p>周處《風土記》曰:周武王追封周章于吳,又封章小子斌于無錫也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:昔有讖述其地云:「無錫寧,天下平;有錫兵,天下爭。」故名之。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h3 id="su_zhou"><span id="id-.E8.98.87.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>蘇州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:蘇州,吳郡。《禹貢》揚州之域。周爲吳國,至闔閭强盛,始都于此,後爲越所滅。秦幷天下,爲會稽郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:吳,虞也,太伯封于此,以虞志也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:俗好用劍、輕死,蓋湛盧、钃鏤、幹將、要離之遺風焉。東北有海鹽,縣復有章山之銅,擅三江五湖之利,亦江東一都會也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《越絕書》曰:闔閭起姑蘇台,三年聚財,五年乃成,高見三百里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:吳,屬會稽郡。周太伯所邑也。具區澤在其西。王莽曰泰德。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:嘉興縣,本秦由拳縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:由拳,屬會稽郡。應劭曰:古之<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"></dfn>裏。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳錄·地理志》曰:吳王時,此地本名長水,秦改曰由拳。</p>
|
||||
|
||||
<p>《續漢志》曰:屬吳郡。吳<span about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion">黃龍五年</span>,嘉禾生于由拳,改縣曰禾興。後以太子名和,改曰嘉興。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:華亭縣,本嘉興縣地,<span about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion">天寶十年</span>置,因華亭谷爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:陸機被誅,臨刑嘆曰:「華亭唳鶴,不可得聞!」</p>
|
||||
|
||||
<p>《輿地志》曰:吳大帝以陸遜爲華亭侯,以其所居爲封也。華亭穀出佳魚蒓菜,故陸機云:「千里蒓羹,未下鹽豉。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h3 id="hu_zhou"><span id="id-.E6.B9.96.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>湖州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:湖州,吳興郡。《禹貢》揚州之域。防風氏之國也。春秋時爲吳地,後屬越。越爲楚所滅後,屬楚。秦、漢屬會稽郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《國語·魯語》曰:吳伐越,墮會稽,獲骨節專車。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>骨節長專擅一車也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>吳子使來好聘,且問于仲尼,曰:「骨何爲大?」仲尼曰:「禹戮防風氏,其骨節專車。」客曰:「防風何守也?」仲尼曰:「汪芒氏之君也,守封、禺之山。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>汪芒,長翟國名,封山<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。"><b><EFBFBD></b></span>山,在吳郡永安縣。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:五湖之表,州以爲名也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:烏程,屬會稽郡。郡有歐陽亭。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:古有烏氏、程氏居此,能醞酒,故以名縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《地理志》曰:武康縣,本烏程之餘不鄉地,漢末童謠曰:「天子當興東南三餘之間。」吳乃改會稽之餘暨爲永興,分餘不爲永安,以協謠言。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳興記》曰:長城縣,吳王闔閭使弟夫概居此,築城狹而長。晋武帝置,因長城以名縣。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h3 id="hang_zhou"><span id="id-.E6.9D.AD.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>杭州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:杭州,餘杭郡。《禹貢》揚州之域。春秋時吳、越地。秦、漢屬會稽郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:楚威王伐越,殺王無疆,盡取故吳地至浙江。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:始皇三十七年,東游丹陽,至錢塘。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:錢塘,屬會稽郡。西部都尉治。莽曰泉亭。</p>
|
||||
|
||||
<p>劉道真《錢塘記》曰:昔縣境逼近江流,縣在靈山下,至今基趾猶存。郡議曹華信乃立塘以防海水,募有能致土石者,即與錢。及成,縣境蒙利,乃遷此地,于是爲錢塘縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:於<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"></dfn>,屬丹陽郡。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span><dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。"></dfn>音潜。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《吳錄·地理志》云:縣西<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"></dfn>山,蓋因山以立名,舊<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"></dfn>字無水,至隋加水。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:餘杭,屬會稽郡。莽曰進睦。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳興記》曰:秦始皇三十七年,將上會稽塗山,地,因以立爲縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:夏禹東去,舍杭登陸于此,乃以爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:鹽官,本漢海鹽、由拳二縣境。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:海鹽,屬會稽郡。故武原鄉有鹽官。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h3 id="mu_zhou"><span id="id-.E7.9D.A6.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>睦州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:睦州,新定郡。《禹貢》揚州之域。春秋時越國。秦屬丹陽郡。漢爲歙縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:大帝以後漢<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:208年_(提及)" title="Category:208年 (提及)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="208年">建安十三年</span></a>使威武中郎將賀齊討丹陽黟,歙山賊,平定之。分歙始新、新定、黎陽、休陽四縣,幷黟、歙六縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:隋置睦州,取俗阜人和,內外輯睦爲義。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:桐廬縣,吳<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:225年_(提及)" title="Category:225年 (提及)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span title="225年">黃武四年</span></a>,分富春置。以桐溪側有大椅樹,垂條偃蓋,傍陰數畝,遠望似廬,因謂之桐廬縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:富春,屬會稽郡。莽曰誅歲。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h3 id="e_zhou"><span id="id-.E9.84.82.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>鄂州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:鄂州,武昌郡。《禹貢》荊州之域。春秋時楚地。秦屬南郡。漢分置立江夏郡。晋安帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“405年”或“510年”">義熙元年</span></a>,冠軍劉毅表以爲夏口二州之中,地居形要,控接湖、川,邊帶溪、沔,請荊州刺史劉道規鎮夏口。隋爲江夏郡。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:621年_(提及)" title="Category:621年 (提及)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span title="621年">武德四年</span></a>,爲鄂州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書·禹貢》曰:江、漢朝宗于海。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:江、漢二水會于州之西界。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:吳伐楚,沈尹射奔命于夏汭。</p>
|
||||
|
||||
<p>《世紀》曰:楚子熊渠封中子紅于鄂。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>今武昌縣地。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《江夏記》曰:一名夏口,亦名魯口,沙陽、夏汭、鄂渚、新興、釣渚,皆其地名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《武昌記》曰:大帝築城于江夏,以程普爲太守,遂欲都鄂州,改爲武昌郡。其民謠曰:「寧飲建業水,不食武昌魚;寧歸建業死,不向武昌居。」由是徙都建業。</p>
|
||||
|
||||
<p>《齊書》曰:劉懷珍言于高帝:「夏口兵衝要地,宜得其人。」遂令柳世隆鎮焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:江夏縣,本漢沙羨縣。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h3 id="rao_zhou"><span id="id-.E9.A5.92.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>饒州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:饒州,鄱陽郡。《禹貢》揚州之域。春秋時爲楚東境。秦爲鄱縣地,屬九江郡。漢爲鄱陽,屬豫章郡。隋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:589年_(提及)" title="Category:589年 (提及)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span title="589年">開皇九年</span></a>,爲饒州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《地理志》曰:城即吳芮爲番君時所築。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢書·貨殖傳》曰:譬猶戎狄之與幹越,不相入明矣。韋昭注曰:幹越,今餘幹縣,越之別名。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:淮南王安陳伐閩越之利,上書云:「越人欲爲變,必先守餘幹,中可積食而有材可治舡,慮越人有伐材積食之患。」</p>
|
||||
|
||||
<p>徐湛《鄱陽記》曰:北有堯山,故以堯爲號,又以地饒衍,遂加食爲饒。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:以山川蘊物珍奇,故名饒。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="12"><h3 id="xin_zhou"><span id="id-.E4.BF.A1.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>信州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“674年”或“760年”或“784年”">上元元年</span></a>正月,江淮轉運使元載以此邑川原<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>遠,關防襟帶,宜置州制,可賜名信州,以信美所稱爲郡之名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《鄱陽記》曰:界內之山,出銅及鉛、鐵者有玉山。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="13"><h3 id="jiang_zhou"><span id="id-.E6.B1.9F.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>江州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道記》曰:江州,尋陽郡。《禹貢》揚、荊二州之境。《尚書·禹貢》:「彭蠡既猪」,又曰「九江孔殷」。</p>
|
||||
|
||||
<p>周景武《廬山記》曰:柴桑、彭澤之郊,古三苗國,舊廬江地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尋陽記》曰:春秋時吳之西境,後吳爲楚滅,更爲楚地。秦屬廬江郡。漢屬淮南國。晋武<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:289年_(提及)" title="Category:289年 (提及)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span title="289年">太康十年</span></a>,因江水之名而置江州。成帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“326年”或“831年”">咸和元年</span></a>,移理湓城,即今郡是。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋地道記》曰:尋陽,陸通五嶺,北導長江,遠行岷、漢,亦一都會也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="14"><h3 id="hong_zhou"><span id="id-.E6.B4.AA.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>洪州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:洪州,豫章郡。《禹貢》揚州之域。春秋時吳地。秦爲九江郡。漢爲豫章郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《豫章記》曰:太康中,望氣者雲豫章、廣陵有天子氣,故封湣懷太子爲廣陵王,領鎮軍以鎮豫章。後永興中,懷帝遂以豫章王登天位。隋平陳,罷郡爲洪州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="15"><h3 id="fu_zhou"><span id="id-.E6.92.AB.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>撫州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:撫州,臨川郡。《禹貢》揚州之域。春秋時吳地。秦屬九江郡。漢立南昌縣,今州即南昌縣地。後漢分南昌立臨汝縣。吳<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1022年”或“1357年”或“257年”或“301年”或“410年”或“486年”或“557年”或“618年”或“971年”">太平二年</span></a>,分豫章之臨汝、南城縣立臨川郡,即今州也。隋平陳,置撫州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:王羲之嘗爲臨川內史,置宅于郡城東,偏旁臨回溪,特據層阜。</p>
|
||||
|
||||
<p>荀伯子《臨川記》曰:王右軍故宅,其地爽塏,山川若畫,每至重陽日,二千石已下多游萃于斯。舊井及墨池幷在。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢地理志》曰:高帝六年,命大將軍灌嬰立洪州。其年,分洪州南境立南城縣。以其在郡城之南,故曰南城。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="16"><h3 id="ji_zhou"><span id="id-.E5.90.89.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>吉州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:吉州,廬陵郡。春秋時爲吳地。戰國屬楚。秦幷天下,屬九江郡,南部都尉理。漢爲廬陵縣,屬豫章郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>雷次宗《豫章記》曰:靈帝末,揚州刺史劉尊上書,請置廬陵、鄱陽二郡。獻帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:191年_(提及)" title="Category:191年 (提及)" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span title="191年">初平二年</span></a>,始立郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:隋平陳,改廬陵郡置吉州,以吉陽山爲郡名。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="17"><h3 id="yuan_zhou"><span id="id-.E8.A2.81.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>袁州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:袁州,宜春郡。《禹貢》揚州之域。春秋時吳地。秦屬九江郡。漢爲豫章郡之宜春縣。晋武改宜春爲宜陽。隋平陳,分洪州之宜陽爲袁州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:武帝封長沙定王子爲宜春侯。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳錄》曰:宜春縣出美酒,每歲上貢,封酒親付計吏。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="18"><h3 id="qian_zhou"><span id="id-.E8.99.94.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>虔州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:虔州,南康郡。春秋時吳地。秦屬九江郡。漢爲贛縣地,屬豫章郡。後漢<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:195年_(提及)" title="Category:195年 (提及)" about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion"><span title="195年">興平二年</span></a>,分豫章立廬陵郡,而贛縣屬焉。晋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:282年_(提及)" title="Category:282年 (提及)" about="#mwt35" typeof="mw:Transclusion"><span title="282年">太康三年</span></a>,立爲南康郡。隋平陳,立虔州,以虔化水而得名也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:贛縣,章、貢二水雙流至縣,合爲贛水,其間置邑,因以名縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:南康縣,本漢南野地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳錄》曰:南野縣有大庾山、九嶺嶠,以通廣州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="19"><h3 id="jian_zhou"><span id="id-.E5.BB.BA.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>建州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:建州,建安郡。古閩越之地。秦閩中郡。漢屬會稽。吳分置建安郡。陳屬閩州。隋平陳,屬泉州。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:621年_(提及)" title="Category:621年 (提及)" about="#mwt36" typeof="mw:Transclusion"><span title="621年">武德四年</span></a>,置建州,因建溪爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《方輿志》曰:浦城縣,本漢東侯官之北鄉也。吳<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt37" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1100年”或“260年”或“403年”或“530年”">永安三年</span></a>,改爲吳興縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:晋尚書陸邁、梁尚書郎江淹皆爲吳興令,按淹自序雲,吳興地在東南嶠外,閩越之舊境是也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="20"><h3 id="fu_zhou"><span id="id-.E7.A6.8F.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>福州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《福州圖經》曰:勾踐六代孫爲楚所幷,其後有無諸,以其境南泉山之地因而都之,稱閩越王。至孫繇又以東海隅之地稱越王。俱是會稽之域,遂有三越之稱。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:梁<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:553年_(提及)" title="Category:553年 (提及)" about="#mwt38" typeof="mw:Transclusion"><span title="553年">承聖二年</span></a>,封蕭基爲長樂侯于此。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:福州,長樂郡。亦閩越地。秦爲閩中郡。漢高帝立無諸爲福越王,都于此。晋置晋安郡。陳置閩州。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:725年_(提及)" title="Category:725年 (提及)" about="#mwt39" typeof="mw:Transclusion"><span title="725年">開元十三年</span></a>,爲福州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《開元錄》曰:閩州,越地,即古東甌,今建州亦其地。皆蛇種,有五姓,謂林、黃等是其裔。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:漢武<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前111年_(提及)" title="Category:前111年 (提及)" about="#mwt40" typeof="mw:Transclusion"><span title="前111年">元鼎六年</span></a>,立都尉居候官以禦兩越,所謂東北一尉,西南一候也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="21"><h3 id="quan_zhou"><span id="id-.E6.B3.89.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>泉州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:泉州,清源郡。秦、漢土地與長樂同。東晋南渡,衣冠士族多萃其地,以求安堵,因立晋安郡。宋、齊以後因之。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:711年_(提及)" title="Category:711年 (提及)" about="#mwt41" typeof="mw:Transclusion"><span title="711年">景雲二年</span></a>,置泉州;天寶初,爲清源郡;<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt42" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1302年”或“758年”">乾元元年</span></a>,又爲州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="22"><h3 id="zhang_zhou"><span id="id-.E6.BC.B3.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>漳州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:漳州,漳浦郡。歷代土地與長樂郡同。唐分其地置漳州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:梁山有漳浦水,一雲漳溪水。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="23"><h3 id="ting_zhou"><span id="id-.E6.B1.80.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>汀州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:汀州,臨汀郡。歷代土地舊與長樂郡同。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:738年_(提及)" title="Category:738年 (提及)" about="#mwt43" typeof="mw:Transclusion"><span title="738年">開元二十六年</span></a>,分置汀州。初置在新羅縣,以其地瘴,居者多死,大曆中移理長汀白石村。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="24"><h3 id="nan_zhou"><span id="id-.E5.8D.97.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>南州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:南州,南川郡。《禹貢》梁州之域,周省梁入雍。戰國時巴國之地。秦、漢爲巴郡之境。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
292
太平御览/OPS/c173_tai_ping_yu_lan_0171.xhtml
Normal file
292
太平御览/OPS/c173_tai_ping_yu_lan_0171.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,292 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百七十一</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c172_tai_ping_yu_lan_0170.xhtml" title="太平御覽/0170">州郡部十六</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百七十一.州郡部十七 江南道下</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c174_tai_ping_yu_lan_0172.xhtml" title="太平御覽/0172">州郡部十八</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3565" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85597043" title="d:Q85597043" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h3 id="yue_zhou"><span id="id-.E8.B6.8A.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>越州</h3>
|
||||
<p>《十道志》曰:越州,會稽郡。《禹貢》揚州之域。春秋時越國。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋元命苞》曰:牽牛流爲揚州,分爲越國。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:越王勾踐,其先禹之苗裔,夏後少康之庶子也。封于會稽,以奉守禹之祀。文身斷穀,披草萊而邑焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:會稽南面連山萬重,北帶滄海千里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《輿地志》曰:順帝時,陽羨人周嘉上書,請分浙江以西爲吳郡,東爲會稽郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋略》曰:會稽山陰編戶三萬,號爲天下繁劇。王羲之云:「每行山陰道上,如鏡中游。」王獻之望鏡湖澄澈,清流瀉注,乃云:「山川之美,使人應接不暇。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:越王北面以事吳,後終滅吳。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:會稽郡,秦置。高帝六年爲荊國,十二年更名吳。景帝四年屬江都。領曲阿等縣三十六。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳越春秋》曰:禹巡行天下,歸還大越,會計修國之道,以會計名山,仍爲地號也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:剡縣,屬會稽。莽曰盡忠。</p>
|
||||
|
||||
<p>《南史》曰:張稷爲剡令,至嵊亭,生子,因名嵊,字四山。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:諸暨縣,屬會稽郡。莽曰疏虜。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:縣有暨浦諸山,因以爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《會稽志》曰:龜山之下有東武裏,即琅琊東武縣。山一夕移于此,東武人皆從此,故里不動。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h3 id="she_zhou"><span id="id-.E6.AD.99.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>歙州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:歙州,新安郡。《禹貢》揚州之域。春秋時屬越。秦屬丹陽郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:歙,都尉治。屬丹陽郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:黝縣,屬丹陽郡。漸江水出焉。成帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前19年_(提及)" title="Category:前19年 (提及)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="前19年">鴻嘉二年</span></a>,爲廣德國。王莽曰愬虜。師古曰:黝音伊,字與黟同。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:孔愉,字敬康,會稽人。永嘉之亂,避地入新安山谷中,以稼穡、讀書爲業,信著鄉里。後奄忽而去。人皆以爲神,爲之立廟孔靈村。</p>
|
||||
|
||||
<p>《梁書》曰:任惔爲新安太守,調楓香二石,始入三兩,便止,不欲遺之後人。及下任,惟有桃花米二十石。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:績溪縣,以界內乳溪與徽溪相去一里,回轉屈曲,幷流離而復合,謂之績溪,縣因名焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:任惔爲新安太守,因行春至此,愛其雲溪,緣源尋幽,累日不返。百姓因名其溪爲惔溪,村名惔村。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:新安貢柿心墨、木黝之字,縣職此之由。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:祈門縣,本名閶門,著于秦、漢之代縣,有巨石夾流水兩相對,其狀似門,故號閶門。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:婺源縣,本晋休寧縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《東陽記》曰:上應婺女,故名之。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h3 id="ming_zhou"><span id="id-.E6.98.8E.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>明州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:明州,餘姚郡。古舜爲餘姚之墟。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:越王勾踐平吳,徙夫差于甬東。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:餘姚,屬會稽郡。本鄮縣之地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《風土記》曰:舜支庶所封,故曰余姚。</p>
|
||||
|
||||
<p>《輿地志》曰:邑人以其海中物産于山下鄮易,因名鄮縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:鄮縣有甬東及句章故城。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h3 id="tai_zhou"><span id="id-.E5.8F.B0.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>台州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:台州,古越州,會稽郡之地。《禹貢》揚州之域。春秋時越國。秦屬閩中郡。後越王無疆七代孫閩君搖率越人佐漢伐秦,惠帝錄其功,封搖爲東海王,都于甌。</p>
|
||||
|
||||
<p>《山海經》曰:甌在海中。郭璞注云:今臨海永寧縣即東甌故地也。若在南海中郁林郡爲西甌。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳地記》曰:《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》:「閩越圍東甌,東甌告急于天子,天子遣太中大夫嚴助發兵往救,未至,閩越止兵;東甌乃舉國徒中國,處之江淮間。」而後遺人往往漸出,乃以東甌地爲回浦縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:回浦,東部都尉理。屬會稽郡。楊雄解嘲曰:「東南一尉,西北一候。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:621年_(提及)" title="Category:621年 (提及)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="621年">武德四年</span></a>,討平李子通,于臨海縣置海州。五年,改海州爲台州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h3 id="chu_zhou"><span id="id-.E8.99.95.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>處州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:處州,縉<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>郡。古縉<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>之墟也。秦爲會稽郡地。漢初爲東甌地,後以爲回浦縣。光武更名章安。晋分爲永嘉郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《輿地志》曰:永嘉郡,本會稽東部地。晋明帝<span about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion">大寧元年</span>,分臨海等立永嘉郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:麗水縣有惡道,惡道有突星瀨。謝靈運與弟書曰:「聞惡道溪中,九十九里有五十九灘。」《永嘉記》曰:王右軍游惡道,嘆其奇絕,遂書突星瀨於石。</p>
|
||||
|
||||
<p>《輿地志》曰:松陽縣,本章安南鄉,漢末立爲縣。《吳地記》曰:縣東南臨大溪有松陽樹,大八十一圍,腹中空可容三十人坐,故取此爲名。王右軍嘗往看之。《永嘉記》曰:青田縣有草葉似竹,可染碧,名爲竹青。此地所豐,故名青田。《浮丘公相鶴經》曰:青田之鶴。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h3 id="wen_zhou"><span id="id-.E6.BA.AB.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>溫州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:溫州,永嘉郡。會稽之東境也。漢<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:129年_(提及)" title="Category:129年 (提及)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="129年">永建四年</span></a>,置永寧縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:永嘉爲東甌,郁林爲西越,斯地蠶一年八熟。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:永嘉縣,漢治縣之地,後漢改爲章安縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢志》曰:冶,本閩越地。屬會稽郡。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h3 id="wu_zhou"><span id="id-.E5.A9.BA.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>婺州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:婺州,東陽郡。《禹貢》揚州之域。春秋時爲越之西界。秦屬會稽郡。漢初屬荊、吳二國。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:婺州,正得東越之地,漢時其地屬會稽,爲東揚州。人俗輕躁,少信行,好淫祀。</p>
|
||||
|
||||
<p>鄭緝之《東陽記》曰:此境于會稽西部,嘗置都尉理于此矣。吳<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:266年_(提及)" title="Category:266年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="266年">寶鼎元年</span></a>,始分會稽置東陽郡。隋平陳,置婺州,蓋取其地于天文爲婺女之分野。</p>
|
||||
|
||||
<p>《异苑》曰:東陽顔烏以淳孝著聞,群鳥助,銜土塊爲墳,烏口皆傷。一境以爲至孝所致,因以縣名烏傷。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:624年_(提及)" title="Category:624年 (提及)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="624年">武德七年</span></a>,改烏傷爲義烏。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h3 id="qu_zhou"><span id="id-.E8.A1.A2.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>衢州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:衢州,信安郡。土地所屬與婺州同。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:621年_(提及)" title="Category:621年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="621年">武德四年</span></a>,平李子通,于信安縣置。西有三衢山,因以爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《輿地志》曰:後漢獻帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:192年_(提及)" title="Category:192年 (提及)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="192年">初平三年</span></a>,分太末縣立新安縣。晋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:280年_(提及)" title="Category:280年 (提及)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="280年">太康元年</span></a>,以弘農有新安,改名爲信安。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:越伐吳,王孫彌庸觀越,見姑蔑之旗。杜注云:今東陽太蔑縣是。</p>
|
||||
|
||||
<p>《輿地志》曰:太蔑,秦、漢爲太末縣,今龍丘及《春秋》東陽太末縣也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h3 id="tan_zhou"><span id="id-.E6.BD.AD.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>潭州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:潭州,長沙郡。《禹貢》揚州之域。春秋及戰國時,爲黔中郡之南境。晋懷帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:307年_(提及)" title="Category:307年 (提及)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="307年">永嘉元年</span></a>,分荊州置湘州。隋平陳,改湘州爲潭州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《史記天官書》曰:翼、軫爲楚分。傍一小星,爲長沙星。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:高帝封番君芮爲長沙王。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:長沙定王發,景帝二年立,以母微無寵,故王卑濕貧國。應劭曰:景帝後二年,諸王來朝,有詔更前稱壽歌舞。定王但張袖小舉手,左右笑其拙。上怪問之,對曰:「臣國小地狹,不足回旋。」帝乃以武陵、零陵、桂陽屬焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:炎帝神農氏葬于長沙。長沙之尾,東至江夏,謂之沙羨,是其地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十三州志》曰:西自湘江,至東萊萬里,故曰長沙。</p>
|
||||
|
||||
<p>《湘州記》曰:始皇二十五年,幷天下,分黔中以南之沙鄉爲長沙郡,以統湘川,蓋取星以名焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《遁甲經》曰:長沙之地,雲陽之墟,可以長生,可以避世。</p>
|
||||
|
||||
<p>《湘中記》曰:其地有舜之遺風,人多純樸,今故老猶彈五弦琴,好爲《漁父吟》。</p>
|
||||
|
||||
<p>《湖南風土記》曰:長沙下濕,丈夫多夭折。俗信鬼,好淫祀,第蘆爲室,頗雜越風。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h3 id="yue_zhou"><span id="id-.E5.B2.B3.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>岳州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:岳州,巴陵郡。《禹貢》荊州之域,古三苗國地。春秋及戰國時屬楚。秦屬長沙郡。晋分長沙之巴陵,置建昌郡,在巴陵。齊武封子倫爲巴陵王。梁封齊明帝子寶義爲巴陵王,奉齊後,以備三恪。隋平陳,改爲岳州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尋江記》曰:羿屠巴蛇於洞庭,其骨若陵,故曰巴陵。</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南子》曰:斬修蛇于洞庭。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:巴陵縣,本漢下隽縣之巴丘地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢書·地理志》曰:下隽縣,屬長沙郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:華容縣,本漢孱陵縣。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h3 id="heng_zhou"><span id="id-.E8.A1.A1.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>衡州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:衡州,衡陽郡。春秋時屬楚。秦屬長沙郡。漢爲酃縣地,屬長沙國。吳分長沙之東部,立爲湘東郡。隋平陳,罷郡爲衡州,因衡山以取名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書·禹貢》曰:荊及衡陽惟荊州。</p>
|
||||
|
||||
<p>甄烈《湘州記》曰:宋大明中,望氣者雲湘東有天子氣,遣日者巡視,斬岡以厭之。<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>湘東王爲天子。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>即明帝也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:茶陵縣者,所謂陵谷生茶茗焉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="12"><h3 id="yong_zhou"><span id="id-.E6.B0.B8.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>永州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:永州,零陵縣。《禹貢》荊州之域。春秋及戰國時,楚之南境。秦屬長沙郡。漢屬長沙國。晋以零陵屬湘州。隋平陳,置永州,因永爲水名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《梁書》曰:孫謙,字長遜。爲零陵太守,有善績,吏人安之。先是,部多猛獸,謙至絕迹;乃去官之夜,猛獸即害居人。</p>
|
||||
|
||||
<p>甄烈《湘州記》曰:石燕山,石形似燕,大小如一山,明淨即頡頏飛翔。</p>
|
||||
|
||||
<p>羅含《湘中記》曰:石燕在泉陵縣,雷風則群飛,然其土人稀有見者。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《十道志》曰:零陵縣,本漢泉陵縣。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="13"><h3 id="dao_zhou"><span id="id-.E9.81.93.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>道州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:道州,江華郡。《禹貢》荊州之域。春秋及戰國時屬楚。漢屬長沙國。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1108年”或“634年”">貞觀八年</span></a>,爲道州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:昔舜封象有鼻國,即其地。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="14"><h3 id="chen_zhou"><span id="id-.E9.83.B4.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>郴州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:郴州,桂陵郡。《禹貢》荊州之域。春秋及戰國時屬楚。秦屬長沙郡。漢高祖二年,分長沙南境立桂陽郡,屬荊州部,居郴。梁元帝爲盧陽郡,屬衡州。隋平陳,改爲郴州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:項羽徙義帝于長沙,都郴。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="15"><h3 id="lian_zhou"><span id="id-.E9.80.A3.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>連州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:連州,連山郡。春秋時楚地。秦爲長沙郡之南境。二漢爲桂陽郡之桂陽縣。吳屬始興郡,晋因之,宋于此立宋安郡,後盾齊如之。梁爲陽山郡。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:621年_(提及)" title="Category:621年 (提及)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="621年">武德四年</span></a>,改爲連州,以郡南黃連嶺爲名。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="16"><h3 id="shao_zhou"><span id="id-.E9.82.B5.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>邵州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:邵州,邵陽郡。《禹貢》荊州之域。春秋時屬楚。秦爲長沙郡。漢爲昭陵縣,屬零陵郡。吳分零陵北部爲邵陵郡,屬荊州,即今州也。晋武改昭陽爲邵陽。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1110年”或“636年”">貞觀十年</span></a>,改爲邵州。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:邵陽縣,本漢昭陵縣地,屬長沙國。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="17"><h3 id="qian_zhou"><span id="id-.E9.BB.94.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>黔州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:黔州,黔中郡。《禹貢》荊州之域。戰國爲楚黔中地,秦昭王伐楚,置黔中郡,其地又屬焉。漢武陵郡之酉陽縣地,武陵五溪蠻之西界也。周武帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:564年_(提及)" title="Category:564年 (提及)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span title="564年">保定四年</span></a>,蠻帥田思鶴以地內附,置奉州。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:574年_(提及)" title="Category:574年 (提及)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="574年">建德三年</span></a>,改爲黔州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳錄》曰:黔陽,屬武陵郡。黔陽,今辰州三亭縣西故城是也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="18"><h3 id="si_zhou"><span id="id-.E6.80.9D.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>思州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:思州,寧夷郡。《禹貢》荊州之域。春秋楚地。隋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:598年_(提及)" title="Category:598年 (提及)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span title="598年">開皇十八年</span></a>,始置務川縣,屬庸州。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:618年_(提及)" title="Category:618年 (提及)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span title="618年">武德元年</span></a>,以務川當適者柯要路,置務州。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1108年”或“634年”">貞觀八年</span></a>,改爲思州,因思邛水爲名。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="19"><h3 id="fei_zhou"><span id="id-.E8.B2.BB.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>費州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:費州,涪川郡。《禹貢》荊州之域。春秋時屬楚。漢武帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前111年_(提及)" title="Category:前111年 (提及)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span title="前111年">元鼎六年</span></a>,通牂柯道,置發柯郡,其地屬焉。江山阻遠,爲俚獠所居,多不臣附。周<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:578年_(提及)" title="Category:578年 (提及)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span title="578年">宣政元年</span></a>,獠王元殊多質等歸國,遂立州,取費水爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《九州要記》曰:九丘之外,有費州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="20"><h3 id="chen_zhou"><span id="id-.E8.BE.B0.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>辰州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:辰州,盧溪郡。《禹貢》荊州之域。春秋時屬楚,其地即古蠻夷之地。秦昭王使白起伐楚,略取蠻夷,置黔中郡。漢改黔中爲武陵郡。隋開皇平陳,改爲辰州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《沅陵記》曰:五溪十洞頗爲邊患,自馬伏波征南之後,雖爲郡縣,其民叛擾,代或有之,蓋恃山險所致。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:壺頭山,後漢馬援征五溪蠻,取壺頭山。賊乘高守險,水迅,舡不得進。士卒多疫死,援亦中病,穿岸爲室,以避炎氣,遂卒于此。《武陵記》曰:山邊有石窟,即馬援所穿屋也。室內有大蛇如舡,雲是援之餘靈。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:故老云:「楚子滅巴,巴子兄弟五人流入黔中。漢有天下,名曰酉、辰、巫、武、沅等五溪,爲一溪之長,故號五溪。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="21"><h3 id="jin_zhou"><span id="id-.E9.8C.A6.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>錦州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:錦州,盧陽郡。歷代土地與辰州同。唐武德初,以辰州之地析置錦州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="22"><h3 id="xi_zhou"><span id="id-.E6.BA.AA.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>溪州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:溪州,靈溪郡。《禹貢》荊州之域。歷代土地所屬與辰州同。唐武德中,立溪州,蓋取五溪相會于此。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:大鄉縣,本漢沅陵、零陵二縣地,屬武陵郡,梁分立大鄉縣。三亭縣,本漢靈陽縣地,屬武陵郡,唐分大鄉縣。縣有小酉山、黔山、大酉山。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="23"><h3 id="xu_zhou"><span id="id-.E5.8F.99.E5.B7.9E-n3597" typeof="mw:FallbackId"/>叙州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:叙州,潭陽郡。古蠻夷之地。戰國時爲楚黔中地。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1108年”或“634年”">貞觀八年</span></a>,爲巫州。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“692年”或“920年”">天授三年</span></a>,以巫山不在州界,改爲沅州,以沅江水爲郡名。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:725年_(提及)" title="Category:725年 (提及)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span title="725年">開元十三年</span></a>,仍舊爲巫州。至<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:770年_(提及)" title="Category:770年 (提及)" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span title="770年">大曆五年</span></a>,爲叙州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《五溪記》曰:民多射生而鼻飲,啖蛇鼠,捕蝦蟹,朝營夕用,故無宿給。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="24"><h3 id="shi_zhou"><span id="id-.E6.96.BD.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>施州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:施州,清江郡。《禹貢》荊州之域。春秋時巴國。七國時爲楚巫郡地。秦昭王伐楚,置黔中郡,巫地屬焉。周武帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:573年_(提及)" title="Category:573年 (提及)" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span title="573年">建德二年</span></a>,酋長向鄒兄弟四人相率內附,置施州。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:清江縣,本漢巫縣地,屬南郡。巫縣,今夔州巫山縣是也。吳、晋及周,爲沙渠之地。隋于此置清江縣。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="25"><h3 id="bo_zhou"><span id="id-.E6.92.AD.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>播州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:播州,播川郡。秦夜郎縣之西南隅。惠王十四年,欲得楚黔中地,以武關之外易之。今隸黔府,即總謂黔中地。漢武<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前111年_(提及)" title="Category:前111年 (提及)" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span title="前111年">元鼎六年</span></a>,平西南夷,置發柯郡,其地屬焉。以且蘭有掾舡牂柯,因此立郡以名焉。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1109年”或“635年”">貞觀九年</span></a>,于此界置郎州,後省。十三年,又於其地置播州,以其地有播川,因名焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:唐蒙上書說武帝曰:「聞夜郎國有精兵可得十餘萬,浮舟牂柯,出其不意以制越,此一奇也。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="26"><h3 id="zhen_zhou"><span id="id-.E7.8F.8D.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>珍州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:珍州,夜郎郡。古山獠夜郎國之地。晋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:311年_(提及)" title="Category:311年 (提及)" about="#mwt35" typeof="mw:Transclusion"><span title="311年">永嘉五年</span></a>,分牂柯置夜郎郡,兼置充州。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:643年_(提及)" title="Category:643年 (提及)" about="#mwt36" typeof="mw:Transclusion"><span title="643年">貞觀十七年</span></a>,廓辟邊夷,置播川鎮。後因川中有降珍山,因以鎮爲珍州,取山名郡也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《九州志》曰:夜郎自古非臣伏州郡之地,漢武開拓南邊,始置夜郎縣,屬牂柯郡,即牂柯尉居之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:夜郎者,臨沅江,江廣百餘步,足以行舡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十三州志》曰:沅者,江中山名也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="27"><h3 id="yi_zhou"><span id="id-.E5.A4.B7.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>夷州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:夷州,義泉縣。古僥外蠻夷之地。漢置發柯郡。歷代恃險,不聞臣附。隋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:611年_(提及)" title="Category:611年 (提及)" about="#mwt37" typeof="mw:Transclusion"><span title="611年">大業七年</span></a>,始招慰,置綏陽縣,屬明陽郡。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:621年_(提及)" title="Category:621年 (提及)" about="#mwt38" typeof="mw:Transclusion"><span title="621年">武德四年</span></a>,置夷州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="28"><h3 id="ye_zhou"><span id="id-.E8.91.89.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>葉州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:葉州,龍溪郡。古蠻夷之地,唐置葉州,後爲龍溪郡。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="29"><h3 id="qin_zhou"><span id="id-.E6.BA.B1.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>溱州</h3>
|
||||
<p>《十道志》曰:溱州,溱溪郡。古蠻夷之地。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt39" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1108年”或“634年”">貞觀八年</span></a>,開拓南蠻,于榮懿縣立溱州,地多貢象牙,後或爲溱溪郡。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
399
太平御览/OPS/c174_tai_ping_yu_lan_0172.xhtml
Normal file
399
太平御览/OPS/c174_tai_ping_yu_lan_0172.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,399 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百七十二</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c173_tai_ping_yu_lan_0171.xhtml" title="太平御覽/0171">州郡部十七</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百七十二.州郡部十八 嶺南道</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c175_tai_ping_yu_lan_0173.xhtml" title="太平御覽/0173">居處部一</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3605" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85597062" title="d:Q85597062" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h3 id="guang_zhou"><span id="id-.E5.BB.A3.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>廣州</h3>
|
||||
<p>《十道志》曰:廣州,南海郡。秦置南海郡。二漢因之,兼置交州。吳因之,分置廣州。宋、齊皆因之。梁、陳幷置都督府。隋平陳,又置潘州。煬帝初,復置南海郡。唐爲廣州。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:南海縣,本漢番禺縣地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《山海經》曰:桂林八樹,在賁禺東。注云:賁禺,即番禺也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳錄》曰:番禺縣有禺山,尉佗所葬。</p>
|
||||
|
||||
<p>《南越志》曰:肅連山西十里有靈州山焉,其山平原彌望,四野極目。郭景純云:南海之間有衣冠之氣者,斯其地也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:秦占氣者以南方有黃氣紫雲之异,使綉衣使者鑿之二十餘丈,乃流血數日,以爲鑿龍之效。今所鑿之處形似馬鞍,謂之馬鞍岡。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:石門之水,舊曰貪泉,俗云:「經大庾則清穢之氣分,飲石門則淄素之質變。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《廣州記》曰:尉佗築朝台以朝天子。</p>
|
||||
|
||||
<p>《南越志》曰:朝台下有趙佗城。朝台西三十里,即岡旁江,構越華館以送陸賈,因稱朝亭。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:番禺北津水,今名廉平水。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h3 id="shao_zhou"><span id="id-.E9.9F.B6.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>韶州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:韶州,始興郡。《禹貢》揚州之域。春秋戰國皆時楚地。秦屬南海郡。二漢屬桂陽郡。吳置始興郡。晋因之。宋改爲廣興。齊復爲始興。隋平陳,爲韶州,以韶石爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:韶州科鬥勞水間有韶石二,狀若雙闕。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1376年”或“137年”或“346年”或“417年”或“936年”">永和二年</span></a>,有飛仙衣冠游二石上。昔舜游登此石,奏韶樂,因以名之。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h3 id="gang_zhou"><span id="id-.E5.B2.A1.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>岡州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:岡州,義寧郡。《禹貢》揚州之域。秦、漢幷屬南海郡。東晋末,分置新會郡。宋、齊、梁幷因之。隋平陳,置封州,後改爲允州,後改爲岡州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:岡州,地近大海,晴少雨多,時遇甚風,林宇悉拔。俗織竹爲釜,以蠣殼屑泥之煮鹽,轉久彌密。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h3 id="xun_zhou"><span id="id-.E5.BE.AA.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>循州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:循州,海豐郡。春秋時爲百越之地。戰國時屬楚。秦、二漢南海郡地。晋亦然。隋平陳,置循州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《南越志》曰:郡東水道一千里,趙陀昔爲龍州尉,所莅于此。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h3 id="chao_zhou"><span id="id-.E6.BD.AE.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>潮州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:潮州,潮陽郡。亦古閩越地。秦屬南海郡,秦末屬尉佗。漢初屬南越,後亦屬南海郡。後漢因之。晋置東官郡。隋平陳,置潮州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:稻得再熟,蠶亦五收,煮海爲鹽。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:海陽縣,本漢揭陽縣地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《南越志》曰:潮陽縣,窮海之北,故曰潮陽。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h3 id="en_zhou"><span id="id-.E6.81.A9.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>恩州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:恩州,恩平郡。秦屬南海郡。二漢爲合浦郡。唐貞觀中,置恩州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h3 id="chun_zhou"><span id="id-.E6.98.A5.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>春州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:春州,南陵郡。古越地。秦屬南海、象郡。漢合浦郡之高凉縣地。晋分置恩平縣。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:621年_(提及)" title="Category:621年 (提及)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="621年">武德四年</span></a>,討平蕭銑,置春州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h3 id="he_zhou"><span id="id-.E8.B3.80.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>賀州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:賀州,臨賀郡。秦屬南海郡。二漢屬蒼梧郡。吳置臨賀郡。晋因之。宋爲臨慶國。齊復爲臨賀郡。陳因之。隋平陳,置賀州,因賀水爲名。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h3 id="duan_zhou"><span id="id-.E7.AB.AF.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>端州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:端州,高要郡。秦屬南海郡。二漢幷屬蒼梧郡。晋亦然。宋、齊幷屬南海郡。陳置高要郡。隋平陳,置端州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《南越志》曰:石室山傍洞雲霧自生風烟,有二石門,以爲仙之下都。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h3 id="teng_zhou"><span id="id-.E8.97.A4.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>藤州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:藤州,感義郡。秦屬南海郡。二漢幷屬蒼梧郡。晋屬永平郡。隋平陳,置藤州;煬帝初,州廢,置永平郡。唐復爲藤州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:俗以青石爲刀劍,如銅鐵法。婦人亦爲環玦,代珠玉也。夷人往往化爲犬區。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>犬區,小虎也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="11"><h3 id="kang_zhou"><span id="id-.E5.BA.B7.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>康州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:康州,晋康郡。秦屬南海郡。二漢屬蒼梧郡。晋分置晋康郡。宋、齊因之。隋平陳,廢晋康,幷入信安郡。唐復置康州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="12"><h3 id="feng_zhou"><span id="id-.E5.B0.81.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>封州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:封州,臨封郡。土地所屬,自秦已上與康州同。今州即漢蒼梧郡之廣信縣也。梁置信郡,兼置成州。隋平陳,廢郡改成州爲封州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="13"><h3 id="long_zhou"><span id="id-.E7.80.A7.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>瀧州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:瀧州,開陽郡。土地所屬,自漢已上與康州同。晋分端溪置龍鄉縣,今州即其地。</p>
|
||||
|
||||
<p>《南越志》:龍鄉縣,屬廣熙郡梁。梁分廣熙置建州,又分建州之雙頭洞立雙州,即此是。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="14"><h3 id="gao_zhou"><span id="id-.E9.AB.98.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>高州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:高州,高凉郡。秦以前土地與晋康郡同。二漢屬合浦郡。吳置高凉郡。晋因之,梁置高州。隋平陳,郡廢而高州如故。唐爲高州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《南越志》曰:高凉,本合浦縣也。吳<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:211年_(提及)" title="Category:211年 (提及)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="211年">建安十六年</span></a>,衡毅、錢博拒步騭于高安峽,毅投水死,博與其屬亡于高凉。呂岱爲刺史,博既請降,制以博爲高凉都尉,於是置郡焉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="15"><h3 id="yi_zhou"><span id="id-.E7.BE.A9.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>義州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:義州,連城郡。土地所屬,秦已上與潘州同。漢置蒼梧郡,今州即蒼梧郡之孟陵縣。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:621年_(提及)" title="Category:621年 (提及)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="621年">武德四年</span></a>,江表底定,于此置南義州。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1102年”或“628年”">貞觀二年</span></a>,于此置義州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="16"><h3 id="xin_zhou"><span id="id-.E6.96.B0.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>新州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:新州,新興郡。古越地。秦始皇略取陸梁地,置象郡,今州即其地也。漢爲合浦郡之臨元縣。晋穆<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:351年_(提及)" title="Category:351年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="351年">永和七年</span></a>,分蒼梧郡,于此置新寧郡。梁、隋、唐爲新州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="17"><h3 id="qin_zhou"><span id="id-.E5.8B.A4.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>勤州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:勤州,銅陵郡。秦屬南海郡。二漢屬合浦郡,隋屬信安郡。唐置勤州,或爲銅陵郡。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="18"><h3 id="dou_zhou"><span id="id-.E7.AB.87.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>竇州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:竇州,懷德郡。《禹貢》揚州之分,古越地。漢蒼梧郡之端溪縣,先管羅竇洞,因爲名。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:622年_(提及)" title="Category:622年 (提及)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="622年">武德五年</span></a>,置南扶州。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1108年”或“634年”">貞觀八年</span></a>,改爲竇州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:竇州悉以高欄爲居,號曰幹欄。三日一市。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:特亮縣,在河洞水北。昔有白牛夜出,光影照村,村人見牛光,號爲特亮也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="19"><h3 id="gui_zhou"><span id="id-.E6.A1.82.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>桂州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:桂州,始安郡。《禹貢》荊州之域。春秋時越地。七國時爲楚越之交。始皇三十三年,嘗發逋亡人、贅婿、賈人略取陸梁地,是爲桂林郡焉。二漢屬零陵、蒼梧二郡。吳分置始安郡。晋孝武改爲始建。齊復爲始安。梁<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:507年_(提及)" title="Category:507年 (提及)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="507年">天監六年</span></a>,立桂州于蒼梧、郁林之境,無定理處。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1229年”或“540年”">大同六年</span></a>,移桂州於今理。隋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:607年_(提及)" title="Category:607年 (提及)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span title="607年">大業三年</span></a>,罷州。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:621年_(提及)" title="Category:621年 (提及)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="621年">武德四年</span></a>,復置桂州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《始安記》曰:吳越之境,其人好劍,輕死易生。火耕水耨,人食魚稻,無千金之家。好巫鬼,重淫祀。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:臨桂縣,荔水水源多生桂,桂生處不生雜樹。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="20"><h3 id="zhao_zhou"><span id="id-.E6.98.AD.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>昭州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:昭州,平樂郡。秦桂林郡地。二漢屬蒼梧郡。宋屬始建國。齊屬始安郡。隋亦然。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:621年_(提及)" title="Category:621年 (提及)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="621年">武德四年</span></a>,置樂州。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1108年”或“634年”">貞觀八年</span></a>,改爲昭州,取昭潭爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>盛弘之《荊州記》曰:平樂縣西南數十里有山,間有兩目如人眼,極大,瞳子白黑分明。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="21"><h3 id="meng_zhou"><span id="id-.E8.92.99.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>蒙州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:蒙州,蒙山郡。漢武平南越,置蒼梧郡,今州即蒼梧之荔浦縣也。隋置隋化縣。唐置蒙州,州有山號曰蒙山,山下人皆姓蒙,因爲州名。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="22"><h3 id="fu_zhou"><span id="id-.E5.AF.8C.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>富州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:富州,開江郡。秦桂林郡地。二漢屬蒼梧郡。梁爲開江、武城二郡地。陳置靜州,改開江、武城二郡爲逍遙郡。隋平陳,幷廢,唐又置靜州,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1108年”或“634年”">貞觀八年</span></a>改爲富州,因富水爲名。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="23"><h3 id="wu_zhou"><span id="id-.E6.A2.A7.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>梧州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:梧州,蒼梧郡。秦屬桂林郡。二漢爲蒼梧。晋以後幷因之。梁屬成州。隋平陳,改爲封州。唐爲梧州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:武帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前116年_(提及)" title="Category:前116年 (提及)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span title="前116年">元鼎元年</span></a>,開蒼梧郡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記》曰:舜葬蒼梧之野。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="24"><h3 id="xun_zhou"><span id="id-.E6.BD.AF.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>潯州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:潯州,潯江郡。秦屬桂林郡。二漢以後,幷屬郁林郡。隋屬永平、郁林二郡地。唐置潯州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:大賓縣,漢布山縣地。有糖牛與蛇同穴,牛嗜鹽。俚人以皮裹手塗鹽,入穴探之,牛舐之出外,則不得入,取其角爲器,一曰糖牛。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="25"><h3 id="gong_zhou"><span id="id-.E9.BE.94.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>龔州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:龔州,臨江郡。秦屬桂林郡。漢平南越,置蒼梧郡,今州即郡之孟陵縣地也。唐置龔州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="26"><h3 id="yu_lin_zhou"><span id="id-.E9.83.81.E6.9E.97.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>郁林州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:郁林州,郁林郡。秦爲桂林郡。漢改爲郁林郡,後漢亦同。梁置定州,後改爲南定州。隋平陳,改爲尹州;煬帝初,爲郁林州。唐爲郁林州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="27"><h3 id="ping_qin_zhou"><span id="id-.E5.B9.B3.E7.90.B4.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>平琴州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:平琴州,平琴郡。舊郁林郡地。唐置平琴州,或爲平琴郡。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="28"><h3 id="bin_zhou"><span id="id-.E8.B3.93.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>賓州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:賓州,安城郡。古越地。秦桂林郡地。漢爲郁林郡,又爲郁林郡之嶺方縣。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>自漢迄隋,幷爲嶺方縣地。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年"><span title="請指定為“1105年”或“631年”">貞觀五年</span></a>,置賓州。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="29"><h3 id="cheng_zhou"><span id="id-.E6.BE.84.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>澄州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:澄州,賀水郡。古越地。秦爲桂林郡。漢爲郁林郡之嶺方縣。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:621年_(提及)" title="Category:621年 (提及)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span title="621年">武德四年</span></a>,置澄州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="30"><h3 id="tou_zhou"><span id="id-.E7.B6.89.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>綉州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:綉州,常林郡。秦屬桂林郡。二漢屬郁林郡。晋以後因之。唐平蕭銑,置綉州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="31"><h3 id="xiang_zhou"><span id="id-.E8.B1.A1.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>象州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:象州,象郡。秦屬桂林郡。二漢爲郁林郡。吳又分置桂林郡。晋、宋、齊因之。隋平陳,置象州,因象山以爲名。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>秦之象郡,今合浦郡,非此象州也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="32"><h3 id="liu_zhou"><span id="id-.E6.9F.B3.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>柳州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:柳州,龍城郡。秦、漢土地與象州同。晋以後屬桂林郡。隋屬始安郡。唐平蕭銑,置昆州。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1108年”或“634年”">貞觀八年</span></a>,改爲柳州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="33"><h3 id="rong_zhou"><span id="id-.E8.9E.8D.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>融州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:融州,融水郡。歷代土地與柳州同。唐置融州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="34"><h3 id="yong_zhou"><span id="id-.E9.82.95.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>邕州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:邕州,朗寧郡。古越地。秦爲桂林郡。漢郁林郡之嶺方縣地。晋置晋興郡于此。隋爲郁林郡之宣化縣。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:621年_(提及)" title="Category:621年 (提及)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span title="621年">武德四年</span></a>,置南晋州。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1106年”或“632年”">貞觀六年</span></a>,改爲邕州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:人俗吝嗇澆薄,內儉外<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"></dfn>,椎髻跣足,尚鶏卜、卵卜。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="35"><h3 id="gui_zhou"><span id="id-.E8.B2.B4.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>貴州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:貴州,懷澤郡。虞舜暨周,幷爲荒裔。秦爲桂林郡。自漢以下,與郁林郡同。唐置貴州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="36"><h3 id="dang_zhou"><span id="id-.E9.BB.A8.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>黨州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:党州,寧仁郡。秦桂林郡地。唐置黨州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《南越志》曰:黨州隆仁縣有京觀,即古征黨洞殺俘虜處。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="37"><h3 id="heng_zhou"><span id="id-.E6.A9.AB.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>橫州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:橫州,寧浦郡。古越地。秦象郡地。漢爲合浦郡之高凉縣地。隋于此置簡州,又改爲緣州。唐改爲橫州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="38"><h3 id="tian_zhou"><span id="id-.E7.94.B0.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>田州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:田州,橫山郡。土地與朗寧郡同。唐爲田州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="39"><h3 id="yan_zhou"><span id="id-.E5.9A.B4.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>嚴州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:嚴州,修德郡。《禹貢》荊州之域。漢武平南越,即象郡地。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:667年_(提及)" title="Category:667年 (提及)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span title="667年">乾封二年</span></a>,置嚴州,地在嚴岡之側,因爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《圖經》曰:州門有長河,水深八十丈,從牂柯流下。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="40"><h3 id="shan_zhou"><span id="id-.E5.B1.B1.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>山州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《方輿志》曰:山州,龍池郡。土地與嚴州同。唐爲山州,或爲龍池郡。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="41"><h3 id="chun_zhou"><span id="id-.E6.B7.B3.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>淳州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《方輿志》曰:淳州,永定縣。秦屬桂林郡地。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:621年_(提及)" title="Category:621年 (提及)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span title="621年">武德四年</span></a>置,至永貞,以犯憲宗廟諱改爲巒州,以巒山爲名。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="42"><h3 id="luo_zhou"><span id="id-.E7.BE.85.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>羅州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:羅州,招義郡。《禹貢》揚州之地,是爲南越。宋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“153年”或“426年”">元嘉三年</span></a>,鎮南將軍檀道濟巡撫,于陵羅口築城,因以名之,屬高凉郡。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:622年_(提及)" title="Category:622年 (提及)" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><span title="622年">武德五年</span></a>,因其地復置州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《南越志》曰:招義縣,昔流人營也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="43"><h3 id="pan_zhou"><span id="id-.E6.BD.98.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>潘州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:潘州,南潘郡。古甌駱越地。秦平百越,爲桂林郡地。漢爲合浦縣地,屬合浦郡。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:621年_(提及)" title="Category:621年 (提及)" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span title="621年">武德四年</span></a>,置南宕州。八年,改爲潘州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《嶺表記》曰:潘州,昔有方士潘茂於此<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>仙,遂以名郡。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="44"><h3 id="rong_zhou"><span id="id-.E5.AE.B9.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>容州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《方輿志》曰:容州,晋寧郡。古越地。秦屬象郡。二漢屬合浦郡。宋<span about="#mwt34" typeof="mw:Transclusion">太始七年</span>,分合浦縣,于此立南流郡。齊、梁、陳不改。隋廢。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:621年_(提及)" title="Category:621年 (提及)" about="#mwt35" typeof="mw:Transclusion"><span title="621年">武德四年</span></a>,置銅州。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt36" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1108年”或“634年”">貞觀八年</span></a>,改爲容州,因容山爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:鬼門關,在北流縣南三十里,兩石相對,狀若關形,闊三十餘步。昔馬援討林邑,經此立碑,石碣尚存。昔時趨交趾皆由此,關已南尤多瘴癘,去者罕得生還,故諺曰:「鬼門關,十人去,九不還。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:斯地瘴氣,春謂青草瘴,秋謂黃茆瘴。有瘴江水。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="45"><h3 id="bian_zhou"><span id="id-.E8.BE.AF.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>辯州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:辯州,陵水郡。古越地。秦象郡地。二漢屬合浦郡。唐置辯州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:辯州,在陵、羅二水之間。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="46"><h3 id="bai_zhou"><span id="id-.E7.99.BD.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>白州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:白州,南昌郡。古越地。秦象郡地。漢爲合浦郡。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:621年_(提及)" title="Category:621年 (提及)" about="#mwt37" typeof="mw:Transclusion"><span title="621年">武德四年</span></a>,置南州。六年,改爲白州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《嶺表錄》曰:州有一派水出自雙角山,合容州江呼爲綠珠江。又綠珠井在雙角山下。昔梁氏之女有容貌,石季倫爲交趾采訪使,以真珠三斛買之。梁氏之居,舊井存焉。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="47"><h3 id="lao_zhou"><span id="id-.E7.89.A2.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>牢州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:牢州,定川郡。本巴蜀西南徼外夷。秦屬象郡。漢屬牂柯郡。唐置義州,改爲智州。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt38" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1111年”或“637年”">貞觀十一年</span></a>,改爲牢州,以牢石爲名。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="48"><h3 id="qin_zhou"><span id="id-.E6.AC.BD.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>欽州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:欽州,寧越郡。歷代土地與白州同。宋、齊已來,置宋壽郡。梁又置安州。隋平陳,改爲欽州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="49"><h3 id="an_nan_dou_hu_fu"><span id="id-.E5.AE.89.E5.8D.97.E9.83.BD.E8.AD.B7.E5.BA.9C" typeof="mw:FallbackId"/>安南都護府</h3>
|
||||
|
||||
<p>《方輿志》曰:安南府,今理宋平縣。古越地,《禹貢》揚州之地,號爲百越。在周爲越裳重譯之地。秦屬象郡。漢爲交趾、日南二郡界,後漢因之。唐爲交州。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:人俗雜蠻夷之風,其人皆服布如單被,穿中央以貫其首。男子耕農,女子織<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt39" typeof="mw:Transclusion"></dfn>。兵則矛、盾、長刀、木弓、竹矢,或骨爲鏃。</p>
|
||||
|
||||
<p>《交州記》:南定縣人足骨無節,身有毛,臥者更扶始得起。故《山海經》云:「交脛國人脚脛曲戾相交,所以謂之交趾。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《南越志》曰:龍編縣,州之始,有蛟龍編于津之間,因以爲瑞而名邑。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="50"><h3 id="wu_e_zhou"><span id="id-.E6.AD.A6.E5.B3.A8.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>武峨州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《方輿志》曰:武峨州,武峨郡。土地與安南府同。唐置武峨州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="51"><h3 id="yue_zhou"><span id="id-.E7.B2.B5.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>粵州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《方輿志》曰:粵州,龍水郡。土地與安南府同。唐爲粵州,或爲龍水郡。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="52"><h3 id="zhi_zhou"><span id="id-.E8.8A.9D.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>芝州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《方輿志》曰:芝州,忻城郡。土地與安南府同。唐爲芝州,或爲忻城郡。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="53"><h3 id="ai_zhou"><span id="id-.E6.84.9B.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>愛州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《方輿志》曰:愛州,九真郡。秦象郡地。漢武置九真郡,後漢亦同。晋亦屬九真郡。宋、齊因之。梁置愛州。隋爲九真郡。唐又爲愛州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="54"><h3 id="fu_lu_zhou"><span id="id-.E7.A6.8F.E7.A5.BF.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>福祿州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《方輿志》曰:福祿州,福祿郡。土地與九真郡同。唐爲福祿州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="55"><h3 id="zhang_zhou"><span id="id-.E9.95.B7.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>長州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《方輿志》曰:長州,文陽郡。土地與九真同。唐爲長州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="56"><h3 id="huan_zhou"><span id="id-.E9.A9.A9.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>驩州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《方輿志》曰:驩州,日南郡。古越裳氏國,九譯所通者也。秦屬象郡。二漢屬九真郡。吳分置九德郡。晋、宋、齊因之。隋置驩州,後爲日南郡。唐爲驩州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:龐山洞人去其兩齒爲飾,刻胸作花文。中山立市,十日一會。鑄銅爲器,大如盤,名旁,旁以爲財市。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="57"><h3 id="feng_zhou"><span id="id-.E5.B3.B0.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>峰州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《方輿志》曰:峰州,承化郡。古文郎國,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt40" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>有文郎水。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>亦陸梁地。秦屬象郡。二漢屬交趾郡。吳分置新興郡。晋改爲新昌。陳置興州。隋平陳,改爲峰州;煬帝初,廢。唐復置峰州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《林邑記》曰:蒼梧以南有文郎野人,居無室宅,依樹止宿,食生肉,采香爲業,與人交易,若上皇之人。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="58"><h3 id="lu_zhou"><span id="id-.E9.99.B8.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>陸州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《方輿志》曰:陸州,玉山郡。秦象郡地。漢以來屬交趾郡。梁分置南州及寧海郡。隋平陳,郡廢,改黃州爲玉州;煬帝初,州廢。唐復置玉州,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt41" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“675年”或“761年”">上元二年</span></a>,改爲陸州,州有陸水。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="59"><h3 id="lian_zhou"><span id="id-.E5.BB.89.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>廉州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《方輿志》曰:廉州,合浦郡。秦象郡地。漢置合浦郡,後漢同。吳改爲珠官。晋又爲合浦郡。宋因之,兼置臨瘴郡及越州。齊又因之。隋改爲祿州,尋又改爲合州。唐置廉州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:孟嘗,字伯周,會稽上虞人。爲合浦太守,先時太守多貪,珠遂徙向交趾;嘗到,革理前弊,珠遂還。稱爲神明,桓帝征之。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="60"><h3 id="yan_zhou"><span id="id-.E5.B2.A9.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>岩州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《方輿志》曰:岩州,安樂郡。土地與合浦郡同。唐爲岩州,或爲安樂郡。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="61"><h3 id="lei_zhou"><span id="id-.E9.9B.B7.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>雷州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《方輿志》曰:雷州,海康郡。秦象郡地。二漢以後,幷屬合浦郡。梁分置合州,大同末,爲南合州。隋煬帝初,廢。唐爲雷州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《投荒錄》云:雷州南濱大海,多雷,雷之聲近在檐宇之上。雷州之北,高州之南數鄉亦多雷,雷聲似在尋常之外。俗俟雷時,具酒肴設奠,畏雷法甚嚴謹,有以彘肉與鶏肉食者,霹靂即至。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="62"><h3 id="yu_zhou"><span id="id-.E7.A6.BA.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>禺州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:禺州,溫水郡。古百越地,婺女之分野。秦屬象郡。本宕昌之邊邑,唐置宕州,又改爲禺州,以南方番禺之地,因名州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="63"><h3 id="tang_zhou"><span id="id-.E6.B9.AF.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>湯州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《方輿志》曰:湯州,湯泉縣。秦屬象郡。唐置湯州,或爲湯泉州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="64"><h3 id="rang_zhou"><span id="id-.E7.80.BC.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>瀼州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:瀼州,臨潭郡。《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/禹貢" title="禹貢" class="mw-redirect">禹貢</a>》揚州之分。春秋屬楚,在郁林之西南,交趾之北。隋大將軍劉方始開此路,爲鎮守,尋又不通。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt42" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1102年”或“628年”">貞觀二年</span></a>,清平公李弘節遣欽州首領寧師宗招慰開拓,尋劉方舊路得達交州。爲州在瀼水之東,故以爲名。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt43" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>瀼音而章反。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="65"><h3 id="long_zhou"><span id="id-.E7.B1.A0.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>籠州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:籠州,扶南郡。古越地,在南越之西界。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt44" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1112年”或“638年”">貞觀十二年</span></a>,大使清平公李弘節招降獠,置籠州,以籠洞爲名。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="66"><h3 id="huan_zhou"><span id="id-.E7.92.B0.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>環州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:環州,正平郡。《禹貢》揚州之分。州隸桂州。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt45" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1112年”或“638年”">貞觀十二年</span></a>,李弘節招慰款附環落洞,故以名州。州在游盧水南,整水北。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="67"><h3 id="gu_zhou"><span id="id-.E5.8F.A4.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>古州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《方輿志》曰:古州,樂興郡。土地同臨潭郡。唐置古州,或爲樂古郡。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="68"><h3 id="ya_zhou"><span id="id-.E5.B4.96.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>崖州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《方輿志》曰:崖州。朱崖郡。郡地海中之洲也,洲方千里,與今海康郡之徐聞縣對。自徐聞徑度,便風揚帆一日一夕即至。梁置崖州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:武帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前111年_(提及)" title="Category:前111年 (提及)" about="#mwt46" typeof="mw:Transclusion"><span title="前111年">元鼎六年</span></a>,開南海地,置朱崖、儋耳二郡。元帝罷朱崖郡,以其阻絕數反,故罷之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:崖州婦人著緦緶,以土爲釜,器用瓠瓢。無水,人飲唯石汁。又有椒。以安石榴花著瓮中,經旬即成酒,其味香美,仍醉人。</p>
|
||||
|
||||
<p>《交州記》曰:朱崖在大海中,南極之外。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="69"><h3 id="dan_zhou"><span id="id-.E5.84.8B.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>儋州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《十道志》曰:儋州,昌化郡。土地所屬與朱崖同。漢<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前111年_(提及)" title="Category:前111年 (提及)" about="#mwt47" typeof="mw:Transclusion"><span title="前111年">元鼎六年</span></a>,定越地,置儋耳郡。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:621年_(提及)" title="Category:621年 (提及)" about="#mwt48" typeof="mw:Transclusion"><span title="621年">武德四年</span></a>,置儋州。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》張晏注曰:儋耳其俗,鏤其頰皮,上連耳匡,分爲數支,狀似鶏腸,因名焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《山海經·海內南經》曰:有離耳。郭景純注曰:鎪其耳,分令下垂爲飾,即儋耳也。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="70"><h3 id="zhen_zhou"><span id="id-.E6.8C.AF.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>振州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《方輿志》曰:振州,延德郡。土地與朱崖郡同。隋置臨振郡。唐置振州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="71"><h3 id="qiong_zhou"><span id="id-.E7.93.8A.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>瓊州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《方輿志》曰:瓊州,瓊山郡。土地與朱崖郡同。唐<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt49" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1106年”或“632年”">貞觀六年</span></a>,割崖州置瓊州。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="72"><h3 id="wan_an_zhou"><span id="id-.E8.90.AC.E5.AE.89.E5.B7.9E" typeof="mw:FallbackId"/>萬安州</h3>
|
||||
|
||||
<p>《方輿志》曰:萬安州,萬安郡。土地與朱崖郡同。唐置萬安州,或爲萬安郡。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
186
太平御览/OPS/c175_tai_ping_yu_lan_0173.xhtml
Normal file
186
太平御览/OPS/c175_tai_ping_yu_lan_0173.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,186 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百七十三</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c174_tai_ping_yu_lan_0172.xhtml" title="太平御覽/0172">州郡部十八</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百七十三·居處部一 宮</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c176_tai_ping_yu_lan_0174.xhtml" title="太平御覽/0174">居處部二</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3707" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85597080" title="d:Q85597080" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
<p>《世本》曰:堯使禹作宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》:宮,穹也;屋見垣上穹隆也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《爾雅》曰:宮謂之室,室謂之宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:《天官書》曰:「玄武,虛、危,主宮室。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《大戴禮》曰:周時德澤和洽,蒿茂大,以爲宮柱,名爲蒿宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩》曰:定之方中,作爲楚宮;揆之以日,作爲楚室。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:鼓鐘于宮,聲聞于外。</p>
|
||||
|
||||
<p>《易》曰:上古穴居而野處,後世聖人易之以宮室,上棟下宇,以待風雨。蓋取諸《大壯》。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:襄公作楚宮,穆叔曰:《太誓》云:『人之所欲,天必從之。』君欲楚夫,故作其宮,若君不復適楚,必死是宮也。」六月,公薨于楚宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:晋成虒祁之宮,又成銅鞮之宮數里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《論語》曰:禹卑宮室而盡力乎溝洫。禹,吾無簡然矣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:騶子之燕,昭王擁彗先驅,請列弟子坐而受業。築碣石宮,親往師之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:秦始皇造阿房宮,徵發天下工匠。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:秦始皇所居之宮有祈年宮、長信宮、梁山宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:戎使由余于秦,秦繆公示以宮室積聚,由餘曰:「使鬼爲之,則勞神矣。使人爲之,亦苦民矣。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:項羽屠咸陽,焚其宮室,三月火不滅。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:盧生說始皇曰:「人主爲微行,所居而人知之,則害于神。願上居居無令人知,則不死之藥,殆可得也。」乃命咸陽之旁三百里內宮觀二百七十復道甬道相連,帷帳鐘鼓美人充之,所幸,有言其處者,死。始皇幸梁山宮,望見丞相騎衆,不善之,中人以告丞相,損車騎。始皇怒曰:「此中人泄吾語。」捕時在旁者,斬之。自是莫知所在,决事悉于咸陽宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:始皇二十七年,作長信宮于渭南。通驪山,作甘泉前殿。築甬道,自咸陽屬之。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>築墻垣如街巷。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:漢武帝時,河决。天子自臨决河,沈白馬玉璧,作《瓠子歌》。于是築宮其上,名曰宣房宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:樗裏子卒,葬于渭南章台之東。曰:「後百歲,是當有天子之宮夾我墓。」樗裏疾室在于昭王廟西渭南陰鄉樗裏,故俗謂之樗裏子。至漢興,長樂宮在其東,未央宮在其西,武庫正值其墓。秦人諺曰:「力則任鄙,智則樗裏。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:漢八年,蕭丞相營作未央宮,立東闕、北闕、<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>蒼龍,玄虎,二闕。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>前殿、武庫、大倉。高祖還,見宮闕壯麗,甚怒,曰:「天下方未定,何治宮室過度也!」何曰:「非壯非麗,無以威四夷,且令後世無以加也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:初,江充召見犬台宮,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>晋灼曰:黃圖上林有走狗觀也。古曰今書本犬台有作太台,字者誤也。漢無太台宮也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>自請願以所常被服冠見上,上許之。充爲人魁岸,容貌甚壯。帝望見而异之,謂左右曰:「燕趙固多奇士。」既至前,問以當世政事,上悅之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:武帝六年冬,行幸回中。春,作首山宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:上幸不其,祠神人于交門宮,若有向坐拜者。作《交門之歌》。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:幸河東之明年正月,鳳凰集祋祤,于所集處得玉寶,起步壽宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:柏梁灾,越巫勇之乃曰:「越俗,有火灾,又起屋,必以大,用勝服之。」于是起建章宮,爲千門萬戶。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:梁孝王,吳、楚破,梁最親,有功。又爲大國,居天下膏腴,北界泰山,西至高陽,四十餘城,多大縣。孝王,太后少子,愛之,賞賜不可勝道。於是孝王築東苑,方三百餘里,廣睢陽城七十里,大治宮室,爲復道,宮連屬于平臺四十餘里。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>如淳曰:在梁東北離宮所在。晋灼曰:或說在城中東北角。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>得賜天子旌旗,從千乘萬騎,出警入蹕,擬于天子。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝武作建章宮,爲千門萬戶。有鳳凰闕,高二十餘丈,中有蓬萊、方丈、瀛洲、壺梁,象海中神山。南有玉堂璧門大鳥之屬。立神明台、井幹樓,度高五十餘丈,輦道相屬焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:秦起咸陽而西至雍,離宮三百,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>師古曰:凡言離宮者皆謂于別處置之,非常所居也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>鐘鼓帷帳,不移而具。又爲阿房之殿,高數十仞,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>師古曰:阿房者,言殿之四阿皆房也。一說,大陵曰阿,言其殿高若于阿,上爲房也。房,次王作旁說云。始皇作四十殿,未有名,以其去咸陽近,且號阿旁。阿,近也。八尺曰仞也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>東西五里,南北千步,從車羅騎四馬馳騖,旌旗不撓。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>師古曰:撓,屈也。言庭之廣大,殿之高敞,衆騎馳騖無所觸。建立旗旌,不屈撓。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>爲宮室之麗至于此,使其後世曾不得聚廬而托處焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:鄒陽諫吳王曰:「臣聞秦倚曲台之宮,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>應劭曰:始皇帝所治處也。若漢家未央宮也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>懸衡天下,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>服虔曰:關西爲衡。應劭曰:衡,平也。如淳曰:衡,猶稱也,言其懸法度于其上也。師古曰:此說秦自以爲威力强固,非論平法也。下又言陳勝連從兵之據,則是說從橫之事耳。服釋是也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>畫地而不犯,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>師古曰:畫地不犯者,法制之行。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>兵加胡越;至其晚節末路,張耳、陳勝連從兵之據,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>師古曰:從音子容切。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>以叩函谷,咸陽遂危。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>師古曰:叩,擊也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>何則?列郡不相親,萬室不相救也?」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“前142年”或“前162年”或“前87年”">後元二年</span></a>,幸盩屋,作五柞宮。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>張晏曰:有五柞樹,因以名。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“257年”或“266年”或“360年”或“526年”或“927年”或“前52年”">甘露二年</span></a>,幸萯陽宮。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>在鄠,萯音倍。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“510年”或“60年”或“913年”">永平三年</span></a>夏旱,而大起北宮,鍾離意詣闕免冠上疏曰:「伏見陛下以天時小旱,憂念元元,降避正殿,躬自克責,而比日密雲,遂無大潤,豈政有未得應天心者邪?昔成湯遭旱,以六事自責曰:『政不節邪?使人疾邪?宮室崇邪?女謁盛邪?苞苴行邪?讒夫昌邪?』竊見北宮大作,人失農時,此所謂宮室榮也。自古非患宮室小狹,但患人不安寧。宜且罷止,以應天心。臣意以匹夫之才,無有重行能,久食重祿,擢備近臣,比受厚賜,喜懼相半,不勝愚戇征營,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>征營,不自安也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>罪當萬死。」帝策詔報曰:「湯引六事,咎在一人。其冠履,勿謝。比上天降旱,密雲數會,朕戚然慚懼,思獲嘉應。故分布禱請,闚候風雲,北祈明堂,南設雩場。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>明堂在洛陽城南,言北祈者,蓋時修雩場在明堂之南也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>今又敕大匠止作諸宮,减省不急,庶消灾譴。」詔因謝公卿百僚,遂應時澍雨。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:東平王蒼薨,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1535年”或“808年”或“86年”">元和三年</span></a>,東巡狩,幸東平宮,追念蒼,謂其諸子曰:「思其人,至其鄉,其處在,其人亡。」因泣下沾襟。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:帝營作許昌宮,楊阜諫曰:「堯尚茅茨而萬國安,禹卑宮室,而天下樂。桀作璇室象廊,紂爲傾宮鹿台,皆喪社稷也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:後主二年六月,起新宮于大初之東,制度尤廣。二千石已下,皆自入山督攝伐木。又壞諸地大開苑囿,起土山作樓觀,加飾珠玉,制以奇名,右臨硎,左彎碕。又開城北渠引後湖水。激流入宮內,巡繞堂殿。窮極伎巧,功費萬計。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:247年_(提及)" title="Category:247年 (提及)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span title="247年">赤烏十年</span></a>春二月,適南宮。三月,改作大初宮,詔移武昌材瓦。有司奏:「武昌宮作已二十八年,恐不堪用,宜別更置。」帝曰:「大禹卑宮室爲美。今軍事未已,所在多賦,妨損農業。且建業宮乃朕從京來作府舍耳,柱材率細,年月久遠,恐損壞,今武昌宮材木自可用繕之。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:尚書僕射謝安石以宮室朽壞,啓作新宮。帝權出居會稽王第。二月,始興功,內外日役六千人。安與大匠毛安之决意修定,皆仰摸玄象,體合辰極,幷新制置省閣堂宇名署。時正構太極殿欠一梁,有梅木流至石頭,石頭津主啓聞,取用之。因畫花于梁上,以表瑞焉。又起朱雀重樓,皆綉栭藻井,門開三道,上重名朱雀觀。觀下門上有銅雀懸楣上,刻木爲龍虎,左右相對。</p>
|
||||
|
||||
<p>王隱《晋書》曰:高堂隆刻鄴宮屋材云:「後若干年,當有天子居此宮。」惠帝止鄴宮,治屋土剝更屋,始見刻字,計年正合時。</p>
|
||||
|
||||
<p>《載記》曰:石勒欲營鄴宮,先是廷尉續鹹諫止之。及是霖雨,中山西北暴水,流漂巨木百餘萬根,集于堂陽。勒大悅,謂公卿曰:「諸卿知否?此非爲灾,天意欲吾營都矣。」于是營之,勒親定規模。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:劉曜命起豐明觀,立西宮,建淩霄樓于鎬池。侍中喬豫、和苞上疏曰:「臣聞人主之興作也,上准乾象,俯順人時,是以衛文承亂亡之後,宗廟流漂無所,而猶上憲營室作爲楚宮。故能上興康叔、武公之迹,延九百之慶也。今奉詔書將營豐明觀,市道芻蕘鹹非之,曰一觀之費足以平凉州矣。又奉敕旨復欲擬阿房而建西宮,模瓊樓而建淩霄,以此功費亦可以吞吳、蜀,剪齊、魏矣。」書奏,曜大悅。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋書》曰:少帝以石頭城爲長樂宮,東府城爲未央宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《齊書》曰:高祖<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:483年_(提及)" title="Category:483年 (提及)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span title="483年">永明元年</span></a>秋七月,車駕幸青溪舊宮,設金石樂,在位者賦詩。</p>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:東都平,太宗入觀隋氏宮室,嗟後主罄人力以逞奢侈。薛收進曰:「峻宇雕墻,殷辛以滅;土階茅棟,唐堯以昌。秦帝增阿房之飾,漢後罷露臺之費,故漢祚延而秦禍速,自古如此。土崩瓦解,取譏後代,良以奢虐所致。」太宗悅其對。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:高祖嘗避暑于仁智宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:閻立德受詔造翠微微宮玉華宮,咸稱旨,賞賜甚厚。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:太宗將幸九成宮,姚思廉諫曰:「離宮游幸,秦皇、漢武之事,固非堯、舜、禹、湯之所爲也。」言甚切至,太宗納之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《西京雜記》曰:趙王如意年幼,未能親就外傅,戚姬使舊趙內傅趙媼傅之,號其室爲養德宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:五柞宮有五柞樹,皆連抱,上枝覆蔭數十畝。其西有青桐觀,觀有三梧桐樹,樹下石騏麟二枚,刊其脅爲文字,是秦始皇驪山墓上物也。頭高一丈三尺,東邊者前左脚折,折處有赤如血。父老謂其有神,皆含血而屬筋焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:紂作傾宮,七年乃成,大十里,高十丈。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:堯有貳宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢武故事》曰:上起明光宮,發燕、趙美女二千人充之。取年十五已上、二十已下,滿四十者出嫁。掖庭令總其籍,時有死出者隋補之,凡諸宮美人可有七八千。建章、未央、長樂三宮皆輦道相屬,懸棟飛閣,不由徑路。</p>
|
||||
|
||||
<p>《六韜》曰:殷君喜治宮室七十三所。大宮百里,宮中九市。</p>
|
||||
|
||||
<p>《列仙傳》曰:鈎弋夫人,齊人,病六年,右手拳。望氣者云:「東方有貴人氣。」推而得之。召到,姿色甚偉,帝披其手,得一玉鈎,而手尋展。故名其宮爲鈎翼宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十洲記》曰:方丈山上有玄琉璃宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《博物志》曰:夏桀之時,爲長夜宮于深谷之中,男女雜處,三旬不出聽政。其後大風飄沙,一夕填此宮穀。</p>
|
||||
|
||||
<p>《鄴中記》曰:石虎在時,自襄國至鄴二百里中,四十里輒立一宮,宮有一夫人,侍婢數十,黃門宿衛,石虎下輦即止。凡虎所起,內外大小殿、台、觀、行、宮四十四所。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:武帝游五柞宮,欲廣,上林令譙隆諫曰:「堯、舜至治廣德,不務苑囿。」帝初不悅,後拜爲中郎。</p>
|
||||
|
||||
<p>《墨子》曰:上古之人,未知爲宮室,就陵而居處,下潤傷民,故聖人作,爲宮室。宮室之法,高足以避潤濕,中足以禦風寒,上足以待霜雪,墻高足以別男女,故以便生,不以爲樂也。今之爲宮室,必厚斂百姓,暴奪民財,爲曲直之室,青黃刻鏤之飾,故國貧而人難訴也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《管子》曰:黃帝有合宮以聽政。</p>
|
||||
|
||||
<p>《穆天子傳》曰:天子升于昆侖之丘,以觀黃帝之宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《越絕書》曰:美女宮,周五百九十步。土城者,勾踐所習教美西西施、鄭旦宮室。</p>
|
||||
|
||||
<p>《方言》曰:吳有館娃之宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《列子》曰:周穆王時,西域國有化人來,王執化人之祛,騰而上天。暨及化人之宮,化人之宮,構以金銀,絡以珠玉,出雲雨之上,實爲清都紫微也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《孟子》曰:齊宣王見孟子于雪宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《呂氏春秋》曰:武王勝殷,清箕子之宮也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《神异經》曰:東方有宮,青石爲墻,高三仞,左右闕高百尺,畫以五色,門有銀榜,以青石碧鏤,題曰天地長男之宮。西方有宮,白石爲墻,五色玄黃門,有金榜而銀鏤,題曰天地少女之宮。中央有宮,以金爲墻,闕有金榜以銀鏤,題曰天皇之宮。南方有宮,以赤石爲墻,赤銅爲門,闕有銀榜,曰天地中女之宮。北方有宮,以黑石爲墻,題曰天地中男之宮。東南有宮,以黃石爲墻,以黃榜碧鏤,題曰天地少男之宮。西南有宮,以黃銅爲墻,題曰地皇之宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十洲記》曰:青丘山上有紫宮,天真仙女多游于此。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:方丈山有琉璃宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《紀年》曰:穆王所居,鄭宮春宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《說苑》曰:楚使使聘齊。齊王享之梧宮,使者曰:「大哉梧乎!」王曰:「江海之魚吞舟,况大國之樹。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《三輔故事》曰:桂宮周匝十里,有光明殿、走狗台,土山復道橫北庭,從宮中西上城至神明台。</p>
|
||||
|
||||
<p>《三輔黃圖》曰:有夜光宮、望遠宮、昭台宮、蒲桃宮、棠梨宮、蒷陽宮、長平宮、五柞宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢宮闕名》曰:長安有長樂宮、未央宮、長門宮、鼓篁宮、承光宮、宜春宮、池陽宮、長平宮、黃山宮、望仙宮、長楊宮、集靈宮、延壽宮、祈年宮、通天宮、馺娑宮、沛宮、林光宮、甘泉宮、龍泉宮、首山宮、交門宮、明光宮、五柞宮、萬歲宮、竹宮、壽宮、建章宮、太一宮、思子宮、<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>見《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》,長樂等宮,或在京師,或在外邵,或帝王所居,或祀祠所在,或因事以置。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>夜光宮、棠梨宮、扶荔宮<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>見《三輔莫圖》<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>、桂宮<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>見《三輔故事》<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>、鼎湖宮、谷口宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏略》曰:大秦國城中有五宮,相去各十里,宮室皆以水精爲梱,食器亦然。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:金河府摩磷宮北二十里有石殿一,飛橋向岸,畫以古賢哲士,太常卿蔣少游制。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“231年”或“370年”或“481年”">太和五年</span></a>,文明太后來幸,釣得鯉魚一雙,長三尺,以黃金鎖穿鰓,放于池中。後皆長五尺,沉泛相隨。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:520年_(提及)" title="Category:520年 (提及)" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><span title="520年">正光元年</span></a>五月五日,天清氣爽,聞池內鏘鏘聲,水中驚沸,須臾,雷電海冥,有氣五道自池中屬于天,久之乃滅,波止水定,唯見一魚化爲龍矣。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:秦川宮,昔非子到秦,于此築宮室。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:廬山有三宮,上宮在懸崖之表,人所不及;次宮在山岩下,兩邊有陰陽溝,有石羊馬,夾道相對;下宮在彭蠡湖際。</p>
|
||||
|
||||
<p>《隋圖經》曰:<span about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion">大業十六年</span>,自江都還洛陽,敕于汾州北臨汾水起汾陽宮,即管涔山汾河源所出之處。當盛暑之時,臨河盥潄,即凉風凜然如八九月,其北多雨,經夏罕有晴日,一日之中,倏忽而雨,倏忽而晴,晴雨未曾經日。雖高嶺千仞,嶺上居人掘地深二三尺,即得清泉用之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《壽春圖經》曰:十宮,在縣北五里長阜苑內,依林傍澗,疏迥跨屺,隨地形置焉。幷隋煬帝立也,曰歸雁宮、回流宮、九里宮、松林宮、楓林宮、大雷宮、小雷宮、春草宮、九華宮、光汾宮,是曰十宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《西京記》曰:通義坊,唐高祖龍潜舊宅,<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:618年_(提及)" title="Category:618年 (提及)" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><span title="618年">武德元年</span></a>以爲通義宮。六年,高祖臨幸,大宴群臣,引見鄰里父老,班賜有差。<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1101年”或“627年”或“859年”">貞觀元年</span></a>,立爲興聖尼寺焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:大明宮,南接京城之北面,西接京城之東北隅。初,高宗嘗患風痹,以宮內湫濕,屋宇擁蔽,乃于此置宮。司農少卿梁孝仁充使製造。北據高岡,南望爽塏,視終南如指掌,坊市俯而可窺。</p>
|
||||
|
||||
<p>《東京記》曰:上陽宮,在皇城西南東苑,前苑東垂,南臨洛水,西亘谷水。上元中,韋機充使所造。列岸修廊連亘,掘地,得銅器似盆而淺,中有隱起雙鯉之狀,魚間有四篆字曰:「長宜子孫」。時人以爲李氏再興之符。高宗末年,常居此宮以聽政也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《兩京記》曰:上陽宮西有西上陽宮,兩宮夾谷水,虹橋架空,以通往來。</p>
|
||||
|
||||
<p>《楚辭》曰:魚鱗屋兮龍堂,紫貝闕兮珠宮。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
152
太平御览/OPS/c176_tai_ping_yu_lan_0174.xhtml
Normal file
152
太平御览/OPS/c176_tai_ping_yu_lan_0174.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,152 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百七十四</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c175_tai_ping_yu_lan_0173.xhtml" title="太平御覽/0173">居處部一</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百七十四.居處部二 室</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c177_tai_ping_yu_lan_0175.xhtml" title="太平御覽/0175">居處部三</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3708" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85597083" title="d:Q85597083" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
<p>《說文》曰:室,實也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:室,實也;物滿實其中也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩》曰:《斯干》,宣王考室也。「築室百堵,西南其戶。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:如彼築室于道謀,是用不潰于成。鄭《箋》云:如當路築室,得人而與之謀所爲,路人之意不同,故不得成。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:彼姝者子,在我室兮。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:宛其死矣,他人入室。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書》曰:若考作室,既底法,厥子乃不肯堂,矧肯構?</p>
|
||||
|
||||
<p>《周禮·冬官·匠人》曰:內有九室,九嬪居之。外有九室,九卿居之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記·檀弓下》曰:晋獻趙文子成室,晋大夫發焉。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>文子,趙武也。作室成,晋君獻之,謂賀也。諸大夫亦發禮以往也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>長老曰:「美哉輪焉!美哉奐焉!歌於斯,哭於斯,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>聚國旋于斯。」文子曰:「武也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>得歌于斯,哭于斯,是全要領以從先大夫于九原也。」北面再拜稽首。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:室中不翔。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:儒有一畝之宮,環堵之室。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳·襄十五年》:宋向戍來聘,見孟獻子,尤其室,曰:「子有令聞,而美其室,非所望也。」對曰:「我在晋,吾兄爲之,毀之重勞,且不敢間。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:鄭伯有嗜酒,爲窟室,而夜飲酒,擊鐘焉,朝至未巳,朝者曰:「公焉在?」其人曰:「吾公在壑穀。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>壑穀窟室。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:吳公子光伏甲于窟室而享王。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>掘地爲室。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:怒於室而色於市。</p>
|
||||
|
||||
<p>《論語》曰:子游爲武城宰,子曰:「汝得人焉耳乎?」曰:「有淡台滅明者,行不由徑,非公事,未嘗至于偃之室也。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>淡台滅明者,孔子弟子,子游之同門也,修身正行,公事乃肯來我室,得與之語耳,非公事不肯來。言無私謁。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《國語》曰:智襄子爲室美,士茁夕焉。智伯曰:「室美夫!」對曰:「美則美矣,抑臣亦有懼也。」襄子曰:「何懼?」對曰:「臣以秉筆事君,記曰:『高山峻原,不生草木;松柏之地,其土不植。』臣懼其不安人也。」室成,三年而智氏亡。《說苑》同。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:趙文子爲室,斫其椽而礱之。張老夕焉而見之,不謁而歸。文子駕而往,曰:「吾不善,子亦告我,何其速也?」對曰:「天子之室,斫其椽而礱之,加密石焉;諸侯礱之;大夫斫之;士首之,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>首之,斫其首也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>備其物,義也,從其等,禮也。今子貴而忘義,富而忘禮,吾懼不免,何以敢告。」文子歸,勿令礱也!」</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋繁露》曰:廣室多陰,遠天地之和也,故聖人弗爲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:文帝征賈誼入見,上方受釐,坐宣室,因感鬼神事,與誼言之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:武帝爲竇太主置酒宣室,使謁者引內董君。是時東方朔陛戟殿下,辟戟而前曰:「董偃斬罪三,安得入乎?」上曰:「何謂也?」朔曰:「偃以人臣,私侍公主,其罪一也。敗男女之化,而亂婚姻之禮,傷王制,其罪二也。陛下富于春秋,積思于六經,留神于王事,馳騖于唐、虞,折節于三代。偃不遵經勸學,反以靡麗爲右,奢侈爲務,盡狗馬之樂,極耳目之欲,行邪狂之道,經淫辟之路,是乃國家之大賊,人主之大蜮。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>師古曰:蜮,魅也。音或。說者以爲短狐,非也。短狐射工用于此不當其義,今俗猶言魅蜮也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>偃爲淫首,其罪三也。」上默然不應,良久曰:「吾業已設飲,後而自改。」朔曰:「不可。夫宣室者,先帝之正處也,非法度之政不得入焉。故淫亂之漸,其變爲篡,是以竪貂爲淫而易牙作患,慶父死而魯國全,管、蔡誅而周室安。」上曰:「善。」有詔止,更置酒北宮,引董君從東司馬門入。更名東交門。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>蘇林曰:以偃從北門入,交會于內,故名之也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>賜朔黃金三十斤。董君之寵由是日衰。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《霍光傳》曰:蓋主等奏廢光,光聞,止畫室中不敢入。帝召入,慰勉之。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>注:畫室,近臣計畫之室。師古曰:雕畫之室也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孔光凡典樞機十餘年,守法度,修故事。上有所問,據經法以心所安而對,不希旨苟合;如或不從,不敢强諫爭,以是久而安。時有所言,輒削草稿,以爲張主之過,以奸忠直,人臣大罪也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>師古曰:奸,求也。奸忠直之名也。奸音幹也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>有所薦舉,惟恐其人之聞知。沐日歸休,兄弟妻子燕語,終不及朝省政事。或問光:「溫室省中樹皆何木也?」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>晋灼曰:長樂宮中有溫文殿。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>光嘿不應,更答以他語,其不泄如是。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:京房所言屢中,天子悅之,數召見問,房對曰:「古帝王以功舉賢,即萬化成,瑞應著。末世以毀譽取人,故功業廢而致灾异。宜令百官各試其功,灾异可息。」詔使房作其事,房奏考功課吏法。上令公卿朝臣與房會議溫室,皆以房言煩碎,上下相司,不可許。上意鄉之。時部刺史奏事京師,上召見諸刺史,令房曉以課事,刺史復以爲不可行,唯御史大夫鄭弘、光祿大夫周堪初言不可,後善之。</p>
|
||||
|
||||
<p>漢三年,魏王豹叛漢附楚,漢使大將韓信擊,虜豹。薄姬內人傳詣洛陽織室。漢王見薄姬,內後宮,幸之,生文帝。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:祭彤爲太僕。從東巡狩,過魯,坐孔子講堂,顧指子路室謂左右曰:「此太僕之室。太僕,吾之禦侮也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:袁閎見時險亂,而家門富盛,常對兄弟嘆曰:「吾先公福祚,後代不能以德守之,競爲驕奢,與亂代爭權,此即晋之三卻矣。」延嘉末,黨事將作,遂散<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>絕世,欲投迹深林。以母老不宜遠遁,乃築土室,四周于庭,不爲戶,自牖納飲食。東向拜母。母思閎,時往就視,母去,便自掩閉,兄弟妻子莫得見也。及母歿,不爲制服設位,時莫能名,或以狂生目之。潜身十八年,黃巾賊起,攻沒郡縣,百姓驚散,閎誦經不移。賊相約語不入其閭。鄉人就閎避難,皆得全免。年五十七,卒於土室。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:馬援之攻五溪蠻,初軍至下隽,有兩道可入,從壺頭側路近而水險,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>壺頭,山名也。在今辰州沅陵縣東。《武陵記》此山與東海方壺山相似,因名壺頭。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>從充則塗夷而運遠,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>充縣,屬武陵郡。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>帝初以爲疑。及軍至,耿舒欲從充道,援以爲弃日費糧,不如進壺頭,扼其喉咽,蠻賊自破。以事上之,帝從援策。三月,進營壺頭。賊乘高守隘,船不得上。會暑甚,士卒多疫死,援亦以中病,遂困,乃穿岸爲室,以避炎氣。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《武陵記》曰:壺頭山旁有石窟,援所穿室也。室內有蛇數百斛,以大雲是援之餘靈耳。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>賊每乘險鼓噪,援曳足以觀之,左右哀其壯意,莫不爲流涕。</p>
|
||||
|
||||
<p>謝承《後漢書》曰:陳蕃家居,不好掃室。賓客存之者或曰:「可一掃乎?」蕃曰:「丈夫當爲國家掃除天下,豈徒室中!」</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:嵇含,字君道。祖喜,徐州刺史。父蕃,太子舍人。含好學,能屬文。家在鞏縣亳丘,自號亳丘子,署其門曰歸厚之門,室曰慎之終室。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋書》曰:武帝六年五月,初置陰室于覆舟山,備藏冰也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》曰:太子承乾,盛農之時營造曲室,累月不止。左庶子于志寧切諫,不從。</p>
|
||||
|
||||
<p>《家語》曰:魯有獨處室者,鄰之嫠婦亦獨處室。夜暴風雨,室壞,趨而托之,魯人閉戶不受。</p>
|
||||
|
||||
<p>《三輔黃圖》曰:明堂有十二室,法十二月。</p>
|
||||
|
||||
<p>楊龍驤《洛陽記》曰:顯陽殿北有避雷室,西有禦龍室。</p>
|
||||
|
||||
<p>《神异經》曰:西北荒有石室,有百二十人同居,齊壽千二百歲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十洲記》曰:昆侖山上有瓊華之室。</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南子》曰:西方有金室。</p>
|
||||
|
||||
<p>《列仙傳》曰:彭祖,殷大夫也。曆夏至商末,號七百歲。曆陽有彭祖仙室。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢宮殿名》曰:神明台,武帝造。高五丈,上有九室,今人謂之九天臺。武帝求神仙,恒置九天道士百人。</p>
|
||||
|
||||
<p>《洛陽宮室名》曰:洛陽有望舒凉室、含章鞠室、清暑凉室。</p>
|
||||
|
||||
<p>《老子》曰:鑿戶牖以爲室,當其無,有室之用。</p>
|
||||
|
||||
<p>《管子》曰:堯有衢室之問者,下聽于民也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>事具帝王部。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《晏子》曰:景公謂晏子曰:「寡人欲朝夕相見,爲夫子築室于閨內,可乎?」對曰:「臣聞之,隱而顯,近而結,惟至賢耳。如臣者,飾其容止待令,猶恐罪戾也。今君近之,是遠之也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:景公問晏子曰:「吾欲服聖王之服,居聖王之室,如此則諸侯其至乎?」對曰:「法其節儉則可,法其服室無益也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《拾遺錄》曰:老君居反景之室,日與世人絕迹。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:燕昭王坐祇明之室,升于泉昭之館,常有白鳳、白鸞繞集其間。</p>
|
||||
|
||||
<p>《列子》曰:虛室生白。張湛注云:夫視有若虛者,虛室而純白獨生。</p>
|
||||
|
||||
<p>《莊子》曰:原憲居圜堵之室,蓬戶不完,桑以爲樞,瓮以爲牖,上漏下濕,匡坐而弦歌。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尸子》曰:厚積不登高台,不處大室;高臺多傷,大室多陰,故皆不居。</p>
|
||||
|
||||
<p>《呂氏春秋》曰:高亢作室。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:齊宣王爲大室,大蓋百畝,堂上三百戶。三年而未成,群臣莫敢諫。</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南子》曰:高陽<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"></dfn>將爲室,問匠人。匠人對曰:「未可也。木尚生,加塗其木,必將撓。以生材任重塗,今雖成,後必將敗。」高陽<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"></dfn>曰:「不然。夫木枯則益勁塗,乾則益輕。以勁材任輕塗,今雖惡,後必善。」匠人窮辭,無以對,受命而爲之室。其始成,<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"></dfn>然善也,而後果敗。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:昆侖有璇室。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:有石城金室。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:古者民澤處復穴,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鑿岩岸之腹以爲密室。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>冬日則不勝雪霜霧露,夏日則不勝暑熱蚊虻。聖人乃作,爲之築土構木,以爲室屋,上棟下宇,以蔽風雨,以避寒暑,百姓安之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《鹽鐵論》曰:匈奴織柳爲室,旃席爲蓋。</p>
|
||||
|
||||
<p>《說苑》曰:延陵季子游于晋,曰:「吾入其都,新室惡,故室美;故墻高,新墻庳,是以知民力屈也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:一室之中,有王道焉,父母之謂也。故君正則百姓治,父母平則子孫孝慈。是以孔子家兒不知倨。所以然者,生而見善教也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《新序》曰:魯哀公爲室而大,公儀子諫曰:「室大,衆與人處則曄,少與人處則悲,願公<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>之也。」曰:「聞命矣。」築室者不輟。明日,又諫:「國小室大,百姓必怨吾君,諸侯聞之,必輕吾國。」公曰:「聞命矣。」築室不輟。明日,又諫曰:「左昭右穆,爲室而大,以臨二先君,無乃害于孝乎!」于是哀公毀室而止。</p>
|
||||
|
||||
<p>《風俗通》曰:《論語》:「夫子宮墻數仞。」《禮記》:「季武子入宮不敢哭。」由是言之,宮室一也。秦以來,尊者以爲常號,乃避之耳。室也,實。《弟子職》曰:「室中握手。」《論語》曰:「譬如墻。」由此言之,宮其外,室其內也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《楚辭》曰:砥室翠翹,挂曲瓊些。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>言臥內之室,以砥爲壁,幹而滑澤,以翠鳥之羽雕飾王鈎以經衣。曲瓊,玉鈎也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:鑿山楹而爲室,下披衣于水渚。霧露<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span><span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>其晨降兮,<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>依斐而承宇。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:網戶朱綴刻方連,冬有奧突夏室寒。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>奧,衤復室。夏,大室。事具居處部。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:築室兮水中,葺之以荷蓋。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:像設君室靜閑安,高堂邃宇檻層軒。</p>
|
||||
|
||||
<p>潘岳《狹室賦》曰:「伊餘館之褊狹,良窮弊而極微。」</p>
|
||||
|
||||
<p>李尤《室銘》曰:室以安寧,寢息幽閑。室寒空<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>巢,遮遏風寒。無曰寂寞,屋漏昭然。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
154
太平御览/OPS/c177_tai_ping_yu_lan_0175.xhtml
Normal file
154
太平御览/OPS/c177_tai_ping_yu_lan_0175.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,154 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百七十五</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c176_tai_ping_yu_lan_0174.xhtml" title="太平御覽/0174">居處部二</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百七十五.居處部三 殿</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c178_tai_ping_yu_lan_0176.xhtml" title="太平御覽/0176">居處部四</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3709" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85597104" title="d:Q85597104" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
<p>《說文》曰:殿,堂之高大者也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:殿,典也。</p>
|
||||
|
||||
<p>摯虞《决疑要注》曰:凡太極殿乃有陛,堂則有階無陛也。右<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>戚左平,平者以文磚相亞次,<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>戚者爲陛級也。九錫之禮,納陛以登,謂受此陛以上殿。堂之正者爲路寢。凡殿堂坐位,以近尊爲上,無尊者則已;東向者以北爲上,南向者以西爲上,西向者以南爲上,北向者以東爲上也。殿堂之上,惟天子居床,其餘皆鋪幅席,席前設筵。幾天子之殿,東西九筵,南北七筵。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》秦始皇以咸陽人多,先王之宮宇廷小,乃營作朝宮渭南楚苑中。先作前殿阿房,東西五百步,南北五十丈,上可以坐萬人,下可以建五丈之旗。周旋爲閣道,自殿下直指南山。表南山之巔以爲闕。爲復道,自阿房渡渭,屬之咸陽。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:宣帝幸河東之明年,鳳凰集上林,乃作鳳凰殿,以答嘉瑞。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>事具祥瑞部《鳳凰》篇。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:《董卓傳》云:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:196年_(提及)" title="Category:196年 (提及)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="196年">建安元年</span></a>七月,帝還至洛陽,幸楊安殿。張楊以爲己功,故因以「楊」爲名殿。</p>
|
||||
|
||||
<p>范曄《後漢書》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:186年_(提及)" title="Category:186年 (提及)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="186年">中平三年</span></a>,復修玉堂殿。</p>
|
||||
|
||||
<p>《東觀漢記》曰:明帝欲起北宮,尚書僕射鍾離意上書諫,出爲魯相。後欲起德陽殿,殿成,百官大會。上謂公卿曰:「鍾離尚書若在,不得成此殿。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志·明紀》云:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:235年_(提及)" title="Category:235年 (提及)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="235年">青龍三年</span></a>丁已,行還洛陽宮,命有司復崇華殿,改名九龍殿。又《高堂隆傳》云:帝遂復崇華殿,時郡國有龍九見,故改曰九龍殿。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《張遼傳》曰:文帝引遼會建始殿,親問破吳賊意狀,帝嘆息顧左右曰:「此亦古之邵虎也。」爲起殿舍,又特爲遼母作殿。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:張駿霸西河,于姑臧起謙光殿,畫以五色,飾以金玉,窮盡珍巧。四面各起一殿,東方曰宜陽青殿,南方曰朱陽赤殿,西方曰政德白殿,北方曰玄武黑殿。各同方色,各以時居之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋載記》曰:石虎于襄國起太武殿,于鄴造東西宮,至是就。太武殿基高二丈八尺,以文石糸卒之,下穿伏室,置衛士五百人于其中,東西七十五步,南北六十五步。皆漆瓦金鐺,銀楹金柱,珠簾玉壁,窮極伎巧。又起靈台于顯陽殿後,選士庶之女以充之。後庭服綺縠、奇玩者萬餘人,內置女官十有八等,教宮人星占及馬步射。置女太史于靈台,仰視灾祥,以考外太史之虛實。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏略》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:235年_(提及)" title="Category:235年 (提及)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span title="235年">青龍三年</span></a>,起太極殿。</p>
|
||||
|
||||
<p>洛陽諸故宮,有却非殿、銅馬殿、敬法殿、清凉殿、鳳皇殿、嘉德殿、黃龍殿、壽安殿、竹殿。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋中興書》曰:烈宗起清暑殿,讖者曰:「清暑,反語楚聲也。爲殿以酸楚之聲爲號,非吉祥也。」有頃,烈宗崩,桓玄自號楚。</p>
|
||||
|
||||
<p>又:孝武帝造太極殿,郭璞筮云:「二百一十年,此殿爲奴所壞。」後梁武帝毀之,捨身爲奴。</p>
|
||||
|
||||
<p>落享《燕書》曰:秋七月丁卯,營新殿。昌黎大棘城縣河岸崩,出鐵築頭一千一百七十四枚,永樂民郭陵見之,詣闕言狀,以是日到。詔曰:「經始崇殿,而築具出,人神允協之應也」。</p>
|
||||
|
||||
<p>《趙書》曰:劉曜召構殿巧手三千人,發陽平等十郡車牛五千乘運土,築建德殿台基。</p>
|
||||
|
||||
<p>《齊書·武穆裴皇后傳》云:寵姬荀昭華居鳳華柏殿。宮內禦所居壽昌畫殿南閣,置白鷺鼓吹二部。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《魏虜傳》云:虜主宏率衆至壽陽,軍中黑氈行殿,皆烏漆楯、烏漆槊,綴以黑蝦蟆幡。登八公山,賦詩而去。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《禮志》去:魏文修洛陽宮室,權都許昌,殿狹小,元日于城南立氈殿,青帷以爲門。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《蕭赤斧子穎胄傳》曰:建武中,荊州大風雨,龍入柏齋中,柱壁上有爪足處。刺史蕭欣恐畏,不敢居之。穎胄改爲嘉福殿。</p>
|
||||
|
||||
<p>《隋書·宇文愷傳》云:時上北巡,愷造觀風行殿,上容侍衛者數百人,離合爲之,下施輪軸,推移倏忽,有若神功。戎狄見之,莫不驚駭。</p>
|
||||
|
||||
<p>唐太宗謂侍臣曰:「今天下無事,四夷賓服,惟須守此成功,以養百姓。」因指殿而言曰:「安百姓者如造此舍,經始斯畢,安可改移!若易一榱,增一瓦,人足竟踐,良工揮墨,搖其梁棟,所壞益多。亦猶百姓既安,因而撫養,若慕奇功,變法制,不恒其德必,必致勞擾。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:太宗謂侍臣曰:「朕頃觀《劉聰傳》,聰將爲劉後起皇<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>儀殿,廷尉陳元達諫,聰大怒,命斬之。劉後手疏,啓請甚切,聰怒解而甚愧之。人之讀書欲廣聞見,然非知之難也。朕近于藍田市木,將別爲一殿,取制兩儀,仍構重閣,其木已具,遠想聰事,斯作遂止。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:高祖引蘇世長宴于披香殿,世長酒酣奏曰:「此隋煬帝之所作耶,何雕麗之若此?」高祖曰:「卿好諫以直,其心實詐,豈不知此殿是吾所造,何須奸說疑煬帝乎?」對曰:「臣實不知。但見傾宮、鹿台琉璃之瓦,幷非受命帝王愛民節用之所爲也。若是陛下作此,誠非所宜。臣昔在武功,幸獲陪侍,見陛下宅宇,才蔽風霜,當彼時亦以爲足。今自隋之侈,民不堪命,數歸有道,而陛下得之,實謂懲其奢淫,不忘儉約。今初有天下,而于隋宮之內又加雕餙,欲撥其亂,寧可得乎?」高祖每優容之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:玄宗嘗召張說及禮官學士等,賜宴于集仙殿。上謂說曰:「今與卿等賢才同宴于此,宜改殿爲集賢殿。」因下制,改麗正書院爲集賢殿書院。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:麗正殿,高宗降誕之所。開元中,繕寫圖箱貯之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《洛陽宮殿簿》有明光殿。《三秦記》云:明光殿在桂宮中,皆以金玉珠璣爲簾,晝夜光明。</p>
|
||||
|
||||
<p>太沖《吳都賦》曰:飾赤烏之<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span><span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>是也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《三輔宮殿名》曰:未央宮有騏驎殿、椒房殿。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:長樂宮前殿、宣德殿、通化殿、高明殿。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢宮殿名》曰:長安有臨華殿、神仙殿、高門殿、朱鳥殿、曾城殿、宣室殿、承明殿、鳳皇殿、飛雲殿、昭陽殿、鴛鴦殿、釣台殿、合歡殿、蕭何殿、曹參殿、韓信殿。</p>
|
||||
|
||||
<p>《成都記》曰:隋蜀王秀常造一殿,飛鳥不止其上。</p>
|
||||
|
||||
<p>戴延之《西征記》曰:太極殿上有金井闌、金博山、鹿盧,、蛟龍負山于井上,又有金獅子,在龍下。</p>
|
||||
|
||||
<p>伏滔《北征記》曰:梁城東有韓馮墓,去城三里。青蘭殿是宋王行殿。</p>
|
||||
|
||||
<p>山謙之《丹陽記》曰:太極殿,周制路寢也。秦、漢曰前殿,今稱太極曰前殿,洛宮之號始自魏。案《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》,秦皇改命宮爲廟,以擬太極。魏號正殿爲太極,蓋采其義而加以太,亦猶漢夏門魏加曰太夏耳。咸康中,散騎侍郎庾闡議求改太爲泰,蓋謬矣。東西堂亦魏制,于周小寢也。皇后正殿曰顯陽,東曰含章,西曰徽音,又洛宮之舊也。含章名起後漢,顯陽、徽音亦起魏,曰明陽,晋避文帝諱改爲此。周禮亦有路寢、小寢,又其制度也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《登真隱訣》云:寥陽殿、太和殿,皆云玉清宮中殿名。</p>
|
||||
|
||||
<p>《二京雜記》曰:漢成帝設雲帳、雲幄、雲幕于甘泉紫殿,謂之三雲殿。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢官典職》曰:德陽殿周旋容萬人,激洛水于殿下。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:秦州上邽縣北十六里有無疆古殿基,後魏太武築也。</p>
|
||||
|
||||
<p>王子年《拾遺記》曰:漢成帝造飛行殿,方丈如今之輦,選期門、羽林之士負之而趨,一名雲雷宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>《兩京記》曰:東京五殿,陰殿也。壁厚五丈,高九十尺,東西房廊皆五十餘間,西院有厨,東院有教坊、內庫。高宗常禦此殿。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:流杯殿東西廊、殿南頭兩邊皆有亭子以間山池。此殿上作漆渠九曲,從陶光園引水入渠,隋煬帝常于此爲曲水之飲,在東都。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:含元殿陛土高于平地四十餘丈,南去丹鳳門四百步。</p>
|
||||
|
||||
<p>王文考《魯靈光殿賦序》曰:魯靈光殿者,蓋漢景帝程姬之子恭王餘之所立也。初恭王始都下國,好治宮室,遂因魯僖基兆而營焉。遭漢中微,盜賦奔突,自西京未央、建章之殿皆見墮壞,而靈光巋然獨存,意者豈非神明依憑支持,以保漢室者耶?然其規矩制度上應星宿,亦所以永安也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋宮閣名》曰:太極殿十二間:徽行殿、顯陽殿、輝章殿、含章殿、建始殿、仁壽殿、百福殿、清暑殿、章華殿、嘉福殿、宣光殿、修明殿、嘉樂殿、芙蓉殿、崇光殿、華光殿、蔬圃殿、華德殿、九華殿<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>右在五殿有華林園。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>章陽殿、百兒殿、芳德殿、靈光殿、承光殿、永寧殿、景福殿、延休殿、百子殿、虞清殿、淵冥殿、安昌殿。</p>
|
||||
|
||||
<p>《建康宮殿簿》云:林光殿,在縣東北十里潮溝村覆舟山前,晋以爲藥園。</p>
|
||||
|
||||
<p>又云:陳永初中,于台城中起昭德、嘉德、壽安、乾明、有覺等殿。</p>
|
||||
|
||||
<p>又云:光嚴殿,在縣東北六里景陽山東。嶺南起重<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>、光嚴二殿。前爲兩樓。</p>
|
||||
|
||||
<p>又云:梁于台城中立曾城觀。觀曆四代修理,更起重閣七間,上名重<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>殿,下名光嚴殿。</p>
|
||||
|
||||
<p>又云:太初宮中有神龍殿,去縣三里。左太沖《吳都賦》曰:「抗神龍之華殿」是也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又云:台城溫德門內又起三善、長春、勝辯等殿。</p>
|
||||
|
||||
<p>又云:鳳光殿,在縣東北五里一百步舊台城內。</p>
|
||||
|
||||
<p>又云:宋于台城立正福、清曜等殿。</p>
|
||||
|
||||
<p>又云:台城中有麗譙閣、麗日殿、飛香三重閣。</p>
|
||||
|
||||
<p>又云:台城溫德門內有永貞、溫文、文思、壽安等殿。</p>
|
||||
|
||||
<p>《輿地志》云:未央後宮有鴛鴦、昭陽、飛翔、增地、合歡,蘭林,披香、鳳凰等八殿。</p>
|
||||
|
||||
<p>又云:丹陽郡建康縣文德殿,梁武帝移張衡渾儀置此殿。</p>
|
||||
|
||||
<p>又云:洛陽有顯陽殿,皇后正殿也。魏明所建。</p>
|
||||
|
||||
<p>又云:丹陽郡建康縣台城華光殿,梁武帝大通中毀,施與草堂寺,人洗取朱貨直百萬,以其地起重閣九間。</p>
|
||||
|
||||
<p>又云:丹陽郡建康縣台城寶<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>殿,梁武帝以施佛事。</p>
|
||||
|
||||
<p>又云:丹陽郡建康縣台城惠輪殿,梁武帝以供養佛。</p>
|
||||
|
||||
<p>又云:洛陽昭陽殿,魏明所治,在太極之北,鑄黃龍高四丈,鳳凰二丈,置殿前。</p>
|
||||
|
||||
<p>又云:新安郡新治縣西十里有太宰殿。晋武陵王晞爲太宰,桓溫詐言其反,徙新安。立第于此,葬第側,後喪還都。今空冢在。</p>
|
||||
|
||||
<p>楊龍驤《洛城記》曰:顯陽殿北有雲氣殿。</p>
|
||||
|
||||
<p>《洛陽宮殿簿》曰:明光殿、徽音殿、式乾殿、輝章殿、含章殿、建始殿、仁壽殿、嘉福殿、百福殿、芙蓉殿、九華殿、流圃殿、華光殿、崇光殿。</p>
|
||||
|
||||
<p>《建康宮闕簿》曰:赤烏殿在縣東北五里。吳昭明宮內制度上應星宿,亦所以永安也。</p>
|
||||
|
||||
<p>注《水經》曰:孔子廟東南去百步有雙石闕,即靈光之南闕也。闕北百餘步,即靈光殿基,東西二十丈,南北十二丈,高丈餘。東西廊廡別舍,中間方七百餘步。闕之東北有浴池,池方四十餘步,池中有鈎台方十步。池台之基岸悉石也,遺基尚整。故王延壽賦曰:「周行數里,仰不見日是也。是漢景帝程姬子魯恭王之所造也。殿之東南即泮宮也。在高門直北道西宮中,有台高八十尺,台南水東西一百步,南北六十步;台西水南北四百步,東西六十步。台池鹹結石爲之。」</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
221
太平御览/OPS/c178_tai_ping_yu_lan_0176.xhtml
Normal file
221
太平御览/OPS/c178_tai_ping_yu_lan_0176.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,221 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百七十六</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c177_tai_ping_yu_lan_0175.xhtml" title="太平御覽/0175">居處部三</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百七十六.居處部四</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c179_tai_ping_yu_lan_0177.xhtml" title="太平御覽/0177">居處部五</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3710" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85597107" title="d:Q85597107" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="tang"><span id="id-.E5.A0.82" typeof="mw:FallbackId"/>堂</h2>
|
||||
|
||||
<p>《說文》:堂,殿也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:堂,猶堂堂;高顯貌也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記》曰:堂上不趨,堂上接武,堂下布武。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:將上堂,聲必揚。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:禮有以高爲貴者,天子之堂九尺,諸侯七尺,大夫五尺,士三尺。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:覲禮,天子不下堂而見諸侯。下堂而見諸侯,天子之失禮也,由夷王以下。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書大傳》曰:天子堂廣九雉,諸侯七雉,伯、子、男五雉。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>雉,三尺也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《續漢書》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:185年_(提及)" title="Category:185年 (提及)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="185年">中平二年</span></a>,造萬金堂于西園。</p>
|
||||
|
||||
<p>《三十國春秋·西凉傳》曰:李駿于南門外臨水起堂,名曰靖恭堂,以議朝政,閱武事。堂成,圖贊自古明王忠臣、孝子貞女,<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>自爲序,以明鑒戒。文武群僚亦皆圖焉。是月,白雀翔于靖恭堂,<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>頌之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《梁書》曰:高祖五年,改閱武堂爲德陽堂,改聽訟堂爲義賢堂。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》:任城王澄從高祖于觀德殿,高祖曰:「躬以觀德。」次之凝閑堂,高祖曰:「名要有義,此堂天子閑居之義。不可縱奢以忘儉,自安以忘危,故此堂後作茅茨堂。」謂李沖曰:「此東曰步元廡,西曰游凱廡。此坐雖非唐堯之君,卿等當無愧于元、凱。」沖對曰:「臣既遇唐堯之君,不敢辭元、凱之譽。」高祖曰:「光景垂落,朕同宗則有載考之義,卿等將出無遠,何得默爾?」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>示聽德音。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>即命黃門郎崔光、郭雅、邢巒、崔休等賦詩言志。燭至,公卿辭,高祖曰:「在夜載考,宗族之義。卿等且還,朕與諸王宗室欲成此夜飲。」</p>
|
||||
|
||||
<p>和苞《漢趙記》曰:劉聰<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“251年”或“313年”或“410年”">嘉平三年</span></a>,廷尉陳元達極諫,聰怒,將斬之。聰時幸逍遙園李中堂,元達抱堂下樹叫曰:「臣所言者,社稷之計。」聰免之。於是易李中堂爲愧賢堂。</p>
|
||||
|
||||
<p>《北史》:齊文襄于鄴東起山池游觀。河間王孝瑜遂于第作水堂龍舟,植幡槊于舟上,數集諸弟,宴射爲樂。武成幸其第,見而悅之。故盛興後園之玩習。於是貴賤慕效,處處營造。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:若干惠事母以孝聞。周文帝造射堂,新成,與諸將宴射,惠竊嘆曰:「親老矣。何時辦此?」周文聞之,即日徙堂于惠宅。</p>
|
||||
|
||||
<p>《論衡》曰:王者之堂,墨子稱堯舜堂高三尺,儒家以爲卑下。假使之然,高三尺之堂,<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"></dfn>莢生于階下,須臨堂察之,乃知莢數。夫起視堂下之莢,孰與懸日曆於扆坐,顧輒見之也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《風俗通》曰:殿堂象東井形,刻作荷菱。菱,水物也,所以厭火。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋宮閣名》曰:洛陽宮有則百堂、螽斯堂、休征堂、延祿堂、仁壽堂、綏福堂、含芳堂、樂日堂、椒華堂、芳音堂、顯成堂、承先堂、五福堂、嘉寧堂。</p>
|
||||
|
||||
<p>《瑞應圖》:帝琴堂前有二桔樹連理,改琴堂爲連理堂。</p>
|
||||
|
||||
<p>《華陽國志》曰:文翁立講堂,作石室,一曰玉堂,在城南。永初後,堂遇火,太守更修立,又增二石室。</p>
|
||||
|
||||
<p>《虞氏家記》曰:虞潭爲右衛將軍,太夫人年高,求解職。被詔不聽,特假百日,迎母東歸。起堂養親,親集會,作詩言志。</p>
|
||||
|
||||
<p>《齊地記》曰:臨淄城西門久有古講堂,基柱猶存,齊宣王修文學處也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《拾遺記》曰:董偃嘗臥延清之堂,設火齊屏風。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:海人獻龍膏,爲燈于燕昭王,王坐通<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>之堂。</p>
|
||||
|
||||
<p>王子年《拾遺記》:漢武息于延凉室,臥夢李夫人授帝蘅蕪之香,帝驚起,而香氣猶著衣枕,曆明不歇。帝彌思涕,及改延凉室爲遺芬夢堂。</p>
|
||||
|
||||
<p>《襄沔記》:白馬泉,每年刺史三月上旬于此泉起曲水流杯堂,引泉水爲祓禊之所,臨時構造,事竟毀除。其流杯堂本在壘城西。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》:王屋縣有孔子學堂,西南七里有石室,臨大河,水勢湍急,五里之間,寂無水聲,如似聽義。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:齊桓公宮城西門外有講堂,齊宣王立此學也,故稱爲稷下學。莒子如齊,盟于稷門,此也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋永初山川古今記》:永康縣縉<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>堂,黃帝練丹處。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:費北有積弩堂。</p>
|
||||
|
||||
<p>《益州記》:太文翁學堂,在城南。</p>
|
||||
|
||||
<p>《羊頭山記》曰:學堂,洛陽南開陽門外,長十丈,廣三丈。堂前石經四部,本碑凡四十八枚,西《尚書》、《周易》、《公羊》十六碑,南《禮記》五碑,東《論語》三碑,有諫議大夫馬日磾碑,議郎蔡邕銘。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:聖壽堂,石虎造。垂王佩八百,大、小鏡二萬枚,丁香末爲泥油瓦;四面垂金鈴一萬枚,去鄴三十里聞響。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十洲記》曰:昆侖山有光碧之堂,西王母所居。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》:鶏陂之側,即春申君子假君之殿也。後太守居之,以數失火,故塗以雌黃,遂名黃堂。</p>
|
||||
|
||||
<p>《說苑》曰:聖人之於天下,譬如一堂之上也。今有滿堂飲酒者,一人獨累然向隅而泣,則一堂之人皆不樂矣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《管子》曰:堂上遠于百里,門廷遠于萬里。今步者一日百里之情通堂上,有事十日而君不聞。步者十日千里之情通堂下,有事一月而君不聞,步者百日萬里之情通門庭,有事期年而君不聞。此謂遠于萬里也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢武內傳》曰:上元夫人言:「西王母有六甲之術,用之可以游景雲之宮,登流霞之堂。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢武故事》曰:玉堂去地十二丈,基階皆用玉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《東京賦》:金華玉堂,白虎麒麟。</p>
|
||||
|
||||
<p>潘尼詩曰:鸞鳳栖堂廡,不若翔寥廓。</p>
|
||||
|
||||
<p>《文選·天臺山賦》:玉堂蔭映乎高隅。</p>
|
||||
|
||||
<p>《楚辭》曰:魚鱗屋兮龍堂。</p>
|
||||
|
||||
<p>古詩云:黃金爲君門,白玉爲君堂,庭中生桂樹,華燈何煌煌!</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="tang_huang__fu_"><span id="id-.E5.A0.82.E7.9A.87.E3.80.88.E9.99.84.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>堂皇<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>附<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:坐堂皇上。室而無四壁,曰皇也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《廣雅》曰:堂皇,合殿也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《洛陽記》曰:洛陽宮有桃間堂皇、杏間堂皇、柰間堂皇、竹間堂皇、李間堂皇、魚梁堂皇、醴泉堂泉、百戲堂皇。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋宮闕名》曰:洛陽宮有水碓堂皇、擇果堂皇。</p>
|
||||
|
||||
<p>陸機《四言詩序》曰:天子晏朝士于宣猷堂皇,遂命機賦詩。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="lou"><span id="id-.E6.A8.93" typeof="mw:FallbackId"/>樓</h2>
|
||||
|
||||
<p>《爾雅》曰:狹而修曲曰樓。</p>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:樓,重屋也;<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>巢,澤中守草樓也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:樓有戶牖,諸孔婁婁然也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:方士言武帝曰:「黃帝爲五城十二樓以候神人。」帝乃立神明台、井<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>樓,高五十丈,輦道相屬。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:濟南人公玉帶上黃帝明堂圖。圖中有一殿,四面無壁,以茅蓋,通水,水圜宮垣,爲復道,上有樓,從西南入。蓋樓之始也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《郊祀志》云:其南有玉堂,璧門大鳥之屬,立神明台、井<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>樓,高五十丈,輦道相屬焉。顔師古注云:《漢宮閣疏》云:「神台,高五十丈,上有九室。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《東觀漢記》云:公孫述造十層赤樓也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書·張奐傳》曰:初,奐爲武威太守,其妻懷孕,夢帶奐印綬登樓而歌。占者曰:「必將生男,復臨茲郡,命終此樓。」既而生子猛,以建安中爲武威太守。殺刺史,州兵圍之急,猛耻見擒,乃登樓自焚而死。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:黃昌爲郡守。陝縣彭氏造高樓臨道。昌行縣,彭氏婦人輒升高樓而觀,昌乃殺之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《蜀志》曰:周群作小樓,多令奴更直臺上視天灾,才有一氣,即白群。群自上樓觀之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:石崇作樓,令婢綠珠作歌舞于上。孫秀求綠珠不得。及崇被收,方在樓上,謂珠曰:「我今爲汝死矣。」珠乃墜樓而死。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:于石頭東城內起高樓,加累入于霄漢,連堞帶于積水,署曰入漢樓。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋書》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“457年”或“931年”">大明元年</span></a>五月壬子,紫氣出景陽樓,狀如烟,回薄久之。詔改景陽爲景雲樓。</p>
|
||||
|
||||
<p>《趙書》云:趙梁襲長安,秦王業奔射雁樓,格戰至天明,不拔。</p>
|
||||
|
||||
<p>《齊書》曰:東昏侯後宮起仙華、神仙、玉壽諸殿,窮盡雕采,以麝香雜香塗壁。時世祖于樓上施青漆,世謂之青樓。帝曰:「武帝不巧,何不絕用琉璃。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:焦度嘗戰敗,逃于營亭湖中,江州刺史王景文誘降。復拒沈攸之于郢城,登樓辱詈攸之。攸之攻,不能下。至今呼此樓爲焦度樓也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《魏虜傳》云:虜自佛狸世至萬民,世增雕飾。正殿西築台,謂之白樓。樓南又有伺星樓。</p>
|
||||
|
||||
<p>《梁書·處士陶弘景傳》云:弘景止于句容之句曲山。永明初,更築三層樓。弘景處其上,弟子居其中,賓客至其下。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:武帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1233年”或“544年”">大同十年</span></a>,幸蘭陵,固賦《歸舊鄉詩》。己酉,幸京口城北固樓,曰:「此不足以固守,然北望江山,實爲壯觀。」乃改名北顧,因幸回賓亭,宴帝鄉故老及迎候者少長數千人,各賚錢三千文與之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周書》曰:《長孫儉傳》云:「爲荊州刺史,人安其業。吏人表請爲儉構清德樓,樹碑刻頌。朝議許焉。」</p>
|
||||
|
||||
<p>盛弘之《荊州記》云:西鄂城東有三女樓。周稚歿三女,造此樓于墓所。</p>
|
||||
|
||||
<p>《老君本記》云:周康王時,文始真人結草爲樓,占星候氣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《登真隱訣》云:長綿樓上太清上宮,名玉晨道君所居。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳越春秋》云:會稽郡小城,勾踐築,周千一百二十步,西北立爲龍翼樓。</p>
|
||||
|
||||
<p>《世說》云:桓征西,治江陵城甚麗,顧長康曰:「遙望層城,丹樓如霞。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《墨子》云:偏城三十步置坐候樓,樓出堞四尺;百步一木樓,樓前面九尺,高七尺。二百步一立樓,去城中二丈五尺。</p>
|
||||
|
||||
<p>《洛陽地記》曰:洛陽城內西北角有金墉城,東北角有樓,高百尺,魏文帝造也。</p>
|
||||
|
||||
<p>盛弘之《荊州記》曰:荊州城西百餘步有丹霞樓,臨川康王之置。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳越春秋》曰:范蠡爲勾踐立飛翼樓,以象天門;爲兩<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"></dfn><dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"></dfn>繞棟,以像龍角。</p>
|
||||
|
||||
<p>《羊頭山記》曰:原城西門南角有萬歲樓,俗傳飛入江,常以鐵鎖維之。又樓上時見一道白氣如烟,刺史必死,輕者貶謫,州人至爲常候。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:定州安縣城上樓,謂之神女樓。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:馬邑白樓,即後魏納姚興女爲後,後悲思,因造此樓登望,飾以鉛粉,故名之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:金華縣,因山爲名。城南臨溪水高阜上有樓,名曰玄暢樓,宋沈約造以吟咏于此處。</p>
|
||||
|
||||
<p>韋述《兩京新記》曰:上陽宮有麗青台浴日樓。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十洲記》曰:昆侖山有玉樓十二層。</p>
|
||||
|
||||
<p>《虞氏家記》曰:吳小城白門,蓋吳王闔閭所作也。至秦始皇帝守宮吏燭燕窟失火,燒宮而此樓故存。</p>
|
||||
|
||||
<p>《瀨鄉記》曰:老子廟有皇天樓、九柱樓、靜念樓,皆畫仙人云氣。</p>
|
||||
|
||||
<p>袁彥伯《羅山疏》曰:仰望石樓,眇然在雲中。</p>
|
||||
|
||||
<p>《金陵地記》:吳<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:232年_(提及)" title="Category:232年 (提及)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span title="232年">嘉禾元年</span></a>,于桂林苑落星山起三重樓,名曰落星樓。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳都賦》曰:享戎旅于落星之樓。</p>
|
||||
|
||||
<p>《世說》曰:淩雲台樓觀極精巧,先稱平衆材,輕重當宜,然後造構,乃無錙銖相負揭。台雖高峻,恒隨風搖動。魏明帝登臺,懼其勢危,別以大材持之,樓便即頽壞。論者謂輕重力偏故也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《九江錄》曰:庾亮在武昌,諸佐吏殷浩等乘秋夜佳景共登南樓,俄而,不覺亮至,衆將避之,公曰:「老子于此興復不淺。」便坐談咏。至今名庾公樓。</p>
|
||||
|
||||
<p>《幽明錄》曰:鄴城鳳陽門五層樓,去地二十丈,安金鳳凰三頭于其上,一頭飛入漳河,清朗見在水底,一頭今獨存。</p>
|
||||
|
||||
<p>《水經》:鄧州伯陵山上有入鄉樓。</p>
|
||||
|
||||
<p>《益州記》曰:成都有百尺樓。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋宮閣名》云:洛陽有鳳皇樓。</p>
|
||||
|
||||
<p>詩曰:西北有高樓,上與浮雲齊。</p>
|
||||
|
||||
<p>《樂府詩》云:日出東南隅,照我秦氏樓。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢宮閣名》云:長安有馬伯騫樓,又有貞女樓。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋宮閣名》:晋有伺星樓。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:總章觀、儀鳳樓,在觀上廣望觀之,南又別有翔鳳樓,又有慶雲樓。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
162
太平御览/OPS/c179_tai_ping_yu_lan_0177.xhtml
Normal file
162
太平御览/OPS/c179_tai_ping_yu_lan_0177.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,162 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百七十七</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c178_tai_ping_yu_lan_0176.xhtml" title="太平御覽/0176">居處部四</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百七十七.居處部五 臺上</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c180_tai_ping_yu_lan_0178.xhtml" title="太平御覽/0178">居處部六</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3716" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85597126" title="d:Q85597126" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
<p>《爾雅》曰:觀四方而高曰台,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>積土四方者。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>有木曰榭。</p>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:台,持也;言築土堅高能自勝持也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:《尚書》曰:散鹿台之財。</p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩》曰:經始勿亟,庶民子來。謂文王之作靈台也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:《新台》,刺衛宣公也。納伋之妻,作新台于河上而要之,國人惡之,而作是詩。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記·月令》:五月,可以居高明,可以處台榭。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:夏啓有鈞台之饗。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:宋平公築台,妨于農收。子罕請俟農功之畢,公弗許。築者謳曰:「澤門之楯,實興我役。邑中之黔,實慰我心。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>子罕黑居邑中。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>子罕聞之,親執撲以行築,而扌失其不勉者,曰:「吾儕小人,皆有闔廬以避燥濕寒暑,今君爲一台而不速成,何以爲役?」謳者乃止。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:晋靈公不君,從臺上彈人,觀其避丸者。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:楚子成章華之台,願與諸侯落之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:有蛇自泉台出,入于國,如先君之數八月聲,薑薨,毀泉台也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:秦始皇作琅琊台,刊石頌德。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:晋靈公造九層之台,孫息曰:「臣能累十二棋,加一鶏子于上。」公曰:「危哉!」息曰:「公造九層之台,三年不成,實危于此。」公乃止。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:趙武靈王爲野台以望齊中之山境。徐廣注:野,一作望齊也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:蜀寡婦清,其先得丹穴<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>徐廣曰:涪陵出丹也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>而擅其利數世,家亦不訾。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>謂其多,不可訾量。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>清,寡婦也,能守其業,用財自衛,不見侵犯。秦皇帝以爲貞婦,而爲築女懷清台。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:淮南王安立思仙台。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:楚靈王爲章華之台,伍舉諫曰:「昔楚莊王爲匏居之台,高不過望國氛,大不過容宴豆。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:燕昭王置千金于臺上,以延天下士,謂之黃金台。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:子路聞蒯聵入,馳往,入城造蒯聵。蒯聵與孔悝登臺,子路曰:「君焉用孔悝!請得而殺之。」蒯聵弗聽。于是子路欲燔台,蒯聵懼,乃下石乞、壺黶攻子路,斷纓。子路曰:「君子死,冠不免。」結纓而死。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:漢武帝起柏梁台,高數十丈,悉以香柏,香聞數十里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢書·郊祀志》曰:王莽篡位二年,好神仙事,以方士言起八風台于宮中。台成,作樂其上。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》云:漢武帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前109年_(提及)" title="Category:前109年 (提及)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="前109年">元封二年</span></a>,公孫卿言于帝曰:「仙人好樓居。」帝乃使卿持節候神,作通天台,高三十丈,雷雨悉在其下,去長安三百里,望見長安城。武帝祭天台,舞八歲童女三百人,置祠具招仙人。祭天已,令人升通天台,以候天神,天神既下所祭。若大流星,乃舉烽火而就行宮望拜,上有承露盤,仙人掌擎玉杯承雲表之露。元鳳間,台自毀,椽桷皆化爲龍鳳,隨風雨飛去。《西京賦》云:「通天眇而竦峙,經百常而基擢,上班華以交紛,下刻峭而若削也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又《藝文志》:《曲台後倉記》七篇。如淳注曰:行禮射曲台,後倉爲記,故曰《曲台記》。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:趙武靈王建雲台于邯鄲。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:文帝嘗欲作露臺,計之直百金,曰:「百金,中民十家之産也。吾奉先帝宮室,常恐羞之,何以台爲?」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:貳師擊右賢王,召李陵,使爲貳師將軍輜重。陵召見武台,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>師古曰:未央宮有武台也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>叩頭自請曰:「臣所將屯邊者,皆荊楚勇士奇材劍客也。力扼虎,射命中。願得自當一隊到蘭于山南,以分單于兵,毋令專鄉貳師軍。」上曰:「將軍惡相屬邪?吾發軍多,無騎予女。」陵對曰:「無所事騎,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>師古曰:猶言不事復騎也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>臣願以少擊衆,步兵五千涉單于庭。」上壯而拜之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:永平初,馬援女立爲皇后,顯宗圖畫建初中名臣列將于雲台,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>雲台在南宮。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>以椒房故,獨不及援。東平王蒼觀圖,言于帝曰:「何不畫伏波像?」帝笑而不言。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:《武紀》<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:210年_(提及)" title="Category:210年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="210年">建安十五年</span></a>,作銅雀台。十八年,作金虎台,又作冰井臺。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏略》云:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:224年_(提及)" title="Category:224年 (提及)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="224年">黃初五年</span></a>,文帝東征,留郭后于永始台。霖雨,城樓多壞,有司請移止,後曰:「昔楚昭王出游,貞薑留漸台,江水至,使迎而無符,不去,卒沒。今帝在遠,未有急而便移止,奈何也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>何晏《景福殿賦》曰:鎮以崇台,實曰永始,復道重閣,猖狂是俟。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:孫權于武昌,臨釣台,飲酒大忻。權使人以水灑群臣,曰:「今日酣飲,醉墮台乃止。」張昭曰:「紂爲糟丘酒池,長夜之飲,當時亦以爲樂,不以爲惡。」權有慚色而罷。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:汝南文成王亮大妃伏氏,嘗以小病,祓于洛水,帝兄弟三人侍從,幷持節鼓吹,震耀洛濱。武帝登淩雲台望見,曰:「伏妃可謂富貴矣。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:范寧爲豫章太守,大設庠序,遣往交州采磬石,以供學用。改革舊制,不拘常憲。遠近至者千餘人,資給衆費,一出私祿。幷取郡四姓子弟,皆充學生,課讀五經。又起學台,功用彌廣。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:凉張茂築靈釣台,周輪八十餘堵,其高九仞。武陵人閻魯夜叩門呼曰:「武公遣我來曰:何故勞百姓築台乎?」姑臧令辛岩以魯妖妄,請殺之。」茂曰:「吾信勞人。魯稱先君之令,何謂妖乎!」大府主簿馬魴曰:「今世難未夷,唯當弘尚道素,不宜勞役,崇飾台榭。比年已來,轉覺衆務日奢于往,每所經營,輕爲雅權度,實非士女所望于明公。」茂曰:「吾過也。」命止作役。</p>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·夏錄》曰:赫連勃勃大破南凉傉檀于百井,殺衆數萬,以人頭爲京觀,號曰髑髏台。</p>
|
||||
|
||||
<p>《韓子》曰:景公與晏子游少海,登柏寢之台,望其國曰:「美哉煥乎!後世將孰有之?」晏子曰:「其田氏乎!」曰:「寡人有國,如田氏有之,爲之奈何?」對曰:「君若欲奪之,則近賢遠不肖,治其煩亂,綏其刑罰,振貧窮,恤孤寡,行惠而好儉,民將歸君。雖十田氏,其如君何?」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:越王伐吳,先宣言:「吾聞吳王築如皇之台,掘淵泉之池,罷苦百姓,剪財貨以盡民力。餘爲民誅之。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《幽明錄》曰:海中有金台,出水百丈,結構巧麗,窮極神功,橫巖雲渚,竦曜星河也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晏子春秋》曰:景公起大台,歲寒,役者皆凍。晏子遂如台,執撲鞭其不務者,曰:「吾細人也,皆有闔廬以避燥濕寒暑,今君爲一台而不速成。」國人皆以晏子助君虐也。晏子歸而君令罷役。仲尼曰:「古之善爲臣者,美名歸之君,灾禍歸之身。」</p>
|
||||
|
||||
<p>陸賈《新語》曰:楚靈王作乾溪之台,立百仞之高,欲登浮雲,窺天上。</p>
|
||||
|
||||
<p>《王孫子》曰:昔衛靈公坐重華之台,侍御數百,隨珠照日,羅衣從風。仲叔禦諫曰:「昔桀行此而滅,紂用此以亡。今四境內侵,諸侯加兵,土地日削,內寵無乃太盛歟!」公下席再拜,曰:「寡人過矣。」于是出宮女數百人,百姓大悅。子貢聞之,曰:「所謂能受諫也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《賈子》曰:翟王使使之楚,楚王誇之,饗于章華之台,三休,乃至。</p>
|
||||
|
||||
<p>《南雍州記》曰:隆中諸葛亮故宅有舊井一,今涸無水。盛弘之《記》云:宅西有三間屋,基迹極高,雲是孔明避水台。先有人姓董,居之,滅門;後無復敢有住者。齊建武中,有人修井,得一石枕,高一尺二寸,長九寸,獻晋安王。習鑿齒又爲宅銘。今宅院見在。</p>
|
||||
|
||||
<p>《樓觀本記》曰:尹喜宅南山阜上,先館舍即大夫觀望之台也。昔老君于此山騰空,時人因號曰老子陵,蓋非墳墓也。故《爾雅》云:「大陸曰阜,大阜曰陵。」此之謂矣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《新序》曰:桀作瑤台,殫百姓之財。伊尹諫之,桀曰:「吾有天下,猶天之有日,日亡,吾亡矣。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:魏王將欲爲中天之台,曰:「敢諫者死。」許綰入曰:「聞大王將爲中天之台,願加萬億。」王曰:「子何力能加?」曰:「臣聞天與地相去萬五千里,今王因而半之,當立七千五百里高;其趾當方八千里,盡王之地,不足以爲台趾。古者堯舜建諸侯五千里,王必願爲台,不起兵伐諸侯,盡有其地猶不足,又伐四夷,得萬八千里,乃足以爲台趾。材木之積,人徒之衆,食廩之輸,以千萬億度。八千里之外,當盡農畝之地,足以奉給。王台具者已備,乃可作。」王默然而罷。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:紂爲鹿台,十年乃成,大三里,高千尺,臨望雲雨,故天下叛。</p>
|
||||
|
||||
<p>沈懷遠《南越志》曰:熙安縣東南有圓岡,高十丈,四面爲羊腸道。論者曰:「尉佗登此望漢而朝,名曰朝台也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>裴淵《廣州記》曰:尉佗築台,以朝漢室。圓基千步,直峭百丈,累道登進,頂上三畝,朔望升拜,號爲朝台。</p>
|
||||
|
||||
<p>戴延之《西征記》曰:許昌城,本許由所居,大城東北九里有許由台,高六丈,廣三十步,長六十步。由耻聞堯讓而登此山,邑人慕德,故立此台。</p>
|
||||
|
||||
<p>《管子》曰:<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"></dfn>倉寡而台榭繁者,藏不足以供其費。台榭相望者,其上下相怨也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《三輔故事》曰:未央宮前有東山台、釣台,倉池中有漸台。</p>
|
||||
|
||||
<p>《韓詩外傳》曰:趙簡子有臣曰周舍,立于門下,抱筆執牘,從之書過。簡子與之居,無幾而死。後與諸大夫飲于洪波之台,酒酣,泣曰:「千羊之皮,不如一狐之腋;衆人之唯唯,不如周舍之諤諤。今舍死,吾亡無日矣。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《說苑》:楚莊王與晋戰,勝之,懼諸侯之畏已也。乃築爲五仞之台。台成而觴諸侯,諸侯請約,莊王曰:「我,薄德之人也。」諸侯請爲觴,皆仰而曰:「將將之台,<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"></dfn><dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"></dfn>其謀,我言而不尚,諸侯伐之。」于是遠者來朝,近者入賓。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:齊景公爲露寢之台,成而不適焉。柏常騫曰:「爲台甚急,台成,君何爲不適焉?」公曰:「然。梟昔者鳴,其聲無不爲也。吾惡之甚,是以不適焉。」柏常騫曰:「臣請禳而去之。」公曰:「何其?」對曰:「築新室,爲置白茅焉。」公使爲室,置白茅焉。柏常騫夜用事。明日,問公曰:「今昔聞梟聲乎?」公曰:「一鳴而不復聞。」使人往視之,梟當陛布翼伏地而死。</p>
|
||||
|
||||
<p>《家語》曰:楚王將游荊台,司馬子期諫,王怒,令尹子西駕于殿下曰:「今荊台之觀,不可失也。」王喜,子西出從十里,還,引轡而止曰:「夫子期,忠臣也;若臣,諛臣也。願王賞忠而誅諛也。」王乃還。</p>
|
||||
|
||||
<p>《五經异義》曰:天子有三台:靈台,以觀天文;時台,以觀四時施化;囿台,以觀鳥獸魚鱉。諸侯卑,不得觀天文,無靈台,但有時台、囿台。</p>
|
||||
|
||||
<p>《歸藏·夏後》曰:啓筮,享神于晋之靈台,作璇台。</p>
|
||||
|
||||
<p>《山海經》曰:享神于大陵,而上釣台。</p>
|
||||
|
||||
<p>《老子》曰:九層之台,起于累土。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:衆人熙熙,如春登臺。</p>
|
||||
|
||||
<p>伏滔《地記》曰:琅琊城東南十里有郎山,即古琅琊台也。秦始皇二十八年,至琅琊,大樂之,留三月,作琅琊台。台赤孤山也,然高顯出于衆山之上,高五里,下周二十五餘里。山上壘石爲台,石形如磚,長八尺,廣四尺,厚尺半。三級而上,級高三丈。上級平敝二百餘步,刊石立碑,記秦功德。漢武帝亦登此台。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳越春秋》曰:楚靈王立。建章華之台,與群臣登焉。王曰:「台美乎!」伍舉曰:「臣聞國君服寵以爲美,安民以爲樂,克聽以爲聰,致遠以爲明,不聞土木之崇高,蟲鏤之刻畫,金石之清音,絲竹之凄唳,之爲美。昔先莊王爲匏居之台,高不過望國氛,大不過容宴豆,木不妨守備,用不煩官府,民不敗時務,官不易朝常。今君爲此台七年,國人怨焉,財用盡焉,年穀敗焉,百姓煩焉,諸侯忿怨,卿士訕譏,豈前王之年盛,人君之所美者乎?臣之誠愚,不知所謂也。」靈王納之,即除工去飾,不游于台。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:范蠡于東武山起游台其上,東南爲司馬門,立增樓冠其山巔,以爲靈台。起離宮于淮陽,中宿台在于高平,駕台在于成丘。立苑于樂野,燕台在于石室,齋台在于襟山。勾踐之出游也,休息石台,食于冷厨。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:吳王闔閣治宮室,立射台于安裏,華池在平昌,南城宮在長樂。闔閭出入游臥,秋冬治于城中,春夏治于姑胥之台;且食䱉山,晝游胥台;射于鷗陂,馳于游台,興樂石城。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:越得神木一雙,大二十圍,長五十尋,陽爲文梓,陰爲楩柟。巧工施校,制以規繩,雕治圓轉,刻削磨礱,分爲丹青,錯畫文章,嬰以白璧,鏤以黃金,狀類龍蛇,文彩生光。乃使大夫種獻之于吳王,曰:「東海役臣臣孤勾踐使臣種,敢因下吏聞于左右,賴大王之力,竊爲小殿,有餘材,再拜,獻之。」吳王大悅。子胥諫曰:「王勿受。昔者桀爲靈台,紂起鹿台,陰陽不和,寒暑不時,五穀不熟,自取其灾,民虛國變,遂取滅亡。大王受之,後必爲越所戮。」吳王不聽,遂受而起姑胥之台。三年聚材,五年乃成,高見二百里。行步之人,道死巷哭,不輟嗟嘻之聲,民疲士苦,人不聊生。</p>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:周赧王雖居天子之位,爲諸侯所侵逼,與家人無异。貰于民,無以歸之,乃上臺以避之。故周人因名其台曰逃債台。故洛陽南宮簃台是也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《呂氏春秋》曰:有娥氏有二佚女,爲九成台,飲食必以獻王。</p>
|
||||
|
||||
<p>《孫子》曰:「昔衛靈公坐重華之台,侍御數百,隨珠照日,羅衣從風。」</p>
|
||||
|
||||
<p>戴延之《西征記》曰:官渡台,去清口澤六十里,魏武造也。破袁紹于此。</p>
|
||||
|
||||
<p>楊龍驤《洛陽記》曰:淩雲台,高二十三丈,登之見孟津。</p>
|
||||
|
||||
<p>鄧德明《南康記》曰:雩都君山上有玉台,方廣數丈,周回盡是白石柱,自然石覆,如屋形也。四面多松杉,遙眺峨峨,向像羽人之館。風雨之後,景氣明淨。頗聞山上有鼓吹之聲,山都木客,爲舞唱之節。</p>
|
||||
|
||||
<p>《述征記》曰:廣陽門北,魏明帝流杯池猶有處所。池西,平原懿公主第,有皇女台。西南,劉曜壘。壘西,曜試弩棚。西北有鬥鶏台。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
300
太平御览/OPS/c17_tai_ping_yu_lan_0015.xhtml
Normal file
300
太平御览/OPS/c17_tai_ping_yu_lan_0015.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,300 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷十五</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c16_tai_ping_yu_lan_0014.xhtml" title="太平御覽/0014">天部十四</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>天部十五</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c18_tai_ping_yu_lan_0016.xhtml" title="太平御覽/0016">時序一</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"/>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table></td></tr>
|
||||
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="qi"><span id="id-.E6.B0.A3" typeof="mw:FallbackId"/>氣</h2>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:氣猶餼也,餼然有聲而無形也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《易》曰:天地氤氳,萬物化醇。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:潜龍勿用,陽氣潜藏。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:精氣爲物,游魂爲變。(精氣烟煴,聚而成物,聚極則散,而游魂爲變。)</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:天地定位,山澤通氣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮》曰:仲春行秋令,則其國大水,寒氣𤙹至。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:三月之節,是月也,生氣方盛,陽氣發泄,勾者畢出,萌者盡達。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:三月之節,是月也,命國儺九門磔攘,以畢春氣。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:季春行冬令,則寒氣時發,草木皆肅。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孟秋行冬令,則陰氣大勝;行春令,則其國乃旱,陽氣復還。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:八月之節。是月也,天子乃儺,以達秋氣。殺氣浸盛,陽氣日衰。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:九月之節。霜始降,則百工休。乃命有司曰:「寒氣𤙹至,人力不堪。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:季秋行春令,則暖風來至,人氣懈惰。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:小雪之日後五日,天氣上升,地氣下降。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孟冬行春令,則凍閉不密,地氣上泄。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:地氣沮泄,是謂發天地之房,諸蟄則死。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:十二月中氣,命有司大儺旁磔,出土牛,以送陰氣。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:社祭土而主陰氣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又:《鄉飲酒》曰:天地嚴凝之氣,始于西南而盛于西北,此天地之義氣也。天地溫厚之氣,始于東北而盛于東南,此天地之仁氣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周禮》曰:視祲掌十輝之法,以觀妖祥、辨吉凶。(妖祥善惡之 征。鄭司農云:輝謂日光之氣。)</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:視祲之官,春分望氣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《傳》曰:節宣其氣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書中候》曰:堯沉璧于河,休氣四塞。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋繁露》曰:氣之清者爲精,人之精者爲賢。治身以賢,積精爲道。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋元命苞》曰:陰陽聚爲雲氣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:海旁蜃氣象樓臺,廣野氣成宮闕。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《項羽本紀》曰:范增說項羽曰:「沛公志不在小,吾令人望其氣,皆爲龍虎,成五彩,此天子氣也。宜急擊勿失。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又《秦紀》曰:始皇東游,望氣者云:「五百年後金陵有天子氣。」于是始皇東游以厭之,改金陵爲秣陵,塹之以絕其氣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:武帝巡狩,過河間,見紫雲青氣自地屬天,望氣者雲下有奇女,求之,得拳夫人,後生昭帝。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:宣帝幼時號曰皇曾孫。生數月,遭巫蠱事。雖在繈褓,猶系郡邸獄。邴吉爲廷尉監,治巫蠱,憐曾孫無辜。至亡元二年,武帝疾,望氣 者言長安獄中有天子氣,上遣使者分條中都官詔獄,系者輕重皆殺之。內謁者令郭攘夜至郡邸獄,吉閉門拒,使者不得入,曾孫賴吉得全。</p>
|
||||
|
||||
<p>應劭《漢官儀》曰:世祖封禪,夕有青氣,上與天屬,遙望不見山巔。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:高祖在沛,隱芒碭山,每游,上輒不欲令呂後知,常在深僻處,後亦常知所在。高祖問曰:「何以知之?」後曰:「君所居處,上有紫 氣。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝靈<span about="#mwt3" typeof="mw:Transclusion">熹平八年</span>八月辛未,白氣如匹練沖北斗第四星,爲大獸狀。明年,揚州刺史臧旻攻盜賊,斬首數千級。</p>
|
||||
|
||||
<p>《東觀漢記》曰:和帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:100年_(提及)" title="Category:100年 (提及)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span title="100年">永元十二年</span></a>,癸酉夜,白氣長三丈,起國東北,指軍市十日。是月,西域蒙奇、疏勒二國歸義。</p>
|
||||
|
||||
<p>謝承《後漢書》曰:郎顗上書曰:「去年閏月,白氣從天苑入玉井西,將有叛戾之患、金精之變。太尉所掌,宜責以灾異。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書·五行志》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“154年”或“305年”或“351年”或“358年”或“410年”">永興二年</span></a>,光祿勛舍壁下有青氣,視之得玉鈎玦。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢光武封禪儀》曰:元年封禪,晝有白氣,夜有赤光。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:56年_(提及)" title="Category:56年 (提及)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="56年">建武三十二年</span></a>二月十九日之山虞。此日山上雲氣成宮闕,百官皆見之。二十一日夕牲時有白氣廣一丈,東南極望。二十二日禮畢,正直 壇所,有氣與天屬,遙望不復見山。</p>
|
||||
|
||||
<p>《楚漢春秋》曰:亞父謀曰:「吾望沛公,其氣沖天,五色相摻,或似龍,或似蛇,或似虎,或似雲,或似人,此非人臣之氣也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>王隱《晋書》曰:武帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“275年”或“399年”">咸寧元年</span></a>,洛陽太祖廟中有青氣,占者雲以爲東莞王后當有天子。後改封琅琊,江東之應也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:魯勝,字叔時。以歲日望氣,乃長嘆,知將來多故,便稱疾去官。中書令張華敬之,欲用之,遣二子諭意,遂不動。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:張華察牛鬥間有紫氣,乃豐城之劍氣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:朝宮井上,旦有五色氣,孫堅令浚之,得漢傳國璽。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孫堅葬富春城東,冢有光,上屬天,下蔓數里。皆曰:「非凡氣也,孫氏其興乎!」</p>
|
||||
|
||||
<p>《蜀志》曰:劉豹、向舉等上言:「<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:217年_(提及)" title="Category:217年 (提及)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="217年">建安二十二年</span></a>,數有氣,必有天子出其方。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《南中八郡志》曰:永昌郡有禁水,水有惡毒氣,中物則有聲,中樹木則折,名曰:「鬼彈」。中人則奄然潰爛。</p>
|
||||
|
||||
<p>宋《永初山川記》曰:寧州瘴氣𦱌露,四時不絕。</p>
|
||||
|
||||
<p>《西升記》曰:老子西出關,關令尹喜占氣,知神仙過。</p>
|
||||
|
||||
<p>《荊州記》曰:夷道縣有望州山,山下有泉,欲雨,泉中有赤氣上騰于天。</p>
|
||||
|
||||
<p>《莊子》曰:若夫乘天地之正而御六氣之辨,以游于無窮者,彼惡乎待哉!(郭象曰:御六氣之辨,即是游變化之塗也。)</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:人之生氣聚則爲生,散則爲死。</p>
|
||||
|
||||
<p>《列子》曰:太初者,氣之始也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:天,積氣之成者也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《孫卿子》曰:水火有氣而無,草木有生而無知。</p>
|
||||
|
||||
<p>《抱樸子》曰:軍上氣黑如樓,將軍移軍必敗。其將勇則氣如火,火勢如張弩,雲如日月,赤氣繞之,所見之地大勝,不可攻也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:或問登步之道,曰:「或用棗心爲飛車,存念則五蛇六龍至乘之,上升三十里,名爲太清。其氣甚剛,勝人也。師言鳶飛漸高,直舒兩 翅而自漸進,漸乘剛氣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南子》曰:土地各以類生人,是故山氣多男,澤氣多女,水氣多,(於金反。)風氣多聾,林氣多癃,木氣多傴,(高誘曰:自此上至山氣多,男皆生子,乃有此疾也。)下氣多尰,(岸下下 濕,腫足曰尰。)石氣多力,(象石也。)險阻氣多癭,暑氣多殀,(音夭)寒氣多壽,穀氣多痹,丘氣多狂,廣氣多仁,(下而平者爲廣。)陵氣多貪,(象陵積聚也。)輕土多利,(利,疾也。)重土多遲,清水音小,濁水音大,湍水人重,(湍,急流悍水也。)中土多聖人,皆應其類也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:太清之始世,天覆以德,地載以樂,四時不失其序,風雨不降其虐,日月淑清而揚光,五星循軌而不失其行,此時玄元氣至休者也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《呂氏春秋》曰:天圓爲精氣圓通,周復無雜,故曰圓。</p>
|
||||
|
||||
<p>魏子曰:北夷之氣象群羊,南夷之氣類船,山海之氣象樓臺,宮闕、都邑之氣象林木。</p>
|
||||
|
||||
<p>《家語》曰:食氣者,神明而壽。</p>
|
||||
|
||||
<p>《洛書》曰:有氣象人,青衣無手,在日西,天子之氣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《遁甲開山圖》曰:巨靈者,偏得元氣之道,故以元氣一時生混沌。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:自老子生周,青氣淩遲,俗儒道士無所通驗。</p>
|
||||
|
||||
<p>《河圖》曰:昆侖山有水,水氣上蒸爲霞。</p>
|
||||
|
||||
<p>《地鏡圖》曰:望百姓家黃氣者,蘖栀子樹也。山有白氣而鬱鬱,中有神龍。</p>
|
||||
|
||||
<p>《三輔舊事》曰:漢作靈台,以四孟月登而觀,黃氣爲疾病,赤兵,黑水。</p>
|
||||
|
||||
<p>《荊州圖》曰:宜都郡望州山,(袁山松《宜都記》曰鍾山。)山 根有涌泉成溪,溪注丹水,天陰欲雨,輒有赤氣,故名丹溪。</p>
|
||||
|
||||
<p>《論衡》曰:陳留虞延,字君人。夜生,母見其上氣如一匹絹徑上天,以問人,人曰吉氣與天通。仕至司徒。</p>
|
||||
|
||||
<p>《楚辭》曰:餐六氣而飲沆瀣兮,漱正陽而含朝霞。(王逸曰:餐吞 曰精,食元符也。《淩陽子明經》曰:春食朝霞,朝霞者,日始出赤氣也。秋日食淪漢,淪漢者,日沒後赤黃氣也。冬食沆瀣,沆瀣者,北方半夜氣也。夏食正陽, 正陽者,南方日中氣也。)</p>
|
||||
|
||||
<p>又《天問》曰:伯强安處?惠氣安在?注曰:「伯强,是大疫鬼也。所至恣惡氣,傷和氣。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="wu"><span id="id-.E9.9C.A7" typeof="mw:FallbackId"/>霧</h2>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:霧,冒也。氣蒙冒覆地物也。昏暗之時則爲妖灾,明王聖主則爲祥瑞。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記·月令》曰:仲冬行夏令,則其國乃旱,氛霧冥冥。</p>
|
||||
|
||||
<p>《爾雅》曰:地氣發,天不應,曰霧。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書中候》曰:桀無道,地吐黃霧。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋元命苞》曰:霧,陰陽之氣也,陰陽怒而爲風,亂而爲霧。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:袁盎諫文帝勿遷淮南王,恐其逢霧露病死。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:王氏五侯同日俱封,其日黃霧四塞。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:漢高祖至平城,匈奴圍上七日,天大霧,漢使人還往,胡不覺,後得免平城之難。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孝成帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“301年”或“397年”或“407年”或“前32年”">建始元年</span></a>,夏四月,黃霧四塞。上問楊興等,對曰:「陰盛侵陽之氣也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《東觀漢記》曰:馬援謂官屬曰:「吾在浪泊、西里間,下潦上霧,毒氣熏蒸,仰視烏鳶跕跕(都葉、吐葉二音。)墮水中。」</p>
|
||||
|
||||
<p>謝承《後漢書》曰:河南張楷,字公超。性好道術,能作五里霧。于時華陰關西華陰人裴優亦能作三里霧。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏略》曰:劉雄鳴每出雲霧中,識道不迷惑,時人因謂能爲雲霧。</p>
|
||||
|
||||
<p>王隱《晋書》曰:樂廣爲尚書令,衛瓘見而奇之,因令諸子造焉,曰:「此人之水鏡也。每見令人瑩然,若開雲霧,睹青天。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:<span about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion">大寧元年</span>,黃霧四塞,王敦之應也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋元嘉起居注》曰:盱眙民王彭先丁母艱,居喪至孝。元嘉之始,父又喪亡。彭兄弟二人土工未就,鄉人助彭作磚,磚事須水濟,值天旱, 穿井盡力不得水。彭號窮無計,一旦天霧,霧消之後,于磚灶前自然生水。</p>
|
||||
|
||||
<p>沈約《宋書》曰:後漢正月朝,天子臨德陽殿受朝賀。舍利從南方來,戲于殿前,激水化成比目,跳躍,嗽水作霧翳日。</p>
|
||||
|
||||
<p>《燕書·烈祖後紀》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:357年_(提及)" title="Category:357年 (提及)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="357年">元璽六年</span></a>,蔣幹遣侍中繆高、太子詹事劉猗賫傳國璽詣晋求救。猗負引行數百里,黃霧四塞,迷荒不得進,乃還易取 行,璽始得去。</p>
|
||||
|
||||
<p>《帝王世紀》曰:凡重霧三日必大雨,雨未降,霧不可冒行。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:帝沃丁八年,伊尹卒,年百有餘歲,天霧三日。沃丁葬以天子之禮,祀以太牢,親自臨喪,三年以報大德焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:黃帝時,天大霧三日,帝游洛水之上,見大魚,殺五牲以醮之,天乃甚雨,七日七夜,魚流,始得圖書,今河圖也。世傳大霧三日必有 甚雨,自此始也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢武內傳》曰:東方朔乘雲飛去,仰望天,霧覆之,不知所在。</p>
|
||||
|
||||
<p>劉向《列女傳》曰:陶答子妻者,陶大夫答子之妻也。答子仕陶三年,名譽不興,家富三倍。其妻數諫曰:「夫子能薄而官大,是謂嬰害;無 功而家富,是謂積殃。昔楚令尹子文之仕,家貧而國富,福結于子孫,名垂于後代。今夫子貪富務大,不顧後害,妾聞南山有玄豹,霧雨七日不下食者何也?欲以澤 其衣毛而成其文章,故藏以遠害。今君與此背,不無後患乎?」</p>
|
||||
|
||||
<p>葛洪《神仙傳》曰:欒巴爲尚書郎,一旦天大霧,對坐不相見,失巴所在。後問其故,乃是巴還成都與親故別也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:淮南王聞有道術之士,必卑辭厚幣以致之,于是八公乃往,一人能坐致風雨,立起雲霧,王試之無不效。</p>
|
||||
|
||||
<p>《李先生傳》曰:先生名廣,字祖和,本南陽人。劉備遣軍欲取先生,先生起霧半天,備騎自相殺,先主因此乃入吳。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宜都山川記》曰:郡西北三十里有丹山,天晴,山嶺忽有霧起,回轉如烟,不過再朝雨必降。</p>
|
||||
|
||||
<p>王烈之《安城記》曰:縣人有謝廩者,行田歸路中忽遇雲霧,霧中有一人乘龜而行。廩知爲神人,拜請隨去。父曰:「汝無仙骨,不得去也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《湘州記》曰:曲江縣有銀山,山常多素霧。</p>
|
||||
|
||||
<p>《嵩高山記》曰:有獵師在山,見浮圖奇妙异常,有金象,比來尋求,白霧忽起,不知寺處。</p>
|
||||
|
||||
<p>東方朔《十洲記》曰:漢武帝天漢中,西胡國獻猛獸,使者曰:「猛獸之出生昆侖,或生玄圃,食氣飲霧,解人語。當其神也,立起風雲,吐 嗽霧露,百邪迸走,因名猛獸。」</p>
|
||||
|
||||
<p>王粲《英雄記》曰:曹公赤壁敗,行至雲夢大澤中,遇大霧,迷失道路。</p>
|
||||
|
||||
<p>王子年《拾遺記》曰:平沙千里,色如金,細如粉,風吹起如霧,亦曰金霧。</p>
|
||||
|
||||
<p>《西京雜記》曰:太平之代,霧不塞望,浸淫被薄而已。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:東海人黃公立興雲霧,坐成山河。</p>
|
||||
|
||||
<p>段龜龍《凉州記》曰:呂光幸天淵池,時天清朗,忽然起霧,有五色雲在光上。</p>
|
||||
|
||||
<p>《陳留風俗記》曰:雍丘縣有祠名夏後公祠,有神井,龍能致霧雹。</p>
|
||||
|
||||
<p>《博物志》曰:王爾、張衡、馬均者,昔俱冒霧行,一人無恙,一人病,一人死。無恙者飲酒,病者食,死者空腹。</p>
|
||||
|
||||
<p>《莊子》曰:騰水上溢故爲霧。</p>
|
||||
|
||||
<p>《抱樸子》曰:白霧四面圍城,不出百日,大兵至城下。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:與善人游,如行霧中,雖不濡濕,潜自有潤。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:通天犀角有白理如綫自本徹末者,以此角大霧重雲之夜,置中庭終不沾濡。</p>
|
||||
|
||||
<p>《蘇子》曰:蜀郡鄧公,呼吸成霧。</p>
|
||||
|
||||
<p>《韓子》曰:飛龍乘雲,騰蛇游霧,雲罷霧散,與螾(與蚓字同。)蟻 同矣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南子》曰:甚霧之朝,可以細書,不可以望尋常之外。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:騰蛇游霧,困于蝍蛆。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:昔者馮夷,大丙之禦也。(皆古得道,能禦陰陽。)游 微霧、經霜雪而無迹,照日光而無影。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏子》曰:霧之盛須臾而訖,暴雨之盛不過終日。是以人君喜怒不見于容。</p>
|
||||
|
||||
<p>《龍魚河圖》曰:山有大霧,十日以上不除者,山崩之候也。</p>
|
||||
|
||||
<p>京房《妖占》曰:大霧君迷或,雲霧四起,則時多隱士。</p>
|
||||
|
||||
<p>伏侯《古今注》曰:漢元帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前33年_(提及)" title="Category:前33年 (提及)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="前33年">竟寧元年</span></a>,大霧,樹皆白。</p>
|
||||
|
||||
<p>《潜潭巴》曰:大霧三日群猾起,上下相蒙,上少下多,故群猾也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《志林》曰:黃帝與蚩尤戰于涿鹿之野,蚩尤作大霧,彌三日,軍人皆惑。黃帝乃令風後法鬥機,作指南車以別四方,遂擒蚩尤。</p>
|
||||
|
||||
<p>《望氣經》曰:十月癸巳,霧赤爲兵,青爲殃。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:六月三日有霧則歲大熟。</p>
|
||||
|
||||
<p>《地鏡圖》曰:古玉之千歲者,行游諸國,其所居國必三日變爲日中之霧。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢武帝故事》曰:武帝葬茂陵,芳香之氣异常,積于墳埏之間,如大霧。</p>
|
||||
|
||||
<p>《黃帝玄女戰法》曰:黃帝與蚩尤九戰九不勝。黃帝歸于太山,三日三夜霧冥。有一婦人,人首鳥形,黃帝稽首再拜,伏不敢起。婦人曰: 「吾玄女也,子欲何問?」黃帝曰:「小子欲萬戰萬勝。」遂得戰法焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>徐幹《中論》曰:文王遇姜公于渭陽,執竿而釣。文王得之,灼若披雲而見白日,霍若開霧而睹青天。</p>
|
||||
|
||||
<p>《溫嶠與陶侃箋》曰:霧氣過差則君道幽晦。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="mai"><span id="id-.E9.9C.BE" typeof="mw:FallbackId"/>霾</h2>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:霾,晦也。如物塵晦之色也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《詩》曰:終風且霾,惠然肯來。</p>
|
||||
|
||||
<p>《爾雅》曰:風而雨土爲霾。</p>
|
||||
|
||||
<p>崔豹《古今注》曰:漢昭帝<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:前78年_(提及)" title="Category:前78年 (提及)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span title="前78年">元鳳三年</span></a>,天雨黃土,晝夜昏霾。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="yi"><span id="id-.E6.9B.80" typeof="mw:FallbackId"/>曀</h2>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:曀,天陰沉也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《詩》曰:終風且曀,惠然肯顧。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:曀曀其陰。</p>
|
||||
|
||||
<p>《爾雅》曰:陰而風爲曀。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
168
太平御览/OPS/c180_tai_ping_yu_lan_0178.xhtml
Normal file
168
太平御览/OPS/c180_tai_ping_yu_lan_0178.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,168 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百七十八</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c179_tai_ping_yu_lan_0177.xhtml" title="太平御覽/0177">居處部五</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百七十八·居處部六 臺下</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c181_tai_ping_yu_lan_0179.xhtml" title="太平御覽/0179">居處部七</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3717" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85597128" title="d:Q85597128" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
<p>王子年《拾遺記》曰:秦始皇起升明台,窮四方之珍木,搜天下之工。南得烟丘碧桂、麗水然沙、賁都朱泥、雲岡素竹;東得葱巒錦柏、縹オ龍杉、雲梓、寒河星柘;西得漏海浮金、狼淵羽壁、滌嶂霞素、寘阜乾漆、陰阪文杞、褰流黑魄、暗海香瓊,瑤异是集。有二人皆騰虛緣木、揮斤斧于空中,子時興功,至午時已畢,秦人謂之子午台。又云:二客于子午之地各起一台。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:燕昭二年,海人乘霞舟,以雕壺盛數斗膏以獻王。王坐通雲堂,亦曰通霞之台,以龍膏爲燈,光耀百里,烟色丹紫。國人望之,咸言瑞光也,遙拜之。燈以火浣布爲纏。山西有照石,去石十里,見人物之影如鏡焉。碎石片片,皆能照人,而質方一尺,則重一兩。昭王舂此石爲泥,泥于通霞之台。與西王母游居此臺上,常有鐘鼓琴瑟鳴,神光照耀,如日月之出。台左右種恒春之樹,葉如蓮花,芬芳似桂花,隨四時之色。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:魏明帝即位五年,起靈禽之園,方國所獻异鳥殊獸皆畜此園也。時昆明國貢嗽金鳥,國人云其地去凉洲九千里,出此鳥,形如雀,色黃,毛羽柔密,常翱翔海上。羅者得之,以爲至瑞,聞大魏之德被于荒遠,故越山航海來獻大國。帝得此鳥,畜于靈禽之園,飴以真珠,飲以龜腦,鳥常吐金屑如粟,鑄之以爲器服。昔漢武帝時有獻大雀,此之類也。此鳥畏雪霜,乃起小屋以處之,名曰避寒台,皆用水精爲戶牖,使內外通光而風露恒隔。宮人爭以鳥所吐之金用飾釵珮,謂之避寒金,宮人相嘲曰:「不服避寒金,那得帝王心!」于是媚惑者亂,爭此寶以爲身飾,及行臥皆懷挾,以要寵也。魏代喪滅,珍寶池台鞠爲煨燼,嗽之鳥亦自高翔也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:周靈王二十三年,起昆明之台,一名宣昭之台。聚天下异木神工;得<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"></dfn>谷陰生之樹,其質千尋,文理盤錯,以此一木,台用足矣。其木有龍蛇百獸之形;篩水精爲泥。台高百丈,升之以望雲色。時有萇弘,能招致神异。王登臺,忽見二人乘雲而至,乘游飛之輦,駕以青螭,其衣皆縫緝毛羽,王即迎之上席。時天下大旱,地裂木然,一人先唱,能爲霜雪,引氣一噴則雲起雪飛,坐者皆口噤,井池冰堅可琢。又設狐腋素裘、紫罷文褥,褥是西域所獻,施于臺上,又一人以指彈席上而暄風入室,裘褥皆弃台下。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:魏文帝築台,基高四十丈,列燭置于台下,名曰燭臺。遠望如列星之墜也,以處美人薛靈芸焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:魏明帝起淩雲台,躬自掘土,群臣皆負畚鍤。時陰寒,役者多死,高堂隆等諫之,不聽,累年而畢。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:魏文帝時黃星炳夜,乃起畢昴台以祀星。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:吳主潘夫人之父坐法,夫人入于織室。夫人容態少儔,爲江東絕色。同幽者百餘人。有司聞于吳主,使圖其容貌。夫人憂<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"></dfn>不食,减瘦改形。工人寫其真狀以進吳主,吳主見圖而嘉之,以琥珀如意撫按則折嗟曰:「此神女也,愁貌尚能感人,况在歡樂!」乃命雕輪就織室,納于後宮。果以姿色獲寵。每與夫人游昭宣之台,恣意幸適,既盡酣醉,唾于玉壺中,使侍婢寫于台下,得火齊指環,即挂石榴枝上。因其處起台,名曰環榴台。時有諫者云:「今吳蜀爭雄,還劉之名特爲妖乎!」權乃翻其名爲榴環台也。又與夫人游釣,得大魚,吳王喜,而夫人曰:「昔聞泣魚,今乃爲喜,有喜必憂,以爲深誡。」至末年,漸相譖毀,稍見離退。時人謂夫人知幾之神矣。釣台今猶基存。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢武帝內傳》曰:鈎弋夫人謂帝曰:「妻相運正應爲陛下生一男,男年七歲,妾當死矣。今年必不得歸,願陛下自愛。」言終遂卒。既殯,尸香聞十餘里。因葬之雲凌。帝甚哀悼,又疑其非常人,乃發冢開視,空棺無尸,唯衣履存焉。乃起通靈台于甘泉。常有一青鳥集臺上往來,至宣帝時止矣。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:漸台高三十丈,南有辟門三層,內殿階陛咸以玉爲之,鑄銅鳳凰高五丈,飾以黃金于樓屋上。</p>
|
||||
|
||||
<p>《洞冥記》曰:武帝起招仙之台于明庭宮北。明庭宮者,甘泉宮之別名也。于臺上撞碧玉之鐘,挂懸黎之磬,吹霜滌之篪,唱《來雲依日》之曲,使台下聽而不聞管歌之聲。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“387年”或“389年”或“398年”或“前103年”">太初二年</span></a>,起甘泉望風台。于臺上得珠,望之如照月,因名照月珠。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“316年”或“344年”或“366年”或“480年”或“537年”或“前139年”">建元二年</span></a>,帝起騰光台,以望四遠。常有飛光如星集于臺上,亦曰經星台。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:帝初起神明台時,掘地入三十丈,得泉水色黃,傍有人居,無日月光明,晝夜以火照,中有人食土飲水,服赭布之衣。漢人問:汝何時居此?」答曰:「商王無道,使兆民入地千丈。求青堅之土以作瓦,起瑤宮金堂。二人皆以繩縋入地裏,負畚器取土,多有壓陷死者,今猶二人在耳。」漢人問:「何得獨存?」答曰:「我以玉爲衣玦金爲環,身有金玉,故心氣不滅。」漢人問:「汝欲更出爲人否?」答曰:「食土飲泉,與螻蟻爲伍,寧望日月乎!」乃引出,三日自死,骨肉靡靡成灰,唯心如彈丸大,堅如石,以物扣之,則是乾血耳。</p>
|
||||
|
||||
<p>《述异記》曰:郭景純注《爾雅》,台今在夷陵郡。又曲阜縣南十里,有孔子春秋台。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:吳王夫差築姑蘇台,三年乃成。周環詰屈,橫亘五里,崇飾土木,殫耗人力。宮妓數千人,上別立春霄宮。爲長夜飲,造千石酒鍾。又作大池,池中造青龍舟,舟陳妓,日與西施爲水嬉。又于宮中作靈館、館娃閣,銅溝玉檻,宮之欄杆皆珠玉飾之。吳既敗,越王勾踐于會稽山上,地方千里。勾踐得范蠡之謀,躬教民以耕桑,延四方之士,作台于外而館賢士,會稽之上有越台。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:晋永嘉之亂,既過江,諸公主不得隨去。安陽公主與平城公主等奔入兩河界,悉爲民家妻,常怏怏不悅,故有思鄉之志。村人感之,共築一台以居之,謂之公主望鄉之館,至今巋然。王朗《懷舊賦》云:「將軍出塞之台,公主望鄉之館。」是也。漢武帝遣將軍王濆戍邊。及帝崩,王莽篡逆,濆與莽有隙,遂留不敢歸,因亡入胡中。士卒相率築台,爲望鄉之處。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:會稽山有虞舜巡狩台,台下有望陵祠。帝舜南巡,葬於九疑山。民思之,故立祠。中都郭門古宮存焉,宮前有堯台舜館,銘記皆古。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:中山有韓夫人愁思台,望子陵也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:燕昭王爲郭隗築台,今在幽州燕王故城中,土人呼爲賢士台,亦謂之招賢台。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:濮州璧玉台,穆天子爲盛姬所造也。今旁地猶多瑉石。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:汝陰縣富陂城,即《詩》之汝墳也。俗謂之女郎台。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:魏硯子台,雲是張儀冢,似硯也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:曹州麟城南有望麟台、園客祠,庭種香草,有五色神蛾得六大繭,絲六十日始盡處。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:洛州溫明台,後漢世祖晝臥此殿,耿弇入造床下,齊勸即位處。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:滎陽縣有太武城,高祖與項氏各在一城。東城有高壇,即項羽置太公于上處。今名項羽堆,亦呼爲太公台。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:金河府青台,方山北五里,文明太后恒于六宮游戲,因歌曰:「青台雀,青台雀,緣山采花額頸著。」其曲幷在大樂部。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:金河府,自平城遙登臺出渴鉢口,梁元帝橫吹。</p>
|
||||
|
||||
<p>詩曰:朝登青陂道,暮宿白登臺。即天女神生後魏始祖神元地也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:衛州範城北十四里,沙丘台也,俗稱妲己台。去二里有一台,南臨淇水,俗稱爲上宮也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:鄆州須昌縣有犀丘城青陵台,宋王令韓憑築者。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:南頓縣有光武台,應璩宅在其側。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:洛陽陽子台,在陽城東三十里,陽陵子隱處洛水,昔王子晋與浮丘公同游,受玉鶏之瑞水,亦宓妃之所在也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:冤句縣昌都城,呂後追尊父呂公爲宣王,都此。有呂後臺,西有辟陽侯台,閣道相連,基址見存。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:洛陽鶏台有劉曜試弩棚。夕陽亭,賈充出鎮長安,百僚餞送于此。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:鄭州故魏任城王台下池內有漢時鐵鐘,長六尺,入地三尺。頭自正,爲晋氏重興之瑞。今不知所在。東南有空侯城,鄭衛之音也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:酸棗縣,韓徙都于此,有冰井臺、五馬泉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:衛州有鳳皇台。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:荊州龍陂山有楚王台。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:濮州羊角城陳思王愁台,基甚高。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:夏州朔方郡,赫連勃勃僭號,築土起真珠樓、沖天台。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:兗州有娥皇、女英台。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:恒州野望台,趙武靈王以登高望野,亦曰寒台。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:荊州華容縣東十六里有章華台,楚靈王築,台東即荊台縣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:幷州榆次縣鑿台,即韓殺智伯于鑿台之中。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:木客山,吳王遣木客入山求木,不得,工人憂思,作《木客吟》;一旦,神木自生,長二十丈,作姑蘇台。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:鄧州皇后城,即迎陰後處。城西,張平子讀書堂。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:亳州城父縣老子祠賴鄉曲仁裏廟,內有八公台、九柱樓,畫東王母、西王母。又有靜念樓。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:蒲州蚩尤城鳴條野,禹娶塗山女,思戀本國,築台以望之,謂之青台。上有禹祠,下有青台驛。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:汴城上有列仙吹台,西有牧澤甬道二百里,漢梁孝王所造,今謂之赤堤。城東有繁台,本吹台也,雲蒼頡師子野所造,後有繁姓居側,因名焉。西有崇台,即顔率雲蟬台之下,沙海之上是也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:許州有丹書台,魏文帝受禪,有黃鳥銜丹書集此台。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:衛州鹿台在預城內,紂自投火處。《紀年》曰:「武王擒紂于南單之台」,蓋鹿台之异名也。糟丘酒池去城南一里,基迹猶存。</p>
|
||||
|
||||
<p>《水經注》曰:固安縣金台陂,東西六七里,南北五十步。側陂西北有釣台,高十丈,方可四十步。陂北十餘步有金台,金台高上東西八十許步,南北加减,高十餘丈。昔慕容垂之爲范陽也,戍之,即斯台也。有小金台,臺北有簡馬台,幷悉高大,秀峙相對,翼台左右,水流經通,長廡廣宇,周旋波浦,棟渚鹹淪,柱礎尚存。是基構可得而尋,訪諸耆舊,咸言昭王禮賢,廣延方士,至如郭隗、樂毅之徒,鄒衍、劇辛之儔,宦游歷說之民,自遠而届者多矣;不欲令諸侯之客,伺隙燕邦,故修建下都館之南垂。言燕昭創之于前,子丹踵之于後。故雕墻敗館,尚傳鐫刻之名,雖無經紀可憑,察其古迹,似符宿傳矣。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:鳳溪水側有鳳皇止焉,故謂之鳳皇台。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:河水南至華陰,又東北,王澗水注之。水南出玉溪,北流,經皇天固。三面壁立,高千許仞,漢世祭天于其上,因名之爲皇天固。上有漢武帝思子台。及泉鳩裏加兵仞于太子者,上憐太子無辜,乃作思子宮,爲歸來望思之台于湖。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>師古曰:言已望而思之,無太子之魂歸來也。其在今湖城縣之西,<span class="inline-unihan" style="border-block-end: 1px dotted; font-variant: normal;cursor: help; font-family: sans-serif, 'FZSongS-Extended', 'FZSongS-Extended(SIP)', 'WenQuanYi Zen Hei Mono', 'BabelStone Han', 'HanaMinB', 'FZSong-Extended', 'Arial Unicode MS', Code2002, DFSongStd, 'STHeiti SC', unifont, SimSun-ExtB, TH-Tshyn-P0, TH-Tshyn-P1, TH-Tshyn-P2, Jigmo3, Jigmo2, Jigmo, ZhongHuaSongPlane15, ZhongHuaSongPlane02, ZhongHuaSongPlane00, 'Plangothic P1', 'Plangothic P2';" title="字符描述:〔⿵門民〕 ※如果您看到空白、方塊或問號,代表您的系統無法顯示此字元。"><span typeof="mw:LanguageVariant" data-mw-variant="{"disabled":{"t":"𨳶"}}"/></span>鄉縣之東,基趾猶存也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>天下聞而悲之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:睢陽城故東宮即梁之舊池也,周五六百步,水列鈞台。池東又有一台,世謂之清冷台。北城憑隅,又結一池台。晋灼曰:「或說平臺,在城中東北角;亦或言兔園,在平臺側。」如淳曰:「平臺,離宮所在。今城東二十里有台,寬廣而不甚極高,俗謂之平臺。余按《漢梁孝王傳》,稱王以功親爲大國,築東苑方三百里,廣睢陽城七十里,大治宮室,爲復道,自宮連屬於平臺三十餘里。複道自宮東出揚州之門,左陽門,即睢陽東門也,連屬于平臺則近矣,屬之城隅則不能,是知平臺不在城中也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:景升台,劉表之所築也。表性好鷹,每登此台歌,野鷹自來。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:睢陽城中有掠馬台。東有一台,謂之清冷台。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:長平城在上党郡南,秦壘在城西。秦抗趙衆,收頭顱築台于此,崔嵬桀起,今乃號曰白起台。</p>
|
||||
|
||||
<p>《山海經》曰:沃民國有軒轅台。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:帝嚳、堯、丹朱、帝舜各二台,台四方,在昆侖東北。</p>
|
||||
|
||||
<p>《列仙傳》曰:蕭史者,秦穆公時人。善吹簫,能致孔雀、白鵠。穆公有女,字弄玉,好之。公以妻焉。遂教弄玉作鳳鳴。居數年,吹似鳳聲,鳳皇來止其屋。爲作鳳台,夫婦止其上數年,皆隨鳳飛去。秦爲作鳳女祠于雍宮,時有簫聲焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《成都記》曰:望鄉台,蜀王秀所築也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:思妻台,在梓潼縣。五丁于此山拔蛇,山崩,殺五丁,幷殺秦王女,因名之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《三輔宮殿簿》曰:長樂宮有臨華台、神仙台。</p>
|
||||
|
||||
<p>《西征記》曰:揚州雷陂有台高二丈,《南兗州記》即吳王濞之釣台也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《地理志》曰:北地郡有之回台,郡西北四百里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《嵩高山記》曰:山有玉女台,雲漢武帝見三仙玉女,因以名台。</p>
|
||||
|
||||
<p>《益州記》曰:雁橋東有嚴君平卜處,土台高數丈。</p>
|
||||
|
||||
<p>《南雍州記》曰:高齊之後有堂,堂西有射堂五間。射堂南有大池,池上有台,名曰樂喜台。</p>
|
||||
|
||||
<p>《荊州記》曰:江陵縣東有天井台,飛軒孤映,背邑面河,實郊躔游憩之佳處也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《襄沔記》曰:襄縣南五里鳳林山側,宋隋王劉誕鎮此,有龍兒見此池中,後雍州刺史韋睿于此立放生台。</p>
|
||||
|
||||
<p>《越絕書》曰:夫差起姑蘇之台,三年聚材,五年乃成。高見三百里,太史公登之以望五湖。</p>
|
||||
|
||||
<p>伏琛《齊地記》曰:平業城西北八十里有平望亭,亦古縣也,或云秦始皇爲望海台。</p>
|
||||
|
||||
<p>《述征記》曰:陵雲台在明光殿西,高八丈,累磚作道通至臺上,登回回眺,究觀洛邑,暨南望少室,亦山丘之秀極也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:蠡台,梁孝王所築于兔園中,回道似蠡,因名之。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
171
太平御览/OPS/c181_tai_ping_yu_lan_0179.xhtml
Normal file
171
太平御览/OPS/c181_tai_ping_yu_lan_0179.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,171 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百七十九</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c180_tai_ping_yu_lan_0178.xhtml" title="太平御覽/0178">居處部六</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百七十九.居處部七</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c182_tai_ping_yu_lan_0180.xhtml" title="太平御覽/0180">居處部八</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3718" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q89318889" title="d:Q89318889" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="que"><span id="id-.E9.97.95" typeof="mw:FallbackId"/>闕</h2>
|
||||
|
||||
<p>崔豹《古今注》曰:闕,觀也;于前所以標表宮門也。其上可居,登之可遠觀。人臣將朝,至此則思其所闕,故謂之闕。其上皆畫雲氣仙靈,奇禽怪獸,以示四方。蒼龍,白虎,玄武,朱雀,幷畫其形。</p>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:觀,于上觀望也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《廣志》曰:闕,缺也,門兩邊缺然爲道也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周禮》:太宰以正月懸治法于象魏。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記》曰:昔者仲尼與于蠟賓,事畢,于游觀之上,喟然而嘆。仲尼之嘆,蓋嘆魯也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鄭玄云:觀,闕也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:哀公三年,司鐸火,逾公宮。季桓子至,命藏象魏,曰:「舊章不可忘也。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>象魏,闕也,法令懸之。故謂其書爲象魏。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:《哀十七年傳》云:「衛侯夢于北宮,見人登昆吾之觀。」注云:衛有觀在古昆吾氏之墟也,今濮陽城。</p>
|
||||
|
||||
<p>《公羊·昭二十五年傳》云:子家駒曰:「諸侯僭于天子,大夫僭于諸侯,久矣。」昭公曰:「吾何僭矣哉?」子家駒曰:「設兩觀,乘大輅。」注云:禮,天子、諸侯內闕一觀也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《定二年傳》云:夏五月壬辰,雉門及兩觀灾。兩觀微也,然則曷爲不言雉門灾及兩觀?主灾者兩觀也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:沅郡有桂浦闕。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:蓬萊、方丈、瀛洲,此三山在海中,諸仙人不死藥皆在焉,黃金、白銀爲闕。事具仙部。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:建章宮東鳳闕,高二十丈。</p>
|
||||
|
||||
<p>《列女傳》曰:衛靈公與夫人夜坐,聞有車聲,至闕而息,過又聞車聲。夫人曰:「此必是蘧伯玉。」公曰:「何以知之?」曰:「妾聞《禮》:下公門,軾路馬。」今蘧伯玉賢者也。必不以暗昧廢禮。」公令人視之,果如所言。</p>
|
||||
|
||||
<p>《神异經》曰:東南有石井,其方百丈。上有二石闕,俠東南面,上有蹲熊,有榜著闕,題曰地戶。西北荒中有金闕,高百丈;上有明月珠,徑三丈,光照千里;中有金階,西北入兩闕中,名天門。</p>
|
||||
|
||||
<p>《十洲記》曰:昆侖山有水精闕。</p>
|
||||
|
||||
<p>《水經》曰:秦孝公築冀闕,臨渭水,在咸陽西四十里。</p>
|
||||
|
||||
<p>《關中記》曰:未央宮東有青龍闕,北有玄武闕,《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》所謂北闕者也。建章宮圓闕,臨北道,鳳在上,故號曰鳳闕也。閶闔門內東出,有折風闕,一名別風。</p>
|
||||
|
||||
<p>《瀨鄉記》曰:老子廟前有兩石闕,大闕高九丈八尺,下三重石鹿,闕邊各有子闕。</p>
|
||||
|
||||
<p>山謙之《丹陽記》曰:大興中,議者皆言漢司徒許彧墓闕可徙施之。王茂弘弗欲。後陪乘出宣陽門,南望牛頭山兩峰,曰:「天闕也,豈煩改作!」帝然之。</p>
|
||||
|
||||
<p>鄧德明《南康記》曰:南康縣歸美山,去縣七百里,下有石城,高數丈,遠望嵯峨,靈闕騰空,故老謂之神闕。</p>
|
||||
|
||||
<p>《莊子》中山公子牟謂瞻子曰:「身在滄海之上,心居魏闕之下,奈何?」瞻子曰:「重生,重生則輕得。」中山公子曰:「雖知之,未能自勝也。」瞻子曰:「不能自勝則從,神無惡乎?不能自勝而强不從者,此之謂重傷。重傷人無壽類矣。」</p>
|
||||
|
||||
<p>魏文帝歌曰:長安城西有雙員闕,上有雙銅雀,一鳴五穀生,載鳴五穀熟。</p>
|
||||
|
||||
<p>王子年《拾遺記》曰:昆侖第九層,山形漸狹小,下有芝田蕙圃,皆有數百頃,群仙種耨焉。傍有瑤台十二,各廣千步,皆五色玉爲台基,最下層有流精闕,直上四十丈有風雲雨師闕。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="guan"><span id="id-.E8.A7.80" typeof="mw:FallbackId"/>觀</h2>
|
||||
|
||||
<p>《漢書·成紀》云:孝成帝,元太子也。母曰王皇后,帝在太子家生甲觀畫堂。應劭注云:甲觀在太子宮甲地,主用乳生也。顔師古曰:畫堂,但畫飾室中,宮殿通有彩畫也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“257年”或“266年”或“360年”或“526年”或“927年”或“前52年”">甘露二年</span></a>,幸<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"></dfn>陽宮,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>在<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。"></dfn>。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>屬玉觀。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>屬玉,水鳥,似<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。"></dfn><dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。"></dfn>,以名觀也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:丁鴻,字孝公。肅宗詔鴻與廣平王羨及諸儒樓望、成封、桓郁、賈逵等,論定五經同异于北宮白虎觀,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>廣平王羨,明帝子。《東觀記》曰:與太常樓望,少府成封、屯騎校尉桓郁、衛士令賈逵集議白虎門,名于門,立觀因以名焉。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>使五官中郎將魏應主承制問難,侍中淳于恭奏上,帝親制臨决。鴻以才,論最明,儒者稱之,帝數嗟美焉。時人嘆曰:「殿中無雙丁孝公。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又《章帝紀》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“291年”或“508年”或“549年”或“58年”或“617年”或“911年”">永平元年</span></a>,長水校尉儵奏言:「先帝大業,當以時施行。欲使諸儒共正經義,頗令學者得以自助。」于是下太常、將、大夫、博士、議郎、郎官及諸生、諸儒會白虎觀,講議五經同异。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:時謂東觀爲老氏藏室。注:老子爲柱下史,四方所記,文書皆歸于柱下。言東觀多經籍。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:高彪除郎中,校書東觀,後遷外黃令。畫彪形像,以勸學者。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:靈帝起四百尺觀于河亮道,造萬金堂于西園,又造南宮玉堂,築廣城苑。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:明帝作淩霄觀,始構,有鵠巢其上。侍中高堂隆曰:「起闕而鵠巢,不得居之象。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:明帝置崇文觀,征善屬文者以充之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志·孫和傳》曰:和爲太子,被廢。驃騎將軍朱據、尚書僕射屈晃率諸將吏泥首自縛,連日詣闕請和。權登白爵觀見,甚惡之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《蜀志》云:李輔,字元政,爲牙門討破羌虜,築平羌觀于秦亭。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋元·元紀》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“318年”或“738年”">大興元年</span></a>十一月乙卯,日夜出,高三丈,中有赤青珥。詔曰:「天灾譴誡,所以彰朕之不德也。群公卿士,各上封事,具陳得失,無所諱,將親覽焉。」新作聽訟觀。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《劉曜載記》曰:曜立太學于長樂宮東,簡百姓年二十五已下,十三已上五百人,選朝賢宿儒明經篤學以教之。命起豐明觀西宮,建淩霄台于滈池。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《石季龍載記》云:「太子宣出時,季龍于其後宮升淩霄觀望之,笑曰:「我家父子如是,自非天崩地陷,當復何愁,但抱子弄孫,日爲樂耳!」</p>
|
||||
|
||||
<p>又《張駿傳》云:駿境內漸平,使其將楊宣帥衆越流沙,伐龜茲、鄯善,于是西域幷降。鄯善王元孟獻女,號曰美人,立賓遐觀以處之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《齊書·王儉傳》云:宋明帝<span about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion">太始六年</span>,置總明觀以集學士,或謂之東觀,置東觀祭酒一人,總明訪舉二人,儒玄史四科,科置學士十人,其餘吏下各有差。是歲,省總明觀,于儉宅開學士館,以總明簿書充之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《陳書·後主紀》云:帝令采木湘州,擬造正寢。筏至牛渚磯盡沒,既而漁人見筏于海上。復起齊雲觀。國人歌曰:「齊雲觀,寇來無際畔。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書·高祖紀下》云:十五年五月議改律令于東明觀,親折疑獄。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《道武帝紀》云:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1234年”或“400年”或“619年”或“988年”">天興三年</span></a>,起紫極殿、立武樓、風凉觀、石池、鹿苑台。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《匈奴劉聰傳》云:平陽地震,崇明觀陷爲池,水赤如血,赤氣至天,赤龍奮迅而去。</p>
|
||||
|
||||
<p>《輿地志》云:丹陽郡建康縣台城,齊文惠太子治玄圃,有明月觀、婉轉橋、徘徊廊,圃內作淨名精舍。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:丹陽郡秣陵縣新亭隴有遠望樓,又名勞勞樓,宋改爲臨滄觀,行人分別之所。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:洛陽有廣望觀、閬風觀、萬世觀、修靈觀、臨商觀。</p>
|
||||
|
||||
<p>《百葉抄》:魏築總章觀,建翔鳳于其上,使八方才人、六宮女尚書居之,引糓水過九龍殿前,玉井綺欄,水轉百戲。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:石虎起靈台,九殿女官十有八等,又女妓二千爲鹵簿,皆著紫綸巾、熟錦袴、金銀鏤帶、五紋織成靴,游于戲馬觀。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢封禪儀》泰山東南有山名日觀,鶏一鳴時,見日始出,長三丈,秦觀者望見長安,吳觀者望見會稽,周觀者望見齊。《三輔黃圖》云:漢武帝起<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"></dfn>鵲觀。又起神明觀、<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"></dfn>及娑觀、甘泉苑,起仙人觀,緣山谷行至雲陽,三百八十里,入右扶風,周回五百四十里。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:武帝起<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"></dfn>鵲觀、神明觀、駑法觀、集靈觀、仙門觀、陽祿觀。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢宮殿名》曰:長安有臨山觀、渭橋觀、仙人觀、霸昌觀、蘭池觀、平樂觀、九華觀、豫章觀、鴻雀觀、昆明觀、走馬觀、華光觀、封巒觀、走狗觀、天梯觀、瑤台觀、流渠觀、相思觀、長平觀、宜春觀、華池觀、射熊觀、迎風觀、露寒觀、當市觀、石闕觀、白渠觀、鼎郊觀、<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>潘丘《巳闕中記》云:鼎郊觀在上林苑。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>白虎觀、懷德觀、三雀觀、林木觀、溫德觀、長平觀。</p>
|
||||
|
||||
<p>華延携《洛陽記》曰:洛陽城十八觀,皆施玄檻鐵籠,疏䟽毋愰。</p>
|
||||
|
||||
<p>《華山記》曰:南嶺東岩北面有二小山,一山有雙石竪立,號曰石門;一山孤崖特秀,上有客觀,陟之者遠眺千里。</p>
|
||||
|
||||
<p>阮勝之《揚州記》曰:揚子縣有楊子宮,宮中有玄珠觀。</p>
|
||||
|
||||
<p>《華陽國志》云:蜀城有逸客觀。</p>
|
||||
|
||||
<p>華延携《洛中記》云:金墉城西南角有昌都觀,東北有百尺樓,魏都水使者陳熙造。</p>
|
||||
|
||||
<p>《建康宮闕簿》云:商飈觀,在東北十三里籬門亭後亭墩上,齊武帝築。九日,登以宴群臣。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:曾城觀,在縣東北七里景雲樓東,齊武帝起。七月七日夜,令宮人登以穿針,因曰穿針樓。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:通天觀,在縣東北五里一百步舊台城內。宋元嘉中,築蔬圃。二十三年,更修廣之,築池泊天泉,造景陽樓、大壯觀、花光殿,設射堋,又立鳳光殿、醴泉堂。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:洛陽宮中有玄覽觀、東汜觀、清覽觀、高平觀、廣望觀、聽松觀、見親觀、高樂觀、陵雲、總章、宣曲、萬年等觀。</p>
|
||||
|
||||
<p>又云:建業宮有迎風觀,在縣南十五里。宋武大明中,起于石子墩上,孫峻殺諸葛恪,殷<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:綝,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion">綝</dfn>殺朱主皆于此。又有僥道觀。</p>
|
||||
|
||||
<p>晋潘岳《關中記》曰:柘觀、虎圈觀、昆池觀、上閭觀、朗池觀、走馬觀、湯祿觀、博望觀、則陽觀、陰德觀、幷在上林苑中。</p>
|
||||
|
||||
<p>陸機《洛陽地記》曰:洛陽南宮有承風觀,洛陽北宮有增喜觀,洛陽城外有宣楊觀、千秋、鴻池、泉城、楊威、石樓等觀。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:洛陽城外有鼎中觀。</p>
|
||||
|
||||
<p>《輿地志》云:洛陽西南洛水上有鼎中觀,是成王定鼎處。</p>
|
||||
|
||||
<p>唐韋述《東京雜記》曰:東京紫微宮有一柱觀。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:上陽宮有上清觀。</p>
|
||||
|
||||
<p>潘安仁《西征賦》云:圖萬載而不傾,奄摧落于十紀,擢百尋之曾觀兮,今數仞之餘址。</p>
|
||||
|
||||
<p>左太沖《吳都賦》云:慮紫宮以營室,廓廣庭之漫漫,寒暑隔閡于邃宇,虹霓回帶於雲觀。</p>
|
||||
|
||||
<p>何平叔《景福殿賦》云:于是碣以高昌崇觀,表以建城峻廬,<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"></dfn><dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"></dfn>岑立,崔嵬巒居。</p>
|
||||
|
||||
<p>宋玉《高唐賦》序云:昔者,楚襄王與宋玉遊於雲夢之台,望高堂之觀。</p>
|
||||
|
||||
<p>魏陳思王《七啓》曰:閑宮顯敞,雲屋皓<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"></dfn>幹,崇景山之高基,迎清風而立觀。</p>
|
||||
|
||||
<p>沈休文《鍾山詩·應西陽王教》云:即事既多美,臨眺殊復奇;南瞻儲胥觀,西望昆明池。</p>
|
||||
|
||||
<p>沈休文《游沈道士館詩》云:既表祈年觀,復立望仙宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>謝玄輝《觀朝雨詩》云:朔風吹飛雨,蕭條江上來,既灑百常觀,復集九成台。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
200
太平御览/OPS/c182_tai_ping_yu_lan_0180.xhtml
Normal file
200
太平御览/OPS/c182_tai_ping_yu_lan_0180.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,200 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百八十</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c181_tai_ping_yu_lan_0179.xhtml" title="太平御覽/0179">居處部七</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百八十·居處部八 宅</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c183_tai_ping_yu_lan_0181.xhtml" title="太平御覽/0181">居處部九</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3723" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85597135" title="d:Q85597135" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
<p>《釋名》曰:宅,擇也;言擇吉處而營之也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:宅,人所托也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周禮》曰:凡任地,國宅無征。鄭注云:國宅城中,無徵稅也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記》曰:獻田宅者操書契。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》曰:初,景公欲更晏子之宅,曰:「子之宅近市,湫隘囂塵,不可以居,請更諸爽塏者。」辭曰:「君之先臣容焉,臣不足以嗣之。」及晏子如晋,公更宅,反則成矣。既拜,乃毀之如裏室,皆如其舊。則使人反之。且諺曰:「非宅是卜,惟鄰是卜。二三子先卜鄰矣。」卒復其舊宅。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:蕭何買田宅,必居窮僻處,曰:「令後世賢,師吾儉。不賢,毋爲勢家所奪。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:魯恭王餘好治宮室苑囿,壞孔子舊宅以廣其宮,聞鍾磬琴瑟之聲,遂不敢復壞,于其壁中得古文經傳。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:周瑜與孫策同年,相友善,瑜推道南大宅以舍策,外堂拜母,有無通共。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:裴楷性寬厚,與物無忤。不持儉素,每游榮貴,輒取其珍玩。雖車馬器服,宿昔之間,便以施諸窮乏。嘗營別宅,基構甚麗,與兄共游行,床帳儼然,欞軒疏郎,兄心甚願之而口不言也,楷心知其意,便使住。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:杜後母裴氏爲廣德縣君。裴氏名穆,長水校尉綽孫,太傅主簿遐女,太尉王夷甫外孫。中表之美,高于當世。遐隨東海王越遇害,無子。唯穆渡江,遂享榮慶,立第南掖門外,世所謂杜姥宅云。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:有奏王公國家,京城不宜有田宅。未暇作諸國邸,當使有往來處,今限京師得有宅一所。</p>
|
||||
|
||||
<p>《齊書》曰:劉繪,字士彰,彭城人也,太常悛弟。父π,宋末權貴,門多客。繪解褐爲著作郎,太祖見。嘆曰:「劉公爲不亡矣!」繪聰警,善隸書。爲竟陵王後進賓客時,張融、周栟有言工,融音旨緩韵,<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>辭致綺捷,繪之言吐,又頓挫有風氣。時人謂語曰:「劉繪貼宅,別開一門。」言在二家之中也。又朝野爲語曰:「三人共宅,夾清漳,張南周北,劉中央。」言處二人間。</p>
|
||||
|
||||
<p>王隱《晋書》曰:魏舒,字陽元。幼喪父母,爲外寧氏所養。氏起宅,相者云:「當出貴外甥。」外祖父母以寧氏甥小而慧,謂應相也。舒答:「當爲外家成此宅相。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:上党鮑瑗家多喪禍貧苦,淳于智卜之,卦成,謂曰:「爲君安宅者,女子工耶?」曰:「是也。」又曰:「此人已死耶?」曰:「然」。智曰:「此人安宅失宜,既害其身,又令君不利。君舍東北有大桑樹,君徑入市門數十步,當有一人折新馬鞭者,便就請買還,懸此樹,三年當得物。」瑗承言詣市,果得馬鞭,懸之三年,後浚井,中得數十萬銅錢雜器,復可二十餘萬。于是家業用展,病者亦愈。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:孔愉營山陰湖南侯山下數畝地爲宅,草屋數間,便弃官居之。送資數百萬,悉無所取。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:桓玄得志,常欲以謝安宅爲營。謝混曰:「邵伯之仁,猶惠及甘棠;文靜之德,更不保五畝宅耶!」玄聞,慚而止。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋書》曰:初,太社西空地一區,吳時丁奉宅,孫皓流徙其家;晋有江左,初爲周顗、蘇峻宅,其後爲袁真宅,又爲章武王司馬秀宅,皆凶敗;後給臧燾,亦頻遇喪禍;故世稱惡地。王僧綽常以正達自居,謂宅無吉凶,請爲第。始就築,未居而敗。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《顔延之傳》曰:竣既貴重,權傾一朝,凡所資供,延之無所受,器服不改,宅宇如舊。見竣起宅,謂曰:「善爲之,無令人笑汝拙也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《齊書》曰:齊世祖武皇帝諱賾,字宣遠,太祖長子也。小字龍兒。生于建康青溪宅,其夜陳孝後、劉昭後同夢龍據屋上,故字上焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《梁書》曰:高祖,宋<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:464年_(提及)" title="Category:464年 (提及)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span title="464年">大明八年</span></a>甲辰,生于秣陵縣同夏裏三橋宅。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後魏書》曰:德興反于營州,使尚書盧同往討之,大敗而反。屬侍中穆紹與元順侍坐,因論同之罪。同先有近宅借紹,頗欲爲言。順勃然曰:「盧同終將無罪!」太后曰:「何得如侍中之言?」順曰:「有好宅與要勢侍中,豈慮罪也?」紹慚,不復敢言。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《邢巒傳》曰:孝文因行樂至司空府南,見巒宅,謂巒曰:「朝行樂至此,見卿宅乃住,東望德館,情有依然。」巒對曰:「陛下移構中原,方建無窮之業,臣意在與魏升降,寧容不務永寧之宅。」帝謂司空穆高、僕射李沖曰:「巒之此言,其意不小。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《五代史·晋史》曰:羅紹威前唐時嘗建第洛陽福善裏。莊宗同光中,始賜明宗梁租庸使趙岩宅,雖華,以趨內遠,乃召紹威子周敬易其第。後明宗即位,一日夢中見一人,儀形瑰秀,若素識者,上夢中曰:「此得非前宅主羅氏乎!」及寤,訪其子孫,左右對曰:「周敬見列明廷。」召至,果符夢中所見。上謂侍臣曰:「朕不欲使大勛之後久無土地。」因授左馮翊。非承家爲善,何以致此!</p>
|
||||
|
||||
<p>《五代史·周書》曰:漢初,以晋入蕃將相第宅賜隨駕大臣,以趙瑩第賜太祖。太祖召瑩子前刑部郎中易則告之曰:「所賜第除素屬版籍外,如別有契券,己所置者,可歸本直。」即以千餘緡遺易則,易則惶恐辭讓,太祖堅之,乃受。</p>
|
||||
|
||||
<p>《孔子家語》曰:魯哀公問于孔子曰:「寡人聞東益宅不祥,信有之乎?」孔子曰:「不祥有五,而益宅不與焉。夫損人而自益,身之不祥也。弃老而取幼,家之不祥也。釋賢而任不肖,國之不祥也。老者不教,幼者不學,俗之不祥也。聖人伏匿,愚者擅權,天下之不祥也。不祥有五,而益宅不與焉。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南子》曰:魯哀公欲西益宅,史爭之,爲西益宅不祥。哀公作色怒,左右數諫不聽,乃以問其傅曼折睢,對曰:「天下三不祥,而西益宅不與焉。」哀公大悅,復問:「何爲三不祥?」對曰:「不行禮義,一不祥。嗜欲無止,二不祥。不聽正諫,三不祥。」哀公喟然,自反,不益宅。</p>
|
||||
|
||||
<p>《風俗通》曰:宅不西益,俗說西者爲上,上益宅者,妨家長也。原其所以西益者,《禮記》曰:「南向北向,西方爲上。」《爾雅》曰:「西南隅謂之<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>奧。」尊長之處也。不西益者,恐動搖之耳。審西益有害,增廣三面豈能獨吉乎?</p>
|
||||
|
||||
<p>《國語》:魯文公欲弛孟文子之宅,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>文公,魯僖公之子。弛,毀也。孟文子,魯大夫公孫敖之子文伯<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。"><b><EFBFBD></b></span>也。宅有司所居,公欲毀之,以益宮也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>使人謂之曰:「吾欲利子于外之寬者。」對曰:「夫位,政之建也;署,位之表也;車服,表之章也;宅,章之次也;祿,食之次也。君議五者以建政,爲不易之故也。今有司未命易臣之署與其車服,而曰:將易而次,爲寬利也。夫署,所以朝夕虔君命也。臣立先臣之署,服其車服,爲利故而易其次,是辱君命也。不敢聞命。若罪也,則請納祿與車服而違署,唯裏人之所命次。」公弗取。臧,文仲聞之,曰:「孟孫善守矣,其可以蓋穆伯而守其後于魯乎!」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>穆伯,文子之父公孫敖也。淫乎魯,出奔而死,圻于齊。今文子守官不失禮,故可掩蓋其父惡,守其後嗣也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>公欲弛郈敬子之宅,亦如之。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>公,文公。郈敬子,魯大夫郈惠伯玄孫之孫敬伯回也。亦如之者,亦謂之欲利子于外之寬者也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>對曰:「先臣惠伯以命于同里,嘗、禘、烝享之所致君昨者世有數矣。出入受事之幣以致君之命者,亦有數矣。今命臣更次于外,無乃違乎!請從司徒以班從次。」亦弗取。</p>
|
||||
|
||||
<p>《孟子》曰:五畝之宅,樹墻下以桑,匹婦蠶之,則老者足以衣帛。</p>
|
||||
|
||||
<p>《韓子》曰:有與猛者鄰,欲賣宅避之。人曰:「是其貫將滿矣,子姑待之。」答曰:「吾恐以我滿貫也。」遂去之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南子》曰:任一人之能,不足以治三畝之宅。循道理之數,因天地之固,然則六合不足均也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《抱樸子》曰:葛盧佐光武有大功,受爵,立宅舍于博望裏。于今基址石礎存焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:虢州楊震宅,西有龍望原,南崖有太尉公藏書窟。太元初,人逐獸入穴,見古書二千餘卷。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:洛陽董卓宅在永和裏,掘地輒得金玉寶玩。後魏邢巒掘得丹沙及錢,銘曰董太傅之物。後夢見卓索,欒不與。經年而卒。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:洛陽石崇宅有綠珠樓,今謂之狄泉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:洛陽蘇秦宅在利仁裏。後魏高顯業每夜見赤光,于光處掘得金百斤,銘曰蘇家金。業爲之造寺。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>山南有許詢宅。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:長沙南寺賈誼宅,亦陶侃宅在焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:婁縣山下有巫鹹故宅在焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:鄂州西塞山有黃琬宅、丁固宅。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:尋陽郡湓城亭有陶潜宅。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:柳州城東北有仙人蘇耽宅。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:淯陽有小長安,東場城有范蠡祠,即故宅也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:恒州九門縣新市城西有藺相如宅。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:鄧州枚溪出紫山南道,百里奚故宅基在焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:密州高密西有鄭玄宅,亦曰鄭城。玄後移葬于屬阜。墓側有稻田萬頃,斷水造魚梁,歲收億萬,世號萬匹梁。</p>
|
||||
|
||||
<p>《輿地志》云:縣東南白沙有龐士元宅于漢水之北,司馬德操宅于漢水之南,隔魚梁州街對宇,歡情自接,每至相思,則褰裳涉水。</p>
|
||||
|
||||
<p>《樓承先別傳》曰:樓玄到廣州密求虞仲翔故宅處,遂徘徊躑躇,哀咽凄愴,不能自勝耳。</p>
|
||||
|
||||
<p>《三輔决錄》曰:郭祥爲太尉長史,起大宅在高陵城西,世稱曰長史宅。</p>
|
||||
|
||||
<p>《瀨鄉記》曰:老子祠在瀨鄉曲仁裏。譙城西出十里,老子平生時,教化學堂故處也。漢桓帝修建屋宇爲老子廟。廟北二里李夫人祠,是老子所生舊宅也。</p>
|
||||
|
||||
<p>劉禎《京口記》曰:糖頽山,山周回二里餘。山南隔路得郗鑒故宅,五十餘畝。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:長村東太瀆,瀆北有謝玄故宅。</p>
|
||||
|
||||
<p>戴延之《西征記》曰:東陽門外道北,吳蜀二主第宅,去城二里。墟基猶存。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:潼關,北去蒲阪城六十里,城中有舜廟。城外有宅井及二妃壇。南去城二十里有山,舜所耕山也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《述征記》曰:豐水西九十里有漢高祖宅。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:山陽縣城東北二十里,魏中散大夫嵇康園宅。今悉爲田墟,而父老猶謂嵇公竹林地,以時有遺竹也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《成都記》曰:成都縣南百步有嚴君、司馬相如、楊雄宅。今草玄亭餘迹尚存。</p>
|
||||
|
||||
<p>《陳留耆舊傳》曰:董宣爲北海太守。大姓公孫舟造起大宅,卜工占之,雲宅成當出一喪。舟使其子取行人殺之以塞咎。宣收舟,拷殺之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《世說》曰:鍾會、荀濟二人情好不協。荀有寶劍,可直百萬,常在母鍾太夫人許。會善書,學荀手迹,作書與母取劍,仍竊去不還。荀後知是鍾,而無由得求,思所以報之。會鐘兄弟共以千萬起新宅,始成,甚精麗,未得移住。荀善畫,于是潜往畫鍾門堂,幷作太傅形象,衣冠狀貌如平生之容。鍾來入門,便感慟,于是宅遂空廢。</p>
|
||||
|
||||
<p>《徐邈別傳》曰:邈字仙民,舉也恣承,傳爲定範。舊疑歲神在卯,舉世認承,傳爲定範。舊疑歲神在卯,此宅之左,即彼宅之右地,何得俱忌。邈以爲太歲之屬,自是游神;譬如日出之時,向東皆逆,非爲定體。</p>
|
||||
|
||||
<p>《水經注》曰:齊城門外有晏嬰宅。</p>
|
||||
|
||||
<p>盛弘之《荊州記》曰:新野郡西七里有楊溪,源出紫山,南流入淯。故耆老傳云溪西有百里奚宅。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:新野郡南有越相范蠡祠,蠡宅三戶。人傳云祠處即是宅。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:襄陽范蠡祠南有晋河南尹樂廣宅,周回十餘畝。曩舊井猶未頽,檀道濟置邏其中,即名爲樂宅。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:襄陽西北十餘里,名爲隆中,有諸葛孔明宅。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:宛城有伍子胥宅。</p>
|
||||
|
||||
<p>范汪《荊州記》曰:義陽六安縣有光武宅,枕白水,所謂龍飛白水。</p>
|
||||
|
||||
<p>《蘇州記》曰:周文學科孔子弟子言偃宅在常熟縣西。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》云:言偃,吳人也,字子游。又《吳地記》云:宅有井,井邊有監洗石,周四尺。《輿地志》云:梁蕭正德爲郡太守,爲蕭將去,莫知所在。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳地記》曰:雲陸氏宅在長谷,谷在吳縣東北,谷名華亭谷,水下通松江。昔陸遜、陸凱居此穀。《吳志》云:「漢廬江太守陸康與袁術有隙,使侄遜與其子績率宗族遠此避難。」居于是穀。谷東有昆山父祖墓焉。故陸機《思鄉詩》:曰「仿佛谷水陽,婉孌昆山陰。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《列仙傳》云:曆陽有彭祖宅,禱祠風雨,應期而至。</p>
|
||||
|
||||
<p>《襄沔記》曰:晋永興中,鎮南將軍襄陽郡守劉弘至隆中觀葛故宅,立碣表閭,使太傅掾犍爲李興爲文。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:繁欽宅、王粲宅,幷在襄陽。井臺猶存。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:長流解西有梁曹儀同景宗、柳儀同慶遠、韋儀同睿諸宅,幷相鄰次郭城西門。韋睿少時,有南陽人蔡那善相,相睿宅應出三公、刺史,貴不可言。時睿宅上有草房十間,那宅在城南,悉是瓦屋,求睿換宅,疑而不許。<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>兩兄闡、纂有令問,位望在睿之右。鄉里謂此人應班槐棘。其後闡、纂相繼而終。睿奉龍飛,遂成宅相。簡文征書既至,游憩此宅,望氣之言,殆有征矣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《丹陽記》曰:有張子布宅,在淮水南對瓦官寺門張侯橋所也。橋近宅,因以爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>仲雍《荊州記》曰:秭歸縣有屈原宅、伍子胥廟。搗衣石猶存。</p>
|
||||
|
||||
<p>韋述《兩京記》曰:東京宜人坊,其半本隋齊王暕宅。煬帝愛子,初欲盡坊爲宅,帝問宇文愷曰:「里名爲何?」愷曰:「里名宜人。」帝曰:「既號宜人,奈何無人,可以半爲王宅?」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:仁和坊,兵部侍郎許欽明宅。欽明,戶部尚書圉師猶子,與中書令郝處俊鄉黨親族。兩家子弟類多醜陋,而盛飾車馬,以游裏巷。京洛爲之語曰:「衣裳好儀觀惡,不姓許即姓郝!」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:崇仁坊西南隅,長寧公主宅。既承恩,盛加雕飾,朱樓綺閣,一時勝絕。又有山池別院,山谷虧蔽,勢若自然。中宗及韋庶人數游于此第,留連彌日,賦詩飲宴,上官昭容操翰于亭子柱上寫之。韋氏敗,公主隨夫爲外官,初欲出賣,木石當二千萬,山池別館,仍不爲數。遂奏爲觀,以中宗號爲名。詞人名士,競入游賞。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:延壽坊東隅,駙馬裴巽宅。高祖末,裴行儉居之。自行儉以前,居者輒死。自儉卜居,有狂僧突入,髡其庭中大柳樹,中有豕走出,徑入北鄰,其家數月暴死盡,此宅清宴。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:永興坊西門北魏徵宅,本宇文愷宅。及徵居之,太宗幸焉,時將營小殿賜徵爲堂。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:通化坊東南,鄖公殷開山宅,西北顔師古宅,又有歐陽詢宅。時人謂之吳兒坊。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:延壽坊北門之西,有中書令閻立本宅。宅內西亭有立本畫水墨之迹。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:明教坊龍興觀西南隅,開府宋璟宅。南門之東,國子司業崔融宅。璟造宅,悉東西相對,不爲斜曲,以避惡名。融爲則天哀策,用思精苦,下直馬過其門不覺,文就而卒。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:尚善坊東南隅,歧王範宅。宅有薛稷畫鶴,世稱妙絕。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:勸善坊東北隅,太子太師鄭公魏徵宅。山池院有進士鄭光<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>畫山水,爲時所重。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:宣風坊北街之西,中書令蘇味道宅。宅有三十六柱亭子,時稱巧絕。</p>
|
||||
|
||||
<p>《祿山事迹》曰:祿山舊宅在道政坊,玄宗以其隘陋,更于親仁坊選寬爽之地,出內庫錢更造宅焉。敕所司窮其華麗,不限功力財物,堂皇院宇,重復窈窕,周匝誥曲,戶牖交疏,高臺臨池,宛若天造,帷帳幔幕,充<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>刃其中。至九年八月,祿山獻俘至京,方命入此新宅。</p>
|
||||
|
||||
<p>《春秋內事》曰:陰宅以日奇,陽宅以月偶;陰宅先內男子當令奇,陽宅先內女子當令偶,乃吉。陰宅內男子三人,陽宅內女子二人。</p>
|
||||
|
||||
<p>《地鏡圖》曰:人望百家宅法中有赤氣者,家有汛財。白氣入人家,有財不保。黑氣有五,其伏在宅中,青氣者有銀,地寶也。</p>
|
||||
|
||||
<p>嵇康《宅無吉凶論》曰:「設爲三公之宅,而命愚民居之,必不爲三公,可知也。夫壽夭之不可求,甚于貴賤。然則擇百年之宮,而望殤子之壽,孤逆魁忌,以速彭祖之夭,必不幾矣。然則果無宅也,是性命自然,不可求矣。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《樓觀本記》曰:隋之<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:581年_(提及)" title="Category:581年 (提及)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span title="581年">開皇元年</span></a>,敕旨:「樓觀者,本尹先生卜居之勝宅,老君說經之聖迹,乃元教根源,福田之首。宜令所司別作圖樣,開拓舊居。」</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
229
太平御览/OPS/c183_tai_ping_yu_lan_0181.xhtml
Normal file
229
太平御览/OPS/c183_tai_ping_yu_lan_0181.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,229 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百八十一</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c182_tai_ping_yu_lan_0180.xhtml" title="太平御覽/0180">居處部八</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百八十一.居處部九</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c184_tai_ping_yu_lan_0182.xhtml" title="太平御覽/0182">居處部十</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3724" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85597137" title="d:Q85597137" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="di"><span id="id-.E7.AC.AC" typeof="mw:FallbackId"/>第</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:高祖詔列侯食邑者,皆賜大第室。二千石,受小第室。注云:有甲乙次第,故曰第。又曰:出不由裏門,面大道者,名曰第。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》騶奭者,齊諸鄒子,亦頗采騶衍之術以紀文。于是齊王嘉之,自如淳于髡以下,皆命曰列大夫,爲開第,康莊之衢,高門大屋,尊寵之。覽天下諸侯賓客,言齊能致天下賢士也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》:霍去病益貴,上爲治第,辭曰:「匈奴不滅,無以家爲。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:高後德夏侯嬰、脫孝惠、魯元于下邑,賜北第。上曰近我,以尊异之,注云:第以北爲尊。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:平恩侯許伯入第,司隸校尉蓋寬饒往賀,酒酣,仰視屋曰:「美哉!富貴無常,忽則易人,如此傳舍,所閱多矣。唯謹慎爲得久,君侯可不誡哉!」</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》:青溪橋東南臨淮水,周三里九十步,太宗舊第,後爲會稽文孝王道子宅。謝安薨後,道子領揚州刺史,于此理事,時人呼爲東府,至是築城,以東府爲名。其城東北角有靈秀山,即道子宅內山,嬖臣趙牙所築也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《齊書》:劉<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"></dfn>姿狀纖小,而儒學冠于當朝,京師貴游士子莫不下席受業。<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"></dfn>性謙下,不以高名自居。住檀橋,有屋數間,上皆穿漏。學徒不敢斥,呼青溪焉。竟陵王子良親往謁。表世祖爲<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"></dfn>立漏。學徙不敢斥,呼爲青溪焉。竟陵王子良親往謁。表世祖爲<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"></dfn>立館,以楊烈橋故主第給之。生徒皆賀,<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"></dfn>曰:「室美豈爲人灾?華宇豈吾宅耶?」未及徙居,遇疾卒。</p>
|
||||
|
||||
<p>《唐書》:段綸,兵部尚書。綸少任俠,落拓,不修細行。仕隋左親衛,隱太子見而悅之,妻以琅琊長公主,舍高祖之舊第,數聞鼓吹之音,觀之,無所睹。綸謂主曰:「聞圖讖李氏當王命,今于第內有此禎祥,必而家應恚之徵也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:張延賞東都舊第,在思順裏,亭館之麗,甲于都城,子孫五代,無所加工。時號三相張公云。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏王奏事》:爵雖列侯,食邑不滿萬戶,不得作第。其舍在里中,皆不稱宅。</p>
|
||||
|
||||
<p>《荀氏家傳》曰:荀彧,字文若。太祖既定冀州,爲公起大第于鄴。諸將各以功次受居第。太祖親游之,笑曰:「此亦《周禮》六勛之差也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《文選·蜀都賦》:亦有甲第,當衢向術。</p>
|
||||
|
||||
<p>《西京賦》:北闕甲第,當道直啓。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="di"><span id="id-.E9.82.B8" typeof="mw:FallbackId"/>邸</h2>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:代王馳入北邸。</p>
|
||||
|
||||
<p>《史記·封禪書》曰:方士多言古帝王有都甘泉者。其後天子又朝諸侯甘泉。甘泉作諸侯邸。</p>
|
||||
|
||||
<p>陸機《洛陽記》曰:百郡邸,在洛城中東城下步廣里中。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="wu"><span id="id-.E5.B1.8B" typeof="mw:FallbackId"/>屋</h2>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:屋,居也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:大屋曰廡,廡,撫也,覆也;亦謂之正也,屋之正大者。</p>
|
||||
|
||||
<p>《通俗文》曰:客堂曰庌。</p>
|
||||
|
||||
<p>《聲類》曰:廡,堂下周也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:屋,奧也;其中溫奧。</p>
|
||||
|
||||
<p>《易·豐卦》曰:豐其屋,<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>其家,窺其戶,闃其無人。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>王弼注云:屋,藏蔭物也。以蔭處極而最在外際自藏陰者也。既豐其屋。又覆其家,暗之甚也。弃其所處而深自藏。窺戶無人。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《詩·鵲巢·行露》曰:誰謂雀無角,何以穿我屋?</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:於我乎!夏屋渠渠。注:夏,大也。渠渠,猶勤勤也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《車轔·小戎》曰:在其板屋,亂我心曲。注:西戎板屋。心曲,心之委曲也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:瞻烏爰止,于誰之屋?</p>
|
||||
|
||||
<p>《周禮·冬官·廬人》曰:殷重屋,堂修七尋,崇三尺,四阿,重屋。《考工記》:葺屋三分,瓦屋四分。注:各分,其修,以其一爲峻。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書大傳》曰:武王伐紂,觀兵于孟津,有火流于王屋,化爲赤烏,三足。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記》曰:富潤屋。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》:清廟茅屋,昭其儉也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:宋灾,樂喜爲政,火所未至,徹小屋,塗大屋。注:大屋難徹,故就塗之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:欒氏乘公門,宣子謂趙鞅曰:「矢及君屋,死之。」鞅用劍以帥卒,欒氏退。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《昭六年傳》曰:叔孫婼聘于晋,一日必葺其墻屋,去如始至。</p>
|
||||
|
||||
<p>《東觀漢記》曰:鍾離意爲棠邑令,初到無屋,意乃出俸錢作屋。民賫柱趣作,浹日而成。畢,爲民士祝曰:「興功役者令也。如有禍祟,令當之。」民大悅。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:王霸,建武初,連徵不至。霸安貧賤,居常茅屋蓬戶,藜藿不厭。然樂道不息,以壽終。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:吳儀,字子羽。爲人不治産業,造屋才足自容。鄰家起大宅,孫權出,望見起屋,左右曰:「是儀家。」權曰:「吳子羽儉,必非也。」令人親至,果在鄰舍。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:魚宗爲將軍朱據長史,將母在營。夜雨屋漏,宗起,涕泣謝母,母曰:「但當勉之,何足泣也?」</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋記》曰:左將軍王廙,中宗姨弟也,爲母起屋違制,上流涕責廙。</p>
|
||||
|
||||
<p>皇甫謐《列女傳》曰:衛農與妻宿客舍,遇雷雨,妻夢虎嚙其足,驚起,相謂曰:「我此行未宜,天欲戮我。」夫妻出,中夜叩頭。屋壞,壓殺數十人。</p>
|
||||
|
||||
<p>《家語》曰:孔子厄于陳蔡,從者七日不食。子貢以貨竊犯圍出,糴于野人,得米一石焉。顔回、仲由炊之。壞屋之下有埃塵,黑墮飯中,顔回取而食之。子貢自外望見之,不悅,以爲竊食。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《呂氏春秋》亦載。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:周公居冢宰之尊,而猶下白屋之士。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>日見百七十人。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《新語》曰:堯、舜之人可比屋而封,桀、紂之人可比屋而誅。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢武故事》曰:上起神屋九間,雖昆侖玄圃不之過也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:武帝四歲封膠東王,長主抱膝上,問曰:「兒欲得婦?」不長主指左右長禦百餘人,皆云不用。因指其女問曰:「阿嬌好不?」笑對云:「好。若得阿嬌作婦,當作金屋貯之。」長主大悅,乃苦要上,遂定婚。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢官典職》曰:南北宮相去七里,中間作大屋,復道三行,天子案行中央,台官從左右。</p>
|
||||
|
||||
<p>崔凱《喪服節》曰:禮,人君宮室之制爲殷屋。殷屋,四厦屋也。卿大夫爲夏屋,隔半以北爲正室,中半以南爲堂。正室,齋室也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《神异經》曰:西北金闕,北荒有百屋,齊長四十丈,畫以五色。</p>
|
||||
|
||||
<p>戴延之《西征記》曰:洛陽城有郁金屋。</p>
|
||||
|
||||
<p>《廣志》曰:大秦國以青水精爲屋。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》曰:秦州俗尚氣力,不耻寇盜,弓馬射獵,以爲工能。其居,八板爲屋。故《詩》云:「在其板屋,修我甲兵,及車轔轔,四鐵小戎。」皆言田狩之事。</p>
|
||||
|
||||
<p>《論衡》曰:豐屋知名家,喬木知舊都,鴻文在國,聖世之驗。又工伎之書,起宅蓋屋,必擇吉日。夫屋覆人形,宅居人體,何患害于歲月而必擇之?亦如以障蔽人身者神要之,則夫裝車、治船,亦當擇日。</p>
|
||||
|
||||
<p>《世說》曰:蔡司徒說在洛,陸機兄弟住參佐廨中,數間瓦屋,士龍住東頭,士衡住西頭。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:庾闡作《楊都賦》成,以示庾亮。亮云:「可三二京,四三都。」謝安云:「不得爾,此是屋下架屋耳,事事擬學而無不儉狹。」景陽詩:蜘蛛網四屋。</p>
|
||||
|
||||
<p>《七啓》曰:<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>屋皓旰<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音旱<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>閑宮顯敝。</p>
|
||||
|
||||
<p>《陶潜集》:少無<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>俗韵,性本愛丘山,方宅十餘畝,草屋八九間。</p>
|
||||
|
||||
<p>劉義恭《啓事》曰:洪恩潭被,賜臣息伯禽<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>聖屋二間。</p>
|
||||
|
||||
<p>《楚詞·九歌》曰:魚鱗屋兮龍堂。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="jia"><span id="id-.E5.AE.B6" typeof="mw:FallbackId"/>家</h2>
|
||||
|
||||
<p>《說文》:牖戶之間謂之扆,其內謂之家。</p>
|
||||
|
||||
<p>《易·家人》:有嚴君焉,父母之謂也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又:家人槁々,未失也;婦子嘻嘻,失家節也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《易·家人》:女正位乎內,男正位乎外。</p>
|
||||
|
||||
<p>《詩》:刑于寡妻,至于兄弟,以禦于家邦。言文王自家刑國。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:李通嚴毅,治家如官庭。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="she"><span id="id-.E8.88.8D" typeof="mw:FallbackId"/>舍</h2>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:市居曰舍。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記》有客弗能館,不問其所舍。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》秦獲晋侯以歸,晋大夫反首拔舍而從之。注:反首,亂頭<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>反下垂也。拔舍,草止也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》:曾城舍,班婕妤居之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:成帝趙皇后女弟絕幸,爲昭儀,居昭陽舍。</p>
|
||||
|
||||
<p>桓子《新論》:董賢女弟爲昭儀,居椒風舍。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:朱祐初學長安,帝往候之,祐不得相勞苦,而先升講舍。後車駕幸其第,帝因笑曰:「主人得無舍我講乎?」以有舊恩,數蒙賞賴。</p>
|
||||
|
||||
<p>謝承《後漢書》曰:趙昱請處士綦母君公立精舍,受《公羊傳》。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:楊震客居湖縣,立精舍,家貧,常以種藍自業。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:楊奇,字公挺,震之玄孫。少有志節,不以家勢爲名,交結英彥,不與豪右相交通,于河南緱氏界中立精舍,門徒常二百人。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:陳實,字仲弓。詣大學,郭林宗、陳仲舉爲親友。歸家,立精舍,講授諸生數百人。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:周磐,字堅伯。初爲安陵令,以從弟暢爲司隸,縣屬州部換陽平令,復換重合令。磐已曆二縣,耻復經三城,遂去還家,立精舍,教授學徒,守先人冢廬,遠方知名。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:張渙,字然明,弘農華陰人。詣太學受業,博通五經。隱處在扶風<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"></dfn>縣界中,立精舍,斟酌法喬卿之《雅訓》,晝誦《書》《傳》,暮習弓馬。</p>
|
||||
|
||||
<p>魏武令曰:孤本欲自立精舍,今遂爲國討賊。</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》:張湛稱疾不朝,拜太中大夫,居中東門候舍,故時人號曰東門君。</p>
|
||||
|
||||
<p>《齊書》:周<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>,字彥倫,汝南安城人也。智林道人遺書<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>。于鍾山西立隱舍,休沐則歸之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《古今注》野人爲員舍如蝸牛之殼,故曰蝸舍。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="lu"><span id="id-.E5.BB.AC" typeof="mw:FallbackId"/>廬</h2>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:廬,寄也;春夏居,秋冬去。</p>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:寄此爲廬。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周禮》:凡國野之道,十里有廬,廬有飲食。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》:武帝賜嚴助書曰:制詔會稽太守,君厭承明之廬,張晏曰:承明廬,在石渠閣外直宿山,曰廬也。勞侍從之事,懷故土,出爲郡吏。會稽東接于海,南近諸越,北枕大江。間者闊焉,久不聞問,具以《春秋》對,無以從橫說。</p>
|
||||
|
||||
<p>華嶠《後漢書》曰:汝南薛苞,字孟嘗。父取後妻,憎苞,分之出外。日夜號泣不能去,被毆杖,不得已廬于門外。旦入灑掃進食,父怒逐之。又廬于裏頭,晨昏不廢。積歲餘,父母慚而還之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《東觀漢記》曰:耿純率宗族歸光武,純兄歸,燒家廬舍。上以問純,純曰:「恐宗人賓客,卒有不同,故焚燒廬舍,絕其反顧之望。」上大笑。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:李恂爲武威太守,後坐事免,無田宅財産,居山澤,結草爲廬。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏略》曰:楊沛前後宰曆城,守不以私計介意。後家無餘積,無他奴婢,占河南席陽亭部荒田二頃,分牛廬,居止其中。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志》曰:管寧至遼東,乃廬于山谷。時避難者多居郡南,而寧居北,示無遷志。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》:征虜將軍石崇,河南金穀澗中有別廬,冠絕時輩,引致賓客,日以賦詩。</p>
|
||||
|
||||
<p>諸葛亮《表》:先帝不以臣卑鄙,三顧臣于草廬之中,諮臣以當世之事。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》:廬山,周武王時有匡俗先生,字君孝,兄弟七人皆有道術,結廬于此仙去。空廬尚存,故曰廬山。</p>
|
||||
|
||||
<p>皇甫謐《高士傳》曰:世莫知焦先所出,或言生漢末,無父母兄弟,見漢衰乃不言,常結草爲廬,冬夏袒露,垢汗如泥。後野火燒其廬,先因露寢,遭冬雪大至,先袒臥不移,人以爲死,就視如故。</p>
|
||||
|
||||
<p>《洛陽故宮名》曰:侍中廬,在南宮中。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="tu_su__fu_"><span id="id-.E5.B1.A0.E8.98.87.E3.80.88.E9.99.84.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>屠蘇<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>附<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||||
|
||||
<p>《通俗文》曰:屋平曰屠蘇。</p>
|
||||
|
||||
<p>《廣雅》曰:屠蘇,庵也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏略》曰:李勝爲河南尹,廳事前屠蘇壞,令人治之。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="an"><span id="id-.E5.BA.B5" typeof="mw:FallbackId"/>庵</h2>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:圜屋曰庵,庵,掩也;自覆掩也。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
182
太平御览/OPS/c184_tai_ping_yu_lan_0182.xhtml
Normal file
182
太平御览/OPS/c184_tai_ping_yu_lan_0182.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,182 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百八十二</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c183_tai_ping_yu_lan_0181.xhtml" title="太平御覽/0181">居處部九</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百八十二.居處部十 門上</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c185_tai_ping_yu_lan_0183.xhtml" title="太平御覽/0183">居處部十一</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3735" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85597147" title="d:Q85597147" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
<p>《說文》曰:門,捫也;在外爲人所捫摸也。從二戶,象形也。閶闔,天門也。闔,門扉也。閈,門也。䦳,門向也。<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"></dfn><dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"></dfn>,市門也。閽,門竪也。閽,昏也;門常昏閉,故曰閽即守門隸人也。閻,里中之門也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《易·說卦》曰:艮爲門。</p>
|
||||
|
||||
<p>《爾雅》曰:閍謂之門。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>注:《詩》曰祝祭于祊是也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>|</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:正門謂之應門,宮中之門謂之闈。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>謂相通之小門。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>|</p>
|
||||
|
||||
<p>韓楊《天文要集》:角,天門也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《風俗通》曰:閈,城外郭內裏門也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記》注云:天子五門:皋門、雉門、庫門、應門、路門。魯有庫、雉、路三門,則諸侯三門也。</p>
|
||||
|
||||
<p>漢制,內至禁省爲殿門,外出大道爲掖門。</p>
|
||||
|
||||
<p>應劭注《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:掖者,言在司馬門之旁掖。王者行幸,設車宮轅門,帷宮旌門,無宮則供人門。鄭注《周官》云:次車爲藩,則仰車轅以表門。張帷爲宮,則樹旌以表門。陳列周衛,則立長人以表門。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周禮》曰:掌舍,掌王會同之舍,設陛<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>互再重,設車宮轅門,爲壇<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"></dfn>宮棘門,爲帷宮設旌門,無宮則供人門。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>轅門,謂次以爲藩,即車以爲門。人門,謂以人爲衛,立長人以爲門。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>|</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:師氏,掌以以美詔王。居虎門之左,司王朝。注云:虎門,路寢門也;王日視朝于路寢門外也。畫虎焉,以明勇猛于守宜也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書》曰:舜賓于四門,四門穆穆。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:辟四門</p>
|
||||
|
||||
<p>《詩》曰:乃立皋門,皋門有伉。乃立應門,應門鏘鏘。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:《北門》,刺士不得其志也。言衛之忠臣不得其志耳。出自北門,憂心殷殷。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:高門有閌。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:《衡門》,誘僖公也。願而無立志,故作是詩以誘掖其君也。衡門之下,可以栖遲。</p>
|
||||
|
||||
<p>《詩義問》曰:橫一木作門而上無屋,謂之衡門。</p>
|
||||
|
||||
<p>《易》曰:重門擊柝,以待暴客。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:出門同人,無咎。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:不出戶庭,無咎。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記》曰:凡與客入者,每門讓于客。客至于寢門,則主人請入爲席,然後出迎客。主人入門而右,客入門而左。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:生男,懸弧于門左。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:立不中門,行不履閾。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:婦人送迎不出門,見兄弟不逾閾。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:兩君相見,揖讓而入門,入門而懸興。作樂。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:大夫、士出入公門,由<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"></dfn>右,不踐閾。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:入門而問諱。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孔子負手曳杖,逍遙于門。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:天子諸侯台門,此以高爲貴者。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《月令》曰:孟秋,其祀門,祭先肝。陰氣出,祀之于門外,順陰也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:孟冬,戒門閭,修鍵閉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳》啓塞從時。門戶橋道謂之啓,城郭墻塹爲之塞,皆啓閉之急,不可一日而闕也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《襄二年》王叔之宰曰:「蓽門圭竇之人而皆陵其上,難爲上矣。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>蓽門,柴門,閨竇小戶穿壁,上銳下方,狀如圭。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>|</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:新作南門,書不時也。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>注:本名稷門,公吏高之,改高門也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>|</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:鄭大水,龍鬥于時門之外洧淵。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:公及邾師戰,敗績。邾人獲公胄,懸諸魚門。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>杜預曰:魚門,邾城門。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>|</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:楚子囊圍宋,門于桐門。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:楚子爲陳夏氏亂,遂入陳,殺夏徵舒,に諸栗門。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>に,車裂也,栗門,陳城門也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>|</p>
|
||||
|
||||
<p>《論語·憲問》曰:子擊磬于衛,有荷蕢而過孔氏之門者曰:「有心哉,擊磬乎!」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:邦君樹塞門,管氏亦樹塞門。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《鄉黨》曰:入公門,鞠躬如也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:金馬門者,官者署門也。門旁有銅馬,故謂之曰金馬門。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:太史公曰:「余過大梁,求所謂夷門者,大梁城東門也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:夫以汲、鄭之賢,有勢則賓客十倍,無勢則否,况衆人乎!下邽翟公有言,始翟公爲廷尉,賓客闐門;及廢也,門外可設雀羅。翟公復爲廷尉,客欲往,翟公乃大署門曰:「一死一生,乃知交情。一貧一富,乃知交態。一貴一賤,交情乃見。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:萬石君子慶爲內史。慶歸,入門不下車。萬石君聞之,不食。慶恐,肉袒請罪,不許。舉宗及兄建肉袒,萬石君讓曰:「內史貴人,入閭裏,里中長老皆走匿,而內史坐車中自如,固當。」乃謝罷慶。慶及諸子入裏門,趨至家。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:呂不韋說子楚曰:「吾能大子之門。」子楚笑曰:「蓋自大子之門,顧乃大吾門!」不韋曰:「吾門待子門而大耳。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:太液池有璧門。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:陳平家貧,負郭窮巷,以席爲門,然門外多長者車轍。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:魏勃家貧,欲見齊相曹參,無以自達,常早起掃其門。人問故?勃曰:「欲見相君無因,故爲子掃門。」乃見參,參用爲舍人。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:梅福居家,常以讀書養性爲事。至元始中,王莽顓政,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>師古曰:顓與專同。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>|福一朝弃妻子,去九江,至今傳以爲仙。其後,人有見福于會稽者,變姓名,爲吳市門卒云。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:于定國父于公,其閭門壞,父老方共治之。于公謂曰:「少高大閭門,令容駟馬高蓋車。我治獄多陰德,未曾有冤,子孫必有興者。」至定國爲丞相,永爲御史大夫,封侯世傳云。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:張釋之爲公車令,頃之,太子與梁王共車入朝,不下司馬門,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>如淳曰:宮衛令,諸出入殿門公車司馬門者皆下,不如令,罰金四兩。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>|于是釋之追止太子、梁王毋入殿門。遂劾不下公門不敬,奏之。薄太后聞之,文帝免冠謝曰:「教兒不謹。」薄太后使丞者詔赦太子、梁王,然後得入。文帝繇是奇釋之,拜爲中大夫。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:鄭崇爲尚書,上謂曰:「君門如市,何以欲禁切主上?」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>師古曰:請求者多,交通賓客者也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>|崇對曰:「臣門如市,臣心如水。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:鄒陽諫吳王曰:「今臣盡智畢義,易精極慮,則無國不可奸;飾固陋之心,則何王之門不可曳長裾乎!」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:王尊爲東平相。是時,東平王以至親驕不奉法度。傅相連坐。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>師古曰:前任傅相者,頞坐王得罪。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>|及尊視事,奉璽書至庭中,王未及出受詔,尊持璽書歸舍,食已乃還。致詔後,謁見王,太傅在前說《相鼠》之詩。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>師古曰:《鼠》,鄘風篇名,刺無禮之詩也。其辭曰:相鼠有皮,人而無儀,人而無儀,不死何爲。相,視也。言視鼠有皮,雖處高顯之地,偷食苟得,不知廉耻。人無禮儀,亦與鼠同,不如速死也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>|尊曰:「毋持布鼓過雷門!」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>師古曰:雷門,會稽城門也。有大鼓,越擊此鼓,聲聞洛陽,故尊引之也。布鼓,謂以布爲鼓,故無聲。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>|王怒,起入後宮,尊亦直趨出就舍。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:蓋寬饒,字次公。爲諫議大夫,行郎中戶將軍。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>師古曰:《百官公卿表》郎中令屬官有郎中、事戶,騎三將,各以所主爲名也。將者,主戶衛也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>|劾奏衛將軍張安世子侍中陽都侯彭祖不下殿門,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>師古曰:過殿門不下車也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>|幷連及安世居位無補。彭祖時實下門,寬饒坐舉奏大臣非是,左遷爲衛司馬。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:蕭望之署小苑東門候時,王仲翁出入從倉頭盧兒,顧謂望之:「不肯錄錄,反抱關爲。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>師古曰:錄錄,謂循常也。言望之不能隨例搜索以建忤,執政不得大官而守門。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>|望之曰:「各從其志。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:鈎弋夫人大有寵,有娠,十四月乃産,是爲昭帝。武帝曰:「昔堯十四月生,今鈎弋亦然。」乃命其門曰堯母門。</p>
|
||||
|
||||
<p>范曄《後漢書》曰:孔融云:「鄭君裏門,四方所由觀禮,其廣令容高車結駟,名爲通德之門。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:郅惲,字君章。爲上東門候,帝常獵,夜還,惲拒門不開。帝乃回從中東門入。賜惲布,貶中東門候。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:《李膺傳》曰:是時朝廷日亂,綱紀頽弛。膺獨持風裁,以聲名自高。士有被其容接者,名爲登龍門。」以魚爲喻。龍門,河水所下之口,在今絳州龍門縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>辛氏《三秦記》曰:河津,一名龍門,水陸不通,魚鱉之屬莫能上,江海大魚薄集龍門下數千,不得上,上則爲龍。</p>
|
||||
|
||||
<p>袁宏《漢紀》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt25" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“304年”或“387年”或“406年”或“490年”或“77年”">建初二年</span></a>,有司依舊典奏封諸舅,太后詔曰:「前過濯龍門上,見外家車如流水馬如龍。吾不譴怒之,但絕其歲用。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書·馬援傳》曰:孝武皇帝時,善相馬者東門京鑄作銅馬法獻之,有詔立馬于魯班門外,則更名魯班門爲金馬門。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:赤眉入長安,更始單騎走,從厨城門出,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt26" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>《三輔黃圖》曰:洛城門,王莽改日建子門,其內有長安厨官,俗名之爲厨城門。今長安故城北面之中門是也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>|諸婦女從後連呼曰:「陛下,當下謝城。」更始即下拜,復上馬去。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《郭祚傳》曰:祚遷尚書右僕射。故事,令僕中丞騶唱而入宮門,至于馬道。及祚爲僕射,以爲非盡敬之宜,言于世宗,帝納之,詔禦在太極唱至止車門,禦在朝堂至司馬門。騶唱不入宮,自此始也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:張湛,建武初爲左馮翊。在郡修典禮,設條教,政化大行。後告歸平陵,望寺門而步。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt27" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>告,請也。告歸,謂請假歸寺門。即平陵縣門也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>|主簿進曰:「明府位尊德重,不宜自輕。」諶曰:「《禮》,下公門。軾輅馬。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt28" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>輅,大也。君所居曰輅寢。車馬曰輅馬。軾,車前橫木也。《乘車》曰:必正之有所敬,則撫軾謂小俯也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>|孔子于鄉黨,恂恂如也。父母之國,所宜盡禮,何謂輕哉?」</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:虞延爲陳留督郵,敕延一人從駕到魯,還經封丘城門,門下小,不容羽蓋,帝怒,使撻侍御史,延因下見引咎,以爲罪在督郵。言辭激揚,有感上意,乃制詔曰:「以陳留督郵虞延故,侍御史罪宜放。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏書》曰:文帝初在東宮,集諸儒于肅城門內,講論大義,侃侃無倦。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳志》曰:張昭諫,孫權不從,稱疾不朝。權自出,過其門呼昭,辭疾篤。權使燒其門,欲恐之,昭更閉門。權使滅火,住門良久,昭諸子共扶昭起,權載以還宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:初平中,謠曰:「黃金車,班蘭耳,閶闔門,出天子。」閶闔,吳西郭門,夫差所作。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:諸葛恪有遷都意,更起武昌宮。是月,武昌門灾,改作端門。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書》曰:王衍既有盛才美貌,明悟若神,嘗自比子貢。聲名藉甚,傾動當世。妙善玄理,唯談《莊》、《老》。每捉玉柄麈尾,與手同色。義理有所不安,隨即改更,改世號口中雌黃。朝野翕然,謂之一世龍門。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:賀循,時廷尉張闓住在小市,將奪左右近宅以廣其居,乃私作都門,早閉晏開,人多患之,訟于州府,皆不見省。會循出,至破岡,連名詣循質之。循曰:「見張廷尉,當爲及之。」闓聞而遽毀其門,詣循致謝。其爲世所敬服如此。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:陳<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt29" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>,字延思,陳國若人也。少好學,有文義。父<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt30" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>立宅起門,<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt31" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>曰:「當使容駟馬車。」<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt32" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>笑而從之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:稽含自號即丘子,門曰歸厚之門。</p>
|
||||
|
||||
<p>崔鴻《十六國春秋·夏錄》曰:赫連勃勃宮殿大成,乃刻石都南,頌其功德。其南門曰朝宋門,東門曰招魏門,西門曰平朔門。又起沖天台于南山,欲登之望長安。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《後趙錄》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt33" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“344年”或“34年”">建武十年</span></a>,白虹出自大社,經鳳陽門,東南連天,十餘刻乃滅。于是閉鳳陽門,唯元日乃開。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《後秦錄》曰:姚興從朝門游于文武苑,及昏而還,將自平朔門入,前驅既至城門,校尉王滿聰被甲持杖,閉門拒之。乃回從朝門而入。旦而召聰,謂之曰:「卿社稷之臣也,朕有喜焉。」于是進位二等。</p>
|
||||
|
||||
<p>《隋書》曰:高祖初爲定州總管。先是,定州城西門久閉不行。齊文宣帝時,或請開之,以便行路。帝不許,曰:「當有聖人來啓之。」及高祖至而開焉,莫不驚异。</p>
|
||||
|
||||
<p>《陳書》曰:高祖七年,改作雲龍、神虎二門。案:《宮殿薄》曰:雲龍門,第二重宮墻東西門,晋本名中東華門,本晋東掖門也,梁改之,西對第三重墻萬春門。神虎門,第二重宮墻西門,晋本名中西華門,本晋西掖門,宋改名西華,東入對第三重墻千秋門。</p>
|
||||
|
||||
<p>《水經注》曰:長安城,惠帝元年築,六年成,即咸陽也。本離宮無城,故城之。十二門:東出北頭第一門宣平門,王莽更名春王門,正月亭,民曰東城門,其郭門曰東都門,逄萌挂冠處也。第二清明門,一曰凱門,王莽更曰宣德門,布恩亭內有籍田倉,亦曰籍田門,第三霸門,王莽更名仁壽門,無疆亭,民見門色青,又名青城門,亦曰青綺門,邵平種瓜處也。南出東頭第一門覆盎門,王莽更曰永春門,長茂亭,其南有下杜城,應劭曰:故杜陵之下聚落也,故曰下杜門。又曰端門,北對長樂宮。第二門安門,亦曰鼎路門,王莽改曰光禮門,顯樂亭。第三西安門,北對未央宮,本名平門,王莽更名信平門,誠正亭。西出南頭第一章門,王莽更名萬秋門,億年亭亦曰故光畢門也。又曰便門,第二直門,王莽改曰直道門,端路亭,故龍樓門也。第三西城門,亦曰雍門,王莽更名章義門,著誼亭,其水北有函裏,民名曰函裏門,又曰光門,亦曰突門,北出西頭第一門橫門,王莽更名朔都門,左函亭,如淳曰:橫音光,故曰光門,其外郭有棘門,徐廣曰:棘門在橫門外,《北漢書》徐厲軍此以備匈奴,又有通亥門也。第二門洛門,又曰朝門,王莽更名建子門,廣世亭,一名高門。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
200
太平御览/OPS/c185_tai_ping_yu_lan_0183.xhtml
Normal file
200
太平御览/OPS/c185_tai_ping_yu_lan_0183.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,200 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百八十三</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c184_tai_ping_yu_lan_0182.xhtml" title="太平御覽/0182">居處部十</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百八十三.居處部十一 門下</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c186_tai_ping_yu_lan_0184.xhtml" title="太平御覽/0184">居處部十二</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3736" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85597153" title="d:Q85597153" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
<p>《家語》曰:孔子謂子路曰:「見長者不能黜其色,見幼者不能盡其辭,雖有疾風雨,吾不入其門矣。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《白虎通》曰:門四出何?所以通四方。故《禮·三朝記》曰:「天子之宮四通。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《太公金匱門之書》曰:敬遇賓客,貴賤無二。</p>
|
||||
|
||||
<p>蔡邕《明堂月令論》曰:《禮·古大明堂之禮》曰:」膳夫氏相,禮,日中出南闈,見九侯及門;日昃出西闈,親五闈之事;日暗出北闈,視帝績、帝猷。明堂之西北門稱闈。</p>
|
||||
|
||||
<p>《墨子》曰:夫城守之法,爲懸門沉機也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《潜夫論》曰:貴戚願爲其宅吉而制令名,欲其門堅而造作鐵樞。卒其所以敗者,非苦禁忌而門樞朽,常苦崇財貨而驕僭耳。上不順天心,下不育人物,而任其私智,竊弄君威,反戾天地,欺誣神明,居累卵之危而圖泰山之安,爲朝露之行而思傳代之功,豈不惑哉?</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳地記》曰:閶闔者,吳王闔閭所作也,名爲閶闔門,高樓閣道。後由此伐楚,改曰破楚門。</p>
|
||||
|
||||
<p>《世說》曰:楊修爲魏武主簿,作相國門,始構榱桷,魏武自看,使人題門作「活」字,便去。楊修見,即命壞之,曰:「門中活,闊字,王嫌門大也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《魯連子》曰:先生見孟嘗君于杏唐之門。</p>
|
||||
|
||||
<p>《說苑》韓昭侯造高門,屈宜咎曰:「昭侯不出此門。」曰:「何也?」曰:「不時。吾所謂不時者,非時日也,人固有利不利,昭侯嘗利矣,不作高門。往年秦拔宜陽,明年大旱民饑。不以此時恤民之急,而反益以奢,此謂福不重至,禍必重來者也。」高門成,昭侯卒,竟不出此門矣。</p>
|
||||
|
||||
<p>常璩《華陽國志》曰:秦孝文王以李冰爲蜀守。冰作石犀五頭以壓水精,在市橋門,今所謂石牛門。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳越春秋》曰:吳王闔閭爲太子聘齊女。齊女思之齊,日夜號泣,因而爲疾。闔閭乃爲起北門,名曰望齊門;作樓,令女往登,游其上。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:子胥爲吳造大城。陸門八,象天造八風;水門八,法地之八聽。立閶門者,象天門通閶闔風也。立蛇門,以象地戶,亦名破楚門。亦名蛇門者,吳位辰,屬龍,故小城南門作龍,以厭蛇氣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:吳赦越王,使歸國,送之蛇門外之,大縱酒,群臣祖道。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晏子春秋曰》:晏子使楚,晏子身短,楚人爲小門于大門之側延晏子。晏子曰:「使狗國者,從狗門入。今臣使楚,不當從此門入。」乃更通大門。</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南子》曰:周文王作玉門,言以玉飾也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:昆侖山旁有四百四十門。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:北極之山,曰寒門。《楚辭》曰:踔絕寒門。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:自東北方曰方土之山,曰蒼門。東方曰東極之山,曰開明之門。東南方曰波海之山,曰陽門,南方曰南極之山,曰暑門。西南方曰編駒之山,曰白門。西方曰西極之山,曰閶闔之門,西北方曰不周之山,幽都之門。北方曰北極之山,曰寒門,八門之風,是節寒暑焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《神异經》曰:東北有鬼石室,三百里戶共一門,石榜題曰鬼門。西南銅關,頰榜題曰人往門。向東北銅闕,夾門榜題曰人來門。</p>
|
||||
|
||||
<p>張晏注《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:龍樓門,門上有銅龍。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢宮殿名》曰:長安有宣平門、覆盎門、萬秋門、橫門、東都門、<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>本名青門<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>、宣德門、禮成門、青綺門、章義門、仁壽門、壽成門。有辟門,慈石門。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:洛陽有太夏門、閶闔門、西華門、萬春門、蒼龍門、長秋門、景福門、永巷門、丙舍門、鴻都門、金牙門、不老門、章台門、濯龍門、定鼎門。</p>
|
||||
|
||||
<p>蔡質《漢官儀》曰:宮北朱雀門至止車門,內崇賢門,內建禮門。</p>
|
||||
|
||||
<p>《洛陽故宮名》曰:洛陽有飛兔門、含章門,又有建禮門、廣懷門,有明禮門、泰夏門、司馬門、閶闔門、南止車門、東西止車門、西華門、神虎門、雲龍門、東掖門、西掖門、千秋門、南端門、笙鏞門、神仙門、敬法門、却非門、含德門、上東門、廣陽門、津門、小苑門、開陽門、中東門、司馬門、北闕門、玄武門、南掖門、北掖門、南端門、金門、九龍門、白虎門、春興門、青鎖門、金商門、宜秋門。</p>
|
||||
|
||||
<p>《古今地名》曰:河南定鼎門,九鼎新定。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋宮闕名》洛陽有承明門。</p>
|
||||
|
||||
<p>又許昌有崇禮門。</p>
|
||||
|
||||
<p>晋宮門又有大夏門、長春門、朱明門、青陽門。</p>
|
||||
|
||||
<p>《三輔黃圖》曰:又有章城門、直城門、洛城門。</p>
|
||||
|
||||
<p>《水經注》曰:神獸門東對雲龍門,衡<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>伏之上,皆刻雲龍鳳虎之狀。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>水東流建春門石橋下,即上東門也。一曰上<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>門,又曰閶闔門,漢之西上門。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:陶水東南經高門南,蓋層阜墮缺,故有高門之稱矣。又經司馬子長墓北入于河,亦謂之龍門。《太史公自叙》云:「遷生于龍門」是也,在馮翊夏陽縣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《郡國志》:賀州封陽有堤,陂內水深百尋,大魚自擲,登此門化爲龍,不過者曝鰓點額也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:同州龍門城帶龍門山,大魚點額暴鰓半死,謂此也。</p>
|
||||
|
||||
<p>司馬彪注《莊子》云:呂梁,即龍門也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:郢城南有三門,東曰龍門。《離騷》云:「過夏首而西浮,顧龍門而不見。」夏首即夏口也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:洞庭山有宮五門,東通林屋,西達峨眉,南接羅浮,北連岱岳。東有石樓,樓下兩石鼓,扣之即清越,所謂神鉦也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:兗州乘丘,《左傳》「公子偃曰:『宋師不整,可敗也。』自雩門突出,蒙皋比而先犯之。大敗宋師于乘丘。」即此也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:長安縣,漢高祖五年置。故城在京西北二里,漢惠帝築。南爲南斗形,北爲北斗形,入街九陌,東面有青綺門,東陵侯邵平,秦破爲布衣,種瓜此門外。西北面有棘門,漢文屯兵之所。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:魯城,伯禽邑也。西五門,東一曰鹿門,即臧孫紇斬鹿門關以出奔邾;第三曰稷門,即圉人犖能投蓋于稷門之所。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:蜀望帝以褒斜爲前門,熊耳、靈關爲後戶。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:畦州仙宮門,即漢武帝所游相思川也。伏陸縣有相思鄉。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:洛陽南面最東曰開陽門,初未有名,夜有一柱飛在樓上,乃是琅琊開陽縣南門一柱飛去,遂記其年月日,以爲名。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:鴻門在新豐縣西八里,沛公見項羽處。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:薊城,慕容隽鑄銅馬于門側,謂曰銅馬門。今大廳前有石函,長二尺,高一尺,代不敢開,銘云:秦<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“374年”或“545年”">建元十年</span></a>造銅虎馬。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:汴州陳留郡,本春秋衛地,魏惠王自安邑徙都,亦稱梁惠王焉。士多髦俊,儒藝,游俠每集夷門,即侯羸抱關之處。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:洪州西門、昌門。豫章生松陽門內,大二十五圍,嘗枯,永嘉中忽更榮茂,以爲元帝中興之瑞。故郭璞《南郊賦》云:「弊樟擢秀於祖邑。」以宣帝曾爲此郡守故也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:虬門,即吳大城門也。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:廣州盧耽仕州爲治中,有仙術。刺史步騭惡之,以狀聞,後誅之。耽後題其門曰:「珠門,珠門,國雖存,無射年。欲知此書,盧耽還。」太守削之,隨削,字更生。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:越州雷門,勾踐所立,以吳有蛇門,得雷而發,表事吳之意。吳以越在辰巳之地,作虵門。</p>
|
||||
|
||||
<p>石虎《鄴中記》曰:鄴宮南面三門,西鳳陽門,高二十五丈,上六層,反宇向陽,下開二門;又安大銅鳳于其鎮,舉頭一丈六尺;門窗戶,朱柱白壁。未到鄴城七八里,遙望此門。</p>
|
||||
|
||||
<p>《述征記》曰:青門外有魏車騎將軍郭淮碑。小城最東一門名落索門,門裏有司馬京兆碑,郡民所立。</p>
|
||||
|
||||
<p>《豫章記》曰:郡,灌嬰所築,有六門;其一曰松陽門,其所以郡爲名。西二門,其一曰昌門,其一曰皋門。東及北一門,亦即以東北爲名。晋太元中,太守順陽范君更開門之北爲東陽門,以對皋門,開北門以對松陽門。今八門相望,通路直指。</p>
|
||||
|
||||
<p>《安城記》曰:郡大城舊有六門,今爲八。</p>
|
||||
|
||||
<p>《荊州圖記》曰:臨澧縣南三百里有高巒特立,素崖千里,望之有似香爐。吳<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“263年”或“406年”">永安六年</span></a>,自然洞開,直朗如門,古老相傳名天門,門兩角上各生一竹,垂下爲之天帚云。</p>
|
||||
|
||||
<p>《吳地記》曰:匠門,本名幹將門,門外有幹將墓。後語訛呼爲匠門,其言劍匠,因之名。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《郡國志》云:申公巫臣家亦在西南面。</p>
|
||||
|
||||
<p>劉澄之《宋初山川古今記》曰:魏武聽政殿前有聽政門。</p>
|
||||
|
||||
<p>《丹陽記》曰:司馬門之名起漢世。案《列女傳》:「鍾離春詣齊司馬門。」《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》又云:「司馬欣請事咸陽,留司馬門三日。」是則名起戰國,非獨漢也。今又曰公車門,而俗稱謝章門也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《西京記》:秦阿房宮以磁石爲門,懷刃入者輒止之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《西征賦》曰:門磁石而梁木蘭,構阿房之屈奇。</p>
|
||||
|
||||
<p>《蕪城賦》曰:制磁石以禦沖,糊<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>壞以飛文。</p>
|
||||
|
||||
<p>韋述《西京新記》曰:西京,俗曰長安城,亦曰京城。高一丈八尺。南面三門:中明德門,東啓夏門,西安化門。東面三門:中春明門,北通化門,南延興門。西面三門:中金光門,北開遠門,南延平門。皇城西:芳林門、金光門、朱雀門、通化門,春明門有蕭望之冢,啓夏門、先農壇。皇城南面六門:正南承天門,門外兩觀、肺石、登聞鼓,東長樂、廣運、重明、永春門,次西永安門。次北嘉猷,東西恭禮、安仁門。東西廊歸仁、納義門,次北太極門。西至殿北面三門:正北玄武,次東安禮門、玄德門。西面二門:南通明,北嘉猷門。太極殿旁東上西上閣門,東西廊左。右延明門。甘露殿門外東西永巷,日華、月華門,東西千步廊。東宮重明門,北左右永福門,內廊左右嘉善門,東西奉化門。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:西京大明宮南面五門:正南丹鳳門,次東望仙、延政門,次西建福、興安門。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:大明宮含元殿,東西通乾、觀象門,殿北宣政門,門設外屏,東崇明門,南出含曜門、昭訓門,西光順門,東西廊日華、月華門。紫宸殿,前紫宸門,門設外屏,東崇明門,南出含曜門、昭訓門;西光順門,南出昭慶門、光範門。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:東京,俗曰洛陽城。城高一丈八尺。南面三門:正南曰定鼎門,東建春門,南永通門。北面二門:東安喜門,西徽安門。西面連苑。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:東京紫微宮,城南面六門:正南應天門,門外觀相夾肺石、登聞鼓;次東興教門,重光門,太和門;次西光政門,洛南門。東面一門:重光北門。西南二門:南洛城西門,北嘉豫門。北面二門:西玄武,東安寧門。應天次北乾元門,門東萬春門,西千秋門,門外東西廊、左右延福門。又西會昌門,西北景運門。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:上陽宮東西二門:南曰提象門,北星躔門。內門曰觀風門。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:東都苑東面四門曰垂豫、上陽、新門、望春門。南面三門曰興善、興安、靈光門。西面四門曰延秋、游義、籠烟、靈溪門。北面四門曰朝陽、靈圃、望冬、應福門。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:東都皇城南面三門:正南曰端門,東左掖門,西右掖門,東面一門賓曜門。西面二門:南曰麗景門,北曰宣耀門。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:東都城東面一門:宣仁門。南面一門:永福門。北面一門:含嘉門。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:萬年縣門,宇文愷所造。高宗末,太平公主出降,于縣廨爲婚第,以縣門窄隘,欲毀之。高宗敕曰:「其宇文愷所作,不須坼。」于他所開門,遂存。</p>
|
||||
|
||||
<p>《楚辭》曰:望長楸而太息,涕零零其若霰,過夏首而西浮,顧龍門而不見。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:君之門兮九重。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:魂兮下來入修門。王逸曰:修門,郢城門也。</p>
|
||||
|
||||
<p>摯虞《門銘》云:祿無常家,福無定門。人謀鬼謀,道在則尊。</p>
|
||||
|
||||
<p>李尤《平城門銘》曰:平門督司,午位處中。外臨僚侍,內達帝宮。正陽南面,炎暑赫融。</p>
|
||||
|
||||
<p>李尤《廣城門銘》曰:廣陽位孟,厥月在申。凉風時至,白露已紛。</p>
|
||||
|
||||
<p>李尤《上東門銘》曰:上東少陽,厥位在寅。條風動物,月當孟春。</p>
|
||||
|
||||
<p>李尤《中東門銘》曰:東處仲月,厥位在卯。倉庚有聲,鷹隼匿爪。除去桎梏,獄訟勿考。</p>
|
||||
|
||||
<p>李尤《旄城門銘》曰:旄門值季,位月在辰。順陽布惠,貧乏是振。</p>
|
||||
|
||||
<p>李尤《門銘》曰:門之設張,爲宅表會,納善閉惡,擊邪防害。</p>
|
||||
|
||||
<p>李尤《西上門銘》曰:上西在季,位月惟戌。菊黃豹祭,號令嚴悉。</p>
|
||||
|
||||
<p>李尤《夏門銘》曰:夏門值孟,位月在亥。不周用事,玄冥幽晦。陰陽不通,<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span><span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>匿彩。迎冬北壇,順陰所在。</p>
|
||||
|
||||
<p>李尤《<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>城門銘》曰:<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>門北中,位當于醜。太陰主刑,殺伐爲首。</p>
|
||||
|
||||
<p>班固《西都賦》曰:披三條之廣路,立十二之通門。</p>
|
||||
|
||||
<p>左思《吳都賦》曰:通門二八,水道陸衢,</p>
|
||||
|
||||
<p>《西京賦》曰:重門襲故,陽曜陰藏。</p>
|
||||
|
||||
<p>潘岳《懷縣作詩》曰:綠槐夾門植。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏文帝賦序》曰:王粲直賢門也,故篡之。</p>
|
||||
|
||||
<p>古詩曰:黃金爲君門,白玉爲君堂。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
269
太平御览/OPS/c186_tai_ping_yu_lan_0184.xhtml
Normal file
269
太平御览/OPS/c186_tai_ping_yu_lan_0184.xhtml
Normal file
@@ -0,0 +1,269 @@
|
||||
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8" standalone="yes"?>
|
||||
<!DOCTYPE html>
|
||||
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml" xml:lang="zh" dir="ltr"><head><meta charset="UTF-8"/><link type="text/css" rel="stylesheet" href="main.css"/><title>卷一百八十四</title><style typeof="mw:Extension/templatestyles mw:Transclusion" about="#mwt1"><![CDATA[@media all and (max-width:720px){body.skin-minerva .mw-parser-output table.header{display:table!important}}]]></style></head><body class="mw-content-ltr sitedir-ltr ltr mw-body-content parsoid-body mediawiki mw-parser-output" dir="ltr" data-mw-parsoid-version="0.23.0.0-alpha10" data-mw-html-version="2.8.0" xml:lang="zh"><section data-mw-section-id="0"><span about="#mwt1">
|
||||
</span><table class="ws-header" style="border-spacing:0px; padding:0px; width:100%; margin-bottom:0px; border:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0); background-color: var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); color: inherit;text-align:center;" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr><td style="width:25%; text-align: left;"><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/><a rel="mw:WikiLink" href="c185_tai_ping_yu_lan_0183.xhtml" title="太平御覽/0183">居處部十一</a> <span style="color:#999"> ◄ </span></td>
|
||||
<td style="width:50%; text-align: center;"><b><a rel="mw:WikiLink" href="c0_tai_ping_yu_lan.xhtml" title="太平御覽">太平御覽</a></b><br/>卷一百八十四.居處部十二</td>
|
||||
<td style="width:25%; text-align: right;"><span style="color:#999"> ► </span> <a rel="mw:WikiLink" href="c187_tai_ping_yu_lan_0185.xhtml" title="太平御覽/0185">居處部十三</a><span style="display:inline-block; inline-size:1em;"/></td></tr>
|
||||
</tbody></table><table style="width:100%; background:var(--background-color-progressive-subtle,#F8FCFF); color: inherit;font-size:small; border-bottom:1px solid var(--border-color-content-added,#93A6C0)" class="ws-header" about="#mwt1">
|
||||
<tbody><tr>
|
||||
<td><span style="color: #464646;"><ul id="plainSister-n3737" style="display:inline-block; font-size:93%; line-height:normal; list-style-type:none; list-style-image:none; list-style-position:outside; border:1px solid var(--border-color-base,#AAA); float:right; clear:right; margin:0.5ex 0.5ex 0.5ex 0.5ex; padding:0.0ex 0.0ex 0.0ex 0.0ex; background-color:var(--background-color-base,#FFFFFF);color: inherit;"><li class="noprint sisitem"><span class="sisicon" style="padding-right:1ex;"><span typeof="mw:File/Frameless"><a href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix"><img alt="姊妹计划" resource="./File:Wikimedia-logo.svg" src="images/c1004_Wikimedia_logo.svg_20px_Wikimedia_logo.svg.png" decoding="async" data-file-type="drawing" class="mw-file-element" style="width:18px; height:18px; " data-title="Wikimedia-logo.svg-20px-Wikimedia-logo.svg.png"/></a></span></span><a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Special:SiteMatrix" title="Special:SiteMatrix">姊妹计划</a>: <a rel="mw:WikiLink/Interwiki" href="https://www.wikidata.org/wiki/Q85597174" title="d:Q85597174" class="extiw">数据项</a></li></ul></span>
|
||||
<table style="font-size:0.9em; text-align:left; background:var(--background-color-neutral-subtle,#F9F9F9); float:right;color: inherit;">
|
||||
<tbody><tr><td style="color: #999999;"/></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
</td></tr>
|
||||
</tbody></table>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="1"><h2 id="hu"><span id="id-.E6.88.B6" typeof="mw:FallbackId"/>戶</h2>
|
||||
|
||||
<p>《釋名》曰:戶,護也;所以謹護閉塞也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:半門曰戶。</p>
|
||||
|
||||
<p>《易·豐卦》:窺其戶,闃其無人。</p>
|
||||
|
||||
<p>《毛詩·鴻雁·斯干》曰:築室百堵,西南其戶。</p>
|
||||
|
||||
<p>《大戴禮》曰:隋武子《戶之銘》曰:「夫難得而易失。」又《夏小正》曰:「七月,漢案戶。漢,天漢也。案戶者,直戶也;言正南北也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記·曲禮上》曰:戶外有二屨,言聞則入,言不聞則不入。將入戶,視必下。入戶奉扃瞻視毋回。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt4" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>不于掩人之私。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>戶開亦開,戶闔亦闔。有後入者,闔而勿遂。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《禮運》曰:大道之行,外戶而不閉,是謂大同。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《玉藻》曰:君子之居恒當戶。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt5" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>自明。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>又《月令》曰:孟春,其祀戶,祭先脾。陽氣出祀之于戶也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《論語》曰:子曰:「誰能出不由戶者?何莫由斯道也。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》:田嬰賤妾有子名文,五月五日生。嬰告其母勿令舉,妾竊舉之。及嬰見文,怒曰:「五月之子,長與戶齊,不利其父母。」文頓首曰:「人生受命于天乎?受命于戶乎?如受命于戶,則高其戶,誰能至者!」嬰嘆曰:「子休矣。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《後漢書》曰:龐參爲漢陽太守。郡人任棠者,有奇節,隱居教授。參到,先候之。棠不與言,但以薤一大本,水一盞,致于屏前,自抱孫兒伏于戶下。主簿白以爲琚。參思其微意,良久曰:「棠是欲曉太守也。水者,欲吾清也。拔大薤本,欲吾擊强宗也。抱兒當戶,欲吾開門恤孤也。」于是嘆息而還。參在職,果能抑强扶弱,以惠政得人。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:魏應,字君伯,任城人也。少好學。建武初,詣博士受業,習《魯詩》,閉戶誦習,不交僚友,京師稱之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:魯恭十五,及弟丕俱居大學,習《魯詩》,<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt6" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>魯申公詩。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small>閉戶講誦,絕人間事。兄弟俱爲諸儒所稱,學士爭歸之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋書·羊祜傳》:襄陽百姓于峴山祜平生游憩之所建碑立廟,歲時饗祭焉。望其碑者,莫不流涕,杜預因名爲墮泪碑。荊州人爲祜諱名,屋室皆以門爲稱,改戶曹爲祠曹也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《老子》曰:不出戶,知天下。</p>
|
||||
|
||||
<p>《莊子》曰:原憲居魯,蓬戶不完,桑以爲樞也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《慎子》曰:天明,不憂人之暗。雖不憂暗也,闕戶牖必敢以明焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《淮南子》曰:使鬼神玄化,則不待戶牖而行,若循虛而出入,則亦無履也。夫戶牖者,風氣所從往來也;而風氣者,陰陽之戶牖者也。離者必病,故托鬼神以戒之。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:百星之明,不若一月之光,十牖畢開,不若一戶之明。</p>
|
||||
|
||||
<p>揚子《法言》曰:山徑之蹊,不可勝由矣;向墻之戶,不可勝入矣。曰:「惡由入?」曰:「孔氏。孔氏者,戶也。」曰:「子戶乎?」曰:「我戶哉!吾獨有不戶者矣?」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt7" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>惡大不由聖人之道者也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《三輔黃圖》曰:明堂有三十六戶,法極陰之變數。</p>
|
||||
|
||||
<p>束<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt8" typeof="mw:Transclusion"></dfn>《發蒙記》曰:治戶傷孕婦。</p>
|
||||
|
||||
<p>《楚國先賢傳》曰:孫敬入學。閉戶牖。精力過人。太學號曰閉戶先生。</p>
|
||||
|
||||
<p>《語林》曰:大將軍、丞相諸人在此時閉戶共爲謀身之計,王曠、世弘來,在戶外諸人不容之。曠乃剔壁窺之,曰:「天下大亂,諸君欲何所圖謀?」將欲告官,遽而納之,遂建江左之策。</p>
|
||||
|
||||
<p>《神异經》曰:東南有石井焉,上二石闕,東南面上有榜著闕,題曰地戶。</p>
|
||||
|
||||
<p>《列士傳》曰:吳王闔閭畏王僚之子慶忌,作石室銅戶以備之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《太公金匱·戶之書》曰:出畏之,入懼之也。</p>
|
||||
|
||||
<p>解道虎《齊記》曰:巢父城北十五里石戶,聖人去轉欲閉,今裁廣數寸,窺屋裏方二丈。</p>
|
||||
|
||||
<p>《論衡》曰:燕王生明光宮,所臥處三戶盡閉,使二十人開,不得。</p>
|
||||
|
||||
<p>《越地傳》曰:勾踐宮有百戶。</p>
|
||||
|
||||
<p>《列仙傳》曰:方回,堯時隱人,食雲母。夏桀時爲人所閉于宮中,從求道,因化得去,印封其戶。時人曰:「得方回一丸泥,閉戶不可開。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="2"><h2 id="shu"><span id="id-.E6.A8.9E" typeof="mw:FallbackId"/>樞</h2>
|
||||
|
||||
<p>《爾雅》曰:樞謂之椳。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt9" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>郭璞注曰:門戶扉樞也。孫炎曰:門戶扇樞間,可依蔽,爲椳也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:門樞謂之椳。</p>
|
||||
|
||||
<p>《魏志·華佗》曰:戶樞不朽。</p>
|
||||
|
||||
<p>《潜夫論》曰:貴戚懼家之不吉,而聚爲令名;懼門之不堅,而爲作鐵樞。卒其所敗者,非禁忌少門樞朽也,苦崇貨財而行驕僭,失民心耳。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt10" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>事具門部。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《傅子》曰:漢武世,王侯觀殿重階,金樞紫墀。</p>
|
||||
|
||||
<p>李陵詩曰:明月照戶樞,想見餘光輝。</p>
|
||||
|
||||
<p>《文選·詩》曰:秦地天下樞,八方溱賢才。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尚書·顧命》曰:四人綦弁,執戈上刃,夾兩階<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt11" typeof="mw:Transclusion"></dfn>。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt12" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>孔安國曰:綦文鹿子皮。弁亦土也。堂廉<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。"></dfn>曰,土所立也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《爾雅》曰:樞達北方謂之落時,落時謂之<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt13" typeof="mw:Transclusion"></dfn>。</p>
|
||||
|
||||
<p>《三秦記》曰:明光殿以金爲<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt14" typeof="mw:Transclusion"></dfn>。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="3"><h2 id="guan"><span id="id-.E9.97.9C" typeof="mw:FallbackId"/>關</h2>
|
||||
|
||||
<p>《易·復卦》曰:先王以至日閉關,商旅不行,後不省方。</p>
|
||||
|
||||
<p>焦貢《易林》曰:《大畜之乾》:「金柱鐵關,堅固衛灾。君子居之,居當憂居。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《左傳·襄四年》:季孫攻臧紇,斬鹿門之關以出,奔邾。</p>
|
||||
|
||||
<p>《方言》曰:關而東陳楚之間,戶<dfn class="unicode-pua" style="border: 1px solid orange; background: yellow; font-style: normal; cursor: help;" title="此处原字符使用了Unicode私有区编码而无法识别,请协助查实修正。原字符为:,请注意在不同系统中的显示可能完全不同。" about="#mwt15" typeof="mw:Transclusion"></dfn>。</p>
|
||||
|
||||
<p>《老子》曰:善閉無關鍵。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:侯嬴謂魏公子曰:「嬴乃夷門抱關者。」</p>
|
||||
|
||||
<p>又《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》:王仲翁謂蕭望之曰:「不肯錄錄,反抱關爲。」<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt16" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>錄錄,循常也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《魯連子》曰:魯連先生見孟嘗君杏店堂之門,孟嘗君曰:「吾聞先生有勢數,可得聞乎?」連曰:「勢數者,譬若門關,舉之而便則可;以一指持中而舉之,非便,則兩手。不關,非益加重兩手,非加,罷也。彼所起者,非舉勢也。彼可舉,然後舉之,所謂勢數。」</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="4"><h2 id="yao"><span id="id-.E9.91.B0" typeof="mw:FallbackId"/>鑰</h2>
|
||||
|
||||
<p>《周禮·地官》曰:司門,掌授管鍵,以啓閉國門。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt17" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鄭司農云:鍵爲壯也。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《方言》曰:關西謂之鑰。</p>
|
||||
|
||||
<p>何承天《纂文》曰:牡,出鑰者也。人作鑰子、鑰母,非也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《東宮舊事》曰:守鑰四人,對番上下。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt18" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>東宮門鑰,在中庶子坊。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《太公金匱鑰之書》曰:昏慎守,深察訛也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《風俗通》曰:鑰施懸魚,翳伏淵源,欲令楗閉如此。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="5"><h2 id="wei"><span id="id-.E9.97.88" typeof="mw:FallbackId"/>闈</h2>
|
||||
|
||||
<p>《爾雅》曰:宮中門謂之闈。</p>
|
||||
|
||||
<p>《周禮·考工記》曰:闈門容小扃。</p>
|
||||
|
||||
<p>蔡邕《明堂月令語》曰:明堂之門,北門稱闈。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="6"><h2 id="gui"><span id="id-.E9.96.A8" typeof="mw:FallbackId"/>閨</h2>
|
||||
|
||||
<p>《爾雅》曰:闈小者謂之閨。</p>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:閨,持主戶也;上圓下方,有似于圭。</p>
|
||||
|
||||
<p>《文選》曰:閨中風暖。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="7"><h2 id="ge"><span id="id-.E9.96.A4" typeof="mw:FallbackId"/>閤</h2>
|
||||
|
||||
<p>《說文》曰:閣,門傍戶也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《爾雅》曰:小閨謂之閣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/史記" title="史記">史記</a>》曰:汲黑爲東海太守,以清靜爲政。黯多病,臥閣內不出,歲餘,東海大治。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:公孫弘爲丞相,起客館,開東閣,以延賢人。</p>
|
||||
|
||||
<p>又曰:田延年盜三千萬,即閉閣獨居,偏袒持刀東西步。數日,使者召延年詣廷尉。聞鼓聲,自刎死。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:左馮翊韓延壽行縣,之高陵,有昆弟相與訟田,延壽耻不能明教化,因入傳舍,閉閣思過。訟者自髡,肉袒謝之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋書》曰:孝武宴朝賢,張暢、何偃幷在坐,偃因醉曰:「張暢固是奇才,同義宣作賊亦能無咎,非才何以致此?」暢乃厲聲曰:「太初之時,誰黃其閣?」帝曰:「何事相苦?」初元凶時,偃父尚之爲元凶司空,義師至新林,門生皆逃,尚之父子與婢妾共洗黃閣,故暢譏之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋宮閣名》曰:洛陽宮有金光閣、清陽閣、朱明閣、承休閣、安樂閣、白藏閣、顯仁閣、崇明閣、章德閣、飛雲閣、安世閣、長安閣。長安有東明閣、西華閣、紫闥閣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《傅玄歌詩》曰:我家近宮掖,易知復難忘,黃金爲閣門,白玉爲殿堂。</p>
|
||||
|
||||
<p>《宋志》:三公黃閣,前史無其義。按《禮記》,士韡與天子同,公侯大夫則异。鄭注云:賤與君同,不嫌也。夫朱門洞開,當陽之正色也。三公與天子禮秩相亞,故黃其閣以示嫌,不敢近天子也,且漢制云爾。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="8"><h2 id="ge"><span id="id-.E9.96.A3" typeof="mw:FallbackId"/>閣</h2>
|
||||
|
||||
<p>《周書·作雒》曰:凡五宮,堂咸有深閣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《韓詩外傳》曰:黃帝時,鳳皇集東園,止于阿閣,栖梧桐,食竹實,終身不去。</p>
|
||||
|
||||
<p>《禮記·內則》曰:大夫七十而閣。天子之閣,左達五,右達五。<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt19" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>鄭玄元注曰:閣,以板爲之,藏食物也。王者三牲,肉及魚臘。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></p>
|
||||
|
||||
<p>《廣雅》曰:棧,閣也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/漢書" title="漢書">漢書</a>》曰:甘露中,五經諸儒雜論于石渠閣。</p>
|
||||
|
||||
<p>又《揚雄傳》曰:王莽時,雄校書天祿閣上,治獄使者來,欲收雄,雄恐不免,乃從閣上自投,幾死。莽聞之曰:「雄素不與事,何故在此?」間請問其故。乃劉愔子棻嘗從雄學作奇字,雄不知情。有詔勿問。然京師爲語曰:「惟寂惟寞,自投于閣。」</p>
|
||||
|
||||
<p>後漢楊級上言:宣帝博徵群儒,論定五經于石渠閣。方今天下少事,學者得成其業,而章句之徒破壞大體,宜如石渠故事,永爲後世法。于是詔諸儒于白虎觀,論考同异焉。</p>
|
||||
|
||||
<p>《陳書》曰:<a rel="mw:WikiLink" href="https://zh.wikisource.org/wiki/Category:需要指定公元的紀年" title="Category:需要指定公元的紀年" about="#mwt20" typeof="mw:Transclusion"><span title="請指定為“1385年”或“584年”">至德二年</span></a>,後主于光昭殿起臨春、結綺、望仙等三閣。長數丈,幷數十間。其窗牖戶皆壁以懸柏欄杆之類,幷以沉檀香木爲之。又飾以金玉,間以珠翠,外施珠簾,內有寶帳;其服玩之屬,瑰寶珍异,皆近古所未有。每微風暫動,香聞數里;朝日初照,光映後庭。其下積石爲山,引水爲池,植以奇樹,雜以花藥,後主自居臨春閣,貴妃居結綺閣,龔、孔二貴嬪居望仙閣,幷復道相往來。</p>
|
||||
|
||||
<p>《五代史·朱梁傳》曰:宰相柳璨奏:「西京舊有淩烟閣圖畫國初功臣,今遷奉東都,比未崇建四鎮,副元帥梁王勛業冠古,請近新淩烟閣別創一閣,圖畫梁王,以旌德業。」詔曰:「魏賞彭陽之功,別創紀勛之觀,齊旌泗水之績,乃崇嘉德之樓,式示新規,爰從舊典。宜令所司于皇城內擇吉地別造淩烟閣,圖寫賜名曰天佑旌功之閣。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《戰國策》曰:田單棧道木閣以迎齊襄王及後,于城陽山反之國。</p>
|
||||
|
||||
<p>《楚漢春秋》曰:項王爲高閣,置太公于上,告漢王曰:「今不急告下,吾烹太公。」漢王曰:「吾與項王約爲兄弟,吾翁即若翁,若烹汝翁,幸分我一杯羹。」</p>
|
||||
|
||||
<p>《三輔舊事》曰:秦二世起淩雲閣與南山齊。</p>
|
||||
|
||||
<p>《漢宮殿疏》曰:天祿閣、騏驎閣,蕭何造,以藏秘書,畫賢臣。淩雲閣,秦二世造。</p>
|
||||
|
||||
<p>《洛陽宮殿簿》曰:「高平觀南行至清覽觀,高閣六十四間。修齡觀南行至臨商觀,高閣五十五間。太極殿前南行仰閣三百二十八間,南上總章觀,閣十三間。東上淩雲台,閣十一間。永寧宮連閣二百八十六間。十二間連閣上下數見,親觀差閣九間。</p>
|
||||
|
||||
<p>《洛陽地記》曰:雲台高閣十四間,乘風觀高閣十二間。</p>
|
||||
|
||||
<p>《丹陽記》曰:漢魏殿觀多以復道相通,故洛宮之閣七百餘間。</p>
|
||||
|
||||
<p>《三輔故事》曰:天祿閣、石渠閣在大殿北,以閣秘書。又畫賢臣像凡十一二人,霍光第一,蘇武第十一。</p>
|
||||
|
||||
<p>《尸子》曰:泰山之中有神房阿閣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《物理論》曰:故人之任孕者,總其名籍,上之天府。天子立金匱玉閣,命司錄以省監之。</p>
|
||||
|
||||
<p>《西京記》曰:西京大明正中含元殿,殿東西翔鸞栖鳳,閣下肺石登聞鼓,左右龍尾道。</p>
|
||||
|
||||
<p>《東京記》曰:紫微宮有臨波閣、閶闔閣。</p>
|
||||
|
||||
<p>班固《西都賦》曰:周廬千列,僥道綺錯,輦路經營,蘭除飛閣。</p>
|
||||
|
||||
<p>張衡《西京賦》曰:鈎陳之外,閣道穹隆,屬長樂與明光,徑北通乎桂宮。</p>
|
||||
|
||||
<p>葛龔《反遂初賦》曰:考天文于蘭閣,覽群言于石渠。</p>
|
||||
|
||||
<p>古詩曰:交疏結綺窗,阿閣三重階。</p>
|
||||
|
||||
<p>陸機《樂府詩》曰:昌門何峨峨,飛閣跨通波。</p>
|
||||
|
||||
<p>崔琦《七蠲》曰:紫閣青宮,綺錯相連。</p>
|
||||
|
||||
<p>《東京賦》曰:飛閣神行。</p>
|
||||
|
||||
<p>《南都賦》曰:連閣煥其相輝。</p>
|
||||
|
||||
<p>《上林賦》曰:重座曲閣。</p>
|
||||
|
||||
<p>陸機表云:登三閣。注:三閣謂秘書郎掌內外三閣經書。</p>
|
||||
|
||||
<p>鮑昭詩:觀霞登彩閣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《蜀都賦》曰:行陽城之延閣。注:延,長也。</p>
|
||||
|
||||
<p>江淹表云:府之延閣。注:延閣,書府也。</p>
|
||||
|
||||
<p>《天臺賦》曰:朱閣玲瓏于<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt21" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>間。</p>
|
||||
|
||||
<p>陸機詩曰:飛閣纓虹。</p>
|
||||
|
||||
<p>張景陽《七命》:翠觀岑青,雕閣霞連。</p>
|
||||
|
||||
<p>謝玄輝詩曰:尋<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt22" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>陟累樹,隨山望茵閣。</p>
|
||||
|
||||
<p>《楚辭》曰:蘭閣兮黃樓。</p>
|
||||
|
||||
<p>古詩曰:層閣肅天居。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="9"><h2 id="yi__yin_chi__you_yin_yi._"><span id="id-.E7.B0.83.E3.80.88.E9.9F.B3.E9.A6.B3.EF.BC.8C.E5.8F.88.E9.9F.B3.E7.A7.BB.E3.80.82.E3.80.89" typeof="mw:FallbackId"/>簃<small style="color:var(--color-destructive--visited,#996666)" about="#mwt23" typeof="mw:Transclusion"><span style="color:transparent;font-size:0px">〈</span>音馳,又音移。<span style="color:transparent;font-size:0px">〉</span></small></h2>
|
||||
|
||||
<p>《爾雅》曰:連閣謂之簃。郭璞注曰:堂樓閣連小屋,今呼之簃。</p>
|
||||
|
||||
<p>《通俗文》:連閣曰簃。</p>
|
||||
|
||||
</section><section data-mw-section-id="10"><h2 id="ta"><span id="id-.E9.97.A5" typeof="mw:FallbackId"/>闥</h2>
|
||||
|
||||
<p>《東觀漢記》曰:帝詔馬嚴留仁壽闥,與校書杜撫、班固定《建武注記》。</p>
|
||||
|
||||
<p>《晋宮閣名》曰:洛陽宮有崇陽闥、延明闥、通明闥、修<span style="color: red; border: 1px solid red; BACKGROUND: pink" title="未填描述,請補上。" about="#mwt24" typeof="mw:Transclusion"><b><EFBFBD></b></span>闥、通福闥、徵間闥承休闥、玄明闥、玄輝闥、崇禮闥、白藏闥。</p>
|
||||
|
||||
</section></body></html>
|
||||
Some files were not shown because too many files have changed in this diff Show More
Reference in New Issue
Block a user